Generated by All in One SEO v5.0.0.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # Ampop.am Ամփոփելով կարևորը ## Posts - [ՀՀ-ում մահվան ամեն 5-րդ դեպքը նորագոյացությունից է․ լուծումը վաղ հայտնաբերումն է](https://ampop.am/cancer-cases-and-deaths-in-armenia/) - 2002-2022 թվականների ընթացքում Հայաստանում ավելի քան 111 հազար մարդ է մահացել նորագոյացությունների՝ քաղցկեղի պատճառով։ Սա Հայաստանում մահվան դեպքերի երկրորդ ամենատարածված պատճառն է և զիջում է միայն արյան շրջանառության համակարգի հիվանդություններին։ Մրցանակակիր նյութ - Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի «Քաղցկեղի վաղ ախտորոշումը փրկում է կյանքեր» խորագրով լրագրողական նյութերի մրցույթում ստացել է խրախուսական մրցանակ: Հայաստանում միջինում օրական 14-ից 15 - [Retrofitting old buildings drives people’s sense of social and environmental responsibility](https://ampop.am/modernization-of-old-buildings-save-energy/) - Armenia’s greenhouse emissions rates may look harmless if compared to the data available for the heavily industrialized countries with developed machine industry, metallurgy, or chemical production. The countries with major industrial capacities naturally have their dues to pay to the planet Earth. But does not mean Armenia shall not look for options to insulate buildings - [Սարերում քայլելով-հաղթելով. Հայաստանում առաջին անգամ լեռնարշավային մրցույթ է անցկացվել](https://ampop.am/mountain-climbing-competition-in-armenia/) - Լեռնարշավային մշակույթը փոքր, բայց հաստատուն քայլերով մտնում է մեր կենցաղ։ Հայաստանի նման լեռնային երկրում զարմանալիորեն այս ուղղությունը սկսեց զարգանալ 2019 թվականից հետո։ COVID-19-ի համատարած բացասական հետևանքների ֆոնին՝ արշավական ակումբների աշխուժացումը թերևս այն եզակի երևույթներից էր, որ առանց վերապահումների կարող ենք համարել դրական փոփոխություն։ Սար ու ձորերով քայլելուն սովոր մարդիկ, հավանաբար, կհաստատեն՝ ամենադժվարն առաջին արշավն է։ - [Պանդխտության ճանապարհին․ Պատերազմից փախած ուկրաինացի կանանց պատմությունները](https://ampop.am/women-refugees-from-ukraine/) - 2022 թ․ նոյեմբերի դրությամբ, ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների, Ռուսաստանի լայնածավալ ռազմական ներխուժման պատճառով Եվրոպայում գրանցվել է Ուկրաինայից տեղահանված ավելի քան 7,9 միլիոն քաղաքացի։ Պատերազմի առաջին իսկ ամսվա ընթացքում 10,5 միլիոն ուկրաինացիներ ստիպված էին լքել իրենց տները և տեղափոխվել սեփական երկրում կամ նրա սահմաններից դուրս գտնվող այլ տարածքներ, նշում է ՄԱԿ-ի Փախստականների գործակալությունը: Մրցանակակիր նյութ - «Ճամպրուկ-2022» - [Հին շենքերի արդիականացումը զարգացնում է բնակչության սոցիալ-բնապահպանական գիտակցումը](https://ampop.am/modernization-of-old-buildings-save-energy/) - Ջերմոցային գազերի արտանետումները Հայաստանում կարող են խիստ «անմեղ» թվալ, եթե դրանց նայենք համեմատության մեջ այնպիսի երկրների հետ, որոնք ունեն խոշոր արդյունաբերություն՝ օրինակ՝ մեքենաշինություն, մետալուրգիա կամ քիմիական արտադրություն։ Խոշոր արտադրական գործընթացներում գտնվող պետությունների «խիղճը» Երկիր մոլորակի նկատմամբ, բնականաբար, պակաս մաքուր է։ Բայց սա չի նշանակում, թե ջերմամեկուսացման և, առհասարակ, էներգետիկ արտանետումների նվազեցմանը միտված միջոցառումների կարիք Հայաստանում - [Մալիշկայում գիշերները դեռ անհանգիստ են. ինչ է հայտնի այս պահին](https://ampop.am/malishka-night-incidents-update/) - Վայոց ձորի մարզի Մալիշկա բնակավայրի բնակիչների շրջանում վերջին օրերին անհանգստություն է առաջացել գիշերային ժամերին անհայտ անձի շրջելու մասին տեղեկությունների պատճառով։ Բնակիչների փոխանցմամբ՝ այդ անձը գիշերները հարվածել է տների դռներին ու պատուհաններին, ինչից հետո գյուղում մարդիկ ավելի զգոն են դարձել։ Այս պատմությունը լայն հանրության ուշադրության արժանացավ օգոստոսի 16-ին՝ Shamshyan.com-ի հրապարակումից հետո։ Աղբյուրը նշում էր, որ Մալիշկայում - [Armenia’s Food and Energy Security Remains Exposed to Import Risks](https://ampop.am/armenia-food-energy-import-dependence/) - Armenia’s food and energy security depends not only on domestic production, but also on foreign suppliers, global prices, logistics routes and regional political developments. For a small, landlocked country with limited natural resources, that is hardly a new challenge. But wars, supply-chain disruptions, regional tensions and the growing politicization of trade have made one question - [Աշնանից Հայաստանում կսկսվի նոր կենսաչափական անձնագրերի տրամադրումը](https://ampop.am/new-biometric-passports-armenia-2026/) - Այս տարվա աշնանից Հայաստանում կմեկնարկի կենսաչափական նոր փաստաթղթերի տպագրության և տրամադրման գործընթացը։ Այս մասին հայտնել է ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության պետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Նելլի Դավթյանը։ Նոր կենսաչափական անձնագրի անվտանգային բաղադրիչները, ըստ ՆԳՆ ներկայացուցչի, համապատասխանելու են ԵՄ գործող չափանիշներին։ Այն կարժենա 28 650 դրամ և կտրամադրվի 10 տարի ժամկետով։ Նույնականացման քարտի արժեքը կկազմի 5950 դրամ, - [Հայկական ֆուտբոլային ակումբները եվրագավաթներում․ 18 խաղ, 2.250 միավոր և շուրջ 6 մլն եվրո](https://ampop.am/armenian-clubs-european-cups-2026/) - Խմբագրի անունից․ «Ամփոփ Մեդիան» այսուհետ պարբերաբար կանդրադառնա նաև այն մարզական իրադարձություններին, որոնք, մեր գնահատմամբ, հետաքրքիր են մեր լսարանին։ Մեր նպատակը խաղերի ընթացքը վերապատմելը չէ, այլ ցույց տալը, թե ինչ են դրանք փոխում հայկական սպորտի և երկրպագուների համար։ Շարքը կվարի Դերենիկ Խաչատրյանը։ Հայկական ակումբների եվրագավաթային մրցաշրջանը սկսվեց չորս թիմով։ Հիմա պայքարի մեջ մնացել է միայն մեկը՝ - [Հայկական ձուկը մնացել է առանց ռուսական շուկայի․ ինչն է հաստատ, ինչը՝ ոչ](https://ampop.am/armenian-fish-export-russia-restrictions-factcheck/) - Հայկական ձկան և ձկնամթերքի արտահանումը Ռուսաստան փաստացի դադարեցվել է ռուսական սահմանափակումների հետևանքով։ Սա լուրջ խնդիր է ոլորտի համար, քանի որ Ռուսաստանը տարիներ շարունակ եղել է հայկական ձկնարտադրանքի հիմնական շուկան։ Միաժամանակ մեդիա և սոցիալական հարթակներում շրջանառվում է, որ Ռուսաստանը տնտեսական սահմանափակումներով պատժում է Հայաստանին եվրոպական արտաքին քաղաքական ուղղության համար, իսկ որպես հնարավոր այլընտրանքային շուկաներ նշվում են - [COP17-ը` Երևանում․ ինչ հնարավորություն է ստանում Հայաստանը](https://ampop.am/cop17-yerevan-armenia-biodiversity-challenges/) - 2026 թվականի հոկտեմբերի 19-30-ը Երևանը կհյուրընկալի ՄԱԿ-ի «Կենսաբանական բազմազանության մասին» կոնվենցիայի Կողմերի 17-րդ համաժողովը՝ COP17-ը։ Համաժողովը կանցկացվի՝ միավորելով Կարթագենյան և Նագոյայի արձանագրությունների կողմերի հանդիպումները և Երևան կբերի 196 երկրների շուրջ 15,000 պատվիրակների, գիտնականների, միջազգային կազմակերպությունների և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների։ Առաջին հայացքից սա կարող է հերթական մեծ միջազգային միջոցառում թվալ։ Բայց Հայաստանի համար COP17-ի նշանակությունը միայն - [Աֆղանստանում 3.7 մլն երեխա սուր թերսնուցման վտանգի տակ է](https://ampop.am/afghanistan-child-malnutrition-healthcare/) - Աֆղանստանում մինչև հինգ տարեկան շուրջ 3.7 միլիոն երեխա գտնվում է սուր թերսնուցման վտանգի տակ։ ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի՝ UNICEF-ի տվյալներով՝ երեխաների սննդային անապահովությունը երկրում դարձել է թերսնուցման հիմնական պատճառներից մեկը, իսկ օգնության և առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման կրճատումը խորացնում է ճգնաժամը։ IPC-ի՝ պարենային անվտանգության և թերսնուցման ինտեգրված գնահատման վերլուծության համաձայն՝ 2026 թվականին Աֆղանստանում 6-59 ամսական մոտ 3.7 - [Firebird AI-ը Հայաստանում․ որտեղ է ավարտվում փաստը և սկսվում «ամերիկյան վերահսկողության» պնդումը](https://ampop.am/firebird-ai-armenia-us-influence-claims/) - Հրազդանում բացված Firebird AI-ի տվյալների կենտրոնը Հայաստանի կառավարությունն ու ընկերությունը ներկայացնում են որպես երկրի տեխնոլոգիական զարգացման նոր քայլ։ Միաժամանակ նախագծի շուրջ տարածվում են պնդումներ, թե այն կարող է մեծացնել Հայաստանի կախվածությունը ԱՄՆ-ից և ամերիկյան ազդեցության գործիք դառնալ։ Այս պնդումները զրոյից չեն կառուցված։ Firebird AI-ն իսկապես օգտագործում է ամերիկյան տեխնոլոգիաներ, NVIDIA-ի հզոր չիպերի Հայաստան մատակարարումը պահանջել - [TRIPP-ի շուրջ պնդումներ․ ԱՄՆ վերահսկողություն, ՆԱՏՕ-ի ներկայություն, թե՞ փաստերի խեղաթյուրում](https://ampop.am/tripp-us-control-nato-claims/) - Ռուսալեզու Telegram ալիքներից մեկը հրապարակել է «Թրամփի միջանցքը․ Երևանը համոզում է Թեհրանին, բայց ի վերջո ո՞վ ում կխաբի» վերնագրով հոդված, որտեղ նշվում է, որ «Թրամփի ուղին հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (TRIPP) նախագիծը պարզապես տարանցիկ ենթակառուցվածքի ծրագիր չէ, այլ ԱՄՆ-ի կողմից Սյունիքում երկարաժամկետ վերահսկողություն հաստատելու և Իրանի հյուսիսային սահմանների մոտ ամերիկյան, հնարավոր է՝ նաև ՆԱՏՕ-ի - [ԵԱՏՄ-ի ճգնաժամը և Հայաստանի ընտրության խնդիրը](https://ampop.am/armenia-eaeu-russia-relations/) - Փաշինյանի՝ ԵԱՏՄ-ն «դե ֆակտո կաթվածահար» բնութագրելու հայտարարությունը պետք է դիտարկել վերջին տարիների հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացումների համատեքստում։ Հայաստանի կողմից ԵԱՏՄ-ի ներսում խնդիրների բարձրաձայնումը հատկապես սրվել է 2018-ից հետո, իսկ հայ-ռուսական հարաբերությունների քաղաքական ճգնաժամը խորացավ հատկապես 2022-ից։ Այդ մասին իր 2026թ․ հուլիսի 30-ին իր ճեպազրույցում անդրադարձել էր վարչապետ Փաշինյանը՝ նշելով, որ 2022-ին «ՀԱՊԿ-ն իր գործառույթները չկատարեց»։ Հայաստանի՝ - [Լիբանանի խորհրդարանը վերացրել է մահապատիժը․ առաջինը՝ արաբական աշխարհում](https://ampop.am/lebanon-abolishes-death-penalty/) - Լիբանանի խորհրդարանը քվեարկությամբ ընդունել է մահապատիժն ամբողջությամբ վերացնելու և այն ցմահ ազատազրկմամբ փոխարինելու մասին օրինագիծը։ Սրանով Լիբանանը դարձել է արաբական աշխարհի և Մերձավոր Արևելքի առաջին երկիրը, որն օրենսդրորեն ամբողջովին հրաժարվել է պատժի այս ձևից։ Իրավական ակտի պատմությունն ու կիրառումը Մահապատիժը Լիբանանի քրեական օրենսգրքում առկա էր 1943 թվականի անկախացումից ի վեր՝ որպես օսմանյան և ֆրանսիական մանդատի - [Ալիևը՝ ՀԱԷԿ-ի փակման, Հայաստանին էլեկտրաէներգիա մատակարարելու և TRIPP-ի մասին](https://ampop.am/aliyev-armenia-nuclear-power-tripp/) - Իլհամ Ալիևը Հայաստանի էներգետիկ համակարգի վերաբերյալ երկու ուշագրավ հայտարարություն է արել։ Ադրբեջանի նախագահի պնդմամբ՝ Հայկական ատոմային էլեկտրակայանը հնացած է և «վաղ թե ուշ» պետք է դուրս բերվի շահագործումից։ Ալիևը նաև հայտարարել է, որ այդ դեպքում Հայաստանը կարող է էներգիայի լրացուցիչ աղբյուրի կարիք ունենալ, և Ադրբեջանը պատրաստ է էլեկտրաէներգիա մատակարարել Հայաստանին։ Նա միաժամանակ ասել է, որ - [Բուհերի ընդունելություն 2026․ հայտերի թիվն աճել է, ընդունվածներինը՝ ոչ](https://ampop.am/university-admissions-armenia-2026/) - 2026-ին Հայաստանի բուհեր է ընդունվել 10 958 դիմորդ՝ ընդամենը 12-ով պակաս, քան մեկ տարի առաջ։ Միաժամանակ միասնական քննությունների համար ներկայացված դիմում-հայտերի թիվը հասել է 28 929-ի՝ վերջին 11 տարվա ամենաբարձր ցուցանիշին։ Հուլիսի 30-ին ամփոփվել են պետական և ոչ պետական բուհերի 2026-2027 ուսումնական տարվա առկա ուսուցման ընդունելության լրացուցիչ փուլի արդյունքները։ Դրանով ընդունելության այս տարվա հիմնական գործընթացն - [Արամ Վարդևանյանն ընտրվել է ԱԺ երրորդ փոխնախագահ](https://ampop.am/vardevanyan-opposition-deputy-speaker/) - Ազգային ժողովի ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը 53 կողմ ձայնով ընտրվել է խորհրդարանի երրորդ փոխնախագահի պաշտոնում։ Քվեարկությանը 105 պատգամավորից մասնակցել է 53-ը, և բոլոր մասնակցած պատգամավորները կողմ են քվեարկել Վարդևանյանի թեկնածությանը։ Մինչ քվեարկությունը «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ղեկավար Արուսյակ Մանավազյանը հայտարարել էր, որ իշխող խմբակցությունը Վարդևանյանի ընտրության համար կապահովի անհրաժեշտ թվով ձայներ։ Ընդդիմադիր «Հայաստան» - [ԱՀԱ ուղեցույց․ հաշվեք Ձեր ապահովագրավճարը և ստուգեք հասանելի ծառայությունները](https://ampop.am/armenia-health-insurance-guide/) - Այս ինտերակտիվ ուղեցույցը կօգնի հասկանալ, թե առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգում ինչ իրավունքներ, վճարներ և ծառայություններ են նախատեսված Ձեզ համար։ Այստեղ կարող եք հաշվել՝ որքան է կազմում Ձեր ապահովագրավճարը, ստուգել փաթեթում ներառված բուժծառայությունները, գտնել ամբողջությամբ կամ մասնակի փոխհատուցվող դեղորայքը, ինչպես նաև համակարգում ընդգրկված բուժհաստատություններն ու դեղատները։ Ուղեցույցը կազմվել է բաց պաշտոնական տվյալների հիման վրա և նախատեսված - [Ինչպես պաշտպանել և՛ մեղվապահի եկամուտը, և՛ արջի գոյությունը](https://ampop.am/yeghegis-bears-beekeepers/) - Երևանից մոտ 136 կմ հեռու՝ Վայոց ձորի լեռնային Եղեգիսում, մարդն ու վայրի բնությունը կիսում են նույն տարածքը։ Այս հատվածը Կովկասի կենսաբազմազանության «թեժ կետի» մաս է՝ աշխարհի 36 տարածքներից մեկի, որտեղ բնությունը միաժամանակ բացառիկ հարուստ է և խոցելի։ Այստեղ ապրում են Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված բեզոարյան այծը, գորշ արջն ու կովկասյան հովազը՝ հազվադեպ հանդիպող կենդանիներ, որոնց - [Գարեգին Բ-ի և 6 եպիսկոպոսների գործով առաջին նիստն ավարտվեց դատավորի ինքնաբացարկով](https://ampop.am/catholicos-garegin-court-case/) - Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի և Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ վեց բարձրաստիճան հոգևորականների դեմ քրեական գործով առաջին դատական նիստն օգոստոսի 7-ին ավարտվել է՝ դեռևս չհասնելով մեղադրանքի բովանդակային քննությանը։ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Հակոբ Մանուկյանն ինքնաբացարկ է հայտնել, և գործը պետք է վերամակագրվի մեկ այլ դատավորի։ Նիստի սկզբում դատավորը որոշել էր սահմանափակել - [36-ամյա Ռուբինյանը` աշխարհի ամենաերիտասարդ ԱԺ խոսնակ](https://ampop.am/rubinyan-youngest-parliament-speaker/) - ՀՀ Ազգային ժողովի նորընտիր նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը, Միջխորհրդարանական միության տվյալներով, աշխարհի ազգային խորհրդարանների գործող խոսնակներից ամենաերիտասարդն է։ Ռուբինյանը 36 տարեկան է։ Նա ԱԺ նախագահ է ընտրվել օգոստոսի 3-ին՝ իններորդ գումարման Ազգային ժողովի առաջին նստաշրջանի ընթացքում։ Ռուբինյանի ընտրվելուց հետո ԱԺ-ի հրապարակած առաջին միջազգային շնորհավորանքներից մեկը եղել է Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի նախագահ Ռուսլան Ստեֆանչուկինը։ Կողմերը հեռախոսազրույցում քննարկել - [«ԹՐԻՓՓ» նախագիծն ու Մեղրիի ընտրությունները. ի՞նչ իրավազորություն ունի համայնքապետը հողահատկացումներում](https://ampop.am/tripp-project-meghri-elections/) - «Հրապարակ» օրաթերթը գրել է, որ հոկտեմբերի 25-ին Մեղրիում կայանալիք տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններով պայմանավորված՝ իշխանությունն ակտիվ աշխատանքներ է տանում համայնքապետի պաշտոնում իր թեկնածուին ունենալու համար: Թերթի պնդմամբ՝ պատճառը «ԹՐԻՓՓ» նախագիծն է և դրա շրջանակում նախատեսվող հողահատկացումների գործընթացը, որը գործադիրը ցանկանում է չձախողել։ Նյութն արտատպվել է նաև մի շարք այլ լրատվամիջոցների կողմից (1 2 3 4 - [ԱՄՆ-ն TRIPP+ հիմնադրամի համար ֆինանսական պարտավորությունը կրկնապատկել է՝ հասցնելով $402 միլիոնի](https://ampop.am/us-doubles-tripp-plus-fund/) - ԱՄՆ կառավարության պաշտոնական ծախսերի շտեմարանի տվյալներով՝ TRIPP+ Enterprise Fund-ի համար նախատեսված ֆինանսական պարտավորությունը 201 միլիոն դոլարից հասցվել է 402 միլիոնի։ Դրամաշնորհի իրականացման վայր է նշված Հայաստանը։ Սկզբնական՝ 201 միլիոն դոլարի դրամաշնորհը ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով բյուրոն հատկացրել էր 2026 թվականի հունվարի 30-ին՝ մինչև 2036 թվականի դեկտեմբերի 31-ը իրականացման ժամկետով։ Հուլիսի 16-ի փոփոխությամբ ֆինանսական - [Հայաստան–ԵԱՏՄ հարաբերությունները․ ինչ է ասում Երևանը և իրավական ինչ կարգավորումներ կան](https://ampop.am/armenia-eaeu-relations-restrictions/) - Վերջին շրջանում Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի դեմ կիրառված տնտեսական սահմանափակումների, Մոսկվայի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հայտարարությունների և ԵԱՏՄ անդամ երկրների կողմից հնչեցված հանրաքվեի կոչերի ֆոնին կտրուկ ակտիվացել են Հայաստանի ինտեգրացիոն ուղու շուրջ քննարկումները։ Մինչ սոցիալական ցանցերում և տելեգրամյան ալիքներում շրջանառվում են տարբեր սցենարներ (այդ թվում՝ հնարավոր ռազմական կամ աշխարհաքաղաքական զարգացումների մասին)(1 2 3), «Ամփոփ մեդիան» փորձել է պարզել, - [Nvidia չիպեր և արևային էներգիա․ Ինչպես է գործում Eleveight AI-ի հաշվարկային կենտրոնը Գագարինում](https://ampop.am/eleveight-ai-gagarin-center-nvidia/) - Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ օգոստոսի 1-ի այցելությունից հետո հանրային ուշադրության կենտրոնում հայտնվեց Գեղարքունիքի մարզի Գագարին համայնքում գործող «ԷԼԵՎԵՅԹ ԷՅԱՅ» (Eleveight AI) արհեստական բանականության (ԱԲ) տվյալների կենտրոնը։ Այցից հետո ռուսական տելեգրամյան ալիքներում և լրատվամիջոցներում տարածվեցին մանիպուլյատիվ պնդումներ, թե նախագիծը Հայաստանը վերածում է «էժան էներգետիկ գաղութի», իսկ ամերիկյան չիպերն աշխարհաքաղաքական պարադոքսով աշխատելու են «ռուսական գազով ու ատոմային էներգիայով»։ - [Ո՞րքան կարժենար տնային հոգսերի վրա Ձեր ծախսած ժամերը, եթե այն վարձատրվեր](https://ampop.am/unpaid-labor-calculator/) - «Ամփոփ Մեդիայի» կողմից ստեղծված հատուկ ինտերակտիվ հաշվիչի միջոցով կարող եք հաշվել, թե որքան կվաստակեիք, եթե վարձատրվեիք Ձեր ամենօրյա չվճարվող աշխատանքի համար։ Մուտքագրեք շաբաթական մաքրության, սննդի պատրաստման և խնամքի վրա Ձեր կողմից ծախսվող ժամերը և տեսեք՝ որքան արժե Ձեր ամսական չվճարվող աշխատանքը։ Թեմային ծանոթացեք այստեղ՝ Կանանց չգնահատված ներուժը. ինչո՞ւ է տնտեսության ամենամեծ ռեսուրսը մնում անտեսված - [«Ոտք չեմ դնի Ադրբեջան, քանի դեռ Ռուբեն Վարդանյանը բանտում է»․ Նասիմ Տալեբ](https://ampop.am/taleb-refuses-azerbaijan-invitation/) - «Սև կարապ» հայտնի գրքի հեղինակ, ռիսկերի վերլուծաբան և տնտեսագետ Նիկոլաս Նասիմ Տալեբը հայտարարել է, որ հրաժարվել է Ադրբեջան մեկնելու հրավերից՝ որպես հիմնական պատճառ նշելով Բաքվում Ռուբեն Վարդանյանի ապօրինի բանտարկության փաստը։ «Ինձ հրավիրել էին Ադրբեջան՝ դասախոսություն կարդալու։ Ես հրաժարվեցի (նրանք զգալիորեն բարձրացրին առաջարկվող հոնորարը՝ չհասկանալով իմ էթիկան և կարծելով, թե դա կարող է որևէ բան փոխել)։ - [ԱԺ նախագահի ստորագրած որոշումը՝ լրագրողների համար նոր արգելքներ](https://ampop.am/statement-media-restrictions-parliament/) - Հուլիսի 31-ին լրագրողական կազմակերպությունները հայտարարություն էին տարածել՝ ընդդեմ ԱԺ-ում լրագրողների գործունեության նոր սահմանափակումների, որոնք ստորագրվել էին ԱԺ նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար Ռուբեն Ռուբինյանի կողմից։ Չնայած այսօր՝ օգոստոսի 3-ին, 9-րդ գումարման ԱԺ նիստում Ռուբինյանն արդեն ընտրվել է ԱԺ նախագահ, լրագրողական համայնքի բարձրացրած պահանջներն ու մտահոգությունները մնում են նույնքան հրատապ։ Ստորև ներկայացնում ենք հայտարարությունն ամբողջությամբ․ «Նորընտիր 9-րդ գումարման - [Բաքվից վերադարձած երեք մեդալակիրները․ ազատոճայինների պայքարը շարունակվում է](https://ampop.am/armenia-u17-wrestling-medals-baku/) - Հայաստանի հունահռոմեական ոճի մինչև 17 տարեկանների հավաքականը Բաքվի աշխարհի առաջնությունից վերադարձել է երեք մեդալով։ Ջանես Նազարյանը դարձել է աշխարհի չեմպիոն, իսկ Արարատ Ավետիսյանն ու Գևորգ Հարությունյանը նվաճել են բրոնզե մեդալներ։ Մրցաշարը մեծ արձագանք ստացավ հատկապես Ջանես Նազարյանի հաղթանակից հետո․ 17-ամյա հայ ըմբիշի պատվին Ադրբեջանի մայրաքաղաքում հնչեց Հայաստանի պետական օրհներգը և բարձրացվեց եռագույնը։ 71 կգ քաշային - [Ծառուկյանին պատկանող կոնյակի կոմբինատի բաժնետոմսերի կառավարումը հանձնվել է պետությանը](https://ampop.am/tsarukyan-assets-state-management/) - Հակակոռուպցիոն դատարանը 2026 թվականի հուլիսի 30-ին բավարարել է Գլխավոր դատախազության միջնորդությունը՝ «Երևանի «Արարատ» կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ» ԲԲ ընկերության բաժնետոմսերի կառավարումն ու պահպանումը Հայաստանի Հանրապետությանը հանձնելու վերաբերյալ։ Կառավարումն իրականացվելու է Էկոնոմիկայի նախարարության միջոցով։ Դատախազությունը համապատասխան միջնորդությունը դատարան էր ներկայացրել մեկ օր առաջ՝ հուլիսի 29-ին։ Սա հայցի ապահովման միջոց է և դեռ չի նշանակում, որ ընկերության բաժնետոմսերը վերջնականապես - [Լիպարիտ Դրմեյանը զրպարտության հայց է ներկայացրել Նիկոլ Փաշինյանի դեմ](https://ampop.am/drmeyan-sues-pashinyan/) - Միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի ներկայացուցչի գրասենյակի նախկին ղեկավար Լիպարիտ Դրմեյանը հուլիսի 31-ին քաղաքացիական հայց է ներկայացրել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դեմ՝ պահանջելով հերքել իր հասցեին հնչեցված հայտարարությունները։ Դրմեյանի խոսքով՝ դրանք իրականությանը չեն համապատասխանում և արատավորում են իր պատիվն ու արժանապատվությունը։ Նա առայժմ գումարային պահանջ չի ներկայացրել, սակայն չի բացառել այն հետագայում ավելացնելու հնարավորությունը։ Մեկ օր առաջ՝ - [Ինչու է Ուկրաինան թիրախավորում Wildberries-ը․ երկու շաբաթում 16 լոգիստիկ կենտրոն](https://ampop.am/ukraine-drone-strikes-wildberries-logistics-centers/) - Ռուսաստանի խոշորագույն առցանց առևտրային հարթակի՝ Wildberries-ի լոգիստիկ ենթակառուցվածքները տևական ժամանակ է հայտնվել են ուկրաինական ԱԹՍ-ների համակարգված հարվածների թիրախում։ Կարճ ժամանակահատվածում թիրախավորվել և տարբեր աստիճանի ավերածությունների է ենթարկվել ընկերության շուրջ 16 խոշոր լոգիստիկ կենտրոն և պահեստային համալիր։ Այս գործողությունները լուրջ խափանումներ են առաջացրել ռուսաստանյան էլեկտրոնային առևտրի համակարգում՝ շարքից հանելով ընկերության պահեստային ընդհանուր կարողությունների մոտ 10%-ը։ Հարվածների - [Ինչո՞ւ 50 հազար մարդ մեկ օրում Մարոկկոյից անցավ իսպանական Սեուտա](https://ampop.am/ceuta-morocco-spain-migration-crisis/) - Իսպանիայի ներքին գործերի նախարարության տվյալով՝ հուլիսի 30-ից ցամաքային և ծովային ճանապարհով շուրջ 50 հազար մարդ անկանոն կերպով մուտք է գործել Հյուսիսային Աֆրիկայում գտնվող իսպանական Սեուտա։ Քաղաքի ղեկավարի գնահատմամբ՝ անցածների թիվը կարող էր հասնել մինչև 60 հազարի։ Իսպանական կողմում հայտնաբերվել է 57 զոհվածի մարմին։ Նրանց մի մասը խեղդվել էր, մյուսները՝ զոհվել սահմանային պատնեշի մոտ առաջացած հրմշտոցի - [Հայաստանի պարենային և էներգետիկ կախվածությունները](https://ampop.am/armenia-food-energy-import-dependence/) - Հայաստանի պարենային և էներգետիկ անվտանգությունը մեծապես կախված է ոչ միայն տեղական արտադրության ծավալներից, այլև արտաքին մատակարարներից, գներից, լոգիստիկ ուղիներից և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումներից։ Փոքր, դեպի ծով ելք չունեցող և սահմանափակ բնական ռեսուրսներ ունեցող Հայաստանի համար սա նոր խնդիր չէ։ Սակայն վերջին տարիների պատերազմները, մատակարարման շղթաների խափանումները, տարածաշրջանային լարվածությունը և շուկաների քաղաքականացումը ավելի տեսանելի են դարձրել - [Ստուգեք Ձեր անձնական տնտեսական հետագիծը 2050 թվականին](https://ampop.am/who-will-pay-for-aging-care/) - Եթե բարիք ստեղծող քաղաքացիների բանակը չմեծանա, իսկ խնամքի ծանր բեռը շարունակի մնալ ընտանիքների և հատկապես կանանց ուսերին, ապա ապագայում պետական ռեսուրսներն ուղղվելու են ոչ թե զարգացմանը, այլ բացառապես սոցիալական գոյատևմանն ու տարեցների խնամքին։ Այս ինտերակտիվ վահանակը թույլ է տալիս յուրաքնաչյուրին իր տվյալները մուտքագրելով տեսնել, թե ինչպես է փոխվում նրա տեղը տնտեսական կենսափուլում՝ ըստ տարիքի, սեռի, - [Armenia 2050: When the Need for Care Becomes a Major Economic Challenge](https://ampop.am/armenia-2050-aging-economy/) - One of the most serious economic challenges Armenia will face in the coming decades will be population aging. As the number of older people grows, Armenia will gradually become a society in which more people will depend on healthcare, social support and care services. At the same time, the responsibility for covering these costs will - [Հայաստան 2050. խնամքի կարիքը՝ տնտեսության գլխավոր մարտահրավեր](https://ampop.am/armenia-2050-aging-economy/) - Հայաստանի համար առաջիկա տասնամյակների ամենասուր տնտեսական մարտահրավերներից մեկը կապված է լինելու բնակչության ծերացման հետ։ Տարեցների թվի աճին զուգահեռ՝ աստիճանաբար ձևավորվելու է հասարակություն, որտեղ ավելի մեծ թվով քաղաքացիներ են կախված լինելու առողջապահական, սոցիալական և խնամքի ծառայություններից, իսկ այդ ծախսերը հոգալու բեռը մնալու է աշխատող բնակչության համեմատաբար նեղ շերտի վրա։ Այլ կերպ ասած՝ հասարակության ծերացումը փոխելու է - [«Թվերը շեղվել են կանխատեսումներից»․ հարցազրույց առողջության ապահովագրության պահանջարկի և նոր ռիսկերի մասին](https://ampop.am/health-insurance-interview-samvel-kharazyan/) - Առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի գործարկումից շուրջ յոթ ամիս անց արդեն տեսանելի են ոչ միայն բուժօգնության մեծ պահանջարկն ու ֆինանսական առաջին ցուցանիշները, այլև համակարգի այն խնդիրները, որոնք առաջացել են աշխատանքի ընթացքում։ Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատարի պարտականությունները կատարող Սամվել Խարազյանի խոսքով՝ առաջին վեց ամսում իրականացվել է այնքան վիրահատություն, որքան նախկինում միջինում կատարվում էր - [Անվճար բուժում՝ երկար հերթերի միջով․ ԱՀԱ-ի առաջին վեց ամիսները](https://ampop.am/free-healthcare-and-long-waits-armenia/) - Առողջության համընդհանուր ապահովագրության (ԱՀԱ) ներդրումից վեց ամիս անց կարելի է արձանագրել, որ քաղաքացիների փորձը շատ դեպքերում տարբեր է։ Շատերը ծրագրի շնորհիվ անվճար դեղեր են ստանում կամ թանկարժեք վիրահատության ենթարկվում անվճար, բայց քիչ չեն նաև նրանք, ովքեր շարունակում են ժամերով սպասել հերթերում՝ երբեմն այդպես էլ բժշկի մոտ չհասնելով։ 79-ամյա Անահիտ Հարությունյանն ասում է՝ նախապես հերթագրվելու դեպքում - [Գործ կա․ «Ամփոփ Մեդիան» համալրում է լրագրողական թիմը](https://ampop.am/jobs-multimedia-data-journalist/) - «Ամփոփ Մեդիան» փնտրում է լրագրողի, ով սիրում է աշխատել տվյալների, փաստերի և բաց աղբյուրների հետ, կարողանում է արագ կողմնորոշվել մեծ տեղեկատվական հոսքերում և ցանկանում է ստեղծել այնպիսի բովանդակություն, որն օգնում է մարդկանց ավելի լավ հասկանալ հանրային նշանակության գործընթացները։ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ․ Հայտերի ընդունման վերջնաժամկետն ավարտվել է: Շնորհակալություն մասնակցության համար։ Աշխատանքի ընթացքում դուք ներգրավված կլինեք տվյալահեն բացատրական, փաստերի - [Դարձի՛ր Region Check ցանցի քո համայնքի մեդիադիտակը](https://ampop.am/region-check-2026/) - Մենք փնտրում ենք Region Check ցանցի ապագա դեսպաններին։ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ․ Հայտերի ընդունման վերջնաժամկետն ավարտվել է: Շնորհակալություն մասնակցության համար։ Եթե հավատում ես, որ՝ Տեղեկացված քաղաքացին կարող է փոխել իր համայնքը, Ցանկանում ես սովորել տարբերակել փաստը կեղծ տեղեկատվությունից, Պատրաստ ես ձեռք բերած գիտելիքդ կիրառել իրական կյանքում, Ուրեմն Region Check-ը հենց քեզ համար է «Լրագրողներ հանուն ապագայի» ՀԿ-ն և - [Ընտրելու իրավունքը՝ մայրենի լեզվով. ԼՀԱ-ն և «Ամփոփ Մեդիան» օգնեցին ազգային փոքրամասնություններին հասկանալ ընտրակարգը](https://ampop.am/multilingual-election-guides-armenia/) - Հայաստանի խորհրդարանում ազգային փոքրամասնությունների համար առանձնացված են չորս երաշխավորված մանդատներ։ Սակայն քաղաքական ներկայացվածությունն սկսվում է ոչ թե ընտրությունների արդյունքներից, այլ շատ ավելի վաղ՝ այն պահից, երբ ընտրողը հասկանում է, թե ինչպես է աշխատում ընտրական համակարգը և ինչպես պետք է օգտվի իր ընտրական իրավունքից։ Հենց այս նպատակով «Լրագրողներ հանուն ապագայի» (ԼՀԱ) հասարակական կազմակերպությունը և «Ամփոփ Մեդիան», - [Քաղաքական ջեմ․ Մարթա Կոսը եվրոպացիներին հորդորում է գնել հայկական ծիրան](https://ampop.am/political-jam-marta-kos-armenian-apricots/) - Եվրոպական հանձնաժողովի ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը ֆեյսբուքյան գրառմամբ պատմել է, որ Բրյուսել է վերադարձել Հայաստանից բերած ծիրաններով, որոնց մի մասը բաժանել է ընկերներին, իսկ մնացածից մուրաբա է պատրաստել։ «Այս մուրաբան պատրաստել եմ հայկական ծիրաններից»,- գրել է Կոսը՝ հրապարակելով լուսանկարներ։ Նրա խոսքով՝ հայկական ծիրանը խորհրդանշում է այն փոփոխությունը, որն այժմ տեղի է ունենում Հայաստանում։ Կոսը - [Կյանքից հեռացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստ Արտաշես Ալեքսանյանը](https://ampop.am/artashes-aleksanyan-dies-at-64/) - Հուլիսի 6-ի լուսադեմին, 64 տարեկանում, կյանքից հեռացել է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ Արտաշես Ալեքսանյանը։ Ըստ նրա ընկերոջ՝ Հարություն Բոգարյանի, դերասանը վերջին երեք օրը գտնվել է հիվանդանոցում, մահվան պատճառը եղել է սրտի կանգը։ Արտաշես Ալեքսանյանը ծնվել է 1961 թվականի հուլիսի 17-ին Երևանում։ Դերասանական կրթություն է ստացել Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնի ստուդիայում՝ Խորեն Աբրահամյանի ղեկավարությամբ, ապա Մոսկվայի - [Ո՞վ էր Ալի Խամենեին. Իրանի «երկաթյա» առաջնորդի 37-ամյա դարաշրջանի վախճանը](https://ampop.am/ali-khamenei-biography/) - Իրանի Իսլամական Հանրապետության հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամենեիի սպանությունը 2026 թ. փետրվարի 28-ին՝ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կոորդինացված մասշտաբային օդային հարվածների առաջին իսկ օրը, եզրափակեց մի ամբողջ դարաշրջան Մերձավոր Արևելքի պատմության մեջ։ 86-ամյա առաջնորդի մահը ավելի ուշ հաստատվեց նաև Իրանի պետական հեռուստատեսությամբ։ Նա աշխարհի պատմության մեջ ամենաերկարակյաց կառավարիչներից մեկն էր, ով երկիրը ղեկավարում էր վերջին - [ՍԴ-ն ուժի մեջ թողեց ԱԺ 2026 թվականի ընտրությունների արդյունքները](https://ampop.am/c-court-upholds-2026-election-results/) - Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը հուլիսի 4-ին մերժեց 2026 թվականի Ազգային ժողովի ընտրությունների արդյունքները վիճարկող յոթ քաղաքական ուժերի դիմումները՝ ուժի մեջ թողնելով Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) հունիսի 14-ի որոշումը։ Դատարանի հրապարակած որոշման եզրափակիչ մասում նշվում է, որ ԿԸՀ-ի՝ 2026 թվականի հունիսի 14-ի «Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2026 թվականի հունիսի 7-ի հերթական ընտրությունների արդյունքներն ամփոփելու մասին» թիվ 259-Ա - [ՔՊ-ն 2026 ԱԺ ընտրություններին. բացարձակ առավելությունից դեպի հարաբերական գերակայություն](https://ampop.am/civil-contract-elections-2018-2026/) - 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ամենաակնառու հակասություններից մեկն այն է, որ «Քաղաքացիական պայմանագիրն» (ՔՊ) ավելի շատ ձայն ստացավ, քան 2021-ին, բայց նրա քաղաքական կշիռը շարունակեց նվազել։ Առաջին հայացքից այս երկու փաստերը հակասում են միմյանց։ Սակայն Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի վերջնական տվյալների հիման վրա «Ամփոփ Մեդիայի» համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ պատճառը ոչ թե ՔՊ-ի ընտրազանգվածի կրճատումն - [#ԱԺ2026. Հերթական ընտրությունների ամփոփում և միտումներ](https://ampop.am/armenia-parliamentary-election-2026-key-trends/) - Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը (ԿԸՀ) հունիսի 14-ին պաշտոնապես ամփոփեց ԱԺ հերթական ընտրությունների քվեարկության արդյունքները։ Դրանից հետո ընտրություններին մասնակցած յոթ քաղաքական ուժեր դիմեցին Սահմանադրական դատարան՝ վիճարկելու ԿԸՀ-ի որոշումը։ Հունիսի 26-ից Սահմանադրական դատարանը սկսել է գործի քննությունը, իսկ վերջնական որոշումը, ըստ օրենքի, կարող է կայացվել 19 օրվա ընթացքում։ Մինչ Սահմանադրական դատարանը կկայացնի իր որոշումը (Լրացում․ ՍԴ-ն ուժի - [Call for Applications: AI Integrator / Developer for Ampop Media](https://ampop.am/vacancy-ai-developer/) - Ampop Media (Ampop.am), an independent media platform based in Armenia, is seeking an experienced and motivated AI Integrator / Developer for an innovative project to build a Minimum Viable Product (MVP) of an automated data processing system. Key Responsibilities Set up and integrate automated data collection systems (Web Scraping / RSS Feeds). Integrate Large Language - [Գործ կա․ ԱԲ ինտեգրման մասնագետ / ծրագրավորող](https://ampop.am/vacancy-ai-developer/) - «Ամփոփ Մեդիան» (Ampop․am) նորարարական նախագծի շրջանակներում փնտրում է փորձառու և մոտիվացված տեխնիկական մասնագետի (AI