Առողջապահություն

Քաղցկեղը Հայաստանում

Աճում են ստամոքսի և հաստ աղու հիվանդացությունները

Հարավային Կովկասի երկրների շրջանում թոքի և կրծքագեղձի քաղցկեղից վաղաժամ մահացությունները մնում են մահացությունների պատճառների տասնյակում: Ցավոք, Հայաստանն այս ցուցակում առաջատարն է: Նրան հաջորդում է Վրաստանը, ապա Ադրբեջանը:

Իրավիճակ

Ցավալի է, բայց փաստ, որ հանրապետությունում բոլոր մահացությունների թվի 20%-ը կազմում են չարորակ նորագոյացություններից կամ քաղցկեղից մահացության դեպքերը:

Քաղցկեղով հիվանդացությունը կտրուկ աճում է 35 տարեկանից և հասնում է գագաթնակետին 65 և բարձր տարիքի բնակչության շրջանում։

Քաղցկեղով հիվանդացությունը տարբեր է նաև ըստ սեռերի: Այսպես, կանանց շրջանում զգալիորեն բարձր է կրծքագեղձի, արգանդի պարանոցի և ձվարանի, իսկ տղամարդկանց շրջանում` շնչափողի, բրոնխների, թոքի, միզապարկի, շագանակագեղձի քաղցկեղով հիվանդացությունը:

Վերջին տարիների ընթացքում և´ կանանց, և´ տղամարդկանց շրջանում, զգալիորեն աճել է ստամոքսի և հաստ աղու քաղցկեղով հիվանդացությունը, որը կարող է պայմանավորված լինել նստակյաց ապրելակերպով, ինչպես նաև անառողջ սննդակարգով։

Ըստ ուռուցքաբան Դավիթ Զոհրաբյանի, տղամարդկանց շրջանում քաղցկեղով հիվանդացությունը կարելի է կանխարգելել ծխելու մակարդակը նվազեցնելով, իսկ կանանց շրջանում՝ պարբերաբար հետազոտվելով:

Փաստարկ

Դեռևս 2011թ. կառավարության կողմից հաստատվել է Չարորակ նորագոյացությունների դեմ պայքարի ռազմավարական ծրագիրը: Իսկ 2015թ. հունվարից գործում է Համաշխարհային բանկի հետ համատեղ իրականացվող «Հիվանդությունների կանխարգելում և վերահսկում» ծրագիրը, որի շրջանակներում կանայք կարող են պոլիկլինիկաներում անվճար սքրինինգային հետազոտություն անցնել արգանդի պարանոցի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման և կանխարգելման նպատակով: Այս տիպի քաղցկեղի կանխարգելմանն են ուղղված նաև 2017թ. դեկտեմբերի 11-ին մեկնարկած պատվաստումները մարդու պապիլոմա վիրուսի դեմ, որը արգանդի պարանոցի քաղցկեղի առաջացման պատճառներից է:

Քաղցկեղների 40%-ը կանխարգելվող և բուժվող հիվանդություններ են: Որքան վաղ փուլում է հայտնաբերվում քաղցկեղը, այնքան բուժման հնարավորությունը մեծանում է: Սակայն, ըստ 2016թ. առողջապահության համակարգի գործունեության գնահատման, քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման հարցում արդեն 10 տարի է լուրջ առաջընթաց չկա:

2015թ. Հայաստանում 1-ին և 2-րդ փուլերում հայտնաբերված բոլոր տեսակի քաղցկեղների մասնաբաժինը կազմել է 46%, իսկ 3-րդ և 4-րդ փուլերում` 54%:

Փորձագետի կարծիք



Ամփոփեց Էլեն Մուրադյանը

Մենթոր` Աստղիկ Գևորգյան

կարդացեք նաեւ

Ծխողները Հայաստանում

Սույն նյութը պատրաստվել է «Տվյալների լրագրության հմտություններ» խորագրով սեմինար-դասընթացի շրջանակներում, որը կազմակերպել էր «Լրագրողներ հանուն ապագայի» ՀԿ-ը Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի (FES) հետ համագործակցությամբ:

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ © Ampop.am կայքի նյութերի եւ վիզուալ պատկերների հեղինակային իրավունքը պատկանում է «Լրագրողներ հանուն ապագայի» ՀԿ-ը: Արգելվում է օգտագործել Ամփոփի նյութերն ու վիզուալ պատկերները առանց պատշաճ հղման: Առցանց այլ հարթակներում Ամփոփի պատրաստած եւ տարբերանշանը կրող վիզուալ պատկերները հնարավոր է վերբեռնել միայն ԼՀԱ-ի հետ համապատասխան համաձայնության դեպքում:


Ամփոփեցի՞ր, դե փոխանցի՛րShare on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Share on LinkedIn
Linkedin
Հրապարակվել է` 11/01/2018