Հայաստանի նոր Մայր օրենքի նախագիծն արդեն թղթին է հանձնված: Այս մասին մարտի 16-ին, Արդարադատության նախարարին կից հասարակական խորհրդի անդրանիկ նիստի ժամանակ հայտարարել է նախարար Սրբուհի Գալյանը։ Չնայած պատրաստի տեքստի առկայությանը, այն դեռևս չի հանրայնացվելու:
Քաղաքական քննարկումներ նախքան հրապարակումը
Նախարարի փոխանցմամբ՝ նախատեսվում է նախագիծը նախ քննարկել իշխող քաղաքական թիմի ներսում։
«Որոշվել է տեքստը քննարկել նաև «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչությունում և խորհրդարանական խմբակցությունում։ Դրանից հետո միայն որոշում կկայացվի տեքստը հրապարակելու մասով»,- նշել է Գալյանը՝ հավելելով, որ Սահմանադրական բարեփոխումների խորհուրդը վերջին շրջանում աշխատում է շատ ակտիվ՝ շաբաթական նիստերի գրաֆիկով։
Ի՞նչ է փոխվելու. կառավարման կարգն ու դատական նորամուծությունները
Նոր նախագիծը հիմնված է նախկինում հաստատված հայեցակարգային դրույթների վրա։ Սրբուհի Գալյանն առանձնացրել է մի քանի առանցքային ուղղություններ, որոնք տեղ են գտել փաստաթղթում.
- Պառլամենտարիզմի պահպանում. Կառավարման գործող կարգից շեղում չկա։ Ըստ նախարարի՝ հենց խորհրդարանական համակարգն է ժողովրդավարության սկզբունքների լավագույն արտահայտումը։
- Իշխանության ապակենտրոնացում. Փորձ է արվել ավելի բալանսավորել թևերը՝ Ազգային ժողովին տրամադրելով վարչապետի գործունեության նկատմամբ վերահսկողական նոր մեխանիզմներ։
- Իրավունքների նոր կարգավիճակ. Առաջարկվում է սոցիալական ապահովության և առողջապահության իրավունքները դարձնել «հիմնական իրավունքներ»՝ մեծացնելով պետության պոզիտիվ պարտավորությունը։
- Դատական և դատախազական համակարգ. Նախատեսվում է ստեղծել կոլեգիալ մարմին՝ Բարձրագույն դատախազական խորհուրդ, ինչպես նաև ներդնել երդվյալ ատենակալների ինստիտուտը։
Հռչակագրի հարցն ու «կոնֆլիկտի տրամաբանությունը»
Նոր Սահմանադրության շուրջ քննարկումների ամենազգայուն թեման շարունակում է մնալ Անկախության հռչակագրին հղումը։ «Ազատություն» ռադիոկայանը հիշեցնում է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դիրքորոշումն այն մասին, որ Հռչակագիրը կառուցված է «կոնֆլիկտի տրամաբանության» վրա և չպետք է տեղ գտնի նոր տեքստում։
Ուրիշ ի՞նչ է հայտնի խորհրդի քննարկումներից
Բացի բովանդակային փոփոխություններից, քննարկվում էր նաև ինստիտուցիոնալ ռեֆորմներ Խորհրդարանում։ Մասնավորապես առաջարկվում էր․
-
Պատգամավորների թիվը սահմանափակել մինչև 91-ով:
-
ԱԺ-ին տալ նախարարներին ու մարզպետներին անվստահություն հայտնելու իրավունք:
-
Ներդնել ԱԺ «ինքնարձակման» իրական մեխանիզմ (ներկայումս դա հնարավոր է միայն վարչապետի հրաժարականի միջոցով):
Այս առաջարկներից որո՞նք են վերջնականապես տեղ գտել նախագծում և որո՞նք կփոխվեն իշխող կուսակցության հետ քննարկումներից հետո, պարզ կդառնա միայն փաստաթղթի հանրայնացումից հետո։
Ամփոփում. Նոր Սահմանադրության տեքստը հանրությանը ներկայացնելու ժամկետները դեռ թեպետ հստակ չեն, սակայն նախարարը վստահեցրեց, որ հանրաքվեն չի զուգորդվի հունիսի 7-ի համապետական ընտրությունների հետ:
Ամփոփ Մեդիա
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ © Ampop.am կայքի նյութերն ու «Ամփոփ Մեդիա» տարբերանշանը կրող վիզուալ պատկերներն այլ աուդիովիզուալ հարթակներում հրապարակել հնարավոր է միմիայն «Ամփոփ Մեդիայի» և/կամ ԼՀԱ-ի ղեկավարության հետ համապատասխան համաձայնության դեպքում:
Փորձագետի կարծիք
Հրապարակվել է` 17/03/2026