Integrator / Developer)՝ տվյալների ավտոմատացված մշակման համակարգի նվազագույն կենսունակ արտադրանքի (MVP - Minimum Viable Product) պատրաստման համար։ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ․ Հայտերի ընդունման վերջնաժամկետն ավարտվել է: Շնորհակալություն մասնակցության համար։ Հիմնական առաջադրանքները (Responsibilities) Տվյալների ավտոմատացված հավաքագրման համակարգերի (Web Scraping / RSS Feeds) կարգավորում և ինտեգրում, - [Իմ հարկերը՝ իմ ընտրությամբ. ինչպե՞ս է 2027-ից փոխվելու ՀԿ-ների և մեդիայի ֆինանսավորումը Հայաստանում](https://ampop.am/armenia-charity-tax-choice/) - Իմ հարկերը՝ իմ ընտրությամբ. ինչպե՞ս է 2027-ից փոխվելու ՀԿ-ների և մեդիայի ֆինանսավորումը Հայաստանում Պատկերացրեք մի իրավիճակ, երբ պետությանը վճարած ձեր եկամտային հարկի մի մասը գնում է ոչ թե անանուն բյուջետային կաթսա, այլ հենց այն հասարակական կազմակերպությանը կամ լրատվամիջոցին, որի աշխատանքին դուք վստահում եք։ Հայաստանի քաղաքացիները շուտով կարող են ավելի ուղիղ մասնակցություն ունենալ իրենց վճարած հարկերի - [«Հայաստան» դաշինքի 2026-ի ծրագիրը. անվտանգություն, տնտեսություն և պետական համակարգ](https://ampop.am/armvote2026-candidates-armenia-alliance/) - Նախընտրական ծրագրերը ցույց են տալիս ոչ միայն քաղաքական ուժի խոստումները, այլև այն միջավայրը, որում այդ խոստումները ձևակերպվում են։ 2021-ին «Հայաստան» դաշինքի ծրագիրը գրվել էր 44-օրյա պատերազմից հետո՝ պետական և անվտանգային ճգնաժամի ֆոնին։ 2026-ի ծրագիրը մի փաստաթուղթ է, որտեղ պահպանվել են անվտանգային ու ազգային օրակարգի հիմնական շեշտադրումները։ 2021 թ-ի ծրագիրը կառուցված էր «365 օր․ ապագան սկսվում - [Տնտեսության կառուցվածքային վերափոխման խոստում. ինչ է առաջարկում «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը](https://ampop.am/armvote2026-candidates-strong-armenia/) - Նախընտրական ծրագիրը բացի խոստումների ցանկ լինելուց ենթադրում է նաև տնտեսական ու կառավարման մոդելների նկարագրություն, որով քաղաքական ուժն առաջարկում է լուծել երկրի հիմնական խնդիրները։ «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի ծրագիրը ներկայացված է որպես «Տնտեսության արմատական զարգացման և աղքատության հաղթահարման ծրագիր»։ Այս ձևակերպումն արդեն ցույց է տալիս, որ դաշինքի հիմնական քաղաքական ասելիքը կառուցված է ոչ միայն կառավարման փոփոխության, այլ - [Տեղեկատվական լվացքատուն․ թվային մանիպուլյացիաներն ու անտեսանելի ազդեցությունը Հայաստանի ընտրություններում](https://ampop.am/information-laundromat-armenia-elections/) - Հունիսի 7-ին Հայաստանի քաղաքացիները կմոտենան քվեատուփին՝ արդեն անցած լինելով ոչ միայն նախընտրական քարոզարշավի, այլև ինտենսիվ տեղեկատվական ճնշման միջով։ Այս ընտրարշավում պայքարը միայն հրապարակներում, հեռուստաեթերում կամ նախընտրական բանավեճերում չէր։ Այն տեղափոխվել էր սոցիալական ցանցեր, անանուն կայքեր, տելեգրամյան ալիքներ, կեղծ լրատվամիջոցներ, վճարովի տեսանելիություն ապահովող էջեր և թիրախավորված հաղորդագրություններ։ Վախը, անվստահությունը, «պետականության կորստի» վտանգը, պատերազմի կամ նոր զիջումների - [Խոստումների տրանսֆորմացիան. ի՞նչ է փոխվել «Քաղաքացիական պայմանագրի» ծրագրերում](https://ampop.am/armvote2026-candidates-civil-contract/) - Նախընտրական ծրագրերը ցույց են տալիս ոչ միայն պետության զարգացման ուղենիշները, այլև արտացոլում են, թե ինչպես են փոխվում կառավարության ռեսուրսներն ու ակնկալիքները ժամանակի ընթացքում։ Համեմատելով «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 2021 և 2026 թվականների նախընտրական ծրագրերը՝ կարող ենք արձանագրել նպատակակետերի և ժամկետների էական վերանայումներ թե՛ մակրոտնտեսական, թե՛ ենթակառուցվածքային, և թե՛ քաղաքական-անվտանգային ոլորտներում։ Տնտեսություն և ներդրումային թիրախներ Տնտեսական աճի - [Ինչո՞ւ է ինստիտուցիոնալ բարեգործությունը «անտեսված» Հայաստանում](https://ampop.am/armenian-charity-tax-policy/) - Ամփոփ Մեդիան արդեն անդրադարձել էր Հայաստանում բարեգործության մշակույթին և ինստիտուցիոնալ բարեգործության ցածր ցուցանիշներին՝ ներկայացնելով, թե ինչու են մարդիկ ավելի հաճախ նախընտրում օգնել անմիջապես, քան հասարակական կազմակերպությունների կամ հիմնադրամների միջոցով։ Հիշեցնենք՝ ըստ CAF World Giving Index-ի՝ Հայաստանը բարեգործական ակտիվությամբ 110-րդ տեղում է։ Նույն տվյալներով՝ հարցվածների 61%-ը նշել է, որ օգնել է անծանոթի, բայց միայն 16%-ն է - [ԵՄ ճամփորդելու նոր կանոնները. ի՞նչ է սպասվում ՀՀ քաղաքացուն, և ե՞րբ կվերանան վիզաների հերթերը](https://ampop.am/armenia-eu-visa-liberalization-rules/) - 22-ամյա Անի Խաչատրյանը, որի վաղեմի երազանքն է արձակուրդներն անցկացնել Եվրոպայում շրջագայելով՝ սեփական աչքերով տեսնելու Հռոմի Կոլիզեյը, զբոսնելու Բարսելոնայի փողոցներով ու բացահայտելու Լուվրի գլուխգործոցները, վերջին շրջանում «թվային տագնապի» մեջ է։ Սոցիալական հարթակներում անընդհատ շրջանառվող լուրերը՝ Եվրոպա մուտքի կանոնների աննախադեպ բարդացման, անձնական տվյալների հավաքագրման և ՀՀ քաղաքացիների առաջ «փակվող դռների» մասին, նրան ստիպում են խիստ թերահավատորեն նայել - [Կանանց չգնահատված ներուժը. ինչո՞ւ է տնտեսության ամենամեծ ռեսուրսը մնում անտեսված](https://ampop.am/womens-unpaid-work-armenia/) - Հայաստանի տնտեսության ամենամեծ և թաքնված խնդիրներից մեկն այն է, որ կանայք իրենց կյանքի որևէ փուլում չեն հասնում տնտեսական հավելուրդի։ Նրանց վաստակած ֆորմալ եկամուտը երբեք չի գերազանցում իրենց իսկ սպառումը: Մինչդեռ տղամարդկանց դեպքում արտադրողականության դրական հաշվեկշիռը պահպանվում է ավելի քան երկուսուկես տասնամյակ՝ 26-ից մինչև 52 տարեկանը: Սա նշանակում է, որ տղամարդիկ իրենց կյանքի ավելի քան 25 - [Հարցազրույց․ «Հայաստանի տնտեսության ամենամեծ «անտեսանելի ճյուղը» կանանց ուսերին է»](https://ampop.am/interview-with-unfpa-armenia-head-of-office/) - Հայաստանում կանայք իրենց կյանքի որևէ փուլում չեն հասնում տնտեսական հավելուրդի (խմբ․ երբ անձի վաստակած եկամուտն ավելին է, քան նրա կենսապահովման համար անհրաժեշտ ծախսերը)։ Սա ոչ թե կանանց ընտրության, այլ տնտեսական համակարգի «կուրության» հետևանք է, որը հաշվի չի առնում տանը կատարվող չվճարվող աշխատանքը որպես երկրի զարգացմանը նպաստող արժեք։ «Ամփոփ Մեդիայի» գլխավոր խմբագիր Սուրեն Դեհերյանը զրուցել է - [Բարություն կա, վստահություն՝ ոչ․ Հայաստանը բարեգործական ակտիվությամբ 110-րդ տեղում է](https://ampop.am/armenia-charity-crisis/) - Հայաստանում մարդիկ պատրաստ են օգնել անծանոթին, բայց շատ ավելի հազվադեպ են գումար նվիրաբերում կամ կամավորություն անում։ CAF World Giving Index-ի 2022 թվականի տվյալներով՝ հարցվածների 61%-ը նշել է, որ վերջին մեկ ամսվա ընթացքում օգնել է անծանոթ մարդու։ Սակայն միայն 16%-ն է դրամական նվիրատվություն կատարել, իսկ 11%-ը՝ մասնակցել կամավոր աշխատանքի։ Առաջին հայացքից այս թվերը իրար չեն համապատասխանում։ - [Հիվանդանոցներում հերթեր են․ ապահովագրությունը տեսանելի է դարձրել հետաձգված բուժման պահանջարկը](https://ampop.am/health-insurance-delayed-treatment-armenia/) - Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մեկնարկից հետո մարզային հիվանդանոցներում աճել է դիմելիությունը․ բժիշկները դա կապում են տարիներով հետաձգված բուժումների, համակարգի հանդեպ անվստահության և նոր ֆինանսական հնարավորության հետ։ «Մեր մեծերը տարիներով հիվանդ են մնացել, բայց հիմա գալիս են բժիշկների մոտ։ Հիվանդանոցում տեղ, դադար չկա, մահճակալը չազատված՝ նոր հիվանդ է գալիս»։ Գայանե Գասպարյանը «Գյումրի» բժշկական կենտրոնում խնամում էր 94-ամյա - [Ի՞նչ է հանտավիրուսը և արդյո՞ք այն կարող է հասնել Հայաստան](https://ampop.am/hantavirus-world/) - Արդեն մի քանի օր է՝ միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում է հոլանդական MV Hondius շքեղ զբոսանավը, որտեղ արձանագրված վարակի բռնկումը ստիպել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանը (ԱՀԿ) անցնել հատուկ պատրաստության։ Մայիսի 2-ին ստացված ծանուցումից հետո պարզվեց, որ նավի վրա տարածված ծանր շնչառական հիվանդության պատճառը «Անդյան շտամն» է (Andes strain)։ Սա հանտավիրուսի (Hantavirus) միակ տեսակն է, որն ընդունակ - [«Առևտրային զինադադարից» անդին․ ինչ են իրականում քննարկում Պեկինն ու Վաշինգտոնը](https://ampop.am/trump-xi-summit-day-1/) - ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը եռօրյա պետական այցով ժամանել է Պեկին՝ հանդիպելու Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության նախագահ Սի Ծինփինին։ Վերջին ինը տարիներին սա ԱՄՆ նախագահի մակարդակով առաջին այցն է Չինաստան և ընդհանուր առմամբ վերջին տարիներին ԱՄՆ նախագահի մակարդակով կարևորագույն շփումներից մեկը Պեկինի հետ։ Այցի պաշտոնական ձևակերպումն է՝ «հարաբերությունների կայունացում»։ Այցի հիմնական շարժառիթները, սակայն, ավելի լայն ընդգրկում ունեն՝ - [Լատվիայի վարչապետը հրաժարական է տվել ԱԹՍ-ների սկանդալից հետո](https://ampop.am/latvian-prime-minister-resigns/) - Մայիսի 14-ին Լատվիայի վարչապետ Էվիկա Սիլինան հայտարարել է հրաժարականի մասին այն բանից հետո, երբ իշխող կոալիցիայի գործընկեր «Պրոգրեսիվներ» կուսակցությունը դադարեցրել է աջակցությունը կառավարությանը՝ զրկելով նրան խորհրդարանական մեծամասնությունից։ Լատվիայում գործադիր իշխանության ղեկավարը վարչապետն է, ով ղեկավարում է կառավարությունը և երկիրը խորհրդարանի մեծամասնության աջակցությամբ։ Սիլինան վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնում էր 2023 թ-ից։ Հեռուստատեսային ուղերձում նա հայտարարել է․ «Ես - [Ինչո՞ւ Հայաստանը չհասավ օտարերկրյա ներդրումների թիրախին. 2021-2025 թթ.](https://ampop.am/foreign-investment-in-armenia-2021-2025/) - 2021 թվականին Հայաստանի կառավարությունը խոստացավ օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների (ՕՈՒՆ) ծավալը հասցնել ՀՆԱ-ի 6 տոկոսին։ Այդ նպատակը ներառվեց ոչ միայն իշխող ուժի նախընտրական ծրագրում, այլ նաև կառավարության 2021-2026 թվականների պաշտոնական ծրագրում։ Չորս տարի անց վիճակագրությունը ցույց է տալիս՝ Հայաստանը այդ թիրախին մոտեցել է միայն մեկ անգամ՝ 2022 թվականին։ Մյուս տարիներին ցուցանիշը զգալիորեն ցածր է եղել, իսկ - [Նախընտրական կեղծիքներ և ԱԲ տեսանյութեր ԼԳԲՏ համայնքի անունից. թիրախում Հայաստան-ԵՄ կապերն են](https://ampop.am/fake-queer-armenia-factcheck/) - Մայիսի 4-ին «Ամփոփ Մեդիայի» էլեկտրոնային փոստին անգլերենով մի հաղորդագրություն եկավ, որն ազդարարում էր «Հայկական քվիր միության» (Armenian Queer Union) գործունեության մեկնարկի մասին (տե՛ս նկարը)։ Առաջին հայացքից, անգամ պրոֆեսիոնալ լրագրողի համար, սա կարող էր թվալ սովորական իրազեկում լրատվամիջոցին, սակայն նամակի ուսումնասիրությունը բացահայտեց միանգամայն այլ պատկեր։ Լրատվամիջոցներին ուղարկված կեղծ նամակի բովանդակությունը Կեղծ նամակի հիմնական շեշտադրումները Նամակում նշվում - [Զգոնության դասեր #5. ինչպե՞ս չդառնալ հեռախոսային խաբեբաների զոհ](https://ampop.am/media-literacy-lessons-5/) - Տեղեկատվական հարձակումները միշտ չէ, որ կայքերի կամ էլեկտրոնային նամակների տեսքով են լինում։ Երբեմն դրանք ներխուժում են մեր անձնական տարածք անսպասելի հեռախոսազանգերի տեսքով։ Հեռախոսային խաբեբայությունը կամ վիշինգը (անգլերեն՝ vishing․ առաջացել է voice phishing բառերից) նպատակ ունի կորզել ձեր անձնական տվյալները կամ ստիպել ձեզ անուղղակի ֆինանսական ծախսեր անել։ Ինչպե՞ս է աշխատում «մեկ զանգի» սխեման․ Wangiri Գուցե շատերիդ - [Խաղաղություն հակասությունների ներքո․ Ալիևի ելույթը, Մեցոլայի պատասխանը և դրսում հնչող արցախցիների պահանջը](https://ampop.am/epc-yerevan-aliyev-metsola-protest/) - Երևանում անցկացվող Եվրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) 8-րդ գագաթնաժողովը միայն դիվանագիտական ժպիտների ու ձեռքսեղմումների մասին չէ։ Ներսում բանակցություններ, համագործակցության խոստումներ ու անվտանգության մասին քննարկումներ էին, դրսում՝ Մարզահամերգային համալիրի հարակից տարածքում, բոլորովին այլ տոնով հնչող ուղերձներ։ Ակցիայի մասնակիցները փորձում էին եվրոպացի առաջնորդների ուշադրությունը հրավիրել մի շարք հարցերի վրա՝ ցույց տալու, թե որքան տարբեր են նույն գործընթացի շուրջ - [Շուրջ 50 առաջնորդ՝ Երևանում․ ի՞նչ է սպասվում մայիսի 4-ին (լրացվող)](https://ampop.am/yerevan-epc-summit-2026/) - Երևանը պատրաստվում է ընդունել Եվրոպական քաղաքական համայնքի (EPC) 8-րդ գագաթնաժողովը, որին կմասնակցեն Եվրոպայի շուրջ 50 երկրների ղեկավարներ և վարչապետներ։ Ո՞վքեր են համանախագահները Գագաթնաժողովը կհամանախագահեն Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիու Կոշտան և ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Ի՞նչ թեմաներ են քննարկվելու Քննարկումների առանցքում կլինեն՝ ▪️ ժողովրդավարական կայունությունը ▪️ անվտանգությունն ու տարածաշրջանային մարտահրավերները ▪️ էներգետիկ և տնտեսական անվտանգությունը ▪️ - [ԿԸՀ-ն գրանցել է 2026-ի ԱԺ ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերին, Ղուկասյանի և Ուրիխանյանի գրանցումը՝ մերժել](https://ampop.am/elections-parties-armvote2026/) - Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը (ԿԸՀ) մայիսի 3-ի արտահերթ նիստում գրանցել է 2026 թվականի հունիսի 7-ին կայանալիք Ազգային ժողովի ընտրությունների մասնակից կուսակցությունների և դաշինքների ընտրական ցուցակները։ Ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերի հերթականությունը որոշվել է վիճակահանությամբ։ Քանի քաղաքական ուժ է մասնակցում ընտրություններին ԿԸՀ-ի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ ընտրություններին մասնակցելու համար գրանցվել է 19 կուսակցություն և դաշինք, որոնք ընտրության օրը քվեաթերթիկներում - [BBC. Ադրբեջանը դադարեցնում է համագործակցությունը Եվրախորհրդարանի հետ, բայց գազը դեպի Եվրոպա շարունակում է հոսել](https://ampop.am/bbc-azerbaijan-council-of-europe/) - Ադրբեջանի խորհրդարանն օրերս հայտարարել է, որ դադարեցնում է համագործակցությունը Եվրոպական խորհրդարանի հետ։ Ներկայացնում ենք «Բի-բի-սի»-ի (BBC) անդրադարձն այս թեմային։ «Բի-բի-սի»-ն փոխանցում է, որ սա Եվրամիության և Ադրբեջանի հարաբերությունների վատթարացման հերթական դրվագն է, սակայն միևնույն ժամանակ Բաքուն շարունակում է ընդլայնել էներգետիկ համագործակցությունը Եվրոպայի հետ։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ երկրի խորհրդարանը՝ Միլի մեջլիսը, «սառեցնում է Եվրոպական խորհրդարանի հետ - [Ո՞ր փողոցներն են փակ լինելու Երևանում մայիսի 2-5-ը․ ուղեցույց](https://ampop.am/yerevan-traffic-restrictions-may-2026/) - Երևանը հյուրընկալում է Եվրոպական քաղաքական համայնքի (EPC) 8-րդ գագաթնաժողովը։ ՆԳՆ ոստիկանության հաղորդագրության համաձայն, արարողակարգային միջոցառումներով պայմանավորված՝ մայիսի 2-ից 5-ը մայրաքաղաքում կգործեն երթևեկության սահմանափակումներ։ Ներկայացնում ենք փակ փողոցները ըստ օրերի և ժամերի 📅 ՄԱՅԻՍԻ 2 (Ժամը 7:30 - 13:00) ✔️ Հաղթանակ կամրջից Աթենքի փողոց տանող ճանապարհահատվածը, ✔️ Քըրք Քըրքորյան փողոցից Ծիծեռնակաբերդի խճուղի տանող ուղղությունը, ✔️ Հանրապետության - [Գյումրու պոլիկլինիկաների «գրոհը». ինչպես է ԱՀԱ-ն ազդել բուժանձնակազմի աշխատանքի վրա](https://ampop.am/health-insurance-impact-armenia/) - «Յոդը, բինտն ու ասպիրինը վերջացել ա։ Բժշկուհի ջան, քանի դեռ անվճար ա՝ գրեք, գնամ դեղատնից ստանամ»։ Առողջության համընդհանուր ապահովագրության (ԱՀԱ) մեկնարկը պոլիկլինիկաներում սկսվեց հենց այսպիսի պատկերացումներով։ Շատերի համար համակարգի ներդրումը դարձավ «ամեն ինչից» օգտվելու առիթ՝ առանց հստակ գանգատների, բայց «գլխից մինչև ոտքի մատները» հետազոտվելու պահանջով։ Հատկապես 65+ տարիքային խմբի շահառուների շրջանում առաջացած ակնկալիքները բերեցին հերթերի, - [Բենքսիի նոր արձանը․ կուրացած հավատքի՞, թե՞ քաղաքական մոլեռանդության մասին](https://ampop.am/banksy-london-man-statue/) - Լոնդոնի կենտրոնում՝ Վեսթմինսթերի հարևանությամբ, ապրիլի վերջին գիշերով անսպասելիորեն տեղադրվել է մի մեծ արձան։ Այն խորհրդանշում է առաջ քայլող տղամարդու, որի ձեռքին հսկա դրոշ է, իսկ դրոշի մի հատվածն ամբողջությամբ փակել է նրա դեմքը։ Մի քանի ժամ անց պարզ դարձավ՝ աշխատանքի հեղինակը հանրահայտ, բայց մինչ օրս անանուն բրիտանացի սթրիթ-արտ նկարիչ Բենքսին է։ Նա իր ինստագրամյան էջում - [Մամուլի ազատության հետընթացը. Հայաստանը զիջում է դիրքերը, իսկ տարածաշրջանը վերածվում «ռեպրեսիվ փորձադաշտի»](https://ampop.am/armenia-press-freedom-index-2026/) - Միջազգային և տեղական իրավապաշտպան կազմակերպությունների վերջին հետազոտությունները վկայում են Հայաստանում մամուլի ազատության հետընթացի մասին։ «Լրագրողներ առանց սահմանների» (RSF) միջազգային կազմակերպության «Մամուլի ազատության համաշխարհային ինդեքս 2026»-ում ներառված 180 երկրների շարքում Հայաստանը զբաղեցրել է 50-րդ հորիզոնականը՝ նախորդ տարվա 34-րդի փոխարեն։ RSF-ի վերլուծաբանները նշում են, որ Հայաստանում մամուլի ազատության վիճակն այժմ դասակարգվում է որպես «խնդրահարույց»: Զեկույցում նշվում է, - [Սերն ընդդեմ կուսակրոնության․ Գերմանացի քահանայի խոստովանությունն ու կաթոլիկ եկեղեցու վերաբերմունքը](https://ampop.am/catholic-priest-celibacy-case-germany/) - Գերմանացի 72-ամյա քահանա Մարտին Շուբերտը հանդես է եկել բացահայտ խոստովանությամբ՝ ընդունելով, որ արդեն երկու տասնամյակ խախտում է կուսակրոնության (ցելիբատ՝ սեռական շփման բոլոր ձևերից զերծ մնալու ճգնավորի ​​​​սովորույթ) ուխտը: Այս պատմությունը, որը հանրայնացրել է գերմանական Bayerischer Rundfunk (BR24) հեռուստաընկերությունը, վեր է հանել կաթոլիկ եկեղեցու հազարամյա կանոնների և թաքնված տառապանքների բախումը։ Պատմական հետահայաց. ուխտը միշտ չէ, որ - [Էթնիկ չեչեն դասալիքը Աստանայի օդանավակայանում 4 ամիս մնալուց հետո եկել է Երևան. ի՞նչ է սպասվում նրան](https://ampop.am/chechen-deserter-yerevan-asylum/) - Էթնիկ չեչեն Զելիմխան Մուրտազովը, ով հրաժարվել է շարունակել մասնակցությունը Ուկրաինայի դեմ պատերազմին՝ լքելով Ռուսաստանը, շուրջ չորս ամիս անց է կացրել Աստանայի օդանավակայանի տարանցիկ գոտում։ Մուրտազովը հայտնվել էր իրավական փակուղում դեռ նախորդ տարվա դեկտեմբերին այն բանից հետո, երբ Թուրքիան՝ արտասահմանյան անձնագիրը առգրավելով, ետ էր ուղարկել նրան Ղազախստան, իսկ Ղազախստանի իշխանությունները մերժել էին ապաստան տալ՝ պատճառաբանելով «ազգային - [Երևանում սպանված չեչեն կնոջը կհուղարկավորեն Հայաստանում](https://ampop.am/aishat/) - 23-ամյա կնոջ սպանությունից 4 ամիս անց հարազատներն այդպես էլ չեկան նրա մարմնի հետևից Ավելի քան 4 ամիս Երևանի դիահերձարանում գտնվող Այշաթ Բայմուրադովայի աճյունը հողին կհանձնվի Հայաստանում ՀՀ միջոցներով, տեղեկացնում է «Ազատությունը»՝ հղում տալով Քննչական կոմիտեին։ Ո՞վ էր Այշաթը և ինչո՞ւ էր Հայաստանում Այշաթը Չեչնիայից Երևան էր փախել նախորդ տարվա հունվարին՝ փրկվելով ընտանեկան դաժան բռնությունից։ Նրա - [Զելենսկին այցելել է Բաքու՝ առաջին անգամ Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժումից ի վեր](https://ampop.am/zelensky-visit-azerbaijan-russia-invasion-2026/) - Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին ապրիլի 25-ին պաշտոնական այցով ժամանել է Ադրբեջան։ Սա նրա առաջին ուղևորությունն է Հարավային Կովկաս 2022 թվականի փետրվարին Ռուսաստանի սանձազերծած լիամասշտաբ պատերազմից ի վեր։ Գաբալա քաղաքում Իլհամ Ալիևի հետ հանդիպման ընթացքում ուկրաինական կողմի օրակարգի հիմքում ռազմական համագործակցությունն ու էներգետիկ անվտանգությունն են։ Ռազմական փորձի փոխանակում և ՀՕՊ ոլորտ Ինչպես հաղորդում է Kyiv Independent-ը, - [Կրեմլի տեղեկատվական «ցանցը» Հունգարիայում. ինչպես էր Մոսկվան փորձում պահել Օրբանի իշխանությունը](https://ampop.am/hungary-elections-kremlin-disinfo/) - Հունգարիայի վերջին խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք տեղի ունեցան 2026 թ-ի ապրիլի 12-ին, դարձան ոչ միայն ներքաղաքական պայքարի, այլև աշխարհաքաղաքական առճակատման մեծ թատերաբեմ։ 16 տարի երկիրը ղեկավարած Վիկտոր Օրբանի պարտությունը և Պետեր Մադյարի ու նրա «Տիսա» կուսակցության հաղթանակը տեղի ունեցավ Մոսկվայի կողմից իրականացված տեղեկատվական աննախադեպ գրոհի ֆոնին։ Դրա մասին են վկայում The Insider-ի և The Washington Post-ի - [39,5 մլրդ դրամի փոխհատուցում՝ 100 օրում. ինչպե՞ս է աշխատում առողջության համընդհանուր ապահովագրությունը](https://ampop.am/health-insurance-armenia-100-days/) - Առողջության համընդհանուր ապահովագրության (ԱՀԱ) հիմնադրամի գործունեության առաջին 100 օրն արդեն փաստ է։ Ապրիլի 10-ին Ազգային ժողովում տեղի ունեցած լսումների ժամանակ Առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը և հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Սամվել Խարազյանը ներկայացրել են համակարգի ներդրման մեկնարկային ցուցանիշները։ Դրանք փաստում են բժշկական ծառայությունների դիմելիության կտրուկ աճի մասին։ Ներկայացված հաշվետվությունը ցույց է տալիս, որ համակարգը ոչ - [Կլիմայի փոփոխությունը փոխում է գյուղատնտեսության խաղի կանոնները Հայաստանում և Ադրբեջանում](https://ampop.am/water-soil-yield/) - Կլիմայի փոփոխությունը հաճախ ընկալվում է որպես բնապահպանական խնդիր։ Սակայն իրականում այն գնալով վերածվում է տնտեսական գործոնի, որն ազդում է արտադրության, եկամուտների և նույնիսկ երկրների կայունության վրա։ Հայաստանի և Ադրբեջանի դեպքում այս ազդեցությունն առավել տեսանելի է գյուղատնտեսությունում։ Երկու երկրներում էլ այս ոլորտը շարունակում է մնալ գյուղական բնակչության հիմնական զբաղվածության աղբյուրներից մեկը և կարևոր դեր ունի պարենային - [Զգոնության դաս 4. թույլ մի՛ տուր էմոցիաներին կառավարել քեզ](https://ampop.am/media-literacy-lessons-4/) - «Ամփոփ Մեդիան» շարունակում է «Զգոնության դասեր» կրթական շարքը։ Այսօրվա թեման (#4) ամենաբարդն ու համակարգայինն է՝ FIMI-ն և մեր էմոցիաների թիրախավորումը: Տեղեկատվական հոսքերի մեջ կողմնորոշվելը երբեմն հիշեցնում է ականապատ դաշտով անցնելը։ Մանիպուլյատորները գիտեն մեր ամենաթույլ կետը՝ մեր էմոցիաները, և օգտագործում են դրանք ոչ միայն առանձին կեղծ լուրեր տարածելու, այլև մասսայական ազդեցություն ունենալու համար։ Էմոցիան՝ որպես քննադատական - [Օրբանի անկումը. Հունգարիան ազատվեց Կրեմլի հիմնական դաշնակցից և Սաֆարովի «հովանավորից»](https://ampop.am/hungary-election-orban/) - Վիկտոր Օրբանի՝ ավելի քան տասնամյակ ձգվող անսասան թվացող իշխանությունը հասավ իր հանգրվանին։ Ապրիլի 12-ի խորհրդարանական ընտրությունները դարձան հունգարական քաղաքական «բուրգի» տապալման կետը։ Պատմականորեն բարձր՝ 74% մասնակցության պայմաններում ընդդիմադիր «Տիսա» կուսակցությունը ստացավ ձայների 53%-ը, ինչը նրան տալիս է 138 մանդատ խորհրդարանի 199 մանդատից։ Օրբանն արդեն ընդունել է պարտությունը՝ արդյունքներն անվանելով «ցավոտ», և հայտարարել է, որ իր - [Climate Change Rewrites the Rules of Agriculture in Armenia and Azerbaijan](https://ampop.am/water-soil-yield/) - Climate change is often framed as an environmental issue. In reality, it is increasingly becoming an economic force—one that affects production, incomes, and even the stability of nations. In both Armenia and Azerbaijan, this impact is most visible in agriculture. In both countries, the sector remains a primary source of employment in rural areas and - [School Optimisation in Armenia: Better Education or Emptying Border Villages?](https://ampop.am/armenia-school-optimization-reforms/) - Armenia is embarking on one of the most consequential reforms of its education system since independence — a sweeping “school optimisation” programme aimed at improving quality and efficiency. At its core, the policy seeks to consolidate hundreds of under-enrolled rural schools and relocate students to larger, better-equipped educational hubs in nearby communities. But behind the - [Մայիսի 28-ին Հանրապետության հրապարակում կցուցադրվի նոր ռազմատեխնիկան. Փաշինյանն այն «հաշվետվություն» է անվանել](https://ampop.am/pashinyan-military-report-citizens/) - Հանրապետության օրը՝ մայիսի 28-ին, Երևանի Հանրապետության հրապարակում նախատեսվում է անցկացնել միջոցառում, որը, ըստ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, կլինի ոչ թե դասական զորահանդես, այլ յուրօրինակ «հաշվետվություն» ՀՀ քաղաքացիներին։ Ճեպազրույցի ընթացքում վարչապետն անդրադարձել է վերջին տարիներին ձեռք բերված ռազմատեխնիկայի հրապարակային ցուցադրության նպատակահարմարությանը՝ նշելով, որ դա քաղաքացիների շրջանում մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել։ Զորահանդեսը՝ որպես նուրբ դիվանագիտական քայլ Նիկոլ Փաշինյանը - [Ինչ պետք է իմանալ ՍԴ նոր դատավորի և թափուր տեղի նախապատմության մասին](https://ampop.am/new-constitutional-court-judge-armenia/) - Հայաստանի խորհրդարանը փակ քվեարկությամբ ընտրեց Սահմանադրական դատարանի (ՍԴ) նոր դատավոր։ Այս ընտրությամբ եզրափակվեց մի գործընթաց, որը սկսվել էր ՍԴ նախկին անդամներից մեկի՝ Հրայր Թովմասյանի լիազորությունների դադարեցմամբ, և դարձել իրավաքաղաքական բուռն քննարկումների առիթ։ Ո՞վ է ՍԴ նոր դատավորը և ինչպե՞ս ընտրվեց ՍԴ դատավոր ընտրվեց Վլադիմիր Դավիթի Վարդանյանը, ով մինչ այդ զբաղեցնում էր Ազգային ժողովի պետաիրավական հարցերի - [Օպտիմալացո՞ւմ, թե՞ «փակ դռներ». 231 դպրոցների հարցը կրթական բարեփոխման և նախընտրական պայքարի արանքում](https://ampop.am/school-optimization-or-closure-armenia/) - Հայաստանի կրթական համակարգի շուրջ ծավալված վերջին աղմուկը դուրս է եկել զուտ մասնագիտական քննարկումների սահմաններից։ 231 դպրոցների հնարավոր վերակազմավորման թեման դարձել է մի կողմից` պաշտոնական հերքումների, մյուս կողմից՝ քաղաքականացված ահազանգերի թիրախ։ Պաշտոնական տեսակետ. որակի բարձրացում առանց «փակման» ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը (ԿԳՄՍՆ) կտրուկ հերքում է դպրոցների փակման մասին տեղեկությունները՝ դրանք որակելով որպես «ապատեղեկատվություն»։ - [Դպրոցների օպտիմալացում. որակյալ կրթությո՞ւն, թե՞ սահմանամերձ գյուղերի դատարկում](https://ampop.am/armenia-school-optimization-reforms/) - Հայաստանի կառավարությունը որդեգրել է կրթական որակյալ ծառայությունների ապահովման ծրագրի իրականացման կամ դպրոցների օպտիմալացման քաղաքականություն, որը փաստացի կհանգեցնի հարյուրավոր մարզային, մասնավորապես՝ գյուղական դպրոցների գործունեության դադարեցմանը և փակված դպրոցներից աշակերտների տեղափոխմանը հարևան համայնքների կրթահամալիրներ: Այս նպատակով ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանի N 1790-Ա/2 հրամանով հաստատված դպրոցների ցանկն ի սկզբանե ներառում էր 232 պետական հանրակրթական հաստատություն։ Հետագայում՝ 2024-ին և - [Մահացել է համայն Վրաստանի կաթողիկոս-պատրիարք Իլյա Երկրորդը. ավարտվեց մի ամբողջ դարաշրջան](https://ampop.am/obituary-patriarch-ilia-2/) - 93 տարեկան հասակում վախճանվել է վրաց ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդ Իլյա Երկրորդը։ Նա ղեկավարել է վրաց եկեղեցին գրեթե հինգ տասնամյակ՝ դառնալով ժամանակակից Վրաստանի պատմության ամենաազդեցիկ և հարգված դեմքերից մեկը։ Պատրիարքի մահվան մասին մարտի 17-ի ուշ երեկոյան հայտնել է պատրիարքի տեղապահ, միտրոպոլիտ Շիո Մուջիրին։ Իլյա Երկրորդը մահացել է Թբիլիսիի «Կովկաս» բժշկական կենտրոնում, որտեղ տեղափոխվել էր նույն օրը - [Ընտրություններ՝ արտաքին ճնշման տակ. ինչո՞ւ է Բրյուսելը հատուկ առաքելություն գործուղում Հայաստան](https://ampop.am/eu-hybrid-response-team-armenia/) - Եվրամիությունը պատրաստվում է ապրիլի սկզբին փորձագետների հատուկ խումբ գործուղել Հայաստան՝ օգնելու երկրին դիմակայել հիբրիդային սպառնալիքներին և արտաքին տեղեկատվական մանիպուլյացիաներին։ Այս որոշումը կայացվել է 2026 թ․ հունիսի 7-ին կայանալիք խորհրդարանական հերթական ընտրությունների նախաշեմին՝ հաշվի առնելով ժողովրդավարական գործընթացների նկատմամբ հնարավոր միջամտությունները։ Ի՞նչ է «հիբրիդային արձագանքման թիմը» և ո՞րն է դրա առաքելությունը Ըստ ԵՄ դիվանագիտական ծառայության տվյալների՝ Հայաստան - [ՀՀ Սահմանադրության նոր նախագիծը պատրաստ է. իշխանությունը սկսում է ներքին քննարկումների փուլը](https://ampop.am/28937/) - Հայաստանի նոր Մայր օրենքի նախագիծն արդեն թղթին է հանձնված: Այս մասին մարտի 16-ին, Արդարադատության նախարարին կից հասարակական խորհրդի անդրանիկ նիստի ժամանակ հայտարարել է նախարար Սրբուհի Գալյանը։ Չնայած պատրաստի տեքստի առկայությանը, այն դեռևս չի հանրայնացվելու: Քաղաքական քննարկումներ նախքան հրապարակումը Նախարարի փոխանցմամբ՝ նախատեսվում է նախագիծը նախ քննարկել իշխող քաղաքական թիմի ներսում։ «Որոշվել է տեքստը քննարկել նաև «Քաղաքացիական - [Զգոնության դաս #3. ինչպե՞ս չընկնել «հուզական թակարդը»](https://ampop.am/media-literacy-lessons-3/) - Երբ տեսնում եք այնպիսի սարսափազդու վերնագրեր կամ գրառումներ, ինչպիսիք են «Շոկային լուր», «Զանգվածային արտաքսում» կամ «Շտապ տարածեք», մի՛ շտապեք հավատալ կամ սեղմել հղմանը։ Սա հուզական շահարկում է, որի նպատակն է ձեր տագնապի հաշվին դիտումներ հավաքել կամ օտարերկրյա ազդեցության ապատեղեկատվություն տարածել։ Ինչպե՞ս բացահայտել կեղծիքը (պատկերում ներկայացված են նույն բովանդակությամբ երկու տարբեր էջերի իրական օրինակներ). 1️⃣ «Հուզական - [Սինթետիկ քարոզարշավ. ինչպես է ԱԲ-ն մտնում Հայաստանի ընտրություններ](https://ampop.am/ai-elections-armenia/) - Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունները սարերի հետևում չեն, սակայն արդեն պարզ է՝ այս ընտրարշավն իր բնույթով բացառիկ է լինելու։ Աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային բարդ ժամանակահատվածում քաղաքացիները պետք է որոշեն երկրի ապագան՝ առավել ուշադիր գնահատելով տեղեկատվական հոսքերի հավաստիությունը, որպեսզի չդառնան մանիպուլյացիաների զոհ։ Նախընտրական քարոզարշավում ավելի մեծ դեր են սկսում խաղալ արհեստական բանականության (ԱԲ) գործիքները, որոնք կարող են օգտագործվել ինչպես - [Ո՞վ է Մոջթաբա Խամենեին․ Իրանի նոր գերագույն առաջնորդ՝ պատերազմի թեժ պահին](https://ampop.am/mojtaba-khamenei-biography/) - Իրանում իշխանության փոխանցումը տեղի է ունեցել Իրանի դեմ ծավալված պատերազմի և սրվող աշխարհաքաղաքական ճգնաժամի պայմաններում: Երկրի հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամենեիի մահից հետո նրա որդին՝ Մոջթաբա Խամենեին, ընտրվել է Իսլամական Հանրապետության նոր գերագույն առաջնորդ։ Ըստ իրանական պետական լրատվամիջոցների՝ որոշումը կայացրել է Իրանի Բանիմացների խորհուրդը՝ երկրի բարձրագույն կրոնական մարմինը։ Իշխանության փոխանցում պատերազմի թեժ պահին 56-ամյա Մոջթաբա Խամենեին - [4,5 տարվա ազատազրկում նացիզմի արդարացման համար. Մոսկվայում դատապարտվել է բլոգեր Արսեն Մարգարյանը](https://ampop.am/28857/) - Մոսկվայի քաղաքային դատարանը 4,5 տարվա ազատազրկման է դատապարտել հայտնի բլոգեր Արսեն Մարգարյանին: Մարտի 5-ին նա մեղավոր է ճանաչվել նացիզմի արդարացման (պատմական փաստերի խեղաթյուրման և նացիստական հանցագործությունների դրվատման) մեջ: Բացի ազատազրկումից, դատարանը Մարգարյանին չորս տարով արգելել է զբաղվել համացանցային հարթակների ու ալիքների կառավարմամբ: Ըստ լրատվամիջոցների, քրեական հետապնդման առիթ են դարձել Մարգարյանի հրապարակած երկու տեսանյութերը: Դրանցից առաջինում, - [ԵՄ-ն վիզային ռեժիմ է սահմանում Վրաստանի պաշտոնյաների համար](https://ampop.am/28850/) - Եվրոպական հանձնաժողովն այսօրվանից կասեցնում է առանց վիզայի մուտքը Վրաստանի դիվանագիտական, ծառայողական և պաշտոնական անձնագրեր ունեցողների համար։ Այսուհետ պաշտոնական նպատակներով Շենգենյան գոտի մուտք գործելու համար նրանցից կպահանջվի վիզա։ Սա առաջին դեպքն է, երբ կիրառվում է վիզաների կասեցման նոր՝ ուժեղացված մեխանիզմը։ Սա ԵՄ անդամ պետությունների որոշումն է ի պատասխան Վրաստանի կողմից ժողովրդավարության և հիմնարար իրավունքների ոլորտներում ստանձնած - [«Հրե եռյակի» գլխատումը. Իրան-Իսրայել հակամարտությունից լայնածավալ պատերազմ](https://ampop.am/israel-iran-escalation-2026/) - Մերձավոր Արևելքում ուժերի հավասարակշռությունը փոխվեց այն բանից հետո, երբ Իսրայելը վերջին տարիներին մեկը մյուսի հետևից թիրախավորեց և չեզոքացրեց իրանական «Դիմադրության առանցքը» հանդիսացող հիմնադիրներին: Ղասեմ Սուլեյմանիի, Հասան Նասրալլահի և ի վերջո Ալի Խամենեիի հեռացումն ասպարեզից ոչ թե վերջ դրեց տասնամյակներ տևած ստվերային պատերազմին, այլ այն վերածեց բացահայտ և անկանխատեսելի զարգացումներով տարածաշրջանային ճակատամարտի: Իրանն արդեն հայտարարել է - [Առանց «Առաջին տիկնոջ». ի՞նչ է փոխվում պետական արարողակարգում](https://ampop.am/armenia-first-lady-soft-power-diplomacy-impact/) - Այս հոդվածով նպատակ չունենք ներխուժել անձնական տիրույթ կամ քննարկել նեղ անձնական հարաբերություններ։ Մենք դիտարկում ենք թեման բացառապես հանրային հետաքրքրության և ինստիտուցիոնալ կառավարման տեսանկյունից, քանի որ «Առաջին տիկնոջ» դերը ենթադրում է հստակ գործառույթներ, որոնք ազդում են պետական արարողակարգի և հասարակական նշանակության կառույցների գործունեության վրա։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Աննա Հակոբյանի բաժանման մասին լուրը, որը հաստատվեց - [«Արյունոտ Լուսին». 2026-ի առաջին խավարումն ու այն, ինչ պետք է իմանալ այս մասին](https://ampop.am/total-lunar-eclipse-2026-guide-what-to-know/) - Մարտի 3-ին երկրագնդի մի շարք հատվածներում հնարավոր է ականատեսը դառնալ բնության տպավորիչ երևույթներից մեկի՝ Լուսնի ամբողջական խավարման։ Թեև այս անգամ այն Հայաստանի տարածքից տեսանելի չի լինի, երևույթը գիտական և ճանաչողական մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում։ Ինչպե՞ս է տեղի ունենում Լուսնի խավարումը Երբ Երկիր մոլորակը հայտնվում է Արեգակի և Լուսնի միջև՝ իր հսկայական ստվերը գցելով Լուսնի մակերևույթին, - [Էներգետիկ ճգնաժամ. հարյուրավոր լցանավեր խարիսխ են գցել Պարսից ծոցում](https://ampop.am/tankers-anchored-gulf-strait-of-hormuz-war-2026/) - Տարածաշրջանում ռազմական գործողությունների կտրուկ սրման հետևանքով էներգակիրների համաշխարհային շուկան կանգնած է լուրջ մարտահրավերի առաջ։ Ինչպես տեղեկացնում է Reuters գործակալությունը, առնվազն 150 նավթային և գազային լցանավեր (տանկերներ) ստիպված են եղել խարիսխ գցել Պարսից ծոցի բաց ջրերում՝ Հորմուզի նեղուցի անցանելիության հետ կապված անվտանգային խնդիրների պատճառով։ Ռազմական գործողությունների աշխարհագրությունը Համաձայն տվյալների՝ լցանավերի մեծ կուտակումներ են նկատվում Իրաքի, Սաուդյան - [Հայաստանում յուրաքանչյուր 5-րդն աղքատ է. կենսաթոշակառուների մեծ մասը մնում է աղքատության գծից ցածր](https://ampop.am/armenia-poverty-line-vs-average-pension/) - ՀՀ վիճակագրական կոմիտեն փետրվարի 25-ին հրապարակել է «Պարենային ապահովություն և աղքատություն» զեկույցը, որը բացահայտում է երկրում սոցիալական ծանր պատկերը։ Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ Հայաստանում աղքատության մակարդակը գնահատվել է 21.7%։ Աղքատության շեմը և բնակչության սպառումը Սա նշանակում է, որ Հայաստանի բնակչության ավելի քան 1/5-րդի ամսական սպառումը չի գերազանցում աղքատության ընդհանուր գիծը, որը սահմանվել է 64,162 դրամ։ Այսինքն՝ - [Քաղաքականություն և անձնական կյանք. Երկրների ղեկավարներ, որոնք ամուսնալուծվել են պաշտոնավարման ընթացքում](https://ampop.am/world-leaders-divorce-during-term-list/) - Հայաստանի քաղաքական կյանքում ԱՆՆԱխադեպ իրադարձություն է տեղի ունեցել։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հաստատել է լուրը իր և Աննա Հակոբյանի բաժանման մասին։ Վարչապետը նշել է, որ հարգանքով է վերաբերվում Աննայի որոշմանը և ներողություն է խնդրել հնարավոր պատճառված դառնության համար։ Դեռ փետրվարի 17-ին Աննա Հակոբյանը հայտարարել էր, որ իրենց քաղաքացիական ամուսնությունն ավարտվել է։ Այսօր՝ փետրվարի - [Հայտարարագրման նոր կանոններ. Չհարկվող շեմը եռապատկվել է](https://ampop.am/tax-declaration-new-rules-2026/) - ՀՀ կառավարությունը հաստատել է ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրման նորացված ցանկն ու շեմերը։ Որոշման առանցքային փոփոխությունը չհարկվող շեմի զգալի բարձրացումն է, ինչը թեթևացնում է քաղաքացիների հաշվետվողականության բեռը։ Ի՞նչն է փոխվել Համադրելով նախորդ տարվա կարգավորումների հետ՝ տեսնում ենք, որ հայտարարագրման ոչ ենթակա եկամուտների շեմը 300,000 դրամից բարձրացվել է մինչև 1 միլիոն դրամ։ Սա վերաբերում է ընտանիքի անդամ - [Ընտրական ռեսուրսներ և կանոններ․ ԿԸՀ-ն հաստատել է 2026թ․ ԱԺ ընտրությունների նախահաշիվը](https://ampop.am/2026-elections-budget-and-registration-rules/) - Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը փետրվարի 24-ի արտահերթ նիստում մեկնարկել է 2026թ․ հունիսի 7-ին կայանալիք Ազգային ժողովի ընտրությունների նախապատրաստական փուլի իրավական և ֆինանսական հիմքերի հստակեցումը։ Ֆինանսական հատկացումներ Հանձնաժողովը սահմանել է ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման ծախսերի նախահաշիվը, որը կազմում է 4 մլրդ 451 մլն 688 հազար դրամ( մոտ 11,871,000 դոլար)։ Բյուջեի զգալի մասը՝ շուրջ 1,8 մլրդ դրամը, նախատեսված - [Համարձակության գինը. Ադելիա Պետրոսյանի օլիմպիական փորձությունն ու Միլանի սառը պատասխանը](https://ampop.am/adelia-petrosian-milan-2026-olympics-risk-and-result/) - Միլանի ձմեռային Օլիմպիական խաղերում գեղասահքի կանանց մրցապայքարի ամենաքննարկվող կերպարներից մեկը, եթե ոչ միակը, 18-ամյա հայազգի Ադելիա Պետրոսյանն էր: Թեև նա հանդես էր գալիս որպես անհատ չեզոք մարզիկ (AIN), արևմտյան առաջատար լրատվամիջոցները՝ Forbes-ը, Newsweek-ը, The Washington Post-ը և The New York Times-ը, նրա վրա սևեռվել էին հենց որպես Ռուսաստանի ներկայացուցչի: Նրան տեսնում էին որպես ոսկե մեդալի - [Բաքվի դատարանը Ռուբեն Վարդանյանին դատապարտեց 20 տարվա ազատազրկման](https://ampop.am/ruben-vardanyan-verdict-baku-court-20-years/) - Բաքվի դատարանը հրապարակել է Արցախի նախկին պետնախարար, գործարար և բարերար Ռուբեն Վարդանյանի գործով դատավճիռը։ 57-ամյա Վարդանյանը դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման։ Մեղադրող կողմը պահանջում էր ցմահ ազատազրկում։ Դատավճիռը կայացվեց նրա ապօրինի ձերբակալությունից 874 օր անց։ Դատավճռի հրապարակումից հետո Վարդանյանի ընտանիքը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ որակելով այն «սարսափեցնող, թեև՝ ոչ անսպասելի։ «Ռուբենը զրկված է եղել արդար - [ՔՊ ներկուսակցական քվեարկություն. առաջին տասնյակում կանայք չկան, առաջատարը վարչապետն է](https://ampop.am/civil-contract-party-internal-voting-2026-results/) - «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունն ավարտել է 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների նախնական ցուցակի ձևավորման առաջին փուլի քվեարկությունը։ Ներկուսակցական քվեարկությանը մասնակցել է 274 թեկնածու։ Ընտրություններին մասնակցել է 1028 կուսակցական։ Արձանագրվել է 932 վավեր քվեաթերթիկ։ Այս գործընթացի արդյունքում ընտրված առաջին հարյուրյակը թույլ է տալիս հասկանալ կուսակցության ներսում առկա ազդեցության շրջանակները և ուժերի դասավորվածությունը։ Առաջին տասնյակ. գործադիրի և քաղաքական թևի - [ԱԲ vs. շրջակա միջավայր. զրույցներ տվյալների կենտրոնների մասին](https://ampop.am/the-environmental-impact-of-artificial-intelligence/) - Արհեստական բանականության տվյալների կենտրոնները մեծ քանակությամբ էլեկտրաէներգիա և ջուր են սպառում՝ հանգեցնելով բնական ռեսուրսների սպառմանն ու շրջակա միջավայրի աղտոտմանը։ ԱԲ-ի, այսպես կոչված, «մութ» կողմերի մասին նման քննարկումները միջազգային մակարդակում վերջին տարիներին ակտիվացել են։ Հայաստանում, սակայն, այս թեման գրեթե չի քննարկվում։ «Ամփոփ զրույց» փոդքասթի այս էպիզոդում Քրիստիան Գինոսյանը փորձում է հասկանալ՝ արդյո՞ք իրականում ամեն ինչ այդքան - [Ո՞վ է Ջեյ Դի Վենսը. Թրամփի նախկին քննադատից մինչև Երևան այցելող առաջին ԱՄՆ փոխնախագահը](https://ampop.am/who-is-jd-vance/) - ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսն այսօր պաշտոնական այցով կժամանի տարածաշրջան։ Նա իր տիկնոջ՝ Ուշա Վենսի հետ Երևանում կլինի փետրվարի 9-10-ը, որտեղից կմեկնեն Բաքու՝ փետրվարի 10-11-ը։ Այս այցը նպատակ ունի առաջ մղել «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (TRIPP) նախագիծը։ Այս նյութով ներկայացնում ենք, թե ով է իրականում 41-ամյա ԱՄՆ փոխնախագահ Վենսը, որի կյանքի պատմությունը - [ԱԹՍ-ն հարվածել է Roshen-ի ամենախոշոր պահեստին. ի՞նչ է հայտնի այս պահին](https://ampop.am/russia-launches-440-drones-missiles-ukraine/) - Անցած գիշեր Ռուսաստանը Ուկրաինայի ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 408 անօդաչու թռչող սարք և 39 հրթիռ, ինչի մասին հայտնում է պաշտոնական Կիևը։ Օդային լայնամասշտաբ հարձակման թիրախներից մեկն է դարձել ուկրաինական հայտնի Roshen ընկերությունը: ԱԹՍ-ն հարվածել է գործարանի ամենախոշոր պահեստային տարածքներին։ Հարվածի հետևանքով բռնկված հրդեհը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացրել է պատրաստի արտադրանքով լեցուն պահեստը, որը գտնվում էր - [Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանի կալանքը փոխարինվել է տնային կալանքով](https://ampop.am/ajapahian-house-arrest/) - Հայաստանի վերաքննիչ քրեական դատարանը փետրվարի 6-ի նիստում բավարարել է Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանի պաշտպանների միջնորդությունը։ Դատարանը որոշել է վերացնել հոգևորականի նկատմամբ կիրառված կալանքը՝ որպես խափանման միջոց` սահմանելով տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։ Այս որոշումը կայացվել է հոգևորականի առողջական խնդիրների հիմքով: 2025 թ. դեկտեմբերի 26-ին «Իզմիրլյան» ԲԿ-ում ենթարկված վիրահատությունից հետո նրա վիճակը, ըստ պաշտպանների, - [2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղեր. 5 փաստ, որ պետք է իմանալ](https://ampop.am/what-to-know-about-2026-winter-olympics/) - Իտալիայում մեկնարկում են 25-րդ Ձմեռային օլիմպիական խաղերը։ Փետրվարի 6-ից 22-ը աշխարհի ուշադրությունը սևեռված է լինելու Միլանի և Կորտինա դ’Ամպեցոյի մարզադաշտերին ու լեռնալանջերին։ Մինչ մարզիկները պատրաստվում են մեդալների համար պայքարին, «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է խաղերի գլխավոր առանձնահատկությունները։ Որտե՞ղ են անցկացվում խաղերը Պատմության մեջ առաջին անգամ Օլիմպիադան ունի երկու պաշտոնական հյուրընկալող քաղաք՝ Միլանը և Կորտինա դ’Ամպեցոն։ Սա - [Ցմահ և մինչև 20 տարի. Բաքուն հրապարակեց Արցախի ղեկավարության դատավճիռները](https://ampop.am/baku-military-court-verdict-karabakh-political-military-leaders/) - Փետրվարի 5-ին, Բաքվի ռազմական դատարանն ավարտեց Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության և գերեվարված մյուս հայերի դատավարությունը։ Հրապարակված դատավճիռները ներառում են առավելագույն պատժաչափեր՝ ցմահ ազատազրկումից մինչև 15 տարվա բանտարկություն։ Ովքեր դատապարտվեցին ցմահ ազատազրկման Դատարանը բավարարել է մեղադրող կողմի միջնորդությունը և ցմահ բանտարկության դատապարտել Արցախի նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, այդ թվում՝ Արայիկ Հարությունյանին (Արցախի 4-րդ նախագահ), Լևոն Մնացականյանին (ՊԲ նախկին - [Լուսնային առաքելության «գլխավոր փորձը». NASA-ն պատրաստվում է Artemis II-ի թռիչքին](https://ampop.am/artemis-ii-wet-dress-rehearsal/) - NASA-ն հաջողությամբ ավարտել է Artemis II առաքելության հրթիռի վերջին խոշոր փորձարկումը (wet dress rehearsal): Երկօրյա թեստերի ընթացքում մասնագետները հրթիռը լիցքավորել են սառեցված վառելիքով և ստուգել բոլոր համակարգերը: Թեև ընթացքում ի հայտ են եկել տեխնիկական փոքր խնդիրներ՝ կապված ցուրտ եղանակի և ջրածնի արտահոսքի հետ, ինժեներներին հաջողվել է լուծել դրանք և հավաքել անհրաժեշտ տվյալները թռիչքն անվտանգ դարձնելու - [Փաշինյանն ու Ալիևը ստացել են «Զայեդ» մարդկային եղբայրության 2026 մրցանակը](https://ampop.am/zayed-pashinyan-aliev/) - Փետրվարի 4-ին, Աբու Դաբիում կայացած հանդիսավոր արարողության ժամանակ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը պարգևատրվել են «Զայեդ» մարդկային եղբայրության (Zayed Award for Human Fraternity) հեղինակավոր մրցանակով։ Ինչո՞ւ հենց նրանք. Ինչպես նշվում է պաշտոնական հաղորդագրության մեջ, մրցանակը շնորհվել է ի նշանավորումն երկու երկրների միջև խաղաղության հաստատմանն ուղղված քայլերի։ Այն տրվում է անհատներին կամ - [Հայաստանում կեսարյան հատումների մակարդակը հասնում է 40 տոկոսի․ պետությունը իրականացնում է կանխարգելիչ քայլեր](https://ampop.am/surgical-births-armenia/) - 2024 թվականին Հայաստանում ծնունդների 40.1 % կատարվել է կեսարյան հատմամբ՝ ընդհանուր 33 584 ծնունդներից 13 472-ը ավարտվել է վիրահատական ճանապարհով: Սա նշանակում է, որ մոտ յուրաքանչյուր երկրորդ ծնունդը երկրում իրականացվել է կեսարյան հատման միջոցով: Համեմատության համար՝ 1990-ին ցուցանիշը եղել է ընդամենը 3,4 %, 2000-ին՝ 7,2 %, 2010-ին՝ 18,9 %, իսկ 2020-ին՝ 35,9 %.։ «Մարգարյան ծննդատուն» Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնի - [Ռուսական հացահատիկը Հայաստան է հասել Ադրբեջանի տարածքով. Euronews](https://ampop.am/grain-shipment-details/) - Փետրվարի 1-ին Ռուսաստանից հացահատիկով բեռնված հերթական շարժակազմն Ադրբեջանի տարանցմամբ Հայաստան է ուղարկվել։ Ըստ Euronews-ի՝ 25 վագոններից բաղկացած շարժակազմը տեղափոխում է 1,746 տոննա ռուսական հացահատիկ, ինչը հնարավոր է դարձել տարածաշրջանային տրանսպորտային ուղիների ապաշրջափակման և հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շրջանակում։ Տարածաշրջանային «խաղաղության օրակարգի» մաս կազմող այս բեռնափոխադրումները հնարավոր են դարձել 1990-ականներից գործող տարանցման սահմանափակումների վերացումից հետո: Ըստ աղբյուրի՝ - [ԶՈՒ Հոգևոր ծառայության վերակազմակերպում. դեպի նոր կարգավիճակ](https://ampop.am/spiritual-service-transition-to-military-officer-status/) - Հայաստանի պաշտպանության նախարարության համակարգում գործող հոգևոր ծառայության մոդելը ենթարկվում է արմատական փոփոխությունների։ 2026 թ․-ի փետրվարի 1-ից դադարեցվում է ՀՀ զինված ուժերի Հոգևոր ծառայության առաջնորդի և Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու կողմից նշանակված հոգևոր ծառայողների գործունեությունը ՀՀ պաշտպանության նախարարության համակարգում: Համաձայն 2026 թ․-ի հունվարի 29-ին նախարար Սուրեն Պապիկյանի ստորագրած հրամանի՝ ուժը կորցրած է ճանաչվում 2000թ․ հուլիսի 19-ի - [Ընդլայնվել է ԽՍՀՄ Խնայբանկի ավանդների փոխհատուցման շահառուների շրջանակը](https://ampop.am/ussr-savings-refund-2026/) - ՀՀ կառավարության որոշմամբ՝ ԽՍՀՄ Խնայբանկում մինչև 1993 թ․ հունիսի 10-ը ներդրված դրամական ավանդների փոխհատուցման ծրագիրը 2026 թ.-ին կիրականացվի երկարացված ժամկետներով։ Այս մասին տեղեկացրել է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանը։ Հիմնական փոփոխությունները. Շահառուների տարիքային շեմը. Եթե 2025-ին փոխհատուցում ստանում էին մինչև 1942թ. դեկտեմբերի 31-ը ծնվածները, ապա այս տարի շեմը երկարացվել է երկու տարով։ - [Մանկաբարձական բռնություն. ի՞նչ է թաքնված ծննդատների դռների հետևում](https://ampop.am/obstetric-violence-armenia/) - Երեքուկես տարի առաջ Արմինեն (անունը փոխված է) հղիության ընթացքում ընտրել էր բժշկին ու վճարել՝ վստահ լինելով, որ այդպես իր ծննդաբերությունն ավելի անվտանգ և հանգիստ կլինի։ Սակայն առաջին ծննդաբերությունը նրա առողջության վրա թողեց լուրջ հոգեբանական և ֆիզիկական հետևանքներ։ «Հերթապահ բժիշկը նայեց ու անմիջապես բարձրացրին ծնարան՝ ասելով, որ ամեն ինչ նորմալ է»,– պատմում է Արմինեն։ Նա զանգել - [Իրավական բախում Մայր Աթոռի և Պետության միջև. ի՞նչ քրեական վարույթ է նախաձեռնվել](https://ampop.am/state-legal-clash-vs-mother-see/) - Հայաստանի իրավական և հոգևոր դաշտում ստեղծվել է մի իրավիճակ, որը մասնագետները որակում են որպես աննախադեպ սահմանադրական ու իրավական ճգնաժամ։ Հունվարի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեն քրեական վարույթ է նախաձեռնել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի պատասխանատուների նկատմամբ՝ դատարանի որոշումը դիտավորյալ չկատարելու հիմքով։ Այս պատմության կենտրոնում Մասյացոտնի թեմի նախկին առաջնորդ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանն է և եկեղեցական կանոնի ու աշխարհիկ - [Ամերիկյան «մեծ արմադան» Իրանի ափերի մոտ. ԱՄՆ-ն պատրաստվում է հնարավոր հարվածների](https://ampop.am/us-iran-tension-armada-persian-gulf/) - ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը պաշտոնապես հայտարարել է Մերձավոր Արևելք «Աբրահամ Լինքոլն» ավիակրի և նրան ուղեկցող ռազմածովային ուժերի հարվածային խմբի ժամանման մասին: Ավելի քան մեկ շաբաթ տևած տեղաշարժից հետո ամերիկյան ռազմական ուժերը կենտրոնացել են Իրանի ափերից շուրջ 800 կմ հեռավորության վրա: Մինչ Վաշինգտոնն ուժեղացնում է ռազմական ներկայությունը Պարսից ծոցում, Թեհրանն ու նրա դաշնակիցները սպառնում են «ագրեսիվ պատասխանով» - [Կրոնական աշխարհաքաղաքականության փոփոխվող պատկերը․ քրիստոնեություն, իսլամ և ոչ կրոնականության աճ](https://ampop.am/global-religious-landscape-trends-2050/) - Վերջին ութ տասնամյակների ընթացքում համաշխարհային ժողովրդագրական փոփոխություններն էականորեն վերաձևել են աշխարհի կրոնական քարտեզը։ Այս երկարաժամկետ միտումները հնարավոր է դիտարկել Համաշխարհային կրոնական նախագծի (World Religion Project-ի (WRP)) տվյալների միջոցով Նախագիծն իրականացվել է սոցիոլոգների և կրոնագետների կողմից՝ Բոստոնի համալսարանի հետազոտական շրջանակներում՝ ցույց տալու երկարաժամկետ կտրվածքով կրոնների գլոբալ բաշխվածությունը աշխարհի բնակչության շրջանում։ Տվյալներն ընդգրկում են 1945–2010 թվականներն ընկած Ինչպե՞ս է վերափոխվում աշխարհի կրոնական քարտեզը։ Ամերիկյան Pew հետազոտական կենտրոնի տվյալները փաստում են քրիստոնեության, իսլամի և կրոնակա ն պատկանելություն չունեցողների թվի լուրջ տեղաշարժեր։ Կանխատեսումներ մինչև 2050 թվականը։ - [Հայաստանը, Վրաստանն ու Ադրբեջանը միացել են Ուկրաինային էներգետիկ աջակցություն ցուցաբերող երկրներին](https://ampop.am/international-energy-assistance-ukraine/) - Հայաստանը, Վրաստանը և ևս 15 երկիր օժանդակում են Ուկրաինայի էներգետիկ համակարգի վերականգնմանը։ Ուկրաինայի էներգետիկ ենթակառուցվածքների դեմ ռուսական վերջին զանգվածային հարձակումներից հետո, որոնք լուրջ խնդիրներ են առաջացրել երկրի էլեկտրամատակարարման հարցում, միջազգային հանրությունը շտապ օգնության նոր փուլ է սկսել։ Ուկրաինայի ԱԳ նախարար Անդրեյ Սիբիգայի փոխանցմամբ՝ արդեն 17 երկիր միացել է էներգետիկ սարքավորումների տրամադրման գործընթացին։ Այս ցանկում ընդգրկված - [Հայաստանը Թրամփի «Խաղաղության խորհրդի» հիմնադիր անդամ․ ի՞նչ է սա նշանակում](https://ampop.am/pashinyan-accepted-invitation-to-join-board-of-peace/) - Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պաշտոնական հրավերը՝ միանալու նորաստեղծ «Խաղաղության խորհրդին» (Board of Peace)՝ որպես հիմնադիր անդամ։ Այս որոշումը միջազգային հարթակում նոր դիվանագիտական հնարավորություններ է բացում, սակայն միևնույն ժամանակ հարցեր է առաջացնում Հայաստանի անդամակցության ֆինանսական պայմանների վերաբերյալ։ Ինչպես իր ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջում տեղեկացրել է վարչապետի մամուլի խոսնակ Նազելի Բաղդասարյանը՝ Նիկոլ - [Հայաստանում ավտովթարներից մահերը կրկնակի շատ են, քան ԵՄ-ում](https://ampop.am/car-accident-mortality-in-armenia-compared-to-eu/) - Թեև 2024 թվականին Հայաստանում ավտովթարների, զոհերի և վիրավորների թվի նվազում է արձանագրվել, ճանապարհային անվտանգության ընդհանուր պատկերը շարունակում է մտահոգիչ մնալ։ Անգամ նվազման պայմաններում ավտովթարներից մահվան ռիսկը Հայաստանում ավելի քան կրկնակի բարձր է, քան ԵՄ-ում։ «2024 թվականին մեզ հաջողվել է էականորեն կրճատել ինչպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, այնպես էլ զոհերի և վիրավորների թիվը», — հայտարարել է ՆԳ նախարար - [Family-Friendly Workplaces in Armenia: How Employers Are Rethinking Work–Family Balance](https://ampop.am/rethinking-family-friendly-workplaces/) - Narine Ghazaryan (name changed at her request) is now a housewife. Before the birth of her first child, she has worked as a nurse at a private dental clinic in Yerevan for several years. Considered a valued member of the team, Narine continued working throughout her pregnancy. “The head of the clinic kept assuring me - [Ի՞նչ է ընտանիքամետ աշխատավայրը․ երբ գործատուները փոխում են մոտեցումները](https://ampop.am/rethinking-family-friendly-workplaces/) - Նարինե Ղազարյանը (անունը փոխված է նրա խնդրանքով) այսօր տնային տնտեսուհի է։ Մինչ առաջնեկի ծնունդը նա մի քանի տարի աշխատել է մայրաքաղաքի մասնավոր ատամնաբուժական կլինիկաներից մեկում՝ որպես բուժքույր։ Աշխատավայրում համարվում էր պահանջված աշխատող և հղիության ընթացքում շարունակել է աշխատել առանց դադարի։ «Մեր տնօրենը վստահեցնում էր, որ խնդիր չկա, երեխան կծնվի, դեկրետ կգնամ, հետո կվերադառնամ աշխատանքի։ Բայց - [Մայրությունը և հոգեկան առողջությունը․ երբ լացն առանց պատճառի չէ](https://ampop.am/motherhood-and-mental-health-in-armenia/) - «Առանց պատճառի լաց էի լինում, չէի հասկանում՝ ինչ է կատարվում ինձ հետ։ Մտածում էի՝ կանցնի... բայց չէր անցնում»։ Սա Սուսաննայի պատմությունն է։ Ծննդաբերությունից հետո նա ամիսներ շարունակ ապրում էր տարօրինակ հուզական վիճակում՝ երջանկության ու տագնապի կտրուկ հերթափոխով։ «Երբեմն նույնիսկ չէի կարողանում մոտենալ երեխայիս», - պատմում է նա։ Հետադարձ հայացքով է հասկանում՝ հնարավոր է՝ դա հետծննդաբերական - [Armenia’s pension funds grow rapidly, critics question their impact on the economy](https://ampop.am/analysis-of-funded-pension-system/) - Armenia’s mandatory funded pension system has expanded to more than 1.4 trillion drams in assets and close to one million participants, according to the Central Bank and the Central Depository, but economists warn that the system remains overly conservative, weakly competitive and only loosely connected to the real economy. As of November 30, 2025, the - [Հայաստանի կենսաթոշակային համակարգը թվերով․ ապահով, բայց արդյո՞ք արդյունավետ](https://ampop.am/analysis-of-funded-pension-system/) - Նոյեմբերի վերջին Կենտրոնական բանկից էլեկտրոնային նամակ ստացա, որտեղ նշվում էր, որ Հայաստանը Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ / OECD) երկրների շարքում բավականին լավ դիրք ունի կուտակային կենսաթոշակային համակարգի կատարողականով։ Ծանուցման մեջ, հղում անելով ՏՀԶԿ-ի «Կենսաթոշակային շուկաները ուշադրության կենտրոնում 2025» զեկույցին, ընդգծվում է, որ 2024 թվականին Հայաստանը գրանցել է բարձր ներդրումային եկամտաբերություն և կենսաթոշակային ակտիվների - [Մեթոդաբանական բախում. ինչպե՞ս են հանկարծամահերը խեղաթյուրում սպանությունների վիճակագրությունը](https://ampop.am/homicide-statistics-methodology-in-armenia/) - Յուրաքանչյուր ամիս ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակում է հաշվետու ժամանակահատվածում հանրապետությունում գրանցված հանցագործությունների ամփոփ ցուցանիշները։ Թվերն առաջին հայացքից հստակ են, սակայն դրանց մի մասի դեպքում առանց մեթոդաբանական բացատրության հնարավոր չէ միանշանակ գնահատական տալ։ Օրինակ՝ ըստ Վիճկոմի՝ 2025թ. հունվար-հոկտեմբերին Հայաստանում գրանցվել է սպանության 1133 դեպք, որից առանց հանկարծամահության ելքով՝ 68 դեպք։ Այս ձևաչափով ներկայացված տվյալները կարող են - [Տաքսու վարորդների պարտքերի համաներում․ արդարության վերականգնո՞ւմ, թե՞ վտանգավոր նախադեպ](https://ampop.am/taxi-drivers-state-duties-amnesty/) - Դեկտեմբերի 15-ից ուժի մեջ է մտնում օրենք, որով շուրջ 5000 անհատ տաքսու վարորդների կուտակած պարտքերը կհամաներվեն պետության կողմից։ Խոսքը այն վարորդների մասին է, ովքեր 2015-ից մինչև 2019 թվականի հունիսի 29-ը ներառյալ օրինական ուղևորափոխադրումային ծառայություններ են մատուցել, բայց չեն վճարել լիցենզիայի համար նախատեսված պետական տուրքը։ «Պետական տուրքի և պետական տուրքի համար կիրառված տույժերի համաներման մասին» օրենքով - [The Untapped Potential of Armenian Beekeeping: Big Challenges for Small Apiaries](https://ampop.am/beekeeping-and-honey-production-in-armenia/) - Armenia’s beekeeping sector stands at a critical crossroads. Despite the country’s rich biodiversity, favorable climate, and centuries-old beekeeping traditions, the industry remains highly fragmented: nearly 11,000 Armenian beekeepers operate small apiaries averaging just 17 hives each. This structural limitation prevents economies, slows technological adoption, restricts market access, and hinders the development of a competitive export - [Armenia Confronts Rising Climate Risks Amid Systemic Vulnerabilities](https://ampop.am/climate-change-impacts-in-armenia-reasons-and-adaptation/) - Volodya Martirosyan, a resident of Archis village in Armenia’s Tavush region, will never forget the losses he suffered during the devastating floods of May 2024. The surging Debed River swept away half of his riverside orchard. For Volodya, the orchard was far more than a small piece of land — it was his family’s main - [Հայաստանը կլիմայական ռիսկերի առաջ․ համակարգային խնդիրներ և աճող վտանգներ](https://ampop.am/climate-change-impacts-in-armenia-reasons-and-adaptation/) - Տավուշի մարզի Արճիս գյուղի բնակիչ Վոլոդյա Մարտիրոսյանը երբեք չի մոռանա 2024-ի մայիսյան ջրհեղեղներից կրած վնասները։ Վարարած Դեբետ գետը կիսով չափ սրբել-տարել էր նրա գետափնյա այգին։ Վոլոդյայի համար այգին փոքրիկ հողակտոր չէր, այլ ընտանիքի հիմնական ապրուստի աղբյուր։ Տարիներ շարունակ նա ներդրումներ էր արել՝ ստեղծելով ոռոգման համակարգ, հողը բարելավող ենթակառուցվածքներ, ինչի շնորհիվ ամեն ամառ հողը նրան առատ - [Բանտում․ հոգեկան պայքար և խնամք](https://ampop.am/prison-mental-struggle-and-care/) - Սա զրույց է 34 տարեկան տղամարդու հետ, ով դատապարտվել է գողության համար և ներկայումս «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրում է պատիժը։ Շուրջ մեկուկես տարի առաջ անազատության մեջ հայտվելուց հետո ունեցել է անքնություն, նյարդային լարվածություն և օգտագործում է հոգեմետ դեղեր։ Նա պատմում է բանտի հետևանքները հոգեկան առողջության վրա և ինչ բուժօգնություն է տրամադրվում նման դեպքերում։ Ծանուցում․ Հոգեմետ - [Authoritarian AI: How Closed Regimes Develop and Shape Generative AI Systems](https://ampop.am/authoritarian-ai/) - How do authoritarian regimes use artificial intelligence? In this episode of the Armenian-language Ampop Talk podcast, Christian Ginosyan speaks with Prof. Florian Töpfl, Chair of Political Communication at the University of Passau, about the research project “Authoritarian Artificial Intelligence.” The project, conducted by researchers from the Universities of Passau and Bamberg and funded by the Bavarian - [Ավտորիտար AI. Ինչպես են փակ ռեժիմները ստեղծում և ձևավորում գեներատիվ ԱԲ համակարգեր](https://ampop.am/authoritarian-ai/) - Ինչպե՞ս են ավտորիտար համակարգերն օգտագործում արհեստական բանականությունը։ «Ամփոփ զրույց» փոդքասթի այս էպիզոդում Քրիստիան Գինոսյանը զրուցում է Պասսաուի Համալսարանի Քաղաքական հաղորդակցության պրոֆեսոր Ֆլորիան Թոփֆլի հետ՝ «Ավտորիտար Արհեստական Բանականություն» հետազոտական նախագծի մասին։ Նախագիծը, որն իրականացվում է Պասսաուի և Բամբերգի համալսարանների հետազոտողների կողմից, որը ֆինանսավորում է Բավարիայի թվային տրանսֆորմացիաների ինստիտուտը (bidt), ուսումնասիրում է. ինչպես է Ռուսաստանը խիստ վերահսկողության - [Արդյո՞ք ԱԲ-ն կարող է լինել անկախ․ ռիսկերը, հնարավորություններն ու իրական սահմանները](https://ampop.am/can-the-ai-be-truly-independent/) - Արհեստական բանականությունը մեզ տալիս է անսահման գործիքներ, բայց նաև բերում է լուրջ ռիսկեր՝ կողմնակալությունից մինչև տեղեկատվական պատերազմներ։ Այս թողարկման առաջին մասում «ռեԱրմենիա» ակադեմիայի թիմի անդամ, ԱԲ գործիքներով ծրագրեր ղեկավարած Արշակ Ուլուբաբյանի հետ պարզաբանում ենք, թե ինչ է իրականում ԱԲ-ն, ինչպես են աշխատում Լեզուների խոշոր մոդելները (LLM), ինչ է data poisoning-ը (տվյալների թունավորումը), և ինչու է պետությունների - [Can AI Truly Be Independent? Risks, Opportunities, and the Real Limits](https://ampop.am/can-the-ai-be-truly-independent/) - Artificial Intelligence offers us powerful tools, yet it also introduces serious risks — from bias and misinformation to full-scale information warfare. Below is the English transcript of the Armenian-language Ampop Talk podcast featuring Christian Ginosyan and Arshak Ulubabyan. Arshak Ulubabyan — a member of the reArmenia Academy team and former lead of multiple AI-driven product - [Ինֆոգրաֆիկներ. Վաղարշապատի ավագանու ընտրություններ-2025](https://ampop.am/elections-in-vagharshapat-2025/) - Կիրակի օրը՝ նոյեմբերի 16-ին, Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ համայնքի շուրջ 70,000 ընտրողներ քվեաթերթիկի միջոցով կորոշեն, թե որ քաղաքական ուժն է առաջիկա տարիներին ղեկավարելու իրենց համայնքը։ Այդ օրը Վաղարշապատում ժամը 08:00-20:00-ը գործելու են 47 ընտրատեղամասեր։ «Ամփոփ Մեդիան» մշակել և պատկերների է վերածել Վաղարշապատի ընտրություններին վերաբերող նախընտրական տվյալները։ Վաղարշապատի ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցում է ընդհանուր 8 քաղաքական ուժ։ Դրանցից - [Հայկական մեղվաբուծության չօգտագործված պոտենցիալը․ փոքր մեղվանոցների մեծ խնդիրները](https://ampop.am/beekeeping-and-honey-production-in-armenia/) - Մեղվապահ Ռոբերտ Մկրտչյանը Աբովյանից է։ Նա ամեն առավոտ նույն ճանապարհով գնում է դեպի իր մեղվանոց։ Նրա այս փոքր տնտեսությունը բաղկացած է շուրջ 20 փեթակից, որն աճելու մեծ պոտենցիալ ունի։ Ռոբերտը գիտի, որ եթե փեթակների թիվը կրկնապատկի, կկարողանա ոչ միայն ավելացնել եկամուտը, այլ նաև միանալ այն մեծ շղթային, որի մասին այսօր առավել հաճախ է խոսվում մեղրի - [Երգենք, որ Վարանդայի ձայնը հասնի Արցախ. Զաքար Քեշիշյանի ուխտը](https://ampop.am/varanda-youth-choir-of-shushi/) - 2023 թվականի սեպտեմբեր: Իննամսյա շրջափակման չարչարանքը հաղթահարող Արցախը չգիտեր, որ ապրում էր իր վերջին օրերը: Քսանութ տարի ամեն ամառ Արցախում անցկացրած Զաքար Քեշիշյանն այս անգամ չկարողացավ ժամանել։ Սաները սպասում էին։ Բայց... Հայաթափումից հետո, երբ արցախցիներն արդեն Հայաստանում էին, պարոն Զաքարի հեռախոսը լի էր նամակներով. «Պարոն Զաքար, կարո՞ղ ենք այստեղ՝ Երևանում, հավաքվել ու կրկին երգել»։ Երեսուներեք - [Armenia Cuts Military Service to 18 Months Amid Ongoing Defense Reforms](https://ampop.am/new-logic-of-military-reforms-in-armenia/) - Armenia’s government continues to push forward its rapid defense sector reforms. On October 21, Prime Minister Nikol Pashinyan announced that starting January 1, 2026, the duration of mandatory military service will be reduced from two years to one and a half. The decision, already finalized, marks another step in a series of accelerated changes in - [Զինծառայության ժամկետը կրճատվում է․ ի՞նչ ուղղությամբ է բարեփոխվում հայկական բանակը](https://ampop.am/new-logic-of-military-reforms-in-armenia/) - Հայաստանի կառավարությունը շարունակում է արագացված տեմպերով առաջ տանել պաշտպանական համակարգի վերափոխման իր ծրագիրը։ Այսօր՝ հոկտեմբերի 21–ին, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ 2026 թ․ հունվարի 1-ից ժամկետային զինծառայության տևողությունը 2 տարվա փոխարեն կդառնա 1,5 տարի։ Որոշումն արդեն կայացված է, և ժամանակը ցույց կտա, թե ինչպես է փոփոխությունն ազդելու բանակի համալրման, պատրաստվածության և անձնակազմի կառավարման վրա։ - [Երևանյան տրանսպորտի 12 տարվա բարեփոխումները՝ խոստումներ և իրականություն](https://ampop.am/public-transport-reform-in-yerevan/) - Երևանում առավոտյան և երեկոյան ժամերը երևանաբնակների համար վաղուց դարձել են նյարդերի փորձություն․ կանգառներում տասնյակ մարդիկ փորձում են տեղավորվել գերծանրաբեռնված ավտոբուսներում, որոնց օդորակիչները հազվադեպ են միացված, դռները հազիվ են փակվում, իսկ ուղևորներն իրար կողք, բառացիորեն «սեղմված», աշխատանքի կամ ուսման են շտապում։ Երևանի տրանսպորտային համակարգի բարեփոխումների թեման նոր չէ․ պաշտոնապես այն օրակարգ մտավ դեռ 2012–2013 թվականներին, երբ - [Transparency or Burden: Why Citizens in Armenia Struggle with Income Reporting](https://ampop.am/income-declaration-system-armenia/) - In 2022, Armenia adopted a law requiring all employees to submit annual income declarations. Starting in 2023, state employees had to comply; from 2025 onward, the obligation will extend to all workers—nearly 700,000 people. The aim, according to the government, is to create comprehensive statistics on citizens’ income to better target social programs. Yet the - [Փարաքարի համայնքապետի սպանության շուրջ զարգացումները․ թարմացվող](https://ampop.am/gunmen-shoot-parakar-mayor-dead-in-armenia/) - Հրապարակումը թարմացվում է օրվա ընթացքում Սեպտեմբերի 23-ին՝ ժամը 23:52-ին, Ոստիկանություն ահազանգ է ստացվել, որ Արմավիրի մարզի Մերձավան բնակավայրի Երևանյան խճուղում կրակոցներ են հնչել։ Նախնական տվյալներով կա երկու զոհ, որոնցից մեկը՝ Փարաքարի համայնքի ղեկավար Վալոդյա Գրիգորյանը։ Մեկ անձ վիրավորվել է։ Դեպքի փաստով Վաղարշապատի քննչական բաժնում «սպանություն» և «սպանության փորձ»-ի հատկանիշներով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ: Թարմացումներ 🕛 - [Հայտարարագրում կամ տուգանք․ ինչո՞ւ քաղաքացիները չեն շտապում ներկայացնել եկամուտները](https://ampop.am/income-declaration-system-armenia/) - 67–ամյա Ալինա Անտինյանը մի քանի անհաջող փորձերից հետո հասկացավ՝ եկամուտների տարեկան հայտարարագիրը միայնակ չի կարող լրացնել։ Այսպիսի հայտարարագիր այսուհետ պետք է լրացնեն բոլոր աշխատակիցները՝ պետության միասնական հարթակում մուտքագրելով նախորդ տարվա ընթացքում ստացած եկամուտները՝ աշխատավարձից մինչև նվիրատվություն։ Տիկին Ալինան խոստովանում է, որ գործընթացն այնքան էլ հեշտ չէ, ինչպես ներկայացնում են պետական այրերը։ «Իմ պարագայում աղջիկս է - [Women’s Silenced Pain: The Scars of Abortion and the Unheard Right to Motherhood](https://ampop.am/should-i-get-an-abortion-or-not/) - Nina was just 19 when her husband’s family forced her to terminate her first pregnancy at home. Decades later, she still carries the trauma: “It left a mark on my life that I will never forget.” Her story is far from unique. Many Armenian women have faced pressure from partners or families to end pregnancies, - [Կանանց լռեցված ցավը․ աբորտի խորը հետքերը և մայրանալու իրավունքի չլսված ճիչը](https://ampop.am/should-i-get-an-abortion-or-not/) - Նինան պատմում է, որ մի քանի ամսվա ամուսնացած էր, երբ առաջին անգամ հղիացավ։ Ամուսնու ընտանիքում կնոջ խոսքը չէր կարևորվում, իսկ տան մեծերը որոշել էին, որ երեխա ունենալը դեռ շուտ է, քանի որ ֆինանսական բարդություններ ունեին։ «Մոտ երեք ամսվա հղի էի, ընդհատումը տնային պայմաններում կատարվեց։ 19 տարեկան էի։ Ծանր հոգեբանական ապրումներ ունեցա, որ մինչ օրս հետք - [The Price of a Driver’s License: Millions to the Budget, Traffic Jams to the Streets](https://ampop.am/how-to-get-a-driving-permit-in-armenia/) - As of September 1, Armenia has rolled out a new mechanism for retaking driver’s license exams. Candidates who fail on their first attempt will no longer be required to wait a full week before trying again. Under recent legislative changes, applicants can now book an expedited retake for a fee: either the next day for - [Վարորդական իրավունք ստանալու գինը․ միլիոններ բյուջեում, խցանումներ՝ քաղաքում](https://ampop.am/how-to-get-a-driving-permit-in-armenia/) - Սեպտեմբերի 1-ից Հայաստանում վարորդական վկայական ստանալու քննության կարգում նոր հնարավորություն է գործարկվել․ այն քաղաքացիները, որոնք առաջին անգամ քննությունը չեն հանձնել հաջողությամբ, այլևս ստիպված չեն լինի սպասել մեկ շաբաթ։ Օրենսդրական փոփոխություններով սահմանվել է արտահերթ վերահանձնում՝ վճարի դիմաց․ սեպտեմբերի 1–ից հնարավոր կլինի քննությանը մասնակցել արդեն հաջորդ օրը՝ վճարելով 45,000 դրամ, կամ երրորդ օրը՝ վճարելով 30,000 դրամ (մինչև - [Կիբերմիջավայրի սպառնալիքները Հայաստանում](https://ampop.am/cyber-security-issues-in-armenia/) - Հայաստանում կիբերանվտանգության ապահովման համակարգը բավարար զարգացած չէ: Ոլորտում բացակայում են դրա համար արդյունավետ իրավական կարգավորումները։ Երկրի օրենսդրությամբ կիբերանվտանգությունը չի դիտարկվում որպես կարգավորման առանձին համակարգ: Այն ավելի շատ համարվում է տեղեկատվական անվտանգության բաղկացուցիչ մաս: Ոլորտի չհամակարգված լինելու պատճառով է նաեւ, որ կիբերհարձակումների ենթարկված երկրների շարքում Հայաստանը 14-րդ տեղում է: Իրավիճակ Հայաստանում կիբերանվտանգության կարեւորությունը թե՛ պետության, եւ - [Alarming Rise in Carbon Dioxide Emissions from Energy Sector](https://ampop.am/carbon-dioxide-emissions-from-electricity/) - The energy sector activities lead to the emission of significant greenhouse gases such as carbon dioxide (CO2), methane (CH4), and nitrogen oxide (N2O) into the atmosphere. These emissions are a major concern in terms of both health and climate change. Carbon dioxide, or CO2 stays in the atmosphere for up to 1,000 years, methane for - [Պետական խթանը չաշխատեց․ անասնապահությունը Հայաստանում շարունակում է անկում ապրել](https://ampop.am/livestock-farming-decline-armenia/) - Անասնապահության ոլորտը խթանելու նպատակով կառավարությունը տարիներ շարունակ իրականացրել է պետական աջակցման ծրագրեր։ Խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների գլխաքանակի ավելացման նպատակով ուղղվել են միլիոնավոր դրամներ, սակայն ցանկալի արդյունքներ չեն արձանագրվել։ Ընդհակառակը՝ ոլորտում գրանցվել է զգալի անկում։ Պաշտոնական տվյալներով՝ 2021-2025 թթ-ին Հայաստանում խոշոր եղջերավորների գլխաքանակը նվազել է ավելի քան 20 %-ով։ Այլ կերպ ասած՝ այսօր յուրաքանչյուր հինգ - [Նվազող իրավաբանական օգնություն, աճող հարկեր. պրոբոնոյի ճգնաժամը Հայաստանում](https://ampop.am/increased-tax-burden-on-legal-service-providers/) - Կառավարության որոշմամբ՝ 2025 թ.-ի հունվարի 1–ից փաստաբանական ծառայություններն այլևս չեն կարող իրականացվել շրջանառության հարկի պարզեցված համակարգով։ Փաստաբանները հարկադրված են անցնել հարկման ընդհանուր դաշտ՝ ամբողջությամբ ենթարկվելով ավելի բարդ, թանկ հարկային վարչարարության։ Ուժի մեջ մտած Հարկային օրենսգրի փոփոխությունները փոխել է խաղի կանոնները։ Փաստաբանները բողոքում են, ընդդիմությունն՝ աջակցում, Հարկային օրենսգրքում կատարված փոփոխությունները վիճարկվում են Սահմանադրական դատարանում, իսկ իշխանությունը - [Յուրաքանչյուր հայաստանցի պարտք է 4458 դոլար․ ինչպես է գոյանում պետական պարտքը](https://ampop.am/state-debt-4458/) - Հայաստանի պետական պարտքը շարունակում է աճել։ Միայն այս տարվա առաջին հինգ ամիսներին հայաստանցիները կուտակել են 893.4 միլիոն դոլար պարտք՝ իրենց ընդհանուր պարտավորությունը, ըստ Ֆինանսների նախարարության, 2025 թվականի մայիսի վերջի դրությամբ հասցնելով 13 մլրդ 736 մլն դոլարի՝ աննախադեպ մեծ թիվ նորանկախ Հայաստանի պատմության ընթացքում։ Եթե հիմք ընդունենք Վիճակագրական կոմիտեի տվյալները, ըստ որոնց այս ապրիլի սկզբին Հայաստանի - [Մայրաքաղաքի բնակչությունը խտանում է, մարզերինը՝ նոսրանում](https://ampop.am/population-of-armenia-2025/) - 2025 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ ՀՀ մշտական բնակչության թվաքանակը գերազանցել է 3 միլիոնը` նախորդ տարվա համեմատ ավելանալով 2.8%-ով։ ՀՀ մշտական բնակչության տվյալները հաշվարկված են ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի կողմից՝ հիմք ընդունելով վերջին (2022 թ․) մարդահամարի արդյունքները։ Ամեն տարի այդ տվյալները թարմացվում են յուրաքանչյուր տարածքում ծնվածների և հաշվառվածների ներառմամբ, ինչպես նաև հաշվառումից դուրս եկածների ու մահացածների տվյալների - [Rehabilitation on Paper: Why Armenia’s Prison Reform Programs Miss the Mark](https://ampop.am/prison-reforms-social-reintegration-gaps-armenia/) - In recent years, Armenia has significantly increased both the number and funding of so-called social reintegration programs within its penitentiary system. These programs, presented as progressive rehabilitation initiatives, aim to equip prisoners with the skills and mindset necessary to reintegrate into society as law-abiding citizens. Participation numbers are rising, dozens of workshops and classes are - [The Cost of Justice in Armenia: Higher Fees, More Judges, But Persistent Overload](https://ampop.am/more-fees-more-judges-same-problems/) - In October 2021, the Armenian parliament passed amendments significantly increasing court fees—quadrupling in some cases—in an effort to reduce court overload and improve efficiency. This marked the first such change since 1999. The Ministry of Justice argued that the rising costs were justified by Armenia’s improved socio-economic conditions and the growing burden on the judiciary. - [Կրիպտոարժույթ․ ֆինանսական միջո՞ց, թե՞ խաբեություն](https://ampop.am/cryptocurrency-or-scam/) - 21-րդ դարի տեխնոլոգիական հեղափոխությունը նպաստել է այլընտրանքային ֆինանսական միջոցների՝ վիրտուալ ակտիվների առաջացմանը, որոնք փոխում են դասական ֆինանսական համակարգերի մենաշնորհը: Չնայած վիրտուալ ակտիվների լայն տարածմանը՝ դրանք հանրության շրջանում միանշանակ չեն ընկալվում․ մի մասն այն դիտարկում է որպես ֆինանսական նորարարություն և ազատ շուկայի զարգացման հնարավորություն, մինչդեռ մյուսները լուրջ մտահոգություններ ունեն ֆինանսական անկայունության, կիբերխարդախությունների և անօրինական գործարքների աճի վերաբերյալ։ Հայաստանում կրիպտոակտիվներն - [Արդարադատության գինը․ Տուրքերը բարձրացրին, դատավորներին ավելացրին, բայց բեռը մնաց](https://ampop.am/more-fees-more-judges-same-problems/) - Տուրքերի բարձրացումը նպաստել է դատարանների ծանրաբեռնվածության թուլացմանը, հավաստիացնում են Արդարադատության նախարարության ներկայացուցիչները։ Խոսքը դատական գործընթացների կազմակերպման պետական տուրքերի կտրուկ թանկացման մասին է, որ տեղի ունեցավ մոտ չորս տարի առաջ՝ 2021 թ․-ի հոկտեմբերին, Ազգային ժողովի կողմից «Պետական տուրքի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագծի ընդունումից շուրջ վեց ամիս հետո։ Արդյունքում դրամական պահանջի դեպքում - [A Road Without an Endpoint: The North-South Program Keeps Dragging On](https://ampop.am/north-south-program-without-an-endpoint/) - Construction of the North-South highway kicked off 13 years ago with the aim of building a 556-kilometer route, set to be completed by 2019. In the years that followed, the project’s scope was officially reduced to 461 kilometers for various reasons, and construction activities intensified. Still, as of this article’s publication, the timeline for final - [«Հյուսիս-hարավ ճանապարհային միջանցք»՝ բազմափուլ ֆինանսավորում և թափանցիկության խնդիրներ](https://ampop.am/north-south-investment-program-financing-and-transparency-issues/) - «Հյուսիս-hարավ ճանապարհային միջանցքի» ներդրումային ծրագիրն իրականացվում է բազմատրանշ ֆինանսավորման տարբերակով։ Այն բաժանված է հինգ առանձին տրանշների, որոնց շրջանակներում միջազգային բանկերի հետ կնքվել են վարկային պայմանագրեր կամ համաձայնագրեր։ Այս պահի դրությամբ ՝ 304.6 միլիոն ԱՄՆ դոլարը, ծրագրին հատկացրել է Ասիական զարգացման բանկը (ԱԶԲ)՝ երեք տրանշներում շինաշխատանքների իրականացման համար։ Եվրոպական ներդրումային բանկը Տրանշ 3-ի շինաշխատանքների համար հատկացրել - [Յոթ տարի, ոչ մի դատավճիռ․ «Հյուսիս-հարավի» կոռուպցիոն գործի ձախողված պատմությունը](https://ampop.am/north-south-road-corridor-corruption-cases/) - Արդեն 7 տարի է, ինչ շարունակվում է «Հյուսիս-հարավ» միջանցքի առաջին և երկրորդ տրանշներում շինարարության ընթացքում կատարված միլիարդավոր դրամների չարաշահումների գործով նախաքննությունը։ Խոսքը վերաբերում է ծրագրի 2009-2018 թվականների փուլին։ Ինչպես ճանապարհաշինության ծրագրի պարագայում, այնպես էլ այս քրեական գործի նախաքննության դեպքում`անորոշ է դրա ավարտը։ Մասնագետները բարձրաձայնում են քրեական գործի հնարավոր տապալման մասին։ Նշվում է, որ երկարատև նախաքննության - [North-South Road Corridor: Multi-Tranche Financing and Transparency Challenges](https://ampop.am/north-south-investment-program-financing-and-transparency-issues/) - The North–South Road Corridor Investment Program is being implemented through a multi-tranche financing structure. It is divided into five separate tranches, for which the Armenian government has signed loan agreements or contracts with international banks. To date, the largest share of funding — $304.6 million USD — has come from the Asian Development Bank (ADB), - [Seven Years, No Verdict: The Ongoing Failures of the North-South Corruption Cases](https://ampop.am/north-south-road-corridor-corruption-cases/) - Seven years have passed since the criminal probe into large-scale corruption in the North–South Road Corridor project began. Centered on the 2009–2018 implementation phase, the investigation—like the highway it scrutinizes—remains stalled, with no end in sight. Experts are increasingly voicing concern that the case may eventually collapse. They warn that the proceedings already sent to - [Վերասոցիալականացման թղթե համակարգը՝ դատապարտյալների իրական կարիքներից հեռու](https://ampop.am/prison-reforms-social-reintegration-gaps-armenia/) - Հայաստանի քրեակատարողական հիմնարկներում վերջին տարիներին ավելացել են վերասոցիալականացման ծրագրերը, իսկ պետական ֆինանսավորումը դրանց իրականացման համար տարեցտարի աճում է։ Պաշտոնական տվյալները ցույց են տալիս ինչպես միջոցառումների թվի, այնպես էլ դրանց մասնակցությունների քանակի էական ավելացում՝ համեմատած նախորդ տարիների հետ։ Նախաձեռնությունները միտված են օգնել դատապարտյալներին վերադառնալ հասարակություն՝ որպես օրինապահ քաղաքացիներ։ Սակայն դրանց բովանդակությունը հաճախ չի համապատասխանում դատապարտյալների իրական - [Ինչո՞ւ է ազատության դուռը ամուր փակված ցմահ դատապարտյալների համար](https://ampop.am/the-lifers-in-armenia/) - «Գիտեմ՝ մերժվելու եմ։ Բայց երբ դատավորը վերադառնում է խորհրդակցական սենյակից, մի պահ մտածում եմ՝ գուցե այս անգամ...»։ Միքայել Մարտիրոսյանը 22 տարի է՝ անազատության մեջ է։ Նա ցմահ դատապարտյալ է, վերջին երկու տարում պարբերաբար դիմում է պայմանական վաղաժամկետ ազատման, սակայն բոլոր դիմումներն ավարտվում են մերժումով։ Թղթի վրա՝ իրավունք կա, իրականում՝ փակուղի Թեև Հայաստանի օրենսդրությամբ՝ ցմահ դատապարտյալը, - [Ճանապարհ՝ առանց վերջնակետի․ «Հյուսիս-հարավ», որ ձգվում է տարիներ](https://ampop.am/north-south-program-without-an-endpoint/) - «Հյուսիս-հարավ» ավտոմայրուղու շինարարությունն սկսվել է 13 տարի առաջ։ 556 կմ երկարությամբ ճանապարհի շինարարության մեկնարկից 7 տարի անց՝ 2019-ին նախատեսվում էր այն ամբողջությամբ շահագործման հանձնել։ Ու թեև 2018-ից հետո ծրագրով նախատեսված ընդհանուր երկարությունը տարբեր հիմնավորումներով նվազեցվել է մինչև 461 կմ, իսկ աշխատանքները՝ ակտիվացվել, միևնույնն է այս նյութի հրապարակման օրը ճանապարհի կառուցման վերջնական ժամկետները շարունակում են անորոշ - [Հանցավորության աճ՝ 2025-ի առաջին չորս ամիսներին. առանձնապես ծանր դեպքերը՝ 8.5 անգամ ավել](https://ampop.am/sharp-rise-in-crime-in-armenia-january-april-2025-2/) - ՀՀ վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ 2025 թ․ հունվար-ապրիլին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ գրանցված հանցագործությունների թիվը աճել է 12.4%-ով։ Այս ընթացքում հանցագործություն կատարած անձանց ընդհանուր թիվը կազմել է 5375, որոնցից 393-ը կամ 7.3%-ը՝ կանայք։ Առավել մեծ աճ է արձանագրվել Երևանում։ Այստեղ 2025 թ․ առաջին չորս ամիսներին գրանցվել է մոտ 7007 հանցագործություն, ինչը 23.7%-ով ավել է 2024 - [Լռության ճիչը. ինչու՞ են մարդիկ բանտերում վնասում իրենց՝ հաճախ նաև մահվան ելքով](https://ampop.am/the-scream-of-silence-in-prisons-of-armenia/) - «Չեմ հիշում՝ քանի անգամ եմ ինձ վնասել», – ասում է Մանեն (անունը փոխված է)։ Արդեն վեց տարի է, ինչ անազատության մեջ է։ «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկում (ՔԿՀ) նրա մենակ մնալու, հուզվելու և լռելու պահերը հաճախ վերածվում են ինքնավնասման։ «Նյարդայնանում եմ, ուզում եմ արտահայտվել, բայց չեմ կարող։ Եթե արտահայտվեմ՝ կասեն ագրեսիվ ես, կպատժեն։ Կուտակվում է, կուտակվում, ու - [Երբ թափոնները դառնում են ռեսուրս. սերբական փորձը հայկական դիտանկյունից](https://ampop.am/waste-management-serbian-experience-from-armenian-prospective/) - Սերբիայի աղբավայրերում կարգուկանոնը հիշեցնում էր արտադրամաս, ոչ թե աղբավայր՝ ինչպիսին սովոր ենք տեսնել Հայաստանում։ Միայն աղբին հատուկ հոտն էր հուշում տեղանքի մասին։ Հայկական պատվիրակության կազմում այս յուրահատուկ այցելությանը մասնակցելու առաջարկ ստացել էի որպես լրագրող, ով լրագրողական ուսումնասիրություն էր կատարել Հայաստանի աղբավայրերի ճգնաժամային վիճակի և դրանց կառավարման մոդելի ժամանակավրեպության մասին (կարդալ այստեղ): Այլ կերպ ասած՝ «վատ» - [Վայոց ձորը՝ բնության և մարդու համակեցության խաչմերուկում](https://ampop.am/a-feature-story-about-vayots-dzor/) - Վայոց ձորի ապագան կառուցվում է գինու համից, պանրի հոտից, վայրի խոտաբույսերի թեյից ու ժայռապատկերների խորքից եկող անցյալի մասին պատմություններից։ Սակայն այս ամենը, որ սկիզբ է առնում հողի զարկերակից և ջրի բյուրեղներից, այսօր կանգնած է իրական սպառնալիքի առջև։ Մարզի տնտեսության ողնաշարը գյուղատնտեսությունն ու զբոսաշրջությունն են։ Բայց վերջին տարիներին ներդրումային ծրագրերի անվան տակ այստեղ անընդհատ վերադառնում է - [Բանտից՝ նոր հանցանքի՞. ինչո՞ւ չեն «աշխատում» վերասոցիալականացման ծրագրերը](https://ampop.am/resocialization-programs-in-penal-institutions/) - 45-ամյա Արմինեն «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկի երկարամյա բնակիչներից է։ Իր կյանքի ընթացքում 6 անգամ դատապարտվել է՝ բացառապես բնակարանային գողությունների համար, առաջին անգամ՝ 17 տարեկանում։ Անազատության մեջ ընդհանուր առմամբ անց է կացրել 22 տարի։ «Այդ ժամանակ չէի աշխատում, չէի էլ մտածում, որ կարող եմ աշխատել։ Հեշտ ճանապարհ էի գտել։ Չէի մտածում, որ սովորություն կդառնա»,- ասում է Արմինեն՝ - [The Heavy Burden of Armenia’s Landfills: Who Will Pay for the Waste?](https://ampop.am/waste-management-in-armenia/) - The volume of waste in Armenia’s landfills is increasing rapidly, forcing local authorities to grapple with the complex challenge of allocating new landfill sites. Over the past two decades, the primary driver behind this growth has been the surge in packaging and single-use product waste, which now accounts for nearly 40% of all municipal waste—doubling - [Հայաստանում յուրաքանչյուր 4-րդ երեխան ավելորդ քաշ ունի. հիմնական պատճառները](https://ampop.am/childhood-overweight-and-obesity-in-armenia/) - Հայկը 10 տարեկան էր ու նրա՝ տարեկիցների համեմատ ունեցած փարթամ տեսքը, մորը՝ տիկին Աննային, շատ էր անհանգստացնում։ Որդու արագ ավելացող քաշը պատճառ էր դարձել, որ մայրը ֆիզիկական ակտիվության օրացույց կազմի նրա համար։ «Բակ իջնում էր, բայց քանի որ երեխաներ գրեթե չէին լինում, մի քանի րոպե անց վերադառնում էր։ Որոշեցի ինքս ընկերակցել նրան։ Շաբաթական երեք անգամ - [Հայաստանում մամուլի ազատությունը բավարար է, բայց մեդիան մնում է բևեռացված](https://ampop.am/media-remains-polarized-in-armenia-2025/) - Հայաստանում առկա է բազմակարծիք միջավայր, սակայն մեդիադաշտը շարունակում է մնալ բևեռացված։ Այսպիսի գնահատական է տվել «Լրագրողներ առանց սահմանների» միջազգային կազմակերպությունը Մամուլի ազատության միջազգային օրվա նախօրեին հրապարակված զեկույցում։ Կազմակերպությունը Հայաստանում մամուլի ազատության վիճակը գնահատել է բավարար, սակայն ընդգծել է, որ երկիրը բախվում է ապատեղեկատվության և ատելության խոսքի աննախադեպ մակարդակի։ Դա պայմանավորված է ներքաղաքական լարվածությամբ, սահմանային անվտանգության - [22,2 մլրդ-ով ավելի. 2025 թ․ առաջին եռամսյակի 1000 խոշոր հարկատուների հարկերը](https://ampop.am/largest-taxpayers-first-quarter-25/) - ՊԵԿ-ի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2025 թ․ առաջին եռամսյակում 1000 խոշոր հարկատուները միասին պետբյուջե են վճարել 409 մլրդ 353 մլն դրամ, ինչը 22 մլրդ 244 մլն դրամով ավել է 2024 թ․ համադրելի ժամանակահատվածում պետբյուջե վճարված հարկերից (387 մլրդ 109 մլն)։ 1000 խոշոր հարկատուների ցանկը գլխավորում է «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունը։ Ընկերությունը պետբյուջե է վճարել մոտ 19 մլրդ - [Հայաստանի աղբավայրերի ծանր բեռը. ո՞վ է վճարելու թափոնների համար](https://ampop.am/waste-management-in-armenia/) - Հայաստանի աղբավայրերում արագ տեմպերով ավելանում է թափոնների ծավալը՝ համայնքային մարմիններին ստիպելով բախվել նոր տարածքներ հատկացնելու բարդ խնդրին: Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում թափոնների աճի հիմնական պատճառը կենցաղային կոշտ աղբին ավելացած փաթեթավորման և մեկանգամյա օգտագործման ապրանքներից առաջացած թափոններն են, որոնք կազմում են համայնքային աղբի ընդհանուր ծավալի շուրջ 40%-ը՝ կրկնապատկելով աղբահանության բեռը: Հայաստանում մինչ օրս գործող և խորհրդային - [Մայրության, գեղեցկության և բռնությանը ո՛չ ասելու օր․ խախտելով ընտանեկան բռնության դեմ լռությունը](https://ampop.am/break-the-silence-against-domestic-violence/) - «Իմ ամեն օրը սկսվում էր տագնապով ու անհանգստությունով՝ այսօր նա չա՞ր կլինի, թե՞ բարի, նորից կվիրավորի՞, կհարվածի՞, թե՞ կրկին սպառնալու է, որ կզրկի երեխայից», - սա հատված է երգիչ Անդրեի կնոջ՝ երգչուհի Անի Օհանյանի ինստագրամյան գրառումից՝ արված ապրիլի 6-ին՝ մայրության և գեղեցկության տոնի նախօրեին, ով նշում է, որ իր «գրառումը ոչ միայն հոգու աղաղակ է, այլ - [Wanted Male Teacher – Why Are Most Teachers Women?](https://ampop.am/why-are-teachers-usually-women/) - As of the 2023-2024 academic year, Armenia has 29,000 teachers. Of these, approximately 26,000—89.5%—are women. This numerical evidence of women’s dominance in schools is derived from data provided by Armenia’s Statistical Committee. However, the numbers don’t explain why or how teaching became a “woman’s job.” Sociologist Sona Balasanyan explored this question in her 2021 study - [Ինֆոգրաֆիկներ Փարաքարի ավագանու արտահերթ ընտրությունների մասին](https://ampop.am/snap-elections-in-parakar-2025/) - Այս կիրակի՝ մարտի 30-ին, Գյումրի համայնքից բացի ավագանու ընտրություններ կան նաև Փարաքար համայնքում։ Փարաքարի ընտրություններին վերաբերող նախընտրական տվյալներին կարող եք ծանոթանալ Ամփոփ Մեդիայի պարզ ինֆոգրաֆիկների միջոցով։ Փարաքարի համայնքի բնակիչներից ավագանու արտահերթ ընտրություններին մասնակցելու իրավունք ունի 20,967 ընտրող։ Փարաքարցու ձայնի համար պայքարում է 4 քաղաքական ուժ՝ 3 կուսակցություն և մեկ դաշինք։ Դաշինքի կազմում ընդգրկված է երկու - [Ինֆոգրաֆիկներ Գյումրու ավագանու արտահերթ ընտրությունների մասին](https://ampop.am/snap-elections-in-gyumri-2025/) - Այս կիրակի՝ մարտի 30-ին, գյումրեցիները կորոշեն, թե որ քաղաքական ուժն է առաջիկա տարիներին ղեկավարելու իրենց համայնքը։ Ամփոփ Մեդիան մշակել և պատկերների է վերածել Գյումրու ընտրություններին վերաբերող նախընտրական տվյալները։ Գյումրեցու ձայնի համար պայքարում է 9 քաղաքական ուժ՝ 3 դաշինք և 6 կուսակցություն։ Գյումրի համայնքի բնակիչներից ավագանու արտահերթ ընտրություններին մասնակցելու իրավունք ունի 111,236 ընտրող։ Քաղաքական ուժերի նախընտրական - [16.2% անկում` մշակող արդյունաբերության ծավալներում․ 2025-ի հունվար](https://ampop.am/arm-industrial-production-january-2025/) - 2025 թ․-ի առաջին ամիսն արդյունաբերական արտադրության ոլորտի համար մեկնարկեց անկմամբ։ Հունվար ամսին նախորդ տարվա հունվարի համեմատ ամբողջ արդյունաբերական արտադրության ծավալները նվազել են 10.4%-ով՝ կազմելով 190 մլրդ 547 մլն դրամ։ Ամենից շատ նվազել են մշակող արդյունաբերության ծավալները՝ 2024 թ. հունվարի համեմատ 16.2%-ով։ Սա արդյունաբերական արտադրանքի ամենամեծ չափաբաժինը կազմող ճյուղն է՝ շուրջ 60.8% (115 մլրդ 793 մլն - [Is Armenia Ready to Withstand Strong Earthquakes?](https://ampop.am/earthquake-in-armenia-and-around/) - The earthquakes recorded in Armenia in March reignited discussions on the topic. In the morning of March 8, an earthquake occurred 6 km from the town of Spitak, with a magnitude of 6-7 at the epicenter. The tremors were felt in the Lori, Shirak, and Tavush regions with an intensity of 4-6. According to Armenia's - [Open skies policy. Why doesn't liberalization in Armenia contribute to the development of the sector?](https://ampop.am/open-skies-policy-of-armenia/) - The "open skies" policy pursued by the government in the field of civil aviation in Armenia continues to be criticized within the professional community. In order to fully reveal the problem, lawyer Hamlet Avetisyan studied the policy pursued in the field since the country's independence, addressed a number of issues and made suggestions. Avetisyan, in - [Պատրա՞ստ է Հայաստանը դիմակայել ուժեղ ցնցումների](https://ampop.am/earthquake-in-armenia-and-around/) - Մարտին Հայաստանի տարածքում գրանցված երկրաշարժերը կրկին ակտիվացրեցին այս թեմայով քննարկումները։ Մարտի 8-ին՝ առավոտյան, Սպիտակ քաղաքից 6 կմ հեռավորության վրա տեղի ունեցած երկրաշարժի ուժգնությունը էպիկենտրոնում կազմել է 6-7 բալ։ Այն զգացվել է Լոռու, Շիրակի և Տավուշի մարզերում՝ 4-6 բալ ուժգնությամբ։ Համաձայն ՀՀ ՆԳՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության, դրանից հետո արձանագրվել է 45 հետցնցում, ամենաուժեղը՝ 3,2 մագնիտուդով, - [Անշարժ գույքի վարձակալության գործարքները նվազել են 28.6%-ով    ](https://ampop.am/deals-decline-in-the-real-estate-market-of-armenia/) - 2025 թ. հունվարին անշարժ գույքի շուկայում արձանագրվել է անկում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ Համաձայն ՀՀ կադաստրի կոմիտեի հրապարակած տվյալների՝ հանրապետությունում իրականացվել է 15,269 գործարք, 2024 թ. հունվարի 16,394 գործարքի համեմատ՝ նվազելով 6.9%-ով։ Ամենաշատ գործարքներն իրականացվել են Երևանում՝ 4,374-ը, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ (5,047)՝ նվազելով 13.3%-ով։ Օտարման գործարքների քանակը ևս նվազել է։ 2025 թ.-ի - [Դատարկ աթոռներ, լռեցված ձայներ. Գենդերային հավասարության պայքարը ՏԻՄ-երում](https://ampop.am/women-in-local-elections-in-armenia/) - Հայաստանի Արարատի մարզում 2021 թվականի ՏԻՄ ընտրություններում Արարատ համայնքի ավագանու անդամի թեկնածու առաջադրվելու հրավեր է ստացել մանկավարժ, համայնքի ակտիվ անդամ Աննա Ասատրյանը։ Նա նաև Զանգակատուն համայնքում զբաղվում է ձեռնարկատիրությամբ, գյուղի բնակիչներին օգնում է մթերման հարցերում։ 42-ամյա Աննան հիմնադրել է հասարակական կազմակերպություն, որը կենտրոնացած է կրթական և գենդերային հավասարության ծրագրերի վրա՝ նպատակ ունենալով հնարավորություն տալ կանանց - [Հայկական «Հյուսիս-հարավը»](https://ampop.am/north-south-project-armenia/) - Հյուսիս-հարավ ծրագիրը Հայաստանում մեկնարկել է 2009թ. աշնանը: - [Բաց երկնքի քաղաքականություն. ինչո՞ւ Հայաստանում ազատականացումը չի նպաստում ոլորտի զարգացմանը](https://ampop.am/open-skies-policy-of-armenia/) - Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի ոլորտում ՀՀ կառավարության վարվող «բաց երկնքի» քաղաքականությունը շարունակում է քննադատության արժանանալ մասնագիտական հանրության շրջանակներում։ Խնդիրը լիարժեք բացահայտելու նպատակով իրավաբան Համլետ Ավետիսյանը ուսումնասիրել է երկրի անկախացումից ի վեր ոլորտում տարվող քաղաքականությունը և հոդվածում, անդրադառնալով մի շարք հարցերի, հանդես է եկել առաջարկություններով։ Ավետիսյանը, մասնավորապես, բացատրել է, թե ինչ է «բաց երկնքի» քաղաքականությունը, ու ինչ - [Պապան՝ սև Ջիպով, մաման՝ սափորով․ սեռերի անհավասար մատուցումը դպրոցական դասագրքերում](https://ampop.am/gender-issues-in-school-textbooks/) - Հաղորդակցության և գենդերային հարցերով մասնագետ Անի Կոջոյանը տարիներ շարունակ դիտարկում է անում, որ դասագրքերը, որոնք երեխային պատկերացում են տալիս ոչ միայն առարկայի, այլև կյանքի ու դրանում իր ունեցած դերի մասին, գենդերազգայուն չեն։ Այսինքն՝ դրանցում առկա է սեռերի անհավասար մատուցում՝ հիմնականում հօգուտ արական սեռի։ Օրինակ, 3-րդ դասարանի աշակերտներն անգլերենի դասագրքի միջոցով օտար լեզու սովորելուն զուգահեռ սկսում - [Մտորումներ մայրական արձակուրդից հետո աշխատանքի վերադառնալու մասին](https://ampop.am/reflections-on-returning-to-work-after-maternity-leave/) - 33-ամյա Լիլիթը` Վանաձորից, մասնագիտությամբ իրավաբան է, սակայն մասնագիտությամբ աշխատել է ընդամենը 2 տարի՝ բուհն ավարտելուց հետո և ընտանիք կազմելուց առաջ։ Գործատուն, իմանալով Լիլիթի հղիության մասին, փոխարինող է գտել և նրան ազատել աշխատանքից, թեև դրա իրավունքը չուներ։ ՀՀ Սահմանադրության «Աշխատանքի ընտրության ազատությունը և աշխատանքային իրավունքները» վերտառությամբ 57-րդ հոդվածը սահմանում է․ «Մայրության հետ կապված պատճառներով աշխատանքից ազատելն - [Armenia Lacks Legal Definition and Strategy to Combat Bullying in Schools](https://ampop.am/bullying-in-schools-facts-and-figures/) - “For the fourth year in a row, my brother asks our parents every evening if he can skip school the next day.” Lena’s [name changed] younger brother is now in the 9th grade, but ever since the 5th grade, he’s been reluctant to attend school—not because he’s lost interest in learning, but simply to avoid - [Shaking Off Indifference: Students and Teachers in the Front Line Against Bullying](https://ampop.am/students-learn-how-to-prevent-bullying-in-schools/) - Fostering care within schools, neighborhoods, and social circles while learning to empathize with others is a cornerstone for societal growth. Embedding these values—particularly among younger generations —relies heavily on efforts to combat bullying. The concept of bullying is not yet widely recognized in Armenia, yet the phenomenon occurs far more frequently. People often describe it - [Career, Family, or Both? Women's Involvement Should Be the Norm, Not the Exception](https://ampop.am/womens-involvement-should-be-the-norm/) - The societal perception of women pursuing careers in science often oscillates between two extremes. For some, the idea of women and science seems incompatible, while for others, there is nothing extraordinary or surprising about it. Bullying and bias are not unfamiliar to women in the field, yet their journeys demonstrate resilience. Armed with a robust - [Երբ հանդիպում են ինքնությունն ու սերը․ եզդի կնոջ պատմությունը](https://ampop.am/the-story-of-a-young-yazidi-woman/) - «Պապս եզդի է, տատս՝ հայուհի։ Հորս արմատները բաժանված են հայ և եզդի տոհմերի միջև»,- բացատրում է Զուզան Խուբոյանը։ «Հայրս հաճախ է պատմում՝ ցանկացել է հայի հետ ամուսնանալ, ասել են՝ դու եզդի ես, քեզ աղջիկ չենք տալիս։ Երբ ցանկացել է եզդի աղջկա հետ ամուսնանալ, ասել են՝ հայ ես, քեզ աղջիկ չենք տալիս։ Ի վերջո, հայրս փախցրել - [The Destructive Effects of Bullying: "They Realized I Was No Longer the Tiny Timid One"](https://ampop.am/school-bullying-in-ra/) - "My life at school changed the day I stood up to three classmates all at once. Word spread quickly throughout the school and the community, and people started taking me seriously. Sports saved my life. They realized I was no longer the tiny timid one they used to pick on," says the anonymous source in - [Կոշտ օրենքներ և արտաքսման ավելի խիստ միջոցներ ՌԴ-ում](https://ampop.am/impact-of-new-migration-policy-of-russia-on-armenian-labor-migrants/) - 2025 թվականից Ռուսաստանը կկիրառի միգրացիոն ավելի խիստ օրենքներ՝ էապես նվազեցնելով օտարերկրյա քաղաքացիների՝ առանց վիզայի մնալու ժամկետը և ներդնելով արտաքսման նոր միջոցներ։ Փորձագետները զգուշացնում են, որ այս փոփոխությունները կհանգեցնեն հայ աշխատանքային միգրանտների արտաքսումների և մուտքի արգելքների կտրուկ աճին, որոնք վերջին ամիսներին արդեն ենթարկվել են խիստ հսկողության: 2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ Ռուսաստանի իշխանությունները Հայաստանի քաղաքացիների նկատմամբ - [Նոր քրեական օրենսգիրք, հին սովորույթներ․ ինչո՞ւ է Հայաստանի արդարադատության համակարգը կառչած կալանքից](https://ampop.am/new-criminal-code-of-armenia/) - Թեև դատաիրավական բարեփոխումների շրջանակում Քրեական դատավարության օրենսգրքի ընդունմամբ ներդրվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների նոր ընդլայնված համակարգ, այդուհանդերձ, քրեական արդարադատությունը շարունակում է ապավինել կալանավորմանը։ «Բանտը կնոջ, առավել ևս երեխաների մոր տեղ չէ»,- կալանքի մասին պատմում է երկու մանկահասակ երեխաների մայր Տաթևիկ Վիրաբյանը։ «Կարծես ֆիլմում լինեի, արթնացա, տեսա՝ մութ սենյակում եմ, արևի լույսն ընկավ փոքրիկ պատուհանից, ինչպես - [Պետության դերը բուլինգի հաղթահարման գործում․ փաստեր և կցկտուր տվյալներ](https://ampop.am/bullying-in-schools-facts-and-figures/) - «Արդեն չորրորդ տարին է, որ ամեն երեկո եղբայրս ծնողներիս հարցնում է՝ կարո՞ղ է վաղը դպրոց չգնալ»։ Լենայի [անունը փոխված է] եղբայրն արդեն 9-րդ դասարանում է, սակայն 5-րդ դասարանից սկսած` դպրոց դժկամությամբ է հաճախում, և ոչ թե որովհետև կրթության հանդեպ սերն է պակասել, այլ պարզապես խուսափում է հաջորդ օրը ևս դպրոցում բուլինգի ենթարկվելուց։ «5-րդ դասարանից եղբայրս - [Ուսանողների սեռային հավասարության ցուցանիշը շարունակում է բարձր մնալ հօգուտ կանանց](https://ampop.am/gender-imparity-of-students/) - Այս հոդվածում իրար են բախվում կրթությունն ու սոցիալական խնդիրներից մեկը՝ սեռային հավասարությունը։ Սեռային հավասարության ցուցանիշը ներկայացնում է, թե որքանով է հավասար արական և իգական սեռի ներկայացուցիչների ներգրավվածությունը տարբեր ոլորտներում։ Երբ սեռային հավասարության ցուցանիշը մեկ է, նշանակում է արական և իգական սեռի ներկայացուցիչների ներգրավվածությունը հավասար է: 1-ից ցածր ցուցանիշը ցույց է տալիս անհավասարություն՝ հօգուտ տղաների (խմբ․ տղաները - [Փնտրվում է տղամարդ-ուսուցիչ․ Ինչու՞ են ուսուցիչների մեծ մասը կանայք](https://ampop.am/why-are-teachers-usually-women/) - Հայաստանում 2023-2024 ուս. տարվա դրությամբ 29 հազար ուսուցիչ կա։ Նրանցից մոտ 26 հազարը՝ 89.5%-ը, կին է: Դպրոցներում կանանց մենաշնորհի մասին թվային այս ապացույցը գտնում ենք ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներում։ Սակայն թվերը չեն պատմում՝ ինչո՞ւ և ինչպե՞ս է մանկավարժությունը դարձել «կնոջ գործ»։ Սոցիոլոգ Սոնա Բալասանյանը՝ 2021-ին հրապարակված «Ուսուցիչը՝ կին» հետազոտության մեջ բարձրացրել է նաև այս հարցը - [Արտագաղթ ինտեգրման փոխարեն․ արցախցիները հեռանում են ՀՀ-ից սոցիալական խնդիրների պատճառով](https://ampop.am/emigrating-instead-of-integration/) - 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ը Հայաստանի հանրապետությունից մեկնել և չի վերադարձել ԼՂ-ից բռնի տեղահանված 11,665 անձ: Նրանք հիմնականում մեկնել են Վրաստան, ՌԴ, Իտալիա, Ֆրանսիա, Հունգարիա, Քաթար, Գերմանիա և Իրան: 11,665 անձանցից 4,462-ը մեկնել են օդային, 7203-ը՝ ցամաքային ճանապարհով: Այս տվյալներն «Ամփոփ Մեդիա»-ին են փոխանցել ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայությունից: Արտագաղթում են սոցիալական - [ՀՀ-ում աղքատ երեխաների թիվը չի նվազել, իսկ Արմավիրում աղքատության մակարդակը կրկնակի աճել է 2019-ի համեմատ](https://ampop.am/poverty-in-armenia-in-2019-2023/) - 2023 թ․-ին Հայաստանի Հանրապետության բնակչության 23.7%-ը կամ շուրջ 700,000 մարդ ապրել է աղքատության մեջ։ Բավական բարձր այս ցուցանիշը շարունակում է մտորելու առիթ լինել, անգամ այն պարագայում, երբ նախորդ՝ 2022թ․-ի համեմատ, աղքատության մակարդակը ՀՀ-ում նվազել է 1.1 տոկոսային կետով։ 0,6 տոկոսային կետով էլ նվազում է գրանցվել մանկական աղքատության ցուցանիշների պարագայում, բայց ընդհանուր պատկերի վրա մեծ ազդեցություն - [Opinions split over a new nuclear power plant in Armenia](https://ampop.am/experts-opinions-on-construction-of-new-nuclear-power-plant/) - The debates over the perspective to build a new nuclear plant in Armenia are underway on both official and experts’ levels. Specialists seem to be unanimous in that a nuclear power plant is very much sought-for source of electricity to cover at least the domestic demand. This shared position was reconfirmed during the discussion “The - [Վերջին ճաշն Արցախում․ ադրբեջանցի ոստիկանների հեգնական ժպիտն ու հայերեն հրաժեշտը՝ «բարի ճանապարհ»](https://ampop.am/forced-to-leave-homeland/) - 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ի իրադարձություններից հետո արցախցին կորցրեց իր խաղաղությունը․ այդ օրերին ամենուր մարդիկ էին՝ տագնապած, հոգնած, լացակումած, անորոշ ու ագրեսիվ շարժումներով։ Երբ Ստեփանակերտում սկսեցին լսվել ավտոմատի կրակոցները, մարդիկ մեկական պայուսակով, որոշները՝ անգամ տոպրակներով, որոնց մեջ երեխաների համար առաջին անհրաժեշտության մի քանի շոր էր խցկած, գլխակորույս շտապում էին դեպի Ասկերանի օդանավակայան։ Նրանք մտածում էին, թե - [Արցախում թողած գերեզմանները. որտե՞ղ ծաղիկ խոնարհեն հարազատները](https://ampop.am/graves-remained-in-karabagh/) - Գոնե Եռաբլուրում մի անկյուն սարքեն, ծաղիկ դնելու տեղ ունենանք․ պատերազմում զոհված եղբայրների մայր ՀՀ Արմավիրի մարզի Այգեկ բնակավայրում է հաստատվել Արցախի Մարտունի քաղաքից բռնի տեղահանված Աղասյանների ընտանիքը։ Ընտանիքը 2020թ․ ծանր կորուստներ է ունեցել․ նույնը օրը՝ հոկտեմբերի 2-ին, մի քանի ժամվա տարբերությամբ զոհվել են երկու զավակները՝ Արթուրը և Արսենը։ Ամիսներ տևած որոնողական աշխատանքներից հետո ի վերջո հերոս - [Թոթափել անտարբերությունը, սովորել ապրումակցել․ աշակերտներն ու ուսուցիչները՝ բուլինգի դեմ պայքարի առաջնագծում](https://ampop.am/students-learn-how-to-prevent-bullying-in-schools/) - Հոգատար լինել դպրոցում, բակում, շրջապատում և սովորել ապրումակցել դիմացինին։ Հասարակության՝ հատկապես աճող սերնդի շրջանում այս մտածելակերպն ու արժեքներն արմատավորելու հարցում բուլինգի դեմ պայքարն էական դերակատարում կարող է ունենալ։ Բուլինգ հասկացությունը դեռևս լայն կիրառություն չունի Հայաստանում, սակայն երևույթն անհամեմատ հաճախ է հանդիպում։ Մարդիկ ավելի հաճախ այն բնորոշում են տարբեր եզրույթներով՝ բռնություն, ճնշում, ծաղր և այլն։ Երևույթի - [Ինտեգրման դժվարությունները. ինչպես է բուլինգն ազդում արցախցի աշակերտների վրա](https://ampop.am/integration-difficulties-of-children-from-karabakh/) - Հայաստանի կրթական հաստատություններում բուլինգը վերածվել է համակարգային խնդրի՝ վտանգելով երեխաների հոգեկան առողջությունն ու կրթական գործընթացը: Այս երևույթը չի խնայում ոչ մեկին՝ անկախ տարիքից, սեռից կամ ծագումից: Խոցելի են նաև Արցախից բռնի տեղահանված երեխաները, որոնք ինտեգրման մարտահրավերները հաղթահարելու ճանապարհին, ենթարկվելով բուլինգի, հայտնվում են կրկնակի դժվար իրավիճակում: Այս իրողությունն ընդգծում է բուլինգի դեմ պայքարի գործող մեխանիզմների անբավարարությունը - [Բուլինգի քայքայիչ հետևանքները. «Իրենք հասկացան, որ ես առաջվա թիզ ու կեսը չեմ»](https://ampop.am/school-bullying-in-ra/) - «Իմ կյանքը դպրոցում փոխվեց, երբ ես կարողացա միանգամից իմ երեք դասարանցիներին հակահարված տալ։ Հետո այս պատմությունը տարածվեց դպրոցում և համայնքում, և ինձ հետ սկսեցին հաշվի նստել։ Սպորտը փրկեց իմ կյանքը, իրենք հասկացան, որ ես էլ էն առաջվա թիզ ու կեսը չեմ»,- ասում է «Ամփոփ Մեդիա»-ի զրուցակիցը, ով չի ցանկանում նշել անունը։ Իրենք հասկացան, որ ես - [Կարիերա՞, ընտանի՞ք, թե՞ երկուսն էլ․ կանանց ներգրավվածությունը պետք է լինի նորմ, ոչ թե բացառություն](https://ampop.am/womens-involvement-should-be-the-norm/) - Գիտությամբ զբաղվող կանանց հանդեպ ընկալումները մեր հասարակության շրջանում սովորաբար երկբևեռ են։ Եթե կինն ու գիտությունը մարդկանց մի մասի համար անհամատեղելի են, ապա մյուս մասը դրանում արտասովոր ու զարմանալի ոչինչ չի տեսնում։ Բուլինգը ոլորտի՝ իգական սեռի ներկայացուցիչներին անծանոթ չէր ու չէ, բայց, ի տարբերություն շատերի, նրանց անցած ճանապարհը վկայում է՝ ձևավորված իմունիտետ ունեն ու կարողանում են - [Կրկեսի խաչմերուկ, Արաբկիր, թե՞ Խանջյան․ որտե՞ղ է ամենափոշոտ օդը Երևանում](https://ampop.am/air-quality-index-in-yerevan/) - Երևանում օդի աղտոտվածության հիմնական ցուցիչներից մեկը՝ փոշու մակարդակը, հիմնականում գերազանցում է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան։ Նորմա է համարվում 0.15 մգ փոշին՝ 1 խորանարդ մետրի հաշվով։ «Ամփոփ Մեդիա»-ն ուսումնասիրել է օդում փոշու քանակության՝ 2024թ․ հունվարից սեպտեմբեր ժամանակահատվածի տվյալները՝ Արաբկիր, Շենգավիթ, Խանջյան, Նոր Նորք, Կրկեսի խաչմերուկ հատվածներում (այս հատվածներում են գործում Երևանի դիտակետերը)։ Առաջին գրաֆիկը ցույց է տալիս, - [Հայաստանում գիտության մի շարք կարևորագույն ոլորտներ մնում են ստվերում](https://ampop.am/several-key-areas-of-science-remain-unexplored-in-armenia/) - Հայաստանում 2010-2023 թթ. գիտության որոշ ոլորտներ, մասնավորապես՝ գյուղատնտեսությունը, անասնաբուժությունը, աշխարհագրությունը, դեղագործությունը, հոգեբանությունը, լրագրությունը գրեթե զրոյական կամ նվազագույն պահանջարկ են ունեցել գիտության թեկնածուի գիտական աստիճան հայցողների շրջանում։ Մինչ աշխարհում այս ոլորտները դինամիկ զարգանում են, Հայաստանում նրանց նկատմամբ հետաքրքրության և պահանջարկի պակասը խոսում է ինչպես ակադեմիական համակարգի վերազինման, այնպես էլ կրթական և գիտական նորարարական ծրագրերի անհրաժեշտության մասին։ - [Կարմրուկով դեպքերը 2023-ին բազմապատկվել են՝ այլ վարակների ավելի համեստ աճի ֆոնին](https://ampop.am/measles-cases-were-increasing-2023/) - Կարմրուկով վարակվելու կտրուկ աճ են ցույց տալիս ՀՀ ՎԿ-ի հրապարակած տվյալները։ Կարմրուկի դեպքեր 2021 և 2022թթ․-ին չեն գրանցվել, սակայն 2023թ․-ին գրանցվել է 554 դեպք, մինչդեռ նախորդ տարիներին վարակման դեպքերի քանակը չի գերազանցել երկու տասնյակը։ Այս անգամ Ամփոփ Մեդիան ուսումնասիրել է վարակիչ հիվանդություններից վեցը, որոնց թվում է նաև կարմրուկը։ 2011-2023թթ․-ի ժամանակահատվածում այս հիվանդության արձանագրված դեպքերը բազմապատկվել - [Ի՞նչ է ԲՐԻԿՍ-ը, և ո՞ր երկրներն են անդամակցում](https://ampop.am/what-is-brics/) - ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ՌԴ նախագահի հրավերով Կազանում մասնակցել է ԲՐԻԿՍ-ի 16-րդ գագաթնաժողովին, որին ներկա էին շուրջ չորս տասնյակ երկրների ղեկավարներ և ներկայացուցիչներ: Հոկտեմբերի 22-24-ը տեղի ունեցած գագաթնաժողովի շրջանակում Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի և Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի հետ։ Վարչապետ Փաշինյանը հանդես է եկել նաև ելույթով՝ ներկայացնելով «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը։ Ի՞նչ - [Մեկդարյա պատմությամբ «Ազատ Արցախ» թերթը՝ վերականգնման հույսով](https://ampop.am/azat-artsakh-official-newspaper/) - «Ազատ Արցախ» հանրապետական թերթը տարիների ընթացքում տարբեր անվանումներով ու կարգավիճակով է ներկայացել ընթերցողին, անցել կայացման, զարգացման ու պայքարի ճանապարհ: Թերթի էջերն արցախցու առօրյայի, խնդիրների ու ձեռքբերումների, պատերազմների, հեղհեղուկ խաղաղության ու պետականաշինության մասին են: Շուշիից Ստեփանակերտ, 500-ից մինչև 100 հազար օրինակ տպաքանակ, 21 գլխավոր խմբագիր, գաղափարական հստակ ուղղվածություն, կուռ ու արհեստավարժ աշխատակազմ: 1923թ․-ից հրապարկվող թերթը մինչև - [Ասպիրանտուրա ընդունվածների թիվը ութ տարվա ընթացքում կրկնակի նվազել է](https://ampop.am/post-graduate-students-decreased-twice-2016-2023/) - Ամփոփ Մեդիան շարունակում է ուսումնասիրել կանանց և տղամարդկանց ներգրավվածությունը կրթության՝ այս անգամ արդեն հետբուհական ոլորտում՝ անդրադառնալով ասպիրանտների թվաքանակին ու նրանց կողմից նախընտրելի մասնագիտություններին: Մրցութային կարգով ասպիրանտուրա են ընդունվում մագիստրոսի կամ դիպլոմավորված մասնագետի կրթական աստիճան, իսկ բժշկական մասնագիտություններով՝ բժշկի որակավորում, կլինիկական ուղղվածությամբ բժշկական մասնագիտությունների դեպքում՝ բժիշկ-մասնագետի որակավորում ունեցողները: Ըստ մեր ուսումնասիրությունների՝ ութ տարվա ընթացքում (2016-2023թթ․) ասպիրանտուրա - [Տարեց կենսաթոշակառուները աշխատաշուկայի կարևոր մասնակիցներ են դառնում](https://ampop.am/pensioners-becoming-important-participants-in-the-labor-market/) - 2023թ. տարեվերջի դրությամբ՝ ՀՀ յուրաքանչյուր 6-րդ բնակիչ կենսաթոշակառուի կարգավիճակ ունի։ Նրանց ճնշող մեծամասնությունը՝ 473,526 մարդ՝ աշխատանքային կենսաթոշակառու է։ Զինծառայության հետ կապված կենսաթոշակառուների թվաքանակը` 1497 է, այլ օրենքներով սահմանված կենսաթոշակառուներինը՝ 810: Աշխատանքային կենսաթոշակը երաշխավորում է յուրաքանչյուր քաղաքացու նյութական ապահովումը կենսաթոշակային տարիքի հասնելու, հաշմանդամ դառնալու կամ կերակրողին կորցնելու դեպքում: Աշխատանքային կենսաթոշակի իրավունք ունեն գործատուների հետ աշխատանքային հարաբերությունների - [Ֆուտբոլ, շախմատ, ընբշամարտ․ ո՞րն է ամենատարածված մարզաձևը Հայաստանում](https://ampop.am/most-popular-olympic-and-non-olympic-sports-in-armenia/) - Հայաստանում այսօր օլիմպիական մարզաձևերից ամենատարածվածը ֆուտբոլն է։ 2023թ․ տվյալներով՝ այս մարզաձևում ներգրավված է եղել 8981 մարզիկ։ Երկրորդ հորիզոնականում հունահռոմեական ըմբշամարտն է ՝ 3714, իսկ երրորդում՝ ազատ ոճի ըմբշամարտը՝ 3690 մարզիկներով։ Առաջին հնգյակում են նաև բռնցքամարտն (3112 մարզիկ) ու բասկետբոլը (1995 մարզիկ)։ Ոչ օլիմպիական մարզաձևերում ներգրավված է եղել 7446 մարզիկ։ Այս ուղղությամբ ամենատարածվածը շախմատն է՝ 4895 - [Երևանից դուրս անշարժ գույքի ամենաբարձր արժեքը Ծաղկաձորում է](https://ampop.am/the-highest-and-lowest-real-estate-prices-armenia/) - 2024թ․-ի օգոստոս ամսվա տվյալներով՝ Կենտրոնի մեկ քառակուսի մետր մակերեսով բնակարանների առքուվաճառքի ամենաբարձր գինն առաջին գոտում 1մլն դրամ է, իսկ ամենացածրը՝ 5-րդ գոտում՝ 530 հազար դրամ։ Ուսումնասիրելով ՀՀ Կադաստրի կոմիտեի կողմից հրապարակված անշարժ գույքի շուկայի վերջին՝ 2024թ․-ի օգոստոսի տվյալները՝ Ամփոփ Մեդիան գրաֆիկներով անդրադառնում է Երևանի և ՀՀ մարզային քաղաքներում բնակարանների առքուվաճառքի գներին։ Երևանում բնակարանների մեկ քառակուսի - [Օպերատոր Բենիամին Կարախանյանի անձնական արխիվը կարիք ունի թվայնացման](https://ampop.am/cameraman-beniamin-karakhanyan/) - 1988թ․ սկիզբ առած Արցախյան շարժման վավերագրումը մի քանի հոգու ուսերին էր։ Oպերատոր Բենիամին Կարախանյանը նրանցից մեկն էր։ 36 տարի առաջ Արցախի հանրային հեռուստատեսությունը եթեր մտավ այդ մարդկանց շնորհիվ։ Շարժման հասակակից հեռուստատեսության եթերում հիմնականում շարժումն ու գոյամարտն էր։ Փոփոխական հաջողություններով ընթացող ազատամարտի շատ ու շատ դրվագներ վավերագրել է օպերատոր Բենիամին Կարախանյանը։ Կյանքի 35 տարիներն Արցախի հանրայինում - [Որքա՞ն արժե ուսումը Հայաստանի պետական բուհերում](https://ampop.am/how-much-does-it-cost-study-armenia/) - Ամփոփ Մեդիան ուսումնասիրել է Հայաստանի պետական բուհերի ուսման վարձերը 2024-2025 ուստարում ՀՀ պետական 5 բուհերում՝ Երևանի պետական համալսարան (ԵՊՀ), Խ․Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան (ՀՊՄՀ), Վ․ Բրյուսովի անվան պետական համալսարան (ԲՊՀ), Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան (ՀՊՏՀ), Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան (Պոլիտեխնիկ)։ Այս ուսումնական տարում ԲՊՀ-ում սովորում է 1295 ուսանող։ Այստեղ ամենաբարձր վարձը՝ 600,000 դրամ, - [Նորածին ունեցող արցախցիներին տրամադրվող նպաստների տեսակներն ու կարգը](https://ampop.am/benefits-for-newborns-and-mams-from-artsakh/) - ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը վերջերս 10 հարցի միջոցով պարզաբանել է, թե ինչպես կարող են նորածին ունեցող արցախցիները Հայաստանի Հանրապետությունում իրացնել երեխայի ծննդով պայմանավորված նպաստների իրավունքը, այլ կերպ ասած՝ ինչ տեսակ նպաստներ և ինչ կարգավիճակով կարող են դրանք ստանալ։ Ամփոփ Մեդիան այս տեղեկությունը ներկայացրել է ինտերակտիվ ձևաչափով։ Ստորև ներկայացված յուրաքանչյուր հարցի սեղմելով՝ կստանաք տվյալ - [Հինչա իլա՞լ. Արցախը հայաթափված է արդեն մեկ տարի](https://ampop.am/drbzak-spotlight-october-1/) - Սեպտեմբերի 19-ին լրացել է Արցախի դեմ ադրրբեջանական ռազմական ագրեսիայի, Արցախի բռնազավթման ու շուրջ 120 հազար բնիկ ազգաբնակչության բռնի տեղահանության մեկ տարին։ Արցախի հայաթափումից հետո ստեղծված ԼՂ ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության հանձնախումբն այդ կապակցությամբ հանդես է եկել հայտարարությամբ, որում, մասնավորապես, ասված է․ «Բաքվի ցեղասպան մտադրություններով խթանված զանգվածային բռնի տեղահանումը, որը նշանավորվեց ինամսյա ավերիչ շրջափակմամբ և բացահայտ - [Անիի նոթատետրը․ լույս է տեսել շրջափակման ու պատերազմի մասին պատմող գիրքը](https://ampop.am/anis-diary/) - Արցախցի լրագրող Անի Մանգասարյանը 2023 թվականի սեպտեմբերյան բռնի տեղահանումից մեկ տարի անց հրապարակել է «Անիի նոթատետրը. Պատերազմը հնարավոր չէ հորինել» խորագրով փաստավավերագրական գիրքը: Գրքում հեղինակը պատմում է իր ապրած պատերազմների և Արցախի 10-ամսյա շրջափակման հետևանքների մասին: Անին նշում է, որ 1988-ի Շարժմանը մեկ, իսկ Արցախյան առաջին պատերազմի մեկնարկին՝ հինգ տարեկան էր և գրեթե ոչինչ չի - [Գորիսում բնակություն հաստատած Այվազյաններն անորոշության մեջ են](https://ampop.am/ayvazyan-family/) - «Անդրանիկիս սիրած հագուստը գալուց առաջ վառեցինք՝ 35 հազար էի տվել՝ զինվորական ֆորմա էր ու գլխարկ։ Ստիպված էինք․․․ ասել էին վեշերի մեջ բանակին առնչվող ոչինչ չինի»,- ասում է Մարինեն՝ բութը վերուվար անելով հեռախոսի էկրանին, թախծոտ ժպիտով նայելով էկրանին հայտնվող արցախյան լուսանկարները։ Արդեն մեկ տարի է, ինչ Մարինե Այվազյանի վեց հոգուց բաղկացած ընտանիքը բնակվում է Գորիսում՝ վարձակալված - [Շղթայված բուժօգնություն․ ինչպես էին Մարտունու բժիշկները պայքարում վիրավորների և նորածինների կյանքերի համար](https://ampop.am/how-doctors-work-in-karabagh-wartime/) - Կրակոցները սկսվեցին 13։10-ին։ Քանի որ ընդմիջման ժամ էր, բժշկուհի Տիրուհի Հարությունյանը դուրս էր եկել հիվանդանոցից։ «Ինձ հետ էր նաև գործընկերուհիս․ վազեցինք դեպի մոտակա շենքի նկուղ։ Անընդհատ կրկնում էի՝ ես պիտի հասնեմ հիվանդանոց, բայց կրակոցները չէին դադարում․․․ Մեր բժիշկներից մեկին նկուղում հանդիպեցի, միասին դուրս եկանք փողոց․ մի պահ անխոս իրար նայեցինք, երկուսս էլ խաչ ունեինք, բռնեցինք - [Ստացիր ՀՀ քաղաքացիություն՝ վերցրու տան գումար. արցախցիների մտահոգությունները](https://ampop.am/statsir-ra-passport-vertsru-tan-gumar/) - ԼՂ-ից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագիրը գրավիչ չէ արցախցիների համար: Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից փաստում են՝ բնակապահովման ծրագրի դիմելիության հետ կապված խնդիր կա, և այդ խնդիրը ծրագրի պարտադիր բաղադրիչի՝ ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու հանգամանքով է նաև պայմանավորված: 2024 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը բնակապահովման ծրագրի առաջին փուլի համար - [070 կոդով անձնագիրը ՀՀ քաղաքացիություն չի շնորհում արցախցիներին․ ՀՀ ՆԳՆ](https://ampop.am/070-andznagiry-hh-kaghakatsiutyun-chi/) - ՀՀ ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունից «Ամփոփ Մեդիա»-ի հարցմանն ի պատասխան հայտնում են, որ արցախցիների 070 կոդով անձնագիրն իրենց ՀՀ քաղաքացիություն չի շնորհում։ Ծառայությունից հղում են անում ՄԻԵԴ-ի 2015 թվականի հունիսի 16–ի՝ «Չիրագովը և այլք ընդդեմ Հայաստանի» վճռին, որում անդրադարձ է կատարվում Լեռնային Ղարաբաղում անձնագրային համակարգի կազմակերպմանն առնչվող համաձայնագրին: Ըստ այդ համաձայնագրի, ՀՀ-ն տրամադրում է - [Մա՜մ, լօխ Արցախիցըն․ փոքրիկ Գաբրիելլայի առաջին զանգը երևանյան դպրոցում](https://ampop.am/gabriyellayi-arrajin-zangy/) - Երևանի Աշոտ Նավասարդյանի անվան թիվ 196 դպրոցում առաջին զանգի տոնական միջոցառմանը նաև Արցախի դրոշն էր ծածանվում, իսկ արցախցի 5-ամյա Գաբրիելլան, առաջին դասարանցիների շարքի մեջ կանգնած, հայացքով ընկերներին էր որոնում, անծանոթ միջավայրում արցախցիներ փնտրում: -Տու էլ ը՞ս Արցախից․․․ Եվ նրա ժպիտը նոր գույն էր ստանում, երբ լսում էր՝ հա՜: - Տու է՞լ։ - Հա՜: «Առաջին զանգի - [Ո՞ր միության հետ առևտուրն է ավելի ակտիվ․ ԵՄ-ի, թե՞ ԵԱՏՄ-ի](https://ampop.am/eu-armenia-and-eaeu-armenia-trade-relations/) - 2024թ․ հունվար-հուլիս ժամանակահատվածի տվյալներով` ԵԱՏՄ երկրների հետ Հայաստանի արտաքին առևտրի ծավալը 6,8 անգամ գերազանցում է Եվրամիության անդամ պետությունների հետ առևտրի ծավալներին։ Այս տարբերությունն ի օգուտ ԵԱՏՄ-ի ավելի է մեծացել վերջին երեք տարիներին։ Հայաստանի ռազմավարական ընտրության մասին քննարկումների և «Եվրաքվեի» ստորագրահավաքի մեկնարկի համատեքստում «Ամփոփ Մեդիա»-ն ուսումնասիրել է երկու Միությունների հետ Հայաստանի առևտրային հարաբերությունները։ Ընդամենը յոթ տարի - [Հայաստանում սննդի ինքնաբավության մակարդակը 2018-2023թթ․](https://ampop.am/food-self-sufficiency-rate-2018-2023/) - Հայաստանը մի շարք ապրանքների դեպքում պարենային անվտանգության տեսանկյունից ինքնաբավության բարձր մակարդակ ունի։ «Ամփոփ մեդիա»-ի թղթակիցը ուսումնասիրել է ՀՀ ազգային պարենային անվտանգության հաշվեկշիռը 2018-2023թթ․ ժամանակահատվածի նկատմամբ։ Ինքնաբավությունը երկրի պարենային անվտանգությունը գնահատող կարևոր ցուցանիշ է։ Պարենային անվտանգությունը ուղղված է բավարար քանակությամբ պարենով ապահովմանը, որը հասանելի է հասարակության յուրաքանչյուր անդամի։ Երկրի պարենային անվտանգությունը հիմնականում ապահովվում է գյուղատնտեսությունը։ ՀՀ - [Քանի՞ ընտանիք է զրկվել նպաստից 2018թ․-ից, և ո՞ր դեպքում է դադարեցվում նպաստի տրամադրումը](https://ampop.am/state-benefits-to-disadvantaged-families-in-armenia-2024/) - Ընտանեկան և սոցիալական նպաստ ստացող ընտանիքների թիվը Հայաստանի Հանրապետությունում վերջին վեց տարում նվազել է ավելի քան 34,000-ով կամ 1.5 անգամ։ Տվյալները ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեինն են։ «Ամփոփ Մեդիա»-ն ուսումնասիրել է երկրի նպաստառու ընտանիքների թվին, նրանց աշխարհագրական տեղաբաշխվածութանը և պետբյուջեով նախատեսված վճարումներին վերաբերող վիճակագրական տվյալները։ Մասնավորապես, դուրս ենք բերել Երևանում և Հայաստանի տարբեր մարզերում պետությունից ընտանեկան և - [Հինչա իլա՞լ. Արցախի անկախության օր՝ առանց Արցախի](https://ampop.am/drbzak-spotlight-september-11/) - Արցախի անկախության օրը՝ սեպտեմբերի 2-ը, առաջին անգամ նշվել է առանց Արցախի։ 33 տարի առաջ՝ 1991թ․ սեպտեմբերի 2-ին Արցախը հռչակեց իր անկախությունը Խորհրդային Միությունից: Դրանից երեք ամիս անց՝ 1991-ի դեկտեմբեր 10-ին, Խորհրդային Միության պաշտոնական անկումից մի քանի օր առաջ, Լեռնային Ղարաբաղում անցկացվեց հանրաքվե, որի ընթացքում բնակչության մեծամասնությունը՝ շուրջ 100%-ը, արտահայտվեց Ադրբեջանից լրիվ անկախանալու օգտին: Դրանից հետո - [Մեկ տարում տրանսպորտը թանկացել է 10%-ով](https://ampop.am/transporti-tankatsum/) - 2024թ.-ին տրանսպորտի սպառողական գների ինդեքսն աճել է 10%-ով։ Տրանսպորտային ծառայություններն ամենաշատը թանկացել են Իջևանում, ամենաքիչը՝ Աշտարակում։ «Ամփոփ Մեդիա»-ի թղթակիցն ուսումնասիրել է տրանսպորտի սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) Երևանում և մարզկենտրոններում 2024թ․-ի հունվար-հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում և համեմատել 2023 թ․-ի նույն ժամանակահատվածի հետ։ Տրանսպորտի սպառողական գների ինդեքսը ցույց է տալիս, թե որքանով են փոփոխվել բոլոր տեսակի տրանսպորտային ծառայությունների - [Ճոճվող ժամանակը. ես ապրում էի իմ ամենալավ ժամանակը](https://ampop.am/shrjapakumy-mayrikneri-paterazmn-er-2/) - Քնելու անհագ ցանկությամբ տապալվեցի անկողնում, փափագում էի աչք փակել: Թվում էր, թե փախցրած 10-15 րոպեն ամենազոր ազդեցությունն են ունենալու և գերհոգնածությունս անցնելու է: Ժամսլաքի զարկերը սթափեցնող էին, սակայն: Ժամանակն էր տնից դուրս գալու: Լավ է, երբ մարդու կյանքում տեղ կա, որտեղ նա կարող է փախչել: Ինձ համար այդ տեղն Արցախթերթն էր. ես փախչում էի այնտեղ, - [Ճոճվող ժամանակը․ Շրջափակումը մայրիկների պատերազմն էր](https://ampop.am/shrjapakumy-mayrikneri-paterazmn-er/) - Երեխաների համար նախատեսված նախաճաշը սեպտեմբերի 19-ին համեմատաբար ճոխ էր: Խմբագրիս շնորհիվ աշխատավայրից նախօրոք ձեռք բերված 5 լիտր կաթից մայրս նաև պանիր էր պատրաստել: Երանելի պանրի կտորը տաք հացով ճաշակելու համար ջանք չխնայեցի. գիշերը վերջին բուռ ալյուրից խմոր հունցեցի: Պետք էր ժամանակը ճիշտ կազմակերպել, անելիքները պլանավորել հովհարային անջատումների գրաֆիկին համապատասխան և ամեն ինչ հասցնել ընդամենը 2 - [Ռեստորանային ու հյուրանոցային ծառայությունները թանկացել են 3.1%-ով](https://ampop.am/restaurant-and-hotel-services-more-expensive/) - Ռեստորանների ու հյուրանոցային տարբեր ծառայություններ Հայաստանում մեկ տարում միջինում թանկացել են 3.1%-ով։ «Ամփոփ Մեդիա»-ի թղթակիցն ուսումնասիրել է ռեստորանների և հյուրանոցների սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) Երևանում 2024թ․ հունվար-հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում 2023 թ․-ի նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ։ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համաձայն՝ ամենաշատ թանկացումները ռեստորանային ոլորտում արձանագրվել են արագ սննդի կետերում, կրպակներում, առևտրային սայլակներից, ավտոմատների միջոցով իրացվող պատրաստի սննդի - [Նվազագույն աշխատավարձը չի բավարարում նվազագույն սպառողական զամբյուղ ունենալուն](https://ampop.am/sparoghakan-gneri-indeks-2023/) - «Ամփոփ մեդիան» ուսումնասիրել է լայն սպառում ունեցող ապրանքների՝ սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների, ինչպես նաև՝ ալկոհոլային խմիչքների ու ծխախոտի սպառողական գների ինդեքսը Հայաստանում 2024թ․ հունվար-հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ։ Սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) տնտեսական ցուցանիշ է, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոխվում ապրանքների և ծառայությունների գները։ Այն հատկապես - [Բենզինն ու դիզելը թանկացել են, այլ վառելանյութերը՝ էժանացել](https://ampop.am/fuel-price-in-ra/) - «Ամփոփ մեդիա»-ի թղթակիցն ուսումնասիրել է բենզինի, դիզելային վառելիքի և անձնական փոխադրամիջոցների այլ վառելանյութերի գների ինդեքսը 2024թ․ հունվար-հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ։ Նշված ժամանակահատվածում Հայաստանում արձանագրվել է բենզինի և դիզելային վառելիքի գնաճ: Օրինակ, 2024-ի առաջին կիսամյակում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ, բենզինի սպառողական գների ինդեքսն (ՍԳԻ) աճել է. ՍԳԻ ամենաբարձր ցուցանիշը գրանցավել է - [Օղին թանկացել է, գինին՝ էժանացել․ հունվար-հուլիս, 2024թ․](https://ampop.am/the-prices-of-alcoholic-beverages/) - Ալկոհոլային խմիչնքերի բոլոր տեսակները 2024թ.-ին միջինում թանկացել են մոտ 7%-ով։ «Ամփոփ Մեդիա»-ի թղթակիցը ուսումնասիրել է ալկոհոլային տարբեր տեսակի խմիչքների սպառողական գների փոփոխությունները (ՍԳԻ) 2024թ․-ի հունվար-հուլիս ամիսներին 2023թ․-ի նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ։ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների ուսումնասիրության համաձայն՝ օղին 2024թ․-ի հուլիս ամսին 2023թ. հուլիսի համեմատ թանկացել է. ՍԳԻ-ն հուլիսին աճել է 10%-ով նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ։ ՍԳԻ-ն - [Բուժման նպատակով ՀՀ ժամանող զբոսաշրջիկների թիվն աճել է շուրջ 5 անգամ](https://ampop.am/tourism-in-armenia-in-2024-january-march/) - Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ 2024թ․-ի հունվար-մարտ ամիսներին Հայաստան է ժամանել 435 775 զբոսաշրջիկ` 3.2%-ով պակաս, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ։ Զբոսաշրջիկներն ավելի շատ նախընտրել են մնալ բարեկամի տանը կամ վարձով բնակարանում, քան հյուրանոցային օբյեկտներում, որտեղ տեղավորված զբոսաշրջիկների թիվը 2023-ի 1-ին եռամսյակի համեմատ նվազել է 18.2%-ով, իսկ բարեկամի տանը կամ վարձով բնակարան նախընտրածների թիվն աճել - [Ինտեգրում նոր կյանքին. ժպիտը` խնդիրների լուծման բանաձև](https://ampop.am/humor-as-a-tool-for-social-change/) - Արցախցիները հայաստանյան կյանքին ինտեգրվում են հաղթահարելով սոցիալ-տնտեսական բազմաթիվ խնդիրներ նաև հումորի ու ժպիտի միջոցով։ Տեղահանությունից հետո, նոր իրականությունում, նոր միջավայրում ու նոր մշակույթում բախումները հանգուցալուծվում են ծիծաղով։ Կողմնորոշվել տեղանքում Ռուսական հայտնի «Слово пацанов» սերիալի ''Теперь запомни: ты теперь беженец, ты теперь на улице, а кругом индийцы'' ձևափոխված արտահայտությունը շրջանառվում էր հենց առաջին ամիսներին։ Ավելի ուշ - [Հումոր, որ օգնում էր հաղթահարել շրջափակման խավարն ու դառնությունը](https://ampop.am/humor-to-overcome-the-darkness-of-the-blockade-in-karabakh/) - Արցախյան բլոկադան հաղթհարվում էր նաև արցախյան ինքնատիպ հումորով։ Հայտնի է, որ հումորն ու ծիծաղը նպաստում են էնդորֆինների՝ ուրախության հորմոնների արտադրությանը, հետևաբար երբ ծիծաղում ես, երջանկության զգացողություն է առաջանում։ Արցախում շրջափակման օրերին ծիծաղն օգնում էր մարդկանց դիմակայել, պայքարել ու հաղթահարել ստեղծված պայմանները։ Ադամի, Եվայի և հայտնի խնձորի պատմությունը շրջանառվող հումորներից լավագույնն էր նկարագարում Արցախում իրավիճակը. «Ասումա - [Մեղուների տիրակալը․ Բերդաշենցի Հայկը կրկին մեղվապահությամբ է զբաղվում](https://ampop.am/the-lord-of-the-bees/) - Մեղվաբուծությունն առանց մեղվասիրության 32-ամյա Հայկ Սողոմոնյանը չի պատկերացնում։ Հայկն Արցախի Մարտունու շրջանի Բերդաշեն գյուղից է, որտեղ էլ հիմնել էր մեղվաբուծական մեծ տնտեսություն: Ասում է, ուներ 100 մեղվաընտանիք: Նրա մեղվաընտանիքները տարվա տարբեր եղանակներին «շրջում էին» Արցախի ամենածաղկաշատ վայրերով: 44-օրյա պատերազմից հետո մեղվաբուծությունը Հայկի համար ապրելու խորհուրդն ուներ: Ներկայում Հայկը բնակվում է Երևանում, վարձու բնակարանում: Բռնատեղահանումից հետո - [Որքան է թանկացել կրթությունը մարզկենտրոններում](https://ampop.am/vorkan-e-tankatsel-krtutyun/) - Նոր ուսումնական տարվան ընդառաջ՝ «Ամփոփ Մեդիա»-ի թղթակիցը ուսումնասիրել է Հայաստանի կրթական որ փուլերում և որ մարզկենտրոններում է թանկացել ուսումը՝ հիմք ընդունելով 2024թ. առաջին կիսամյակի սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ), որը հասանելի է ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի կայքում։ 2024թ․ հունվարից-հուլիս ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ՝ Հայաստանում կրթության ՍԳԻ-ն ավելացել է 4.8%-ով։ Վիճակագրական կոմիտեի ուսումնասիրած մարզկենտրոնների կտրվածքով՝ կրթությունն - [5 ամենատարածված հիվանդությունները. ինչից են մահանում Հայաստանում.](https://ampop.am/most-common-diseases-in-ra/) - Վերջին մոտ 20 տարիներին Հայաստանում մահերը 11%-ով ավելացել է։ Կան տարածված հիվանդություններ, որոնց բաժին է հասնում մահերի կեսից ավելին: Որո՞նք են այդ հիվանությունները, աճու՞մ են թե՞ նվազում, ո՞րն է ընդհանուր մահերի մեջ դրանց բաշխվածությունը. «Ամփոփ Մեդիա»-ի թղթակիցը փոձել է պարզել։ Հայաստանում մահվան ամենատարածված պատճառներից են արյան շրջանառության համակարգի հիվանդությունները, որոնց բաժին է հասնում ընդհանուր մահերի - [Եթե լիներ եթեր․ Արցախի Հանրայինը ձգտում է վերածնվել](https://ampop.am/artsakhi-hanrayiny-dzgtum-e-veratsnvel/) - Արցախի հանրային հեռուստատեսությունը եթեր էր հեռարձակվում Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում 1988 թվականից։ 2003 թվականին Արցախի հեռուստատեսությունը ստացավ հանրայինի կարգավիճակ։ Հեռուստաալիքը Արցախի բնակչությանը միավորող կարևոր գործառույթ ուներ։ Այն ներկայացնում էր լրատվական, հասարակական, քաղաքական, մշակութային, կրոնական, սպորտային, երիտասարդական, մանկապատանեկան, ժամանցային հաղորդումներ։ Արցախի տարածքում եթերն անջատվեց 2023թ․ սեպտեմբերին՝ Արցախում տեղի ունեցած բռնի հայաթափման օրերին։ Արցախի Հանրայինի թիմը, Հայաստանում փոքր - [Սվետլանայի ավարտական դասարանն ու 44-օրյա պատերազմի մեկնարկը](https://ampop.am/svetlanas-story-of-light-and-darkness/) - Երբ սկսվեց 44-օրյա պատերազմը, 12-րդ դասարանի աշակերտուհի էի։ Բոլորը շատ հետաքիքիր են պատկերացնում 12-րդ դասարանի ընթացքը, իսկ ավարտը՝ ճոխ, բայց մեզ համար այն ամենատխուր տարին ու վերջին զանգն էր։ Բերդաշենը՝ մեր գյուղը, շատ էր ռմբակոծվում, բայց մի քանի անգամ եմ մտել ապաստարան․ չէի սիրում մնալ այնտեղ, դուրս էի գալիս, հրթիռների, ռումբերի բեկորները նկարում ու հենց - [Հինչա իլա՞լ. բնակապահովման ծրագրի 3-րդ բաղադրիչի մեկնարկը տրված է](https://ampop.am/drbzak-spotlight-august-08/) - Օգոստոսի 1-ից մեկնարկել է ԼՂ-ից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրի երրորդ բաղադրիչի շրջանակում դիմումների ընդունման գործընթացը։ Այս բաղադրիչից կարող են օգտվել 2024 թ․ մայիսի 16-ի դրությամբ գործող հիփոթեքային վարկ ունեցող և ծրագրի հիմնական պայմաններին բավարարող ընտանիքները, եթե ձեռք բերված կամ կառուցվող/կառուցված անշարժ գույքի՝ արժեքը չի գերազանցում 55 մլն դրամը բնակելի մակերեսը շահառու - [Մինչև մահ տե՞ր ես․ ինչու է ամուսնալուծությունների թիվն աճում](https://ampop.am/divorce-rates-continue-to-increase/) - Ամուսնության օրը քչերն են պատկերացնում, որ որոշ ժամանակ անց կարող են դատարանում հանդիպել իրենց ընտրյալին՝ արդեն հայցվոր և պատասխանող կարգավիճակում։ Վիճակագրությունը վկայում է, որ տարեցտարի Հայաստանում ամուսնալուծություններն ավելանում են. 2023թ.-ին կնքված ամուսնություններից յուրաքանչյուր երրորդն ավարտվել է ամուսնալուծությամբ. համեմատության համար՝ 2010թ.-ին երկու անգամ քիչ էին ամուսնալուծվում։ Հակառակ պատկերն է ալիմենտի պահանջի հարցում. 2023թ.-ին ալիմենտի պահանջով դատական - [Մենք Արցախ էինք մտնում, իսկ մեքենաների շարասյունը դուրս էր գալիս](https://ampop.am/gohars-story-of-light-and-darkness/) - Ես Գոհար Պետրոսյանն եմ՝ Արցախից։ 2020 թվականի սեպտեմբերին Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանից ինձ պրակտիկայի էին ուղարկել Երևան։ Սովորում էի ընդհանուր պարենամթերքի տեխնոլոգիա բաժնում։ Սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան 7-անց էր, երբ մեզ հետ գտնվող դասախոսներից մեկն ասաց, որ Արցախում պատերազմ է։ Այդ օրը պիտի վերադառնայինք Ստեփանակերտ։ Ճանապարհվեցինք Քարվաճառի ուղղությամբ, բայց կես ճանապարհից մեզ հետ դարձրին, և որոշեցինք Գորիսով - [Ամուսնության և մայրանալու միջին տարիքները աճում են](https://ampop.am/marriage-and-motherhood-in-ra/) - Հայաստանում վերջին տարիներին մայրանալու միջին տարիքը կայուն կերպով աճում է։ Երբ համեմատում ենք 1990-ականների վիճակագրության հետ, ապա վերջին 20 տարում կանանց թե՛ ամուսնության և հետևաբար թե՛ մայրանալու տարիքն աստիճանաբար աճել է։ Օրինակ՝ եթե 1990-ականներին կանայք ամուսնանում էին 20-22 տարեկանում, ապա վերջին 20 տարում շեմը 22-ից հասել է 27-ի։ Տղամարդիկ ևս նախընտրում են ավելի ուշ ընտանիք - [National security concerns due to skyscrapers towering in Yerevan. Part 3](https://ampop.am/impact-of-real-estate-market-on-demographics-part-3/) - About 30% of the capital, roughly 6,760 hectares, is covered in green spaces. If this sounds hard to believe, we share your skepticism, but these are the official statistics. This includes all the parks, gardens, and any place with grass or flowers in the city. This number encompasses all public and private green areas within - [Երկրակեր երկնաքեր Երևան. մաս 3](https://ampop.am/impact-of-real-estate-market-on-demographics-part-3/) - Մայրաքաղաքի շուրջ 6 760 հա-ը կամ 30%-ը կանաչապատ տարածքներն են։ Եթե այս ցուցանիշը արժանահավատ չի թվում, նշենք, որ մեզ համար էլ արժանահավատ չէ, սակայն սա է պաշտոնական տվյալը։ Այս թվի մեջ ներառված են մայրաքաղաքի բոլոր հանրային և մասնավոր կանաչ տարածքները, ինչպես նաև կանաչ բուսականության ամեն տեսակի ծածկերը, ներառյալ՝ ծաղկաթմբերը և սիզամարգերը: Կարճ ասած՝ այն ամենը, - [Հինչա իլա՞լ. հարցերի պատասխաններ ԼՂ-ից տեղահանվածների բնակապահովման աջակցության ծրագրի վերաբերյալ](https://ampop.am/drbzak-spotlight-july-24/) - «Հինչա իլա՞լ» խորագրի ներքո «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է բռնի տեղահանված արցախցիների սոցիալ-հումանիտար խնդիրների վերաբերյալ լուրերի ամփոփագիրը։ Հայաստանի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժինը ներկայացրել է ԼՂ-ից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրի շուրջ առավել հաճախ հնչող 11 հարցերին: Հարցերից մի քանիսը տեղադրում ենք ամփոփագրի այս համարում։ ՀԱՐՑ 1։ - [Քաղցր գնդիկներ, որ օգնեցին չկորցնել քաղցրի համը](https://ampop.am/the-sweet-balls-of-the-besieged-artsakh/) - Գործընկերուհիս՝ Տաթևիկը, ընկույզն ու ալյուրն առանձին բովել, ընկույզը մանրել, ավելացրել էր մեղր, կակաո և վանիլին: Խյուսը լավ խառնել էր, գնդիկներին տեսք էր տվել ու դրել սառնարան։ Պաշարված Արցախում այս բաղադրատոմսով պատրաստած քաղցր գնդիկները անվանում էինք «Ռաֆաելո»։ Տաթևիկի պատրաստած «Ռաֆաելոներից» յուրաքանչյուրն ուներ իր հասցեատերը: Ինձ համար էլ էր նախատեսել, ինչից անակնկալի եկա: Մինչ փորձում էի անձեռոցիկին - [Պապան միշտ Արցախի համով պաղպաղակներն էր բերում, դրանք ամենահամովն էին․ փոքրիկ Մարիա](https://ampop.am/little-mariam-from-artsakh/) - Մարիան Ստեփանակերտի Խ.Աբովյանի անվան թիվ 1 հիմնական դպրոցի նախակրթական խմբի սաներից է: Արցախի շրջափակումից օրեր առաջ ընտանիքով մեկնել էին Երևան: Հայրն առողջական լուրջ խնդիր ուներ, պետք էր շտապ վիրահատվեր: Ապաքինվելուց հետո Մարիայի հայրը՝ Արմենը վերադարձել էր Արցախ: Մայրիկի և փոքրիկ եղբոր հետ Մարիան մնացել էր Երևանում՝ տնից հեռու, կիսված ընտանիքով՝ շուրջ ինն ամիս: «Պապուն նըհետ - [ՀՀ-ում բնակվող արցախցիների զբաղվածության վիճակը․ հարցման արդյունքներ](https://ampop.am/artsakhtsineri-zbaghvatsutyan-vichaky/) - 2024թ. փետրվար և մայիս ամիսներին «Արժանապատիվ աշխատանք հիմա» ծրագրի շրջանակներում հարցումների միջոցով ուսումնասիրվել են նաև Արցախից բռնի տեղահանված անձանց զբաղվածության և աշխատանքային իրավունքների հետ կապված խնդիրները Հայաստանում: Հետազոտությունն իրականացվել է Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի և գործընկեր կազմակերպությունների կողմից Եվրամիության ֆինանսավորմամբ։ Արցախից բռնի տեղահանված 1200 անձանց շրջանում (515 աշխատողի և 685 աշխատանք չունեցողի) հարցումներն իրականացվել - [Հինչա իլա՞լ. Փաշինյանն ու Փաուերը քննարկել են ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածների հումանիտար խնդիրները](https://ampop.am/drbzak-spotlight-july-11/) - Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) ղեկավար Սամանթա Փաուերի հետ անդրադարձ են կատարել Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց հումանիտար խնդիրներին, դրանց լուծման ուղղությամբ ՀՀ Կառավարության քայլերին, այդ թվում՝ բնակարանային ապահովման ծրագրին: Այս համատեքստում, վարչապետ Փաշինյանը կարևորել է միջազգային հանրության շարունակական աջակցության կարևորությունը և ապրիլի 5-ին Բրյուսելում կայացած ՀՀ-ԵՄ-ԱՄՆ բարձր մակարդակի հանդիպմանը ձեռք - [Արդյոք «40+10 հազարը» բավարար է արցախցիների կեցության և կացության համար․ պարզ հաշվարկ](https://ampop.am/petajaktsutyunn-u-artsakhtsineri-tsakhsery/) - 2023թ․ սեպտեմբերին բռնի տեղահանված հազարավոր արցախցիներ հայտնվել են բավականին բարդ իրավիճակում։ Հոգեբանական, առողջական խնդիրներից զատ, տեղահանվածները լրջագույն սոցիալական խնդիրների առաջ են կանգնած, որոնք էլ առաջին հայացքից թեև նմանօրինակ են թվում, սակայն իրականում բարդության տարբեր աստիճաններ ու շերտեր ունեն։ Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված յուրաքանչյուր անձի կեցության և կացության ծախսերը հոգալու - [Հերթում գունեղ կտրոն ունենալը դեռ հաջողության նշան չէր](https://ampop.am/hert-shrjapakman-orerin/) - Հիշում եմ՝ 2023թ․ փետրվարի 3-ն էր․ խմբագրությունում էի: Գործընկերներիս ուրախ կանչը լսեցի. -Լուսի՜ն, եկ, շուտ ըրա, հերթ ա, ինչ-որ պենըն ծախում: Երկար հերթը շենքի ետնամասի դիմացի մայթում էր: Իսկ թե ինչ էին վաճառում, չգիտեի: Կարմիր, կապույտ, նարնջագույն, կանաչ ու դեղին կտրոնները սովին դիմակայելու համար էին: Հետևել, թե որ խանութը որ պահի ինչ է ստանում, հնարավոր - [Ամենաքաղցր զրույցները հորս եդեմական պարտեզում](https://ampop.am/garden-of-eden-by-my-dad/) - Գյուղում ծնված ու մեծացած հայրս չէր կարող բազմաբնակարան շենքի 4-րդ հարկում հաշտվել թոշակառուի կենսակերպի հետ: Երկարամյա ծառայության զինվորական կենսաթոշակի անցնելուց հետո Ստեփանակերտի Արեշ թաղամասում անմշակ հողատարածք գնեց: «10 տարուց եդեմ կունենանք»,- ասում էր նա: «10 տարուց եդեմ կունենանք»,- ասում էր նա: 2017 թվականն էր: Հայրս նախ հյուղակ շինեց հողամասում, որտեղ գիշերելուց հետո նա այլևս ցանկություն - [Երկրակեր երկնաքեր Երևան․ մաս 2](https://ampop.am/impact-of-real-estate-market-on-demographics-part-2/) - Ըստ ճարտարապետ Ալբերտ Զուրաբյանի՝ Երևանն ունի գլխավոր հատակագիծ, որն անընդհատ փոփոխվում է՝ պայմանավորված ժամանակի առաջ բերած նոր պահանջներով, սակայն արդյունավետ կառավարման և վերահսկողության բացակայությունը թույլ է տվել շինարարությանը դառնալ դրամական շահերով սնվող լոկոմոտիվ՝ ստվերելով քաղաքաշինության սկզբունքներն ու ամբողջականությունը: «Շինարարությունը շոգեքարշի նման է՝ բյուջեն լցնում է փողով, այդ իսկ պատճառով սկզբունքայնությունն ու կամքը տեղի են տալիս - [Վավերագրելով դրաման. լուսանկարներ արցախյան բլոկադայից](https://ampop.am/documenting-drama/) - Արցախցի լրագրող Լուսինե Շադյանը, աշխատանքով պայմանավորված, հաճախ է հեռախոսով լուսանկարում: Արցախի շրջափակման օրերին Լուսինեն ավելի է կարևորել ամենօրյա վավերագրումը։ Նրա բջջայինը պարբերաբար ֆիքսել է կադրեր, որոնց հաջորդական շղթան պատկերում է այդ օրերի մեծ դրաման: Ամփոփ Մեդիան հրապարակում է այդ լուսանկարներից մի քանիսը՝ հեղինակի մեկնաբանությամբ։ Դրանք գուցե սիրողական լուսանկարներ են, սակայն ներկայացնում են այն ողբերգությունն ու - [Բռնի տեղահանվածների բնակապահովման ծրագրի վերաբերյալ դժգոհություններ կան, բայց արձագանք չկա․ Լիաննա Պետրոսյան](https://ampop.am/an-interview-with-liana-petrosyan/) - Հունիսի 14-ին ՀՀ կառավարությունը հաստատեց ԼՂ-ից բռնի տեղահանված անձանց բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրի իրականացման կարգը։ Հաջորդ օրվանից մեկնարկեց դիմումների ընդունման գործընթացը։ Շահառու կարող են դառնալ միայն այն ընտանիքները, որոնց ընտանիքի անդամները, այդ թվում՝ անչափահասները, ունեն ՀՀ քաղաքացիություն։ Շահառու դառնալու համար կան նաև մի շարք այլ հիմնական պայմաններ, ինչը դժգոհությունների պատճառ է դարձել արցախցիների շրջանում։ Թեմայի - [Հինչ ա՞ իլալ. մեկնարկում է բնակարանային ապահովման ծրագրի դիմումների ընդունման գործընթացը](https://ampop.am/drbzak-spotlight-june-23/) - 2024թ․ հունիսի 15-ից մեկնարկել է ԼՂ-ից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրի շրջանակում առցանց դիմումների ընդունման գործընթացը: Բնակարանի կամ անհատական բնակելի տան ձեռքբերման հավաստագրի տրամադրման համար դիմում կարող են ներկայացնել ծրագրի առաջին փուլի պայմաններին բավարարող շահառուները: Դիմումներն ընդունվում են առցանց եղանակով, հետևյալ հղմամբ' https://housing.socservice.am/ Հունիսի 14-ին կայացած կառավարության նիստում հաստատվել էր ծրագրի իրականացման - [«Ինչո՞ւ Լեռնային Ղարաբաղում հայեր չկան»․ Freedom House-ի զեկույցը](https://ampop.am/why-are-there-no-armenians-in-nagorno-karabakh/) - Հուլիսի սկզբին միջազգային իրավապաշտպան Freedom House կազմակերպությունը հրապարակել է «Ինչո՞ւ Լեռնային Ղարաբաղում հայեր չկան» վերնագրով 24 էջանոց անգլերեն զեկույց, որտեղ փաստերով ներկայացվել են Արցախի հայաթափման պատճառները։ Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ու Հայաստանում հաստատված ավելի քան 330 անձանց վկայությունների, արբանյակային լուսանկարների ու բազմաթիվ բաց աղբյուրների համալիր ուսումնասիրության հիման վրա միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը հիշյալ զեկույցում փաստել է, - [Դըրբըզեքից ներս. Հինչ ա՞ իլալ մայիսի 13-ից 20-ը](https://ampop.am/drbzak-spotlight-may-20/) - Միասնական սոցիալական ծառայության հաղորդմամբ՝ մայիսի 10-ից սկսվել է ԼՂ բռնի տեղահանված քաղաքացիների կենսաթոշակի վճարման գործընթացը: Մայիսի 14-ից սկսել են նաև բռնի տեղահանվածների կեցության և այլ ծախսերը հոգալու նպատակով նախատեսված 40+10 հազար դրամ աջակցության ապրիլ ամսվա վճարման գործընթացները։ Պետբյուջեից 48 մլրդ դրամ ԼՂ-ից տեղահանված անձանց աջակցության համար ՀՀ կառավարության որոշմամբ պետբյուջեից ավելի քան 48 մլրդ դրամ - [Արցախցի շրջանավարտներն ուրախ են, բայց մտքով հարազատ դպրոցում](https://ampop.am/artsakhtsi-shrjanavartnery-verjin-zangi-ory/) - Մայիսի 23-ին և 24-ին Հայաստանի դպրոցներում հնչում է վերջին զանգը։ Հազարավոր շրջանավարտների շարքերում են նաև արցախցի երեխաները, ովքեր տարիներ շարունակ դպրոց հաճախել են Արցախում, սովորել նույն դասընկերների հետ, մտերմացել նրանց հետ, շրջափակման օրերին միասին ժամերով հացի հերթ կանգնել։ Ու թեև շրջափակման մեջ էին, ուսումնական տարին սկսել էին իրենց հարազատ դպրոցներում և պատանեկան վստահությամբ պլանավորել, թե - [Հինչ ա՞ իլալ. Քրեական հետապնդումներ՝ Արցախի երեք համայնքապետերի նկատմամբ](https://ampop.am/drbzak-spotlight-may-31/) - ՀՀ Քննչական կոմիտեն Արցախի երեք համայնքների ղեկավարների նկատմամբ քրեական հետապնդումներ է սկսել։ Մարտակերտի քաղաքապետ Միշա Գյուրջյանը դատարանի մայիսի 25-ին որոշմամբ կալանավորվել է 2 ամսով, մայիսի 27-ին Ստեփանակերտի քաղաքապետ Դավիթ Սարգսյանը կալանավորվել է 20 օրով, իսկ Ասկերանի քաղաքապետ Հայկ Շամիրյանի նկատմամբ կիրառվել է տնային կալանք։ ՀՀ Քննչական կոմիտեի հաղորդմամբ՝ քաղաքապետները մեղադրվում են խարդախությամբ խոշոր չափերով հափշտակություն - [Ճոճվող ժամանակը. շրջափակման ու անորոշության փրփուրը](https://ampop.am/hrjapakumy-mayrikneri-paterazmn-er-3/) - Մրսում էի: Տաք թեյը գուցե և մեղմեր վիճակս, սակայն, սպասել էր պետք մինչև հոսանքի վերականգնումը: 6-ժամյա անջատումից հետո խմբագրությունում այն 13:00-15:00-ն էր նախատեսվում: Սա այն պահերից է, երբ ուզում ես, որ ժամանակը սլանա, իսկ այն սկսում է դանդաղել: Հանապազօրյա հացի ձեռքբերումը մխիթարող էր: Աշխատանքային օրվա վերջում դատարկաձեռն տուն չգնալու միտքն ուրախացնող: Մայրական «բեռը» փոքր-ինչ թոթափած՝ - [ՀՀ որ բնակավայրերում կարող են ԼՂ բռնի տեղահանվածները հավաստագրով տուն ձեռք բերել](https://ampop.am/bnakarani-havastagrer-artsakhtsinerin/) - Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց Հայաստանի Հանրապետությունում երկարաժամկետ բնակության համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու նպատակով` Կառավարությունը մայիսի 16-ին հավանություն է տվել բնակարանային ապահովման պետական աջակցության ծրագրին։ Ծրագիրն իրականացվում է աջակցության հետևյալ եղանակներից որևէ մեկի ձևով՝ բնակարանի (կառուցվող շենքից բնակարան գնելու իրավունքի) կամ անհատական բնակելի տան ձեռքբերման հավաստագրի տրամադրում, անհատական բնակելի տան կառուցման հավաստագրի տրամադրում, գործող հիփոթեքային - [113 հազար բնակիչ՝ Աղետի գոտի հայտարարված բնակավայրերում (ինտերակտիվ քարտեզ)](https://ampop.am/flood-in-lori-and-tavush-24/) - Հայաստանի հյուսիսում ջրհեղեղների հետևանքով աղետի գոտի հայտարարված բոլոր բնակավայրերում միասին ապրում է 113 հազար մարդ (2023 թ․ դրությամբ)։ Աղետի գոտու մեջ է ներառված 38 բնակավայր Լոռու և Տավուշի մարզերում։ Լոռու մարզում աղետի գոտի է հայտարարվել 6 քաղաք և 16 գյուղ՝ 51 հազար 753 բնակիչներով։ Աղետի գոտի են հայտարարվել Թումանյան, Ալավերդի, Ախթալա, Շամլուղ, Ստեփանավան, Տաշիր քաղաքները - [Հինչ ա՞ իլալ. Սոցիալական բնակարաններ ԼՂ-ից բռնի տեղահանված անձանց համար](https://ampop.am/drbzak-spotlight-june-10/) - Հայաստանում տարբեր համայնքներում առանձնացվել են շենքեր, որոնք վերակառուցման աշխատանքներից հետո կտրամադրվեն ԼՂ-ից բռնի տեղահանված 1000-ից ավելի անձանց։ Այս մասին հունիսի 3-ին Ազգային ժողովում հայտարարել է Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Նարեկ Մկրտչյանը։ «Հնարավոր է, որ լինեն մարդիկ, որոնք օբյեկտիվ պատճառներով չկարողանան մասնակցել բնակարան ձեռք բերելու և կառուցելու ծրագրին: Այս դեպքում մենք ունենք սոցիալական բնակարանի առանձին - [Ապրեցնող հուշեր Խնածախից․ Նարինեն Աստծուց ուժ ու համբերություն է խնդրում](https://ampop.am/apretsnogh-husher-khnatsakhits/) - Երեխաների քնից մեկ ժամ առաջ մայրը՝ Նարինեն, սկսում է նախապատրաստությունները. լողացնում է նրանց, խնամքով հագցնում, ակտիվորեն մարզում աղջիկների մկանները, հետո կերակրում: Մեկ տարեկան երկու ամսական Արիանան և Արփինեն թեպետ երկվորյակ են, բայց ի տարբերություն Արփինեի՝ Արիանան շատ ավելի անհամբեր է, դրա համար Նարինեն առաջինը նրան է կերակրում: Այնուհետև աղջնակներին հարմար դիրքով տեղավորում է իր անկողնում և - [«Էլ օզում չընք, մամ»․ Ղուլյաններն ապրելու ուժ գտել են, բայց տուն դառնալուն են սպասում](https://ampop.am/ghulyannern-aprelu-uzh-gtel-en/) - «Ուզում եմ գիշերը հնարավորինս երկար տևի: Երբ տղաներս արթնանում, մտնում են խոհանոց ու նախաճաշ խնդրում ինձնից, չգիտեմ՝ աչքերս ուր փախցնել: Ամուր գրկում եմ իրար հերթ չտվող չարաճճիներիս, սեղմում կրծքիս: Եվ ինչքան էլ փորձում եմ թաքցնել արցունքներս, նկատում են. «Մամ, հալյամ սոված չընք, պատար խաղ անինք՝ հետո»,- 5 որդու մայր Լենա Ղուլյանի այս խոսքերով հոդվածիս նախաբանն - [Սուրենի և Արեգնազանի համատեղ վաստակից մնացել է սերն ու մեկ ճամպրուկ](https://ampop.am/suren-ev-aregnazan/) - Նրան հանդիպեցի Երևանի թաղամասերից մեկում՝ այգու նստարանին նստած: Խորշոմած դեմքին բարի ժպիտ կար, իսկ աչքերում՝ ապրած տարիների խորտակված հիշողություններն էին: Արցախից է: Հարազատ բարբառի հնչյունները սփոփեցին հոգիս: «Նըստե»,- կողքին տեղ հարմարեցնելով՝ ասաց ինձ տարեց կինը, թեև նա էլ ինձ չէր ճանաչում։ 70-ամյա Արեգնազ տատը ամուսնուն էր սպասում, ով մոտակա բանջարեղենի խանութում էր: Մինչև ամուսնու գալը - [Հայաստանում յուրաքանչյուր 10 զույգից 3-ն ամուսնալուծվում է (գրաֆիկներ)․ 15 տարում հարաբերակցությունը կրկնապատկվել է](https://ampop.am/3-out-of-every-10-marriages-end-in-divorce/) - Վերջին 15 տարում Հայաստանում ամենաշատ ամուսնությունները գրանցվել են 2011 թվականին` շուրջ 19 710: Հաջորդող երեք տարիներին ամուսնությունների վիճակագրությունն էական փոփոխություններ չի կրել։ 2015-2018 թթ․ թվերը դինամիկ նվազել են։ 2019թ․ ամուսնությունները որոշակիորեն աճել են, բայց 2020թ․ նորից կտրուկ նվազել։ 2020թ․ պատկերը, ենթադրաբար, պայմանավորված է կորոնավիրուսային սահմանափակումներով և պատերազմով։ 2011 թվականից հետո ամուսնությունների կտրուկ աճ նորից գրանցվել - [Զբաղվածության պետական աջակցության ծրագրերի ընթացքը՝ ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածների համար](https://ampop.am/petakan-ajakcutyan-cragrer/) - 2024թ․ հունվարից ՀՀ կառավարության որոշմամբ մեկնարկել է ԼՂ-ից բռնի տեղահանված անձանց զբաղվածության պետական աջակցության ծրագիրը։ Մեկնարկից հինգ ամիս անց արձանագրված արդյունքներն ու առկա խնդիրները Հանրային հեռուստատեսության եթերում ներկայացրել է Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ Ռուբեն Սարգսյանը։ Այս ոլորտում հիմնական խնդիրը, ըստ փոխնախարարի, շարունակում է մնալ բռնի տեղահանվածների ինտեգրումն աշխատաշուկայում։ Զբաղվածության պետական ծրագիրն ունի երեք - [Սիրո միասնություն, որի դեմ անզոր գտնվեցին շրջափակումն ու բռնի տեղահանումը](https://ampop.am/arajin-psakadrutyuny-shrjapakman-zhamanak/) - Արցախի շրջափակման ընթացքում Ստեփանակերտում ամուսնացած առաջին զույգերից մեկը Էդուարդն ու Ասպրամն էին։ Մինչև Արցախի շրջափակումը զույգը ճոխ հարսանիք և հարսանեկան ճամփորդություն էր նախատեսում դեպի Եգիպտոս: Ու թեև շրջափակումը սահմանափակեց Արցախից դուրս գալու ծրագրերը, սակայն ոչինչ չէր կարող խանգարել նրանց ընտանեկան երջանկությունը կառուցելուն: Պսակադրության օրը պլանավորել էին նախքան շրջափակումը։ Արցախը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհը փակվեց 2022 - [«Դիզակ Արտ» կենտրոնի արցախցի սաների հաշվետու համերգը](https://ampop.am/dizak-art-kentroni-saneri-hashvetu-hamerg/) - Հունիսի սկզբին Աբովյանում կայացավ «Դիզակ Արտ» մշակութային, երիտասարդական կենտրոնի Աբովյանի մասնաճյուղի սաների հաշվետու համերգը։ Սա կենտրոնի 2023-2024 ուստարվա ամփոփիչ համերգն էր, որի ժամանակ կենտրոնի սաները հանդես եկան ազգային երգերով, ավանդական պարերով և «Սուտլիկ Որսկանը» թատերական ներկայացմամբ։ Ցուցադրվել են նաև նկարչության և ձեռագործության դասարանների աշակերտների աշխատանքները։ «Դիզակ Արտ» կենտրոնը ստեղծվել է 2021 թ. մարտի 1-ին Երևանում - [Լուսինեի ժենգյալով հացի անուշ բույրը գերել է արցախյան ուտեստների սիրահարներին](https://ampop.am/lusinei-zhengyalov-hatsi-anush-buyry/) - Ալյուրը, աղը և ջուրը Լուսինեի ձեռքերի մեջ մերվում ու խմոր են դառնում: «Սիրում եմ խմոր հունցել»,- ասում է: Խմորի նկատմամբ ունեցած սերը Լուսիկ տատիկից է ժառանգել, որոշ բաղադրատոմսեր՝ նույնպես, իսկ մնացածն ինքն է հորինել: Հունցելուց հետո խմորը գնդերի է բաժանում: «Տատս էլ էր այսպես անում»,- շարունակում է: Նրա ձեռքերի ճկուն շարժումներից խմորի փոքրիկ գնդերը բազմանում - [Տուն շինել, նորոգել ու ընդմիշտ հեռանալ․ «զինվորականներն ասեցին, օպերացիա են իրականացնում, մի քանի օրով պետք է լքեք գյուղը»](https://ampop.am/tun-shinel-norogel-u-yndmisht-heranal/) - 77-ամյա Նինա տատիկը տեսողությունից չի դժգոհում, կարդալուց էլ չի հոգնում, քանի որ ընթերցանությունը նրա տարերքն է: Միայն թե՝ գիրք լինի: Ասում է, ժամանակին հարուստ գրադարան ուներ: Ծնունդով Արցախի Հադրութի շրջանի Կարմրակուճ գյուղից է Նինա Ավետիսյանը: Հարևան Վանք գյուղ հարս է գնացել, երբ 17 տարեկան էր։ Չորս զավակ է լույս աշխարհ բերել, դաստիարակել ու կրթության տվել, - [Կուտակված պատումներ 44-օրյայից․ Շուշիի Սբ․ Ղազանչեցոցում հայտնված կասկածելի մարդիկ ու եկեղեցու հրթիռակոծումը դրանից հետո](https://ampop.am/kutakvats-patumner-44-oryayits/) - 44-օրյա պատերազմի երկրորդ օրվանից՝ 2020թ․ սեպտեմբերի 28-ից, կամավորություն էի անում Շուշիի զորամասերից մեկում։ Զորամասի խոհարարները թողել էին զինվորներին չոր ուտելիքի հույսին և դուրս եկել քաղաքից։ Ընկերուհուս հետ որոշեցինք, որ ապաստարանում մնալու փոխարեն զորամասի խոհանոցում աշխատենք։ Երբեմն մի կին ծառայող էր գալիս խոհանոց` սուրճ խմելու և կիսվում իր ունեցած տեղեկություններով։ Ասում էր, որ «Եղնիկներ» կոչվող տարածքի - [Դըրբըզեքից ներս. Հինչ ա՞ իլալ մայիսի 1-ից 12-ը](https://ampop.am/drbzak-spotlight-may-12/) - 2024թ․ հունվարից Լեռնային Ղարաբաղից (Արցախ) բռնի տեղահանված անձանց համար մեկնարկած մասնագիտական ուսուցման և աշխատանքով ապահովման պետական աջակցության ծրագրի շրջանակում Միասնական սոցիալական ծառայության (ՄՍԾ) տարածքային կենտրոններում շարունակվում է բռնի տեղահանվածների հաշվառման գործընթացը։ Մայիսի 8-ի դրությամբ ծրագրից օգտվել է շուրջ 780 անձ։ Ծրագրերի մեծ մասն իրականացվել են հետևյալ մասնագիտություններով՝ մատնահարդար, դիմահարդար, վարսահարդար, հրուշակագործ, խոհարար։ Միջոցառման շահառու կարող - [Ամեն կնճիռս ցավ ապրած մի պատմություն է](https://ampop.am/amen-knchirs-tsav-aprats-patmutyun-e/) - Սվետլանա տատի 80-ամյակը մեծ շուքով նշել են Ստեփանակերտում։ «Նադեժդա» սրահում էր, հիշում է թոռների խոստումը՝ թե բաբո, մեկ էլ 90-ամյակդ ենք էստեղ նշելու: Անցել է արդեն 8 տարի, ու այս ընթացքում նա եւս երկու պատերազմ է տեսել: «Եթե իմանամ, որ էս ընթացքում վերադառնալու ենք՝ էլի կապրեմ»,- ասում է Սվետլանա Խաչատրյանը, որը ողջ կյանքն Արցախում է - [2023-ին կենսաթոշակային ֆոնդերում աճ կա, մասնակիցների կողմից ֆոնդերի թարմացում չկա](https://ampop.am/increase-in-pension-funds-in-2023/) - 2023-ի ընթացքում իմ կենսաթոշակային միջոցներին միայն տոկոսների տեսքով ավելացել է 488 հազար դրամ։ Սա ավելի քան 1 տարի ու երեք ամսվա միջին կենսաթոշակ է, եթե հաշվի առնենք ստաժ + այսօրվա դրույքաչափերը։ Վատ չէ, քանի որ այս ամենն ինձնից որևէ ակտիվ գործողություն չի պահանջել։ Բայց եթե ժամանակին կռահած լինեի և իմ կենսաթոշակային միջոցները տեղափոխեի 2023-ի ամենաեկամտաբեր - [Բախտի արագիլ․ Վալերին հող մշակելու ուժը գտել է, բայց սրտով Արցախում է](https://ampop.am/bakhti-aragil/) - Վալերի Բեկնազարյանը ծնունդով Արցախի Մարտակերտ քաղաքից է: Իր ապրած 70 տարիներն էլ Մարտակերտում են անցել։ Խաղողի և նռան այգիներ, ձմերուկի և եգիպտացորենի դաշտեր ուներ: Զբաղվում էր նաև անասնապահությամբ: Մթերային խանութ և ծաղկի սրահ էր բացել: 2023 թ․-ի սեպտեմբերի 19-ին Մարտակերտ քաղաքը հայտնվեց ադրբեջանական զինված ուժերի շրջափակման մեջ: Հետո քաղաքը լքելու հրահանգ ստացան: Մարդիկ մտածում էին՝ - [Ծերացող հասարակություն․ հարգել տարեցներին` աջակցելով նրանց սոցիալիզացմանը](https://ampop.am/role-of-active-lifestyle-of-older-adults/) - 71-ամյա Անահիտ Մարգարյանը շաբաթը 2 անգամ պարի սիրողական խմբակ է այցելում։ Նա մասնագիտությամբ արվեստաբան է և շարունակում է աշխատել Ազգային պատկերասրահում։ Տիկին Անահիտի համար պարը կյանք է։ «Ես ինձ երիտասարդ եմ զգում շնորհիվ պարի։ Աղջիկներով նաև շփվում ենք, պարից հետո՝ սրճում», - ասում է նա։ Ըստ տիկին Անահիտի, բացի ֆիզիկական շարժումներից, որ շատ կարևոր է - [«Ծաղկի աղջիկը», որ Հադրութի Տողից հասավ Կոտայքի Արգել](https://ampop.am/margaritas-family-story-part-of-a-history/) - Երևանից դեպի հյուսիս` 28 կմ հեռավորության վրա գտնվող Արգել գյուղում [նախկին ավնանումը՝ Լուսակերտ] կա մի ծաղկի սրահ՝ խորհրդանշական «Լիա» անվամբ։ Սրահն ընդամենը հինգերորդ ամիսն է գործում, բայց գյուղի բնակիչների համար այս անկյունը վաղուց ճանաչված է իբրև ծաղկի խանութ։ Այստեղ առնվազն երեք անգամ ծաղկի խանութ աշխատեցնելու փորձ եղել է, բայց անհաջող։ Բացումից մի քանի շաբաթ անց - [Մաս 1. Զոհվածների ծնողների շրջանում մեծացել է կրկին մայրանալու պահանջարկը](https://ampop.am/parenthood-through-surrogacy/) - Խմբագրի խոսք․ Երկու մասից բաղկացած լրագրողական այս նախագիծը հրապարկվում է ի հիշատակ այն աղջիկների և տղաների, որոնց կյանքն ընդհատվել է, ըստ էության, հասուն մարդկանց որոշումների պատճառով։ Այս նախագծում մենք միավորել ենք` թվում է, թե իրար հետ կապ չունեցող երկու խնդիր՝ Հայաստանում աղջկա սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումներն ու փոխնակ մայրության պահանջարկի մեծացումը, մասնավորապես` պատերազմում զոհված տղաների ծնողների շրջանում։ - [Մաս 2. Պատերազմն ու ճգնաժամը դարձյալ հանգեցրել են սելեկտիվ աբորտների աճի](https://ampop.am/war-and-crisis-bring-to-selective-abortions-increase/) - Խմբագրի խոսք․ Երկու մասից բաղկացած լրագրողական այս նախագիծը հրապարկվում է ի հիշատակ այն աղջիկների և տղաների, որոնց կյանքն ընդհատվել է, ըստ էության, հասուն մարդկանց որոշումների պատճառով։ Այս նախագծում մենք միավորել ենք` թվում է, թե իրար հետ կապ չունեցող երկու խնդիր՝ Հայաստանում աղջկա սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումներն ու փոխնակ մայրության պահանջարկի մեծացումը, մասնավորապես` պատերազմում զոհված տղաների ծնողների շրջանում։ - [Նուբարաշենի աղբավայր՝ քաղցկեղ Երեւանի սրտում](https://ampop.am/garbage-crisis-in-yerevan/) - Նուբարաշենի աղբավայրը, որտեղ առնվազն 9 միլիոն տոննա աղբ է կուտակված, բնապահպանական մեծ սպառնալիք է դարձել մայրաքաղաքի բնակիչների համար։ - [Հայաստանի հանքերի շահագործման թափանցիկությունը](https://ampop.am/mining-transparency-in-armenia/) - Հանքարդյունաբերության ոլորտի թափանցիկության եւ ոլորտում գործող ընկերությունների բաժնետերերի եւ սեփականատերերի գործունեության մասին - [Հանքարդյունաբերական հումքի արտահանումը](https://ampop.am/export-of-mining-raw-materials-from-armenia/) - Տարիներ շարունակ Հայաստանից արտահանվող ապրանքների շարքում շուրջ 70%-ը բաժին է ընկնում հիմնականում 4 ապրանքախմբերի: Այստեղ ամենամեծ մասնաբաժինը հասնում է հատկապես հանքահումքային արտադրանքին: Սույն հոդվածը միտված է բացահայտելու արտահանման մեջ հանքամթերքի ծավալների շարժը եւ միտումները: Իրավիճակ Արտահանումը տնտեսության զարգացվածության մակարդակը բնորոշող կարեւոր բաղկացուցիչներից է, եւ վերջինիս ապրանքային կառուցվածքը ցույց է տալիս, թե երկիրը որ ոլորտների հաշվին - [Ինչո՞ւ է աղմկում «S.O.S Սեւան»-ը](https://ampop.am/saving-sevan-lake/) - 2017թ. հուլիսի 6-ին Ազգային ժողովը ձայների մեծամասնությամբ ընդունեց Սեւանա լճից ոռոգման նպատակով լրացուցիչ 100 մլն խմ ջուր բաց թողնելու օրենքի նախագիծը: Այսպիսով, 2017թ. համար լճից ջրի բացթողնման առավելագույն չափաքանակ սահմանվեց 270 մլն խմ` նախկին 170 մլն-ի փոխարեն: Այս նախագծի ընդունմանը դեմ էին մի շարք բնապահպանական եւ հասարակական կազմակերպություններ` անընդունելի համարելով լճից սահմանվածից ավել ջրի բացթողումը՝ - [Հայաստանի պոչամբարները. վտանգները երկրի և բնակչի համար](https://ampop.am/tailing-risks-in-armenia/) - Բնապահպաններն ահազանգում են Հայաստանում առկա պոչամբարների՝ բնության ու մարդկանց առողջության վրա ունեցած բացասական ազդեցության մասին: Հայաստանում խնդիրն ակնառու է, քանի որ պոչամբարների կառուցումն ու դրանց մեկուսացումը շրջակա միջավայրից կատարվում է հիմնականում ոչ միջազգային չափորոշիչների համաձայն: Ամփոփ մեդիան լրագրողական ուսումնասիրության միջոցով փորձեց պարզել Հայաստանի պոչամբարների վտանգները, մասնավորապես՝ շրջակա միջավայրի ու բնակչության առողջության վրա: Ի՞նչ է պոչամբարը - [Հունվարի 1-11. Քոչարյանի գործը, «Քառյակ մեդիան», ծեծկռտուք Ղազախստանում հայերի մասնակցությամբ...](https://ampop.am/spotlight-news-01-11-january/) - Պատգամավորները ստացան մանդատներ, Քոչարյանի գործով դատավորը ինքնաբացարկ հայտարարեց, ԵՊՀ հոգաբարձուների խորհրդի կազմը, Օպերայի հարակից սրճարանները կապամոնտաժվեն - [Հունվարի 14-18. Խորհրդարանը նոր կազմով, մեղադրանք Օհանյանին, խոզի գրիպի դեմ պայքար](https://ampop.am/spotlight-news-14-18-january/) - 7-րդ գումարման Ազգային ժողովը մեկնարկեց աշխատանքները, մեղադրանք ներկայացվեց Սեյրան Օհանյանին, ՄԻԵԴ-ը որոշում ընդունեց Մայրապետյանի դիմումի հիման վրա... - [Հունվարի 21-25. Փաշինյան-Ալիև հանդիպում, պագևավճարներ, գեներալի կալանավորում, վերելակների արտադրամաս](https://ampop.am/spotlight-news-21-25-january/) - Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը կայացել է շվեցարական Դավոսում, Կոտայքի մարզում հիմնվելու է վերելակների արտադրամաս, գեներալ Մանվել Գրիգորյանին կրկին կալանավորեցին - [Հունվարի 27- փետրվարի 1. Հայոց բանակի օր, «Շիրակ» ՀԸ լուծարում, Փաշինյանը` Գերմանիայում](https://ampop.am/spotlight-news-jan-25-feb-01/) - «Շիրակ» ՀԸ լուծարվեց, բանակի սննդակարգում կավելանա մեղր և սալ, Փաշինյանը պաշտոնական այցով Գերմանիայում էր, հանցագործությունների թիվն աճել է - [Փետրվարի 2-8. Կառավարության ծրագիրը հաստատվեց, ՀՀ նախկին նախագահները` գործով վկաներ](https://ampop.am/spotlight-news-feb-2-8/) - Կառավարության նոր ծրագիրը, ՄԻԵԴ-ի 2018թ. դիմումները, Մարտի մեդկի գործով նոր վկաներ, Freedom house-ի զեկույցը - [Փետրվարի 9- 15. Հաստատվեց 5-ամյա ծրագիրը, ռեժիսորը շարունակում է հացադուլը, ևս մեկ մեղադրանք Քոչարյանին](https://ampop.am/spotlight-news-feb-9-15/) - ԱԺ-ն հավանության արժանացրեց կառավարության ծրագիրը, ռեժիսորի հացադուլը, Ալավերդում գնացքի գծերը փակել են, սահմանամերձ գյուղերին գումար կհատկացվի - [Փետրվարի 16-22. ՏԻՄ ընտրություններ, հացադուլ, մեղադրանք Սեդրակ Քոչարյանին և այլ](https://ampop.am/spotlight-news-feb-16-22/) - ՏԻՄ ընտրություններ, մեղադրանք Սեդրակ Քոչարյանին, Չարաշահումներ ԵՊՀ-ում, Ռեժիսորը շարունակում է հացադուլը, - [Որքա՞ն է ջրի ծախսը կենցաղում, և ինչպե՞ս խնայել ջուրը](https://ampop.am/save-water/) - Ջրի օգտագործման ներկայիս տեմպերի ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ 2050թ. աշխարհի բնակչության 2/3-ը կարող է... - [Կլիմայի փոփոխությունն ու մարդը](https://ampop.am/climate-change-and-humans/) - Վերջին 100 տարիներին երկրագնդի մթնոլորտի ջերմաստիճանը բարձրացել է մոտ 1° C-ով և շարունակում է բարձրանալ։ Դրա արդյունքում հաճախակիացել և ուժգնացել են կլիմայական վտանգավոր երևույթները՝ փոթորիկները, ջրհեղեղները, կարկտահարումները, սաստիկ ձմեռները, չափազանց շոգ ամառները, երաշտը: Երկրի և մթնոլորտի ջերմաստիճանը պահպանվում է ջերմոցային գազերի միջոցով, որոնք խոչընդոտում են Երկրից ջերմության արագ հեռացմանը տիեզերք՝ ստեղծելով ջերմոցային էֆեկտ։ Ջերմոցային գազեր - [Փետրվարի 25-մարտի 1. ձերբակալություններ՝ ՊՎԾ-ում, հային 20 տարվա ազատազրկում՝ Ադրբեջանում](https://ampop.am/spotlight-news-feb-25-01/) - Ձերբակալվել են ՊՎԾ աշխատակիցներ, վարչապետի այցը Իրան, 2008թ․ մարտի 1-ից 11 տարի անց, հայը 20 տարի ազատազրկման դատապարվեց Ադրբեջանում, ԵՊՀ ռեկտոր - [Մարտի 2-8. Նախագահը տեղափոխվեց Բաղրամյան 26, կոռուպցիոն դեպքերով քրեական գործերի աճ](https://ampop.am/spotlight-news-march-02-08/) - Նախագահը Բաղրամյանում, Վարորդների գործադուլ, Տրոյկա լցացքատուն, Քրեական գործ՝ Ռեստարտ-Նարեկ Մալյան միջադեպի առիթով - [Մարտի 9-15. ԱԽ նիստ Արցախում, մեղադրանք «Ռեստարտի» անդամներին](https://ampop.am/spotlight-news-march-09-15/) - Անվտանգության խորհրդի համատեղ նիստ Ստեփանակերտում Մարտի 12-ին Ստեփանակերտում տեղի է ունեցել Հայաստանի և Արցախի անվտանգության խորհուրդների համատեղ նիստ, որի ընթացքում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն արցախյան հիմնախնդրի շուրջ բանակցությունների վերաբերյալ մի քանի կարևոր շեշտադրումներ է կատարել: Նա ընդգծել է, որ Արցախը պետք է վերադառնա բանակցությունների սեղանի շուրջ` նշելով, որ դա լեգիտիմության հարց է: Փաշինյանն իր այս - [Մարտի 16-22. Քրեական գործ օրաթերթի դեմ, Երևանի համալրված բյուջե](https://ampop.am/spotlight-news-march-16-22/) - Քրեական գործ «Ժողովուրդ» օրաթերթի դեմ Քրեական գործը հարուցվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից «Մարտի 1-ի» գործով նախաքննության տվյալների հրապարակման առթիվ։ Քրեական գործը վերաբերվում է «Ժողովուրդ» օրաթերթի սույն թվականի մարտի 16-ին հրապարակված այն նյութին, որտեղ առկա են 2008-ի մարտյան իրադարձությունների վերաբերյալ ՀՀ երրրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ցուցմունքից հատվածներ։ Վերջինս 2008-ին զբաղեցնում էր ՀՀ վարչապետի պաշտոնը։ - [Տվյալներով աշխատանքի փորձի փոխանցում` կառավարության հանրային կապերի մասնագետներին](https://ampop.am/data-literacy-workshop/) - Մարտի 23-24-ը կայացավ ՀՀ պետական գերատեսչությունների հանրային կապերի մասնագետների համար նախատեսված «Տվյալների գրագիտություն» դասընթացը: Մասնակիցների թվում էին Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի, Արտակարգ իրավիճակների, Տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, Բնապահպանության, Տնտեսական զարգացման և ներդրումների, Արդարադատության և Պաշտպանության նախարարությունների, Երևանի քաղաքապետարանի, «Հանրային կապերի և տեղեկատվական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի ներկայացուցիչները: Դասընթացը հասարակայնության հետ կապերի գծով աշխատակիցների մոտ տվյալների հետ - [Մայիսի 25-31. Մի շարք բողոքի ակցիաներ՝ ճանապարհներ փակելով](https://ampop.am/spotlight-news-may-25-31/) - Մայիսի 29-ին բուքմեյքերական գրասենյակների աշխատակիցները փակել էին Բաղրամյան պողոտան։ Ցուցարարները բողոքում էին «Վիճակախաղերի մասին» օրենքում լրացումներ կատարելու մասին օրենքի նախագծի դեմ։ Դրանով առաջարկվում է կրճատել բուքմեյքերական գրասենյակների թիվը` թողնելով մեկական գրասենյակ միայն Ծաղկաձոր, Սևան, Ջերմուկ, Մեղրի քաղաքներում, իսկ Երևանում՝ 2։ Օրինագիծն ուժի մեջ կմտնի 2020թ. նոյեմբերից: Աշխատակիցները նշում են, որ բուքմեյքերական գրասենյակների փակմամբ խաղամոլության խնդիրը - [Հունիսի 1-7. Արդարադատության նախարարի հրաժարականը](https://ampop.am/spotlight-news-june-1-7/) - Անցնող շաբաթվա թերևս անսպասելի լուրերից էր Արդարադատության նախարար Արտակ Զեյնալյանի հրաժարականը, ինչի վերաբերյալ նրա կողմից հայտարարություն տարածվեց հունիսի 7-ին։ Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցը, լուրն իմանալուց հետո, լրագրողներին տեղեկացրեց, որ խմբակցությունը դժգոհություններ է ունեցել նախարարի աշխատանքից, և դա քննարկվել է խմբակցության նիստում, սակայն հրաժարականի կոչ չի եղել: Նույն օրը հրաժարականի դիմում էր - [Հունիսի 8-14. Գլենդելից՝ Հայաստանի կառավարություն աշխատելու](https://ampop.am/spotlight-news-june-8-14/) - Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ Զարեհ Սինանյանը նշանակվել է Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար։ Սա նոր պաշտոն է, որ ստեղծվել է կառավարության կառուցվածքային փոփոխությունների արդյունքում: Նախկինում գործող Սփյուռքի նախարարության փոխարեն այսուհետ գործելու է Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, որը ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի մաս է կազմելու: Մինչև Հայաստան ժամանելը Զարեհ Սինանյանը բնակվում էր ԱՄՆ-ում և հանդիսանում Գլենդելի քաղաքային - [Հունիսի 17-21․ Սահմանադրական դատարանում ճգնաժամային իրավիճակ](https://ampop.am/spotlight-news-june-17-21/) - Անցնող շաբաթ փաստաբան Վահե Գրիգորյանն Ազգային ժողովի կողմից 99 կողմ և 23 դեմ ձայների բաշխվածությամբ ընտրվեց Սահմանադրական դատարանի դատավոր: Ընտրվելուց երկու օր անց` հունիսի 20-ին, ԱԺ ամբիոնից Գրիգորյանը հայտարարեց Սահմանադրական դատարանում տիրող ճգնաժամային վիճակի մասին: Գրիգորյանի հիմնավորումն այն է, որ բացի իրենից և ՍԴ դատավոր Արման Դիլանյանից, որն ԱԺ-ի կողմից ընտրվել է 2018թ․ դեկտեմբերին, այլ - [Հունիսի 22-28. մեկ հայի ու մեկ ադրբեջանցու հայրենադարձում](https://ampop.am/spotlight-news-june-22-28/) - Հունիսի 28-ին Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի աջակցությամբ տեղի է ունեցել մեկ հայի ու մեկ ադրբեջանցու հայրենադարձում։ Գործողությունը տեղի է ունեցել Հայաստանի պետական սահմանի Իջևանի հատվածում: Ադրբեջանից Հայաստան է վերադարձվել ՀՀ քաղաքացի Զավեն Կարապետյանը, որը Ադրբեջանի տարածքում էր հայտնվել դեռ 2017թ. հունիսի 20-ին: Իսկ Ադրբեջան է վերադարձվել՝ այս տարվա մարտի 16-ին Հայաստանի հյուսիսարևելյան սահմանը հատած Ադրբեջանի - [Հունիսի 29-հուլիս 5. կոռուպցիոն դեպքերով մեղադրանք՝ 249 անձի](https://ampop.am/spotlight-news-june-29-july-5/) - ՀՀ գլխավոր դատախազության տվյալների համաձայն` 2018թ. հունվար-2019թ. մայիսն ընկած ժամանակահատվածում կոռուպցիոն բնույթի քրեական գործերով մեղադրանք է առաջադրվել 249 անձի: Նշված 17 ամիսների ընթացքում տվյալ մեղադրանքներն ուղղված են են եղել սոցիալական ապահովության ոլորտում ներգրավված անձանց, որոնց թվում են՝ հանրապետության բոլոր մարզերից սոցիալական աջակցության գործակալության տարածքային բաժինների մասնագետներ, տեսուչներ, բաժնի պետեր, տեղակալներ, նախարարության աշխատակիցներ և այլք: Անապահովության - [Հուլիսի 6-12․ էներգետիկ համակարգի խոշոր խափանում](https://ampop.am/spotlight-news-july-6-12/) - Հուլիսի 10-ին հանրապետությունում զանգվածային հոսանքազրկում տեղի ունեցավ։ Էլեկտրաէներգիայի անջատումը սկսվեց ցերեկային ժամերին՝ մոտ 12։30-ից, իսկ ամբողջական վերականգնման մասին տեղեկություն տարածվեց երեկոյան 19։00-ին։ Այդ ընթացքում խափանումներով էին աշխատում նաև հեռախոսակապն ու ինտերնետ կապը։ Դադարեցվել էր մետրոյի աշխատանքը։ Որոշ համայնքներում դադարեցվել էր նաև ջրամատակարարումը: Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունից հայտնել էին, որ հաճախականության տատանումը տեղի էր ունեցել - [Հուլիսի 13-19. Բախումներ Իջևանում՝ ապօրինի անտառահատման համար](https://ampop.am/spotlight-news-july-13-19/) - Հուլիսի 17-ին Իջևանում հարյուրավոր քաղաքացիներ փակել էին Հայաստան-Վրաստան միջպետական ճանապարհը։ Ցուցարարները պահանջում էին թույլ տալ Իջևանի անտառներում շարունակել ծառահատումները՝ փայտը վաճառելու նպատակով: Բողոքի ակցիայի մասնակիցների ու ոստիկանների միջև տեղի ունեցած բախումների հետևանքով վնասվածքներ ստացան 14 հոգի, որոնցից 12-ը՝ ոստիկան և 2-ը քաղաքացի։ Հարուցվել է քրեական գործ խուլիգանության, ինչպես նաև իրավապահ մարմնի ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու - [Հուլիսի 20-26. Հուրգադա-Երևան չվերթի չեղարկումը ՀՀ-ին արժեցավ 47,2 մլն դրամ](https://ampop.am/spotlight-news-july-20-26/) - Հուլիսի 25-ին Հուրգադա-Երևան չվերթի չեղարկման պատճառով Եգիպտոս հանգստի մեկնած 100-ից ավելի ՀՀ քաղաքացիների վերադարձը դարձել էր անորոշ։ Ըստ Եգիպտոսում ՀՀ դեսպանության՝ չվերթի չեղարկման պատճառը տուր օպերատորի կողմից ավիաընկերության նկատմամբ ֆինանսական պարտավորությունները չկատարելն է։ Խնդրին արագ արձագանքել է ՀՀ կառավարությունը` 47,2 մլն դրամ վճարելով Հուրգադա-Երևան թռիչքը վերականգնելու համար, որով տուժած քաղաքացիները հուլիսի 26-ին վերադարձել են Երևան։ - [Մարտի 23-30. Փաշինյան-Ալիև առաջին պաշտոնական հանդիպումը](https://ampop.am/spotlight-news-march-23-30/) - Կայացավ Փաշինյան-Ալիև առաջին պաշտոնական հանդիպումը Մարտի 29-ին Վիեննայում կայացել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի առաջին պաշտոնական հանդիպումը։ Հանդիպումը կազմակերպվել էր ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների առաջարկով: Այն տևել է նախատեսվածից երկար՝ 3 ժամ 15 րոպե։ Բանակցությունների առանցքում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացն էր։ Բանակցությունները սկսեցին երկու երկրների արտգործնախարարների ու ԵԱՀԿ - [Մարտի 31- ապրիլի 6. ԱԱԾ-ն` ֆեյքերի դեմ, ՀՀՌԽ նոր նախագահ](https://ampop.am/spotlight-news-march-31-april-6/) - Նոր ղեկավարներ Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդում և Հանրային ռադիոյում ՀՀ Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի նոր նախագահ է ընտրվել ռեժիսոր, «Շողակաթ» հեռուստաընկերության գեղարվեստական ղեկավար 61-ամյա Արա Շիրինյանը: Ապրիլի 1-ին մրցութային հանձնաժողովի կողմից հրապարակված որոշման համաձայն, հինգ ձայնից 3-ը ստացել է Շիրինյանը, մեկական ձայն ստացել են մրցույթին հայտեր ներկայացրած «Ա1+» հեռուստաընկերության ղեկավար Մեսրոպ Մովսեսյանն ու Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի - [Ապրիլի 7-12. Նոր ուղղաթիռ` բժշկական համակարգում](https://ampop.am/spotlight-news-april-7-april-12/) - Նոր ուղղաթիռ` բժշկական համակարգում Ապրիլի 7-ին Առողջապահության նախարարությունը գործարկեց սանիտարական ավիացիան կամ ուղղաթիռով բժշկական օգնությունը: Սա առողջապահական համակարգում նոր ծառայություն է, որը կօգտագործվի անհետաձգելի, հիվանդի կյանքին վտանգ սպառնացող դեպքերում՝ Հայաստանի ցանկացած վայրից հիվանդին արագ Երևան տեղափոխելու համար: Ոչ շտապ դեպքերում ծառայությունը վճարովի է: Փոխադրումները կատարվելու են Երևանի Էրեբունի բժշկական կենտրոն, որի հարակից տարածքում է կառուցվել - [Ապրիլի 13-19. Հանքերի իրական սեփականատերերը կհանրայնացվեն](https://ampop.am/spotlight-news-april-13-19/) - Հանքերի իրական սեփականատերերը կհանրայնացվեն Հայաստանում ընդերքօգտագործող բոլոր ընկերությունները պետք է պատրաստ լինեն հանրայնացնելու իրական սեփականատերերի վերաբերյալ տեղեկությունները: ՀՀ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովը դեռ նախորդ շաբաթ դրական եզրակացություն տվեց հանքարդյունահանող ընկերությունների իրական սեփականատերերի բացահայտման մասին կառավարության նախագծին: Ընդ որում, համաձայն այս նախագծի, հայտարարագրում պետք է նշված լինի ֆիզիկական անձանց անունները, այլ ոչ թե իրավաբանական անձանց: Բացառություն են - [Ապրիլի 20-26. Հայաստանում կատարվել է լյարդի առաջին փոխպատվաստումը](https://ampop.am/spotlight-news-april-20-26/) - Անվճար մուտք դեպի մշակույթ Ապրիլի 19-ին Կրթության և գիտության նախարարությունը գործարկել է E-CULT կոչվող համակարգը: Սա աբոնեմենտային համակարգ է, որի օգնությամբ դպրոցականները և ուսուցիչները կարող են գրանցվել և տարեկան 3 անգամ հաճախել որևէ մշակութային միջոցառման` անվճար: Մշակութային հաստատությունների կազմում են Ազգային պատկերասրահը, թանգարանները, թատրոնները, համերգասրահները: Ավելի վաղ նախարարությունը ներկայացրել էր առաջին դասարանցիների գրանցման էլեկտրոնային հարթակը՝ - [Ապրիլի 27- մայիսի 3. Պետական մարմինները պատշաճ չեն պատասխանում հարցումներին](https://ampop.am/spotlight-news-april-27-may-3/) - Նախորդ տարի Մարդու իրավունքների պաշտպանին (ՄԻՊ) ուղղված դիմումների թիվը 2017թ. համեմատ կրկնակի ավելացել է: Դիմում բողոքները վերաբերում են ՀՀ պետական մարմինների կողմից քաղաքացիների հարցումներին պատշաճ չպատասխանելուն: Ըստ ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանի՝ կրկնակի աճել է նաև լրագրողների հարցումներին պատշաճ չպատասխանելու վերաբերյալ դիմումների թիվը։ Թաթոյանը նշում է, որ այս ցուցանիշը կապված է նաև Հայաստանում 2018թ. - [Մայիսի 4- 10. Երեք ամսում անչափահասների նկատմամբ բռնության 33 դեպք](https://ampop.am/spotlight-news-may-4-may-10/) - ՀՀ ոստիկանության ներկայացուցչի համաձայն՝ 2019թ․ առաջին եռամսյակում անչափահասների նկատմամբ բռնության 33 դեպք է գրանցվել, որից տասը եղել են ֆիզիկական բռնության դեպքերը: Սեռական ազատության և սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործությունների թիվը կազմել է 14: Նույն ժամանակահատվածում անչափահասների մասնակցությամբ հանցագործության 62 դեպք է գրանցվել։ Ոստիկանության աղբյուրը տեղեկացնում է, որ երկու պարագայում էլ դեպքերի նվազում է գրանցվել՝ ի տարբերություն - [Մայիսի 11-17. Ազգային ժողովին` հավելյալ 892 մլն դրամ](https://ampop.am/spotlight-news-may-11-17/) - Կառավարության պահուստային ֆոնդից ԱԺ-ին կհատկացվի 892.6 մլն դրամ։ Նախագծի հիմնավորման համաձայն` հավելյալ դրամական միջոցների կարիքը կապված է Ազգային ժողովի պատգամավորների թվի ավելացման հետ։ Այս գումարից մոտ 403 մլն դրամը նախատեսված է պատգամավորների աշխատավարձերի, 301 մլն-ը` գործուղումների և մոտ 95 մլն-ը՝ պարգևավճարների համար։ Այս գումարը նախատեսված է նաև հավելյալ տեխնիկական սարքերի գնման և այլ ծախսերի համար։ - [Մայիսի 18-24. Դատաիրավական համակարգի բարեփոխումների մեկնարկ](https://ampop.am/spotlight-news-may-18-24/) - Մայիսի 18-ին, երբ 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը փոխվեց, և նա ազատ արձակվեց կալանքից, Երևանում տեղի ունեցան բողոքի ակցիաներ: Իսկ մայիսի 20-ի առավոտյան` ՀՀ վարչապետ Փաշինյանի կոչով Հայաստանի տարբեր քաղաքներում քաղաքացիները հավաքվեցին դատարանների մուտքերի առջեւ` այսպիսով խոչընդոտելով դատարանների աշխատակիցների մուտքը աշխատավայրեր: Նույն օրը կեսօրին Փաշինյանն իր ելույթում անդրադարձավ ժողովրդի վստահությանը չարժանացած դատաիրավական համակարգում բարեփոխումների անհրաժեշտությանը։ - [Հանրային կապերի մասնագետների հետ աշխատանքը շարունակվում է](https://ampop.am/data-literacy-second-workshop/) - «Լրագրողներ հանուն ապագայի» հասարակական կազմակերպությունը շարունակում է նպաստել պետական գերատեսչությունների հասարակայնության հետ կապերի գծով աշխատակիցների մոտ տվյալների հետ աշխատելու հմտությունների բարձրացմանն ու ամրապնդմանը: Մայիսի 25-26-ը կայացավ «Տվյալների գրագիտություն» խորագրով ևս մեկ դասընթաց: Այս անգամ դասընթացի մասնակիցների թվում էին Կառավարության, Քննչական կոմիտեի, Ոստիկանության, Հաշվեքննիչ պալատի, Բարձրագույն դատական խորհրդի, Պետական եկամուտների կոմիտեի, «Հանրային կապերի և տեղեկատվական կենտրոն» - [Հոկտեմբերի 12-19. ՍԴ-ն մերժել է ԱԺ նախաձեռնությունը](https://ampop.am/spotlight-news-october-12-19/) - Հոկտեմբերի 14-ին Սահմանադրական դատարանը որոշում է կայացրել «Ազգային ժողովի դիմումի հիման վրա` ՍԴ դատավոր Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու վերաբերյալ» գործի քննությունը մերժել։ 16 էջանոց որոշումը ՍԴ կայքում հրապարակվել է հոկտեմբերի 17-ին։ Նրանում մասնավորապես նշվում է, որ ԱԺ դիմումում առաջադրված հարցը ենթակա չէ Սահմանադրական դատարանին, և Ազգային ժողովն իրավասու չէ տվյալ հարցով դիմելու Սահմանադրական դատարան: Մայրաքաղաքը - [Հուլիսի 27-օգոստոսի 2. Մեղադրանք Քոչարյանի գործը քննող դատավորին](https://ampop.am/spotlight-news-july-27-august-2/) - Հուլիսի 27-ին դատավոր Դավիթ Գրիգորյանի լիազորությունները կասեցվել են պաշտոնեական կեղծիք կատարելու մեղադրանքով։ Գրիգորյանը ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատավորն է։ Ըստ ՀՀ Գլխավոր դատախազության՝ Դավիթ Գրիգորյանը մեղադրվում է 2018թ. սեպտեմբերին դատական 2 գործերին չհամապատասխանող դատական նիստի թղթային արձանագրություններ կցելու համար: Դատախազության պարզաբանման համաձայն՝ այսպիսի թղթային արձանագրությունները կազմվում են միայն ձայնագրման համակարգի խափանման ժամանակ։ Դատավոր - [Օգոստոսի 3-31. Հանցավոր ենթամշակույթ կրողները կենթրակվեն քրեական պատասխանատվության](https://ampop.am/spotlight-news-august-3-31/) - Օգոստոսի 29-ին կառավարությունը հավանության արժանացրեց օրենսդրական այն նախաձեռնությանը, որով նախատեսվում է քրեական պատասխանատվության ենթարկել հանցավոր ենթամշակույթ կրողներին: Օրենսդրական նախաձեռնությունն ուղղակիորեն վերաբերվում է «օրենքով գողերին», «զոն նայողներին» կամ նրանց, ովքեր մասնակից կլինեն կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով՝ կձևավորեն նմանատիպ մշակույթ կրող խմբավորումներ: Այս նպատակով փոփոխություններ և լրացումներ կկատարվեն «ՀՀ քրեական օրենսգրքում» և «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում»: «Այս ենթամշակույթի - [Սեպտեմբերի 1-6․ Նախարարն ազատել է Ուռուցքաբանության կենտրոնի տնօրենին](https://ampop.am/spotlight-news-september-2-6/) - Սեպտեմբերի 2-ին Առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանի հրամանով աշխատանքից ազատվել է Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի (ՈւԱԿ) տնօրեն, ՀՀ գլխավոր ուռուցքաբան Արմեն Տանանյանը, որն այդ պաշտոնը ստանձնել էր 2014թ.-ին: Նախարարը պարզաբանելով իր որոշումը նշել է, որ Տանանյանի ազատման պատճառը կենտրոնի վերաբերյալ բողոքներն են և օտարերկրյա ներդրողներին խոչընդոտելը, ուստի իր որոշումն իրավաչափ է և տեղին: Թորոսյանը միաժամանակ - [Սեպտեմբերի 7-14․ Նորքի զինված խմբի պարագլուխ համարվողը ազատ արձակվեց](https://ampop.am/spotlight-news-september-7-14/) - 1 մլն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել 2015թ.-ին Նորք-Մարաշում վնասազերծված զինված խմբի պարագլուխ համարվող Արթուր Վարդանյանը: Ըստ ԱԱԾ-ի, նա այս գործով գլխավոր մեղադրյալն էր, և նրա գլխավորությամբ 20 հոգանոց զինված խումբը ծրագրել էր իշխանությունը բռնությամբ զավթել: Վարդանյանն անազատության մեջ էր 4 տարի: Նա չի ընդունել մեղադրանքը: Իր փաստաբանի խոսքերով, բանտում եղած տարիներին սրվել են Վարդանյանի - [Սեպտեմբերի 15-22. ԱԱԾ տնօրենը և ոստիկանապետն ազատված են](https://ampop.am/spotlight-news-september-15-22/) - Սեպտեմբերի 16-ին տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտնեց, որ ստորագրել է Ազգային անվտանգության ծառայության պետ Արթուր Վանեցյանին աշխատանքից ազատելու միջնորդագիրը: Րոպեներ անց ԱԱԾ պետը հրապարակեց իր հրաժարականի հայտարարությունը: Վարչապետին ենթակա ուժային մյուս կառույցի՝ Ոստիկանության պետ Վալերիյ Օսիպյանը ևս ազատվեց աշխատանքից սեպտեմբերի 18-ին, սակայն նույն օրն էլ նշանակվեց վարչապետի գլխավոր խորհրդական: Երկու - [Սեպտեմբերի 30-hոկտեմբերի 4. Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու հարցով ԱԺ-ն կդիմի ՍԴ](https://ampop.am/spotlight-news-september-30-october-4/) - Հոկտեմբերի 4-ին ՀՀ Ազգային ժողովն ընդունեց «Սահմանադրական դատարանի դատավոր (անդամ) Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու հարցով Սահմանադրական դատարան դիմելու մասին» ԱԺ որոշման նախագիծը։ Պատգամավորների քվեարկությունն անցել է փակ և գաղտնի տարբերակով։ Կողմ է քվերակել 98, իսկ դեմ՝ 1 պատգամավոր։ Եվս 2 քվեաթերթիկ ճանաչվել է անվավեր։ Բարգավաճ Հայաստան կուսակցությունը չի մասնակցել քվերակությանը, որի մասին հայտարարել էր մի - [Հոկտեմբերի 5-11․ Հայաստանում գործազուրկների թիվը նվազել է](https://ampop.am/spotlight-news-october-5-11/) - 2019թ․ 2-րդ եռամսյակում գործազրկության մակարդակը Հայաստանում կազմել է 17,7% կամ 207,2 հազար մարդ։ Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում գործազրկությունը 20,2% էր: 7,6 տոկոսային կետով նվազել է նաև երկարատև գործազրկության մակարդակը, սակայն այն շարունակում է մեծ թիվ կազմել։ Գործազուրկների մոտ 50%-ը երկարատև գործազուրկներ են, այսինքն` այն գործազուրկները, որոնք աշխատանք չունեն մեկ տարի և ավել։ Միևնույն ժամանակ 3,6%-ով - [Շառլ Ազնավուր. լուսավորը...](https://ampop.am/charles-aznavour-timeline/) - Մայիսի 22-ը ֆրանսիահայ երգիչ, երգահան Շառլ Ազնավուրի ծննդյան օրն է։ Աշխարհահռչակ շանսոնիեն կդառնար 96 տարեկան։ Նա ծնվել է 1924 թվականին, Փարիզի Սեն Ժերմեն դե Պրե թաղամասում հայ գաղթականների ընտանիքում: Անցեք Ազնավուրի ապրած տարիներով՝ թերթելով նրա կյանքի ժամանակագրության ալբոմը։ Բայց դա արեք «Աշխարհումս Իմն Դուն Իս» երգի ներքո՝ շանսոնիեի և նրա ավագ դստեր՝ Սեդայի կատարմամբ։  - [Երկրակեր երկնաքեր Երևան․ մաս 1-ին](https://ampop.am/impact-of-real-estate-market-on-demographics/) - Խմբագրի կողմից․ Երևանի գրեթե բոլոր համայնքներում ընթացող ակտիվ բնակարանաշինությունը բազմաթիվ անհարմարություններ է պատճառում քաղաքի բնակիչներին։ Շինարարական փոշին երևանցիների առօրյայի անբաժանելի մասն է դարձել` անցնելով թույլատրելի սահմանները։ Շինարարությանը զուգահեռ՝ մայթերով և փողոցներով անց են կացվում հավելյալ ենթակառուցվածքներ՝ գազի, ջրի, կոյուղու խողովակներ, հոսանքի մալուխներ, իսկ ավարտից հետո բավարար որակով չեն վերականգնվում։ Սրա պատճառով քաղաքի բազմաթիվ փողոցներում ավելանում են - [Տողի անկումը․ մեկօրյա մարտեր գյուղի համար](https://ampop.am/the-fall-of-togh/) - Երկու տարի առաջ այս օրը՝ 2020թ․-ի հոկտեմբերի 21-ին, Հադրութի շրջանի Տող գյուղը անցավ ադրբեջանական զինված ուժերի վերահսկողության տակ։ Գրավելով Արցախի հարավային տարածքները՝ հակառակորդը մոտեցել էր Հադրութի շրջանի գյուղերին։ Դրանցից հատկապես նշանավոր էր Տող գյուղը, որն, ունենալով պատմամշակութային մեծ նշանակություն, վերջին տարիներին դարձել էր Արցախի տնտեսական և տուրիստական կենտրոններից մեկը։ Հադրութից դեպի Շուշի և Ստեփանակերտ ադրբեջանցիների - [Վերածնվող «Կատարոն» նպաստում է տեղահանված տողեցիների սոցիալ-հոգեբանական վիճակի բարելավմանը](https://ampop.am/revival-of-winery-kataro/) - Արցախի Տող գյուղը, պատմամշակութային կենտրոն լինելուց բացի, հայտնի էր նաև «Կատարո» գինիներով և գյուղում անցկացվող գինու փառատոնով։ 2020թ․-ի հոկտեմբերի 21-ին գյուղն անցավ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Ինչպես բոլոր տողեցիները, այնպես էլ գինեգործ Ավետիսյանների ընտանիքը կորցրեց ամեն ինչ։ «Կատարո» գինու գործարանի հիմնադիր Ավետիսյանների ընտանիքը 2021թ․-ին «Կատարո» գինու նոր գործարան հիմնեց Հայաստանում՝ Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղում։ Գինու հումքի - [Հանդիպում Շուշիի հետ. Մարիամ Անդրեասյանը և քաղաքի մշակութային կորուստները](https://ampop.am/meeting-with-shushi-part-1/) - «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է հոդվածների շարք, որի հերոսներն ունեն տարբեր մասնագիտություններ, տարբեր ճակատագրեր, սակայն նրանց բոլորին միավորում է Շուշիի իրենց բնակելի շենքը՝ Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու դիմաց։ Նրանք հայկական Շուշիի վերածննդի և անկման վկաներն են, մեծացել ու կայացել են քաղաքի կայացմանը զուգահեռ՝ Արցախյան առաջին պատերազմից մինչև երկրորդը՝ քաղաքի անկումը։ Պատմությունները, որոնք ներկայացնում ենք մի քանի - [Հանդիպում Շուշիի հետ. Հարութ Բաբալյանը և քաղաքի հայկական եկեղեցիների ճակատագրերը](https://ampop.am/meeting-with-shushi-part-2/) - «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է հոդվածների շարք, որի հերոսներն ունեն տարբեր մասնագիտություններ, տարբեր ճակատագրեր, սակայն նրանց բոլորին միավորում է Շուշիի իրենց բնակելի շենքը՝ Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու դիմաց։ Նրանք հայկական Շուշիի վերածննդի և անկման վկաներն են, մեծացել ու կայացել են քաղաքի կայացմանը զուգահեռ՝ Արցախյան առաջին պատերազմից մինչև երկրորդը՝ քաղաքի անկումը։ Պատմությունները, որոնք ներկայացնում ենք մի քանի - [Հանդիպում Շուշիի հետ. Նվարդ Խաչիկյանի ու Արցախ վերադառնալու ձգտման մասին](https://ampop.am/meeting-with-shushi-part-3/) - «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է հոդվածների շարք, որի հերոսներն ունեն տարբեր մասնագիտություններ, տարբեր ճակատագրեր, սակայն նրանց բոլորին միավորում է Շուշիի իրենց բնակելի շենքը՝ Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու դիմաց։ Նրանք հայկական Շուշիի վերածննդի և անկման վկաներն են, մեծացել ու կայացել են քաղաքի կայացմանը զուգահեռ՝ Արցախյան առաջին պատերազմից մինչև երկրորդը՝ քաղաքի անկումը։ Պատմությունները, որոնք ներկայացնում ենք մի քանի - [Արցախի Տող գյուղի իշխանական ժառանգությունը](https://ampop.am/history-and-heritage-of-togh-village/) - Արցախի Տող գյուղը ունի պատմամշակութային բացառիկ նշանակություն։ Այն եղել է Արցախի մելիքական նստավայր: 2020թ․-ի հոկտեմբերի 21-ից գյուղը անցել է Ադրբեջանի վերահսկողություն տակ։ Քաղաքագետ, ճարտարապետության պատմագետ Մանվել Սարգսյանը եղել է Տողի մելիքական-իշխանական ժառանգության ուսումնասիրողներից մեկը։ Այժմ Մանվել Սարգսյանի արխիվը նաև քաղաքական նշանակություն ունի, քանի որ պատերազմից և Տողի՝ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ հայտնվելուց հետո Բաքվի իշխանությունները փորձում - [Տողի անկումը․ Մարդկային կորուստներ և տարհանում](https://ampop.am/the-fall-of-togh-casualties-and-evacuation/) - 2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Տող գյուղն անցավ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Տող գյուղում բուն մարտերի ընթացքում հայկական կողմը ունեցել է երկու վիրավոր, զոհեր չեն եղել։ Գյուղի երկու խաղաղ բնակիչ սպանվել է ադրբեջանցիների՝ գյուղ մտնելուց հետո։ Երկու զոհերն էլ եղել են տարեցներ, որոնք, չնայած բնակչության տարհանմանը, մնացել էին գյուղում։ Տողի բնակիչ մեկ զինծառայող զոհվել է Մարտունու շրջանում, - [Խեղդելով ցավը․ արցախցիներից շատերը հետտրավմատիկ սթրեսային վիճակում են](https://ampop.am/combat-related-ptsd-of-nk-artsakh-population/) - Արցախից տեղահանված 67-ամյա Մարինան տղայի, հարսի և 2 թոռների հետ բռնի տեղահանումից հետո Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում է հայտնվել՝ Գագիկ Ծառուկյանի անվան սպորտի և մշակույթի համալիրում, որի մի մասը այժմ ժամակավոր կացարան է դարձել որոշ արցախցիների համար։ Ասում է, որ շատ են կարոտում Ստեփանակերտի իրենց տունն ու այգին, որտեղից քաղում էին իրենց աճեցրած բերքը, իսկ - [Փախուստ հանուն փրկության․ Արցախի բնակչության տարհանումը մեկ ընտանիքի օրինակով](https://ampop.am/desperate-flee-from-nk-to-escape-of-the-azerbaijani-army/) - Երևանում վարձակալած անմխիթար մի տանն է ապրում Արցախից բռնի տեղահանված տիկին Զամիրան՝ ամուսնու, կրտսեր որդու ու մոր հետ։ Սեպտեմբերի 19-ից մինչև 28-ն ապրածի մասին մեկը մյուսին լրացնելով են պատմում։ Տիկին Զամիրայի ձայնից ու հայացքից հնարավոր է մոտավոր պատկերացում կազմել այդ օրերին նրանց զգացածի ու ապրածի մասին։ 44-օրյա պատերազմում նա ավագ որդուն է կորցրել՝ Թաթուլին։ Մոտ - [Երկու լույս կորցրած մոր պատմություն․ Արցախից բռնագաղթած Ալլան միայն որդիների դիակներն է բերել](https://ampop.am/brothers-killed-in-last-attack-of-azerbaijan-on-artsakh/) - Եղբայրներ Սամվել և Արսեն Ստեփանյանները զոհվել են մի քանի ժամվա տարբերությամբ՝ սեպտեմբերի 19-ի Արցախի վրա ադրբեջանական հարձակման օրը՝ Սամվելը «Եղնիկներ» կոչվող զորամասում, Արսենը՝ Մարտակերտի շրջանի Ճանկաթաղ գյուղի մատույցներում։ 19-ամյա Արսենն ու 21-ամյա Սամվելը պայմանագրային զինծառայողներ էին, երկուսն էլ՝ գնդացրորդ (ПК)։ Սեպտեմբերի 14-ին Սամվելը դիրքերից պետք է իջներ, բայց հերթափոխ չի արվել․ Արսենն էլ մեկ շաբաթ - [«Մութ օրեր» Հայաստանի և Արցախի էներգետիկ համակարգերի համար](https://ampop.am/energy-system-in-armenia/) - Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը ոչ լավագույն ժամանակներ է ապրում։ Դրանում իրենց դերն ունեն ատոմակայանի ու Հրազդանի 5-րդ բլոկի շահագործման դադարները, ինչպես նաև Արցախից էլեկտրաէներգիայի ներմուծման դադարեցումը։ Եթե առաջին երկուսը ընթացիկ լուծվող խնդիրներ են, ապա Արցախի խնդիրն ավելի խորն է․ այնտեղ շահագործված ՀԷԿ-երի մեծ մասն անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ ՀէԿ-երը ջրվեցին Փետրվարի 18-ին ադրբեջանական մամուլը պարծենում - [Ադրբեջանի զավթողական գործողությունները ՀՀ սուվերեն տարածքում և Արցախում 2020թ․ նոյեմբերի 9-ից հետո](https://ampop.am/azerbaijan-aggressive-actions-in-the-sovereign-territory-of-the-republic-of-armenia-and-artsakh/) - 2020 թ․-ի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունից հետո՝ մինչև հիմա, Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի ուղղություններում ադրբեջանական զինված ուժերը կազմակերպում են հարձակումներ, որոնց հետևանքով հայկական կողմն ունենում է տարածքային ու մարդկային կորուստներ։ Վերջին լայնածավալ հարձակումը սեպտեմբերի 13-ին էր՝ կեսգիշերից քիչ անց։ Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները Հայաստանի Հանրապետության արևելյան սահմանի երկայնքով ինտենսիվ կրակ սկսեցին հայկական դիրքերի՝ մասնավորապես Գորիսի, Սոթքի - [Տատիս գյուղում կյանքն ուրիշ համ ու հոտ ունի․ Ազոխի թթենին](https://ampop.am/life-in-the-village-azokh/) - Գյուղի կյանքն ուրիշ է՝ պարզ, անշտապ… Գյուղի օդն էլ է ուրիշ, արևն էլ… Բա ամա՜ռը։ Ոչ ասֆալտ կա, որ շիկացած ածուխի պես ոտնաթաթերդ վառի, ոչ էլ գլխապտույտ առաջացնող բարձրահարկ շենքեր։ Սեփական տներ են՝ սեփական ուժերով կառուցած, համեստ, առանց ճոխությունների՝ ինչպես տերերը, հաճախ էլ՝ անկողպեք։ Գողերից զգուշանալու պատճառ գյուղում չեն ունենում։ Ուրիշի ունեցվածքի վրա աչք դնելն - [Ժենգյալով հաց՝ արցախյան խոհանոցի այցեքարտը](https://ampop.am/zhangyalov-bread-artsakh-cuisine/) - Արցախում դժվար է գտնել որևէ տուն, որտեղ տարին առնվազն 2-3 անգամ ժենգյալով հաց չթխեն։ Սա գերդաստանով հավաքվելու, ժենգյալով հացը տնական գինու հետ վայելելու, անցած-գնացած օրերը հիշելու ամենահարմար առիթն է։ Չնայած տարվա ցանկացած եղանակի ժենգյալով հաց թխողներ լինում են, բայց այն իր սեզոնն ունի։ ժենգյալով հացի միջուկը 10-15 տեսակի կանաչեղեն է պարունակում։ Սակայն կարևոր բաղադրիչը՝ ճռճռոկը, - [Մեղվապահի վերադարձը․ Երևանից Ազոխ՝ մեղուների ու թռչունների մեծ ընտանիքով](https://ampop.am/bees-kept-by-blacksmith/) - Երեք տարի առաջ Ասրյանների պապական օջախից նորից ծուխ բարձրացավ։ Արշավիր դայու թոռը՝ Արմենը, 30 տարի անց պապական տուն վերադարձավ՝ այդպես էլ չհամակերպվելով քաղաքային կյանքին։ Ապրելով Երևանում վարձակալած տանը` Արմենը տարիներ շարունակ մեղվապահությամբ է զբաղվել, ունեցել է նաև 30 տեսակի թռչուն։ Մեղուների ու թռչունների հանդեպ Արմենի սերը փոխանցվել է նաև կնոջն ու երեխաներին։ Եվ երբ Արմենի - [Beekeeper's Return․ From Yerevan to Azokh Village with a Large Family of Bees and Birds](https://ampop.am/bees-kept-by-blacksmith/) - The Asryans’ ancestral home was brought back to life three years ago. Uncle Arshavir’s grandson, Armen, returned to live there 30 years later, never being able to adjust to the city life. Living in a rented house in Yerevan, Armen has been engaged in beekeeping for many years, he also had 30 species of birds. - [Պատերազմ․ Ադրբեջանի լայնարձակ հարձակումը Արցախի դիրքերի և բնակչության վրա](https://ampop.am/azerbaijan-attack-on-artsakh-undermine-regional-stability/) - Ադրբեջանի բանակի հրահրած նոր պատերազմը շատ ավելի լայնարձակ է, քան 2016 թ․-ի քառօրյա պատերազմը։ Այն տարբերվում է իր մասշտաբներով, դրված խնդիրներով ու հատկապես մարտերի ինտենսիվությամբ։ Հավանական է համարվում նաև, որ այն կարող է ավելի երկար տևել, քան Ապրիլյան քառօրյան։ Հակառակորդը պատերազմական գործողությունների ընթացքում խտրություն չի դնում միջոցների մեջ, թիրախավորում է թե՛ զինվորականներին, թե՛ քաղաքացիական բնակչությանը։ - [Պարտության արմատները․ Հայ հասարակությանը միֆերով սնելու նուրբ արվեստը](https://ampop.am/lessons-from-war-myths/) - Ռազմադաշտում կորուստներ ունենալու և պարտության մատնվելու արմատները խորն են և սկիզբ են առնում 1994 թվականի մայիսի 12-ից՝ առաջին արցախյան պատերազմում կրակի դադարեցումից հետո, երբ հայկական կողմը հաղթող էր։ Սակայն հաղթանակի օրվանից մինչ մեր օրեր թույլ տրված մի շարք սխալները, բացթողումներն ու հանրության շրջանում տարածված միֆերը տարիների ընթացքում ձևավորեցին մի իրավիճակ, որի արդյունքում հասարակությունը հեռացավ իրականությունից։ - [Նռան 5 ծառից 4-ն անցել է ադրբեջանցիներին․ Արցախի կորուստները գյուղատնտեսության ոլորտում](https://ampop.am/damage-and-losses-to-agricultural-sectors-by-artsakh-2nd-war/) - Պատերազմի հետևանքով Արցախի ամեն 5 նռան ծառից 4-ը անցել է ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ։ Դա եղել է հարավային տարածքների կորստի ու նախկին ադրբեջանական 7 շրջանների հանձնման հետևանքով։ Արցախի նռան անկումը Հայկական վերահսկողության տակ է մնացել նռան 2300 հեկտար այգիներից միայն 500 հեկտարը, որի մի մասում էլ ծառերը նորատունկ են։ Այս մասին «Ամփոփ Մեդիային» հայտնել է Արցախի - [Ի՞նչ կարգավիճակով են սովորում արցախցի դպրոցականները ՀՀ դպրոցներում](https://ampop.am/artsakh-students-attending-schools-in-armenia/) - Արցախցի Կաքավ Ղուլյանն արդեն մի քանի ամիս է՝ Երևանում է դպրոց հաճախում։ Դասերից հետո էլ քայլելով գնում է մոտակայքում գտնվող իրենց վարձով բնակարան։ Ժամանակին այդպես իր ծննդավայրի՝ Մարտունու շրջանի Շեխեր գյուղի միակ դպրոցից էր տուն վերադառնում։ Այժմ գյուղն անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Ամիսներ անց Կաքավը հենց այստեղ էլ կավարտի 9-ամյա միջնակարգ ուսումը, քննություն կհանձնի - [ՀՀ-ում անպտղությունը հատել է սահմանային ցուցանիշը՝ սոցիալ-բժշկականից վերածվելով ազգային անվտանգության խնդրի](https://ampop.am/infertility-as-a-national-security-issue/) - Անուշ Մկրտչյանի առաջին բալիկը ծնվեց 10 տարի առաջ։ Մինչ այդ նա 8 տարի երեխա չէր կարողանում ունենալ և երբ արդեն արտամարմնային բեղմնավորում էր պլանավորում, իմացավ, որ հղի է։ «Երբ առաջին բալիկս ծնվեց, արդեն 10 միլիոն դրամ պարտք ունեինք։ Հիմա ապրում ենք վարձով, ոսկեղենս 18 տարի է գրավ է դրված։ Բուժումները շատ դժվար էին տրվում ու - [Հոգևոր որոնումներով դեպի Հնդկաստան. մաս 3-րդ` Սադհգուրու](https://ampop.am/spiritual-journey-from-armenia-to-india-part3/) - «Ուր ձեր գանձերն են, այնտեղ և ձեր սրտերը կլինեն» (Մատթ. 6:21) Աշրամի երկրային կյանքը երկնայինին կապող կամուրջներն այստեղի տաճարներն են։ Դհյանալինգա և Դևի Բայրավիի ժամանակակից տաճարներն իրենց գոյությամբ պարտական են Սադհգուրուին և աշրամի կյանքի էներգետիկ կենտրոններն են համարվում։ Տաճարների ստեղծման պատմության մեջ կան բազմաթիվ խորհրդավոր դրվագներ (համաձայն այդ պատմություններից մեկի, օրինակ, Դհյանալինգայի օծման 8 ամիսների - [Հոգևոր որոնումներով դեպի Հնդկաստան. մաս 1-ին՝ ճանապարհ](https://ampop.am/spiritual-journey-from-armenia-to-india/) - «Եթե ինչ-որ բան ցանկանում ես ամբողջ սրտով, ողջ Տիեզերքը կնպաստի դրա կատարմանը» Պ. Կոելյո Կարծում եմ՝ հոգևոր «գանձեր» որոնող յուրաքանչյուր ոք կյանքում գոնե մեկ անգամ պետք է լինի Հնդկաստանում։ Այդպես, մոտ 4-5 տարի առաջ Հնդկաստան այցելությունը հայտնվեց իմ կյանքի անելիքների ցանկում։ Հետո սկսվեց քովիդ-պատերազմ-անորոշություն շրջանը։ Եվ ինչպես փոքր տղան ժամանակ առ ժամանակ, աչքերը կկոցած, նայում - [Հոգևոր որոնումներով դեպի Հնդկաստան. մաս 2-րդ՝ կյանքը աշրամի «մեղվաբնում»](https://ampop.am/spiritual-journey-from-armenia-to-india-part2/) - Երբևիցե հաշվե՞լ եք, թե օրվա ընթացքում քանի անգամ եք շնորհակալություն հայտնում։ Եթե ինձ հարցնեին՝ ինչպես մի քանի բառով կբնութագրեի կյանքն աշրամում, կսկսեի այսպես՝ ոտաբոբիկ, լուռ, շնորհակալությունը սրտում... Կյանքն աշրամում յուրահատուկ է։ Ուղևորությունից առաջ որոշ բաներ կարդացել էի, բայց, ինչպես ասում են, ավելի լավ է մեկ անգամ լինել... Առաջին բանը, որ ինձ խնդրում են, հանել կոշիկները - [Ապատեղեկատվության դեմ պայքա՞ր, թե՞ դրա բացակայություն](https://ampop.am/fighting-the-invisible-enemy/) - Ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացման պարագայում յուրաքանչյուր ոք կարող է սոցիալական ցանցերի, յութուբյան ալիքների միջոցով լսարան հավաքել, տարածել տեղեկատվություն։ Պատերազմական ու ճգնաժամային իրավիճակում էլ ավելի կարևոր է դառնում տեղեկատվության ստուգված լինելը։ 2023-ի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ ռազմական ագրեսիայի ընթացքում տեղեկություն տարածվեց, թե ադրբեջանցիները կոտորել են Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Թաղավարդ և հարակից գյուղերի բնակչությանը։ Այս - [Part 2. The War and Crisis Lead to an Increase in Selective Abortions in Armenia](https://ampop.am/war-and-crisis-bring-to-selective-abortions-increase/) - Editor’s note: comprised of two parts, this publication is prepared in the memory of those boys and girls, whose lives have been interrupted by a decision of mature people. Here we combine seemingly unrelated issues: the problem of selective abortions and the one of increased demand for surrogacy, specifically, among the parents of the soldiers - [Part 1: New Babies Born into Families of Fallen Servicemen](https://ampop.am/parenthood-through-surrogacy/) - Editor’s note: comprised of two parts, this publication is prepared in the memory of those boys and girls, whose lives have been interrupted by a decision of mature people. Here we combine seemingly unrelated issues: the problem of selective abortions and the one of increased demand for surrogacy, specifically, among the parents of the soldiers - [Աբորտ է անում ամեն 4-րդ հղին](https://ampop.am/abortion-in-armenia/) - Աբորտ, հակաբեղմնավորիչներ - [Հայաստանում նորից սկսել են ավելի շատ տղա երեխաներ ունենալ, խզումը մեծացել է](https://ampop.am/having-more-boys-again/) - Հայաստանում ծնվող տղաների և աղջիկների միջև բալանսը նորից խախտվել է։ Տարիներ շարունակ այդ ցուցանիշը մոտենում էր ընդունելի նորմային, սակայն 2022 թվականի տվյալները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում նորմայից շատ տղաներ են ծնվում։ Միջազգային ընդունելի բալանս է համարվում, երբ ծնված ամեն 100 աղջկա հաշվարկով ծնվում է 104-106 տղա։ Հայաստանում այդ թիվը 2022-ին կազմել է 112 տղա՝ - [Armenian parents have started having more boys again, the gap has widened](https://ampop.am/having-more-boys-again/) - The balance between boys and girls born in Armenia has been broken again. For years, that indicator was close to the acceptable norm, but the data of 2022 show that more boys than the norm are born in Armenia. An internationally acceptable balance is considered when 104-106 boys are born for every 100 girls born. - [EAEU-Iran trade: Who benefits more?](https://ampop.am/eurasian-economic-union-iran-free-trade/) - After the signing of the temporary agreement on preferential trade between Iran and EAEU, the trade turnover between Armenia and Iran increased significantly, but the interests of Armenia were not satisfied by that agreement as much as the interests of Russia and Kazakhstan. In 2018, following extensive negotiations, a temporary agreement on preferential trade was - [ԵԱՏՄ-Իրան առևտուր. ո՞ւմ է այն ավելի ձեռնտու](https://ampop.am/eurasian-economic-union-iran-free-trade/) - Իրանի ու ԵԱՏՄ միջև ազատ առևտրի մասին ժամանակավոր համաձայնագրի ստորագրումից հետո Հայաստան-Իրան առևտրաշրջանառությունը զգալիորեն աճել է, բայց այդ համաձայնագրից Հայաստանի շահերը չեն բավարարվել նույնքան, որքան Ռուսաստանի և Ղազախստանի շահերը։ Տևական բանակցություններից հետո 2018 թվականին ԵԱՏՄ-ի և Իրանի միջև ստորագրվեց արտոնյալ առևտրի վերաբերյալ ժամանակավոր համաձայնագիրը։ Դա նշանակում է, որ Իրանից ԵԱՏՄ հարյուրավոր ապրանքատեսակների ներմուծման պարագայում սահմանվածից - [Stifling own pain: Most of forcibly displaced from Artsakh suffer a posttraumatic distress](https://ampop.am/combat-related-ptsd-of-nk-artsakh-population/) - Marina, 67, displaced from Artsakh with her son, her daughter-in-law and their two kids has found herself in the town of Abovyan in Kotayq, in the Sports and Culture Complex after Gagik Tsarukyan, which is currently turned into a temporary shelter for part of displaced persons from Artsakh. She says, they long for their home - [A story of a mother: Mrs. Alla fled Artsakh with only the bodies of her sons](https://ampop.am/brothers-killed-in-last-attack-of-azerbaijan-on-artsakh/) - Brothers Samvel and Arsen Stepanyans died within a few hours’ span on 19 September, the day Azerbaijan launched an assault against Artsakh; Samvel was killed in the Yeghnikner military base, Arsen died near the village of Tchankatagh in the neighborhood of Stepanakert. Arsen, 19, and Samvel, 21, both machine gunners, were contract military servicemen in - [Fleeing to Survive: Evacuation of Artsakh Population](https://ampop.am/desperate-flee-from-nk-to-escape-of-the-azerbaijani-army/) - Zamira, a forcibly displaced woman from Nagorno-Karabakh (Artsakh), lives with her husband, their youngest son, and her mother in a rented rundown house in Yerevan. The family shares the events that unfolded between 19 and 28 of September in turn. Zamira’s voice and eyes reveal the reality of the ordeal the family has gone through. - [Users of the Armenian Socket: Electricity Trading and Energy Links in the Region](https://ampop.am/armenia-export-and-import-of-electricity/) - Based on 2022 data, electricity exports represented 1.7% of Armenia's overall exports. This is a noteworthy statistic, as electricity stands as the fifth most exported commodity from Armenia. Outranking electricity in exports are four other goods: copper and molybdenum ore, cigarettes, and ethyl alcohol. Armenia primarily exports its electricity to Georgia and Iran. Up until - [Հայաստանի վարդակից օգտվողները․ հոսանքի առևտուրն ու էներգետիկ կապերը տարածաշրջանում](https://ampop.am/armenia-export-and-import-of-electricity/) - 2022 թ.-ի տվյալներով՝ էլեկտրաէներգիայի արտահանումը կազմել է Հայաստանի ընդհանուր արտահանման 1,7 %-ը։ Եվ դա լուրջ ցուցանիշ է, քանի որ հոսանքը 5-րդ տեղն է զբաղեցնում Հայաստանից ամենաշատ արտահանվող ապրանքների ցանկում։ Դրանից ավելի շատ արտահանվում են 4 ապրանքատեսակներ՝ պղնձի ու մոլիբդենի հանքաքարերը, սիգարետն ու էթիլ սպիրտը։ Հայաստանից էլեկտրաէներգիա հիմնականում արտահանվում է Վրաստան և Իրան։ Մինչև 2023թ․-ի հունվար - [National security concerns due to skyscrapers towering in Yerevan. Part 2](https://ampop.am/impact-of-real-estate-market-on-demographics-part-2/) - Architect Albert Zurabyan says Yerevan has a master plan that is undergoing regular changes to keep up with the arising demands; yet, the lack of efficient management and control mechanisms have let the construction industry turn into a source of financial interest that outweighs the guiding principles and the integrity of urban planning. “Construction is - [Ո՞ւր են հոսում պետական փողերը, ինչքա՞ն և ինչպե՞ս․ Մասնակցիր նաև թեստին](https://ampop.am/where-does-the-state-money-flow-in-armenia/) - Loading... Գերատեսչությունների ծախսերը նման մանրամասնությամբ իրականում հասանելի են, որովհետև դրանք բյուջեի կատարողականի մաս ես։ Այդ կատարողականը լույս է տեսնում երեք ամիսը մեկ ու տեղեկացնում է՝ նախատեսված ծրագրերից ու բնականաբար ծախսերից որքանն է կատարվել։ Եթե չի կատարվել՝ ինչու։ (Քուիզում ներկայացված գրաֆիկները կարող եք տեսնել այստեղ)։ Ընդ որում, քանի որ ամեն ինչ մանրամասնորեն գրված է, լինում են - [էներգետիկայի ճյուղը ծաղկում է, էներգետիկները՝ պակասում․ փոխարինող սերունդ չկա](https://ampop.am/shortage-of-key-workers-in-the-energy-sphere/) - Հայաստանի էներգետիկ ապագան վստահելի ձեռքերում է, բայց այդ ձեռքերը գնալով ավելի ու ավելի են քչանում։ Նոր ատոմակայան կառուցելու մասին քննարկումների, 5 տարում արևային կայանների արտադրած էլեկտրաէներգիայի ծավալների գրեթե 600 անգամ աճի մասին արձանագրումների ֆոնին արձանագրվում է նաև՝ Հանրապետությունում ռազմավարական համարվող ոլորտում մասնագետների պակաս կա։ «Մարդիկ 10 000 վոլտի, 35 000 վոլտի հետ են աշխատում։ Ցածրն - [National security concerns due to skyscrapers towering in Yerevan. Part 1](https://ampop.am/impact-of-real-estate-market-on-demographics/) - Editor’s note: The numerous construction sites throughout Yerevan are causing inconveniences for its residents. Excessive construction dust has become a daily part of life in the city, exceeding allowable levels. As construction progresses, it involves the installation of infrastructure such as gas lines, sewage systems, and electrical power lines. Unfortunately, these often disrupt streets and - [Նյութական վնասներ հոսանքազրկումից և լարման տատանումներից․ ո՞ր դեպքում է ՀԷՑ-ը փոխհատուցում](https://ampop.am/electricity-network-operator-responsibilities-for-fixing-power-cuts/) - Գեղարքունիքում էլեկտրաէներգիա սպառող ամեն բաժանորդի հաշվով տարեկան միջինում 20 անգամ հոսանքի անջատում է լինում։ Այս ցուցանիշով Գեղարքունիքը կրկնակի գերազանցում է Հայաստանի միջին ցուցանիշը։ Ավելի քիչ անջատումներ լինում են Արարատի մարզում ու Երևանում՝ ամեն բաժանորդի հաշվով տարեկան 5 անգամ։ [Եթե թիվը անհավանական է թվում, հիշեք, որ որոշ բաժանորդներ կարող են ընդհանրապես չունենալ անջատումներ, որոշները՝ ունենալ ավելի - [Նոր ատոմակայանի վերաբերյալ էներգետիկների կարծիքները խիստ տարբեր են](https://ampop.am/experts-opinions-on-construction-of-new-nuclear-power-plant/) - Հայաստանում նոր ատոմակայան կառուցելու վերաբերյալ քննարկումները շարունակվում են ինչպես պաշտոնական, այնպես էլ մասնագիտական մակարդակներում։ Այն, որ առանց ատոմակայանի հնարավոր չի լինելու անգամ ներքին պահանջարկը բավարարել, մասնագիտական շրջանակում բոլորն են վստահ։ Այդ համոզմունքը ոլորտի ավելի քան երկու տասնյակ ներկայացուցիչներ վերահաստատել են օգոստոսի սկզբին կայացած «Նոր ատոմային բլոկը ՀՀ էներգետիկ և ազգային անվտանգության համատեքստում» քննարկման ժամանակ։ Իրավիճակ - [Շոկահարող միացում․ ՀԷՑ-ի նոր բաժանորդ դառնալը` թանկ հաճույք](https://ampop.am/new-tariffs-for-new-electricity-customers/) - 2023թ․ ապրիլի 1-ից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի բաժանորդ դառնալը բավականին ծախսատար հաճույք է դարձել։ Մասնավորապես, առանձնատունը կամ առևտրային օբյեկտը մայրաքաղաքում ցանցին միացնելը կկազմի 282 հազար դրամ, իսկ հանրապետության այլ տարածքներում՝ 234 հազար դրամ նախկին 65 հազար և 53 հազար դրամի փոխարեն։ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի անդամ Սերգեյ Աղինյանը միացման վճարների նման կտրուկ բարձրացումը պայմանավորում է - [Աբխազական ֆրոնտում՝ առանց փոփոխության․ մշուշոտ երկաթուղու քաղաքական արգելակները](https://ampop.am/economic-benefits-of-the-abkhaz-railway-for-armenia/) - Հայաստանից Վրաստանի տարածքով Ռուսաստան գնացող ճանապարհի Լարսի հատվածը 2022 թվականին միայն բեռնատարների կամ առհասարակ բոլոր մեքենաների համար փակ է եղել 30 օր։ Սա վերաբերում է միայն եղանակի պատճառով փակ լինելուն, ինչի մասին վկայում են ՀՀ ԱԻՆ-ի տվյալները։ Սրանից բացի, Լարսը փակվել է նաև բյուրոկրատական պատճառներով, իսկ ծիրանի արտահանման սեզոնին այնտեղ եղել են ձգձգումներ, հարյուրավոր բեռնատարների - [Strawberries in the snow: overcoming resistance to introduce new technologies in Armenian agriculture](https://ampop.am/perceptions-of-role-of-technologies-in-rural-areas/) - Farmer Garegin Muradyan has been growing strawberries for 5-6 years in the village of Tavshut, in the Shirak region of Armenia, on a field that is covered only with a net, without the possibility of heating, without additional “excesses”. He says he’s doing well. “At first I didn’t believe in the result either, but then - [Հիփոթեքային վարկի տոկոսագումարները եկամտահարկի հաշվին․ Ի՞նչ է փոխվում](https://ampop.am/mortgage-interest-covered-through-income-tax/) - Երկար ծամծմված նախագիծը, որ սպառնում էր հիփոթեքով տուն գնողներին, ընդունվեց կառավարության օգոստոսի 19-ի նիստին։ Այն դեռ պետք է որպես օրենք հաստատվի Ազգային ժողովում, և քիչ հավանական է, որ որևէ անսպասելի բան լինի։ Նախագիծը ենթադրում է, որ Երևանում հիփոթեքով բնակարան գնողները այլևս չպետք է կարողանան իրենց վարկի տոկոսագումարները մարել եկամտահարկի հետվերադարձի միջոցով։ Սա կվերաբերի Երևանի բնակարաններին, - [Նոր ատոմակայան, բարդ ընտրություն․ էֆեկտիվությո՞ւն, թե՞ էներգետիկ անկախություն](https://ampop.am/new-nuclear-power-plant-in-armenia/) - Խմբագրի կողմից․ Ի՞նչ տիպի ատոմակայան է հարկավոր Հայաստանին։ Այն, որ Հայաստանին անհրաժեշտ է կառուցել նոր ատոմակայան, կարծես որոշում կայացնողներից ոչ ոք կասկածի տակ չի դնում, քանի որ նոր ատոմակայանի կառուցումը հիմնավորվում է Հայաստանում էներգետիկ անկախության պահանջով։ Գործող ատոմակայանը Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի ստացման գործում առանցքային դեր ունի։ Սակայն այն, կարելի է ասել, սպառել է իրեն դեռևս 2016 - [Which of the models? A challenging choice between efficiency and the country's energy independence](https://ampop.am/new-nuclear-power-plant-in-armenia/) - Editor’s note: What model of nuclear power plant is best for Armenia? It seems none of the decision-makers questions the urge for Armenia to build a new NPP, for it is justified by the urge to ensure Armenia’s energy independence. The operating NPP is fundamental in providing Armenia with electric power. Yet, the plant’s exploitation - [Ի՞նչ արժե հայրենիքին ծառայելը կամ ՊՆ-ի ներկա/նախկին առաջարկները](https://ampop.am/reforms-of-ra-ministry-of-defense/) - Խմբագրություն․ վերջին տարիներին Պաշտպանության նախարարությունը հաճախ է հանդես գալիս զինվորական ծառայությանը վերաբերող այնպիսի առաջարկներով, որոնց հիմքում, հավանաբար, մեկ նպատակ կա՝ բանակում ծառայությունը ֆինանսական տեսանկյունից այնքան գրավիչ դարձնել, որ պարտադիր զինծառայողների մոտ ցանկություն առաջանա անցնել պայմանագրային ծառայության այն գիտակցմամբ, որ այդ ծառայության մաս կարող է կազմել նաև մարտական գործողություններին մասնակցությունը։ Այդպիսին էր «Ես եմ» ծրագիրը, որը - [Ելակը լեռներում․ Գյուղոլորտում նոր տեխնոլոգիաների դերի ընկալումները](https://ampop.am/perceptions-of-role-of-technologies-in-rural-areas/) - Գյուղատնտես Գարեգին Մուրադյանն արդեն 5-6 տարի Շիրակի մարզի Թավշուտ գյուղում զբաղվում է ելակի մշակմամբ մի դաշտում, որը ծածկված է միայն ցանցով՝ առանց տաքացման հնարավորության, առանց հավելյալ «ճոխությունների»։ Ասում է՝ լավ էլ ստացվում է։ «Սկզբից դե ես էլ չէի հավատա արդյունքին, բայց հետո սիրահարվեցի, ինչխ-որ քաշեց անընդհատ, մտա-հելա, սկսեցի սիրել էս գործը», - նշում է Գարեգինը, - [Advantages and Challenges of Solar Plant Operations in a Liberalized Electricity Market](https://ampop.am/operating-solar-plants-in-free-electricity-market/) - Since February 1, 2022, the introduction of liberalized market relations in the electricity market has provided solar plant operators with the opportunity to function independently and, if desired, participate in the purchase and sale of electricity. In essence, prior to market liberalization, solar energy production plants had a sole buyer for the electricity they generated, - [New suppliers emerging in the wholesale electricity market in Armenia](https://ampop.am/how-the-wholesale-electricity-market-works-in-armenia/) - Consumers in the wholesale electricity market have long been utilizing the electronic platform known as the "Market Management System" (MMS), which enables them to explore and select alternative electricity suppliers apart from the well-known provider “Electric Networks of Armenia” CJSC (ENA). These open market dynamics are relatively recent within the electricity sector, with practical implementation - [Արևային կայանների գործարկման օգուտներն ու ռիսկերը էլեկտրաէներգիայի ազատ շուկայում](https://ampop.am/operating-solar-plants-in-free-electricity-market/) - Ազատ շուկայական հարաբերությունները, որոնք ներդրվել են էլեկտրաէներգիայի շուկայում 2022թ․ փետրվարի 1-ից, արևային կայաններ շահագործողներին ևս հնարավորություն է տալիս գործել անկախ, և ցանկության դեպքում, զբաղվել էլեկտրաէներգիայի առքուվաճառքով։ Այսինքն՝ եթե մինչև շուկայի ազատականացումն արևային էներգիայի արտադրությամբ զբաղվող կայանների արտադրած էլեկտրաէներգիայի միակ գնորդը ՀԷՑ-ն էր, ապա ազատականացումից հետո նրանք հնարավորություն են ստացել գտնել այլ գնորդներ և ՀԷՑ-ին վճարել - [ՀՀ-ում վերականգնվող էներգետիկայի ծավալները, դրական ու բացասական կողմերը](https://ampop.am/advantages-and-disadvantages-of-renewable-energy/) - Հայաստանում արևային կայանների արտադրած էլեկտրաէներգիայի ծավալները վերջին 5 տարում աճել են 596 անգամ, այո, գրեթե 600 անգամ։ Արտադրված էլեկտրաէներգիան 2017 թվականի 0,4 մլն կիլովատտ-ժամից 2022 թվականին հասել է 238,4 մլն կիլովատտ-ժամի։ Նկատենք, որ տարբերությունը՝ 238 միլիոն է։ Դա նշանակում է, որ նույնքանով նվազել է այլ աղբյուրներից էլեկտրաէներգիայի ստացման անհրաժեշտությունը։ Իսկ որքան աճում է արևային էլեկտրաէներգիայի - [Ջերմոցային գազերի մտահոգիչ աճ Էլեկտրաէներգիայի արտադրության և սպառման հետևանքով](https://ampop.am/carbon-dioxide-emissions-from-electricity/) - Էներգետիկայի ոլորտի գործունեության հետևանքով մթնոլորտ են արտանետվում առողջապահության և կլիմայի փոփոխության տեսանկյունից խիստ մտահոգիչ այնպիսի ջերմոցային գազեր, ինչպիսիք են՝ ածխածնի երկօքսիդը (CO2), մեթանը (CH4) և ազոտի օքսիդը (N2O)։ Ածխածնի երկօքսիդը՝ CO2-ը, մթնոլորտում մնում է մինչև 1000 տարի, մեթանը՝ մոտ մեկ տասնամյակ, իսկ ազոտի օքսիդը՝ շուրջ 120 տարի: Սա նշանակում է, որ դեռ տասնյակ տարիներ առաջ - [Այլընտրանքի արժեքը. էլեկտրաէներգիայի մեծածախ շուկայում նոր մատակարարներ կան](https://ampop.am/how-the-wholesale-electricity-market-works-in-armenia/) - էլեկտրաէներգիայի մեծածախ շուկայի սպառողները տևական ժամանակ է օգտվում են «Շուկայի կառավարման ծրագրի» (ՇԿԾ) էլեկտրոնային հարթակից, որտեղ հնարավոր է տեղեկանալ և ընտրել ՀԷՑ-ին այլընտրանք հանդիսացող էլեկտրաէներգիայի մատակարարներից։ Այսպիսի ազատ շուկայական հարաբերությունները էլեկտրաէներգիայի շուկայում համեմատաբար նոր են։ Գործնական փուլը մեկնարկել է 2022թ․ փետրվարից, իսկ օրենսդրական դաշտում այդ ուղղությամբ աշխատանքներ տարվում են 2017թ․-ից։ Այս տարվա փետրվարի 1-ից այն - [Ադրբեջանը անհանգստացած է Քըլըչդարօղլուի հաղթանակի հավանականությամբ](https://ampop.am/turkey-2023-election-erdogan-kilicdaroglu/) - Թուրքիայում մայիսի 14-ի նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ Թուրքիայի նախագահի թեկնածու, Ժողովրդահանրապետական կուսակցության (CHP) նախագահ Քեմալ Քըլըչդարօղլուի՝ «Նոր մետաքսի ճանապարհ» նախագծի վերաբերյալ ներկայացրած քարտեզը զգալի աղմուկ է բարձրացրել ինչպես Թուրքիայում, այնպես էլ Ադրբեջանում։ Բանն այն է, որ միասնական ընդդիմության առաջնորդի ներկայացրած քարտեզում դեպի Չինաստան ձգվող «թուրքական ճանապարհը» շրջանցում է Ադրբեջանը։ Այս դիպվածն ակնհայտորեն հարուցել է - [Հողի նշանակությունը՝ գլոբալ տաքացման խնդրի դեմ պայքարում](https://ampop.am/soil-and-climate-change/) - Հողը մարդկությանն ապահովում է սննդի մեջ օգտագործվող մթերքների զգալի մասով, ջրով, շինանյութերով, վառելիքով և այլն: Այն տարեկան մաքրում է քիմիական նյութերով աղտոտված տասնյակ հազարավոր խորանարդ կմ ջուր։ Հողի կառուցվածքը և կլիմայի փոփոխությունը սերտորեն կապված են միմյանց հետ: Մի կողմից հողը նվազեցնում է մթնոլորտ արտանետվող ջերմոցային գազերի բացասական ազդեցությունը, մյուս կողմից՝ օդի բարձր ջերմաստիճանի պատճառով առաջանում - [Free, yet unavailable: barriers Ukrainian refugees in Armenia face getting medical care](https://ampop.am/free-but-unavailable-medical-care-for-ukrainian-refugees/) - The influx of people to Armenia from Ukraine has increased since the Russian-Ukrainian war began in February 2022. Among them are both citizens of Ukraine and hundreds of citizens of the RA who have moved there during the last three decades. Some of them have preserved their citizenship, while others have obtained dual citizenship. Yet, - [Վերականգնվող էներգետիկան Հայաստանի համար անգնահատելի արժեք](https://ampop.am/renewable-energy-potential-in-armenia/) - Մարդու կենսագործունեության և զարգացման համար անհրաժեշտ է էներգիա՝ էլեկտրական, ջերմային, տրանսպորտային։ Իսկ տեխնոլոգիական զարգացումը բերում է էներգիայի սպառման ավելի մեծ ծավալների։ Այս պահանջարկը բավարարելու համար երկրի ընդերքից արդյունահանվող ռեսուրսները՝ հանածո վառելիքը կամ էներգակիրները, սպառվում են ավելի մեծ արագությամբ, քան դրանք ստեղծվում են բնության կողմից։ Էներգիայի բնական աղբյուրներն ընդունված է բաժանել երկու խոշոր խմբի՝ չվերականգնվող և - [Մանկամահացության ամենաբարձր ցուցանիշները Սիսիանում և Ապարանում](https://ampop.am/infant-mortality-rate-in-armenia/) - Վերջին 10 տարում Հայաստանում մանկական մահացությունների թիվը նվազել է 47%-ով։ Եթե 2012 թ.-ին մինչև մեկ տարեկանների շրջանում մահացել է 458 երեխա, ապա տասը տարի անց՝ 2022-ին, այդ թիվը եղել է 243: Որպեսզի պատկերն ավելի ճշգրիտ ներկայացվի, կարևոր է նաև ուսումնասիրել 1000 ծնվածների հաշվով մահվան դեպքերի քանակը։ Ըստ այդմ, 2022 թվականին ամեն 1000 ծնված երեխաներից 7-ը - [Russia-Ukraine war: 2022 witnesses a fourfold growth in money transfers from Russia to Armenia](https://ampop.am/transfers-from-russia-to-armenia-increased-4-times/) - About 5.2 billion USD were transferred to Armenia in the last year by individuals through banks, which is an unprecedented figure in the history of transfers to Armenia. This is a 2.5-time growth as compared to the 2.1 billion USD transferred to the country in the previous year of 2021. A lion’s share of the - [Away From Home: Stories of Ukrainian Women Fleeing War](https://ampop.am/women-refugees-from-ukraine/) - 10.5 million people were forcibly displaced—within Ukraine or across its borders—within just one month of Russia’s full-scale invasion on February 24, 2022. By November of that year, the United Nations had recorded more than 15.8 million border crossings out of Ukraine. By the same month, Europe was hosting around 7.9 million displaced Ukrainians. Moldova, in - [Russians receive a cold welcome in Georgia](https://ampop.am/life-of-russian-migrants-in-georgia/) - Young Russian Nikita Komorov left his life in Saint Petersburg to move to Tbilisi on 5 March, although Nikita’s ties with Georgia started earlier. He says, by the moment he decided to move to Georgia, he already had about 30 entries to the country since 2010. His love for Georgia was the reason he got - [Բնածին արատներն ու մանկամահացությունը Հայաստանում](https://ampop.am/birth-anomalies-and-child-mortality-in-armenia/) - Բնածին արատները աճել են, մանկամահացությունը նվազել է Հայաստանում - [Ինչպես է գործելու առողջապահական ապահովագրության համակարգը․ մուլտիմեդիա նախագիծ](https://ampop.am/armenia-health-insurance-system/) - Հայաստանը տարածաշրջանում առաջատար է բուժման ծախսերի պատճառով աղքատացող բնակչության թվով։ Այս հիմնավորմամբ էլ առողջապահական ապահովագրության համակարգի ներդրման պատասխանատուները պնդում են, որ համակարգի ներդրումն այլևս հնարավոր չէ հետաձգել։ Առողջության համապարփակ ապահովագրություն կամ ԱՀԱ, որին 2023 թ․-ից, հավանաբար, պետք է պարտադիր միանան ՀՀ բոլոր քաղաքացիները։ Ո՞վ, որքա՞ն և ինչպե՞ս պետք է վճարի բուժծառայությունների համար, ի՞նչ հնարավոր խութեր կան - [Անվճար, բայց անհասանելի բուժօգնություն․ խոչընդոտներ ՀՀ-ում ապաստան ստացած Ուկրաինայի քաղաքացիների համար](https://ampop.am/free-but-unavailable-medical-care-for-ukrainian-refugees/) - 2022թ․ փետրվարից ընթացող ռուս-ուկրաինական պատերազմը պատճառ է դարձել, որ պատերազմի մեկնարկից ի վեր Ուկրաինայից Հայաստան մարդկանց ներհոսքը մեծանա։ Նրանց թվում են ինչպես Ուկրաինայի քաղաքացիներ, այնպես էլ նախորդ երեք տասնամյակներում Հայաստանից Ուկրաինա տեղափոխված հարյուրավոր ՀՀ քաղաքացիներ։ Նրանց մի մասը, ապրելով Ուկրաինայում, պահպանել է ՀՀ քաղաքացիությունը, մի մասն էլ ունի երկքաղաքացիություն։ Բայց անկախ քաղաքացիությունից և ազգությունից՝ պատերազմական - [Համայնքների միավորում և խոշորացում. բնակիչների համաձայնությունը ոչ միշտ է առկա](https://ampop.am/local-self-government-reform/) - Համայնքների միավորումը կամ խոշորացումը նպատակ ուներ ապակենտրոնացնել համայնքային կառավարումը և հանել մարզպետարանները: - [Հոսանքի ազատ առքուվաճառք․ Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի ազատականացումը հաստատուն քայլերով մոտենում է սպառողներին](https://ampop.am/free-electricity-market-in-armenia/) - Պատկերացրեք կա էլեկտրաէներգիայի շուկա, որտեղ մուտք ունի ցանկացած քաղաքացի և նա կարող է ընտրություն կատարել հոսանք վաճառողների առաջարկներից՝ հաշվի առնելով գինը, պայմանները և/կամ վաճառողի հնարավորությունները։ Այս սցենարը դանդաղ, բայց հաստատուն քայլերով մոտենում է Հայաստանի սպառողներին։ Սա բխում է էլեկտրաէներգետիկական շուկայի ազատականացման քաղաքականությունից, որ հիմա վարում է Հայաստանը։ Դա նշանակում է, որ էլեկտրաէներգիան, որպես ապրանք, կվաճառվի - [Continuing Trainings with Public Relations Specialists](https://ampop.am/data-literacy-second-workshop/) - "Journalists for the Future" NGO continues to contribute public relations (PR) specialists of state departments to form and deepen skills while dealing with data. Another workshop on "Data Literacy" was held on May 25-26. This time, there were participants from the Government, the Investigative Committee, the Police, the Audit Chamber, the Supreme Judicial Council, the - [Հաշմանդամություն ունեցող մարզիկների պետական պարգևատրումները Հայաստանում](https://ampop.am/how-arm-gov-awards-the-best-athletes-with-disabilities/) - Գարնան սկիզբն է, եղանակը թույլ է տալիս բացօթյա մարզումներ անցկացնել։ Հայաստանի հաշմանդամային սպորտի առաջատարներից Ստաս Նազարյանը, ով զբաղվում է սայլակավազքով (ամառային մարզաձև) և լեռնադահուկային սպորտով, այս տարի՝ մարտի կեսերին, առաջին անգամ սայլակավազքի իր պարապմունքը կազմակերպել է ոչ թե տանը՝ սպորտային սայլակը սարքի վրա հարմարեցնելով, այլ Հրազդանի կիրճում։ Պատրաստվում է 2,5 կմ քշել դեպի Դավթաշենի կամուրջ - [Չեմպիոններ ու մեդալակիրներ պատրաստող մարզիչների դրամական խրախուսման չափերը](https://ampop.am/how-armenian-government-awards-the-best-coach/) - Մարզիկները միայն սեփական ուժերով չէ, որ հայտնվում են միջազգային մրցումների պատվո հարթակներին։ Այդ հարցում մեծ ներդրում ունեն նաև մարզիչները։ «Ամփոփ Մեդիան» անդրադարձել է արդեն, թե ինչպես է գործում առաջատար մարզիկներին դրամական խրախուսման միջոցներ տրամադրելու համակարգը Հայաստանում։ Մարզիկներին բարձունքների հասցրած մարզիչները հիմնականում մնում են ստվերում։ Նրանց մասին որպես կանոն հիշում են, երբ մարզիկների ելույթները չեն արդարացնում - [Որքան և ինչպես է վճարում ՀՀ կառավարությունը հաջողություններ գրանցած մարզիկներին](https://ampop.am/how-armenian-government-awards-the-best-athletes/) - 2022թ․ դեկտեմբերին հանրությանը ներկայացվեցին «Տարվա 10 լավագույն մարզիկներ» մրցույթի արդյունքները։ Լավագույն տասնյակում ընդգրկվեցին անցնող տարվա ընթացքում մի շարք մարզաձևերի միջազգային մրցույթներում հաջողության հասած մարզիկները։ Մարզիկներից յուրաքանչյուրին պետությունը պարգևատրեց 5 մլն դրամով։ Սա պետությունից նրանց հատկացված դրամական խրախուսման միջոցներից միայն մեկն է։ Դրամական պարգևները մեկ մարզիկի օրինակով Լավագույնների շարքում է նաև Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, մարմնամարզիկ - [Հետվճարի անհավասար պայմաններ թոշակներն անկանխիկ ստացողների համար](https://ampop.am/monthly-cashback-for-pensioners-non-cash-transactions/) - 75-ամյա Լյուբով Կարապետյանն ամեն անգամ գնումներ կատարելու համար «թոշակի քարտ»-ը տալիս է դստերը։ Ոչ տարիքից է գանգատվում, ոչ տեղաշարժվելուց, ոչ էլ տեխնիկական նորամուծություններից․ սիրով իր առևտուրն ինքնուրույն կաներ։ Սակայն բակի խանութներից որևէ մեկն անկանխիկ վճարումներ չի ընդունում։ Իսկ նա ոչ ուզում է այլ թաղամաս գնալ՝ մեծ խանութներից օգտվելու, ոչ էլ բաց թողնել պետության առաջարկած ամսական - [Պատառիկներ հարևան անճանաչ Իրանից․ մաս 2-րդ](https://ampop.am/discovering-iran-part-2/) - Այս հատվածում կպատմեմ Իրանում հագուստի սահմանափակումներից, սոցցանցերից օգտվելու արգելքներից, առևտրից, սոցիալական խնդիրներից, բայց եթե դեռ չեք կարդացել ակնարկիս առաջին մասը, ապա խորհուրդ կտամ՝ նախքան սա, արագ անցեք առաջին հատվածով, որը հասանելի է այստեղ՝ Պատառիկներ հարևան անճանաչ Իրանից․ մաս 1-ին՝ իմանալու համար, թե ինչպես է հնարավոր հասնել Թեհրան, կապվել տուն՝ հարազատներիդ ասելու, որ նորմալ տեղ ես - [Պատառիկներ հարևան անճանաչ Իրանից․ մաս 1-ին](https://ampop.am/discovering-iran-part-1/) - Իրանի քաղաքացիներն այս օրերին սկսում են նոր տարվա պատրաստություն տեսնել։ Այո, փետրվարի կեսերից, քանի որ Ամանորը կամ պարսկերեն՝ Նոուռուզը, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում նշում են մարտի 21-ին։ Հայաստանի հարևան երկրում սպասում են 1402 թվականի գալստին՝ իրենց թվարկությամբ։ Դժվար թե ես այդ օրերին այնտեղ լինեմ, սակայն անցած տարվա դեկտեմբերի վերջին, երբ մեզ մոտ էին պատրաստվում դիմավորել 2023 - [Բորիս Նեմցով. մարդ, ով համարձակվեց քննադատել Վլադիմիր Պուտինին. Dolce Welle](https://ampop.am/boris-nemtsov/) - 2015 թ-ի փետրվարին Ռուսաստանի ընդդիմության առաջնորդ Բորիս Նեմցովին սպանեցին: Ութ տարի է անցել, սակայն դրդապառճառները դեռ մնում են առեղծվածային: Ներկայացնում ենք Dolce Welle գերմանական պարբերականում 2020թ․-ին՝ Նեմցովի սպանության տարելիցին հրապարակված նյութի հայերեն տարբերակը։ Դեպքը տեղի է ունեցել 2015թ-ի փետրվարի 27-ին Մոսկվայում: Ընթրիքից հետո՝ ուկրաինացի ընկերուհու հետ կամրջով զբոսնելու ժամանակ, անհայտ հանցագործը հանկարծակի կրակ է բացել - [Ամուլսարը՝ կրկին օրակարգում․ սահմանված է շահագործման նոր ժամկետ](https://ampop.am/amulsar-mine-is-in-the-spotlight-again/) - Հայաստանի կառավարությունը մտադիր է սկսել Ամուլսարի հանքի շահագործումը։ Սրա մասին կարելի է եզրակացնել՝ դիտարկելով կառավարության հնգամյա միջոցառումների ծրագիրը։ Այն գործադիրի նիստում ընդունվեց նոյեմբերի 18-ին, առանց «աղմուկի»։ Ինքնին պարզ է, որ կառավարության ընդամենը կեսժամանոց նիստի ընթացքում շուրջ 1500 էջանոց փաստաթուղթը չէր կարող ներկայացվել ամենայն մանրամասնությամբ։ Պարզ է նաև, որ կառավարությունը կխուսափեր այս կնճռոտ թեման առանձնահատուկ արծարծելուց։ - [2023: state funding of healthcare and a transition to health insurance](https://ampop.am/2023-healthcare-spending-in-armenia/) - The 2023 state budget of Armenia envisions an increase in the funding of the healthcare by 4%, as compared against this year’s funding; and yet, the index will only comprise 1.6% of the country’s GDP. The state budget of Armenia is expected to collect AMD 2 trillion 364 billion in revenues, with AMD 2 trillion - [A Special Publication on Healthcare Issues in Armenia](https://ampop.am/access-to-health-care_special_issue/) - The “Healthcare in Armenia: Quality, Access, Affordability” special issue published by Ampop Media is an attempt to clearly and graphically represent the situation that exists in the healthcare system of the Republic of Armenia. This publication became possible due to the partnership between "Journalists for the Future" NGO and Friedrich Ebert Foundation. We were curious - [2022թ․-ին փոխանցված տրանսֆերտների 69%-ը Ռուսաստանից է](https://ampop.am/transfers-from-russia-to-armenia-increased-4-times/) - Նախորդ տարի ֆիզիկական անձինք բանկերի միջոցով արտերկրից Հայաստան են փոխանցել մոտ 5,2 մլրդ դոլարին համարժեք գումար, սա Հայաստան փոխանցված տրանսֆերտների պատմության մեջ աննախադեպ ցուցանիշ է։ Նախորդ՝ 2021թ․-ի փոխանցումների (ավելի քան 2,1 մլրդ դոլարին համարժեք գումար) համեմատ, 2,5 անգամ աճել են։ Փոխանցումների առյուծի բաժինը` շուրջ 3,6 մլրդ դոլարին համարժեք գումարը, կատարվել է Ռուսաստանի Դաշնությունից: Այս թիվը - [Հատուկ համար նվիրված ՀՀ առողջապահական համակարգում առկա խնդիրներին](https://ampop.am/access-to-health-care_special_issue/) - Ներկայացնում ենք «Ամփոփ Մեդիայի» կողմից հրապարակված «Առողջապահությունը Հայաստանում. որակ, մատչելիություն, հասանելիություն» խորագիրը կրող առցանց հատուկ համարը, որով փորձ է արվել պարզ և պատկերավոր ներկայացնել այն իրավիճակը, որն առկա է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահական համակարգում։ Մեզ հետաքրքրում էր, թե որքանով է արդյունավետ պետության վարած քաղաքականությունն առողջապահության ոլորտում՝ հատկապես 2020թ-ի համաճարակի և 44-օրյա պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած մասշտաբային - [Հայաստանյան դեղ ներմուծողներն ու արտադրող-արտահանողները 1000 խոշոր հարկատուների շարքում](https://ampop.am/major-taxpayers-in-medicine-business-of-armenia/) - 2022թ. հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին 1000 խոշոր հարկ վճարողների ցանկում ընդգրկված դեղ ներմուծողների ու արտադրողների կողմից վճարված գումարները կազմել են ընդհանուր վճարած հարկերի 1,1%-ը կամ Դեղագործության մեջ ներգրավված 17 խոշոր հարկատուների կողմից 2022-ին վճարված հարկերը 5,4%-ով կամ ավելի քան 623 մլն դրամով գերազանցել են նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում ոլորտի խոշոր հարկատուների վճարած հարկերի հանրագումարը, թեև 2022-ին նրանց - [Անոմա՞լ, թե՞ բնական երևույթ․ ՀՀ տարածքում երկրաշարժերի ակտիվության մասին](https://ampop.am/earthquakes-in-armenia/) - 2022թ․-ի փետրվարի 13-ին Հայաստանում գրանցված երկրաշարժը՝ 5․4 մագնիտուդով, պատճառ դարձավ, որպեսզի սոցիալական տարբեր հարթակներում հիշեն նախորդ տարվա նույն օրը գրանցված երկրաշարժի մասին, և օրվա ոչ այնքան պատահական լինելու վերաբերյալ հավանականությունների տեսությունից մինչև մարդածին պատճառներ դիտարկվեն։ Մասնագիտական շրջանակներում այս ենթադրությունները միանգամայն մերժվեցին։ ԱԻՆ սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության (ՍՊՏԾ) տնօրենի գլխավոր խորհրդական Հրաչյա Պետրոսյանը հստակեցնում է՝ «օրն - [Դասեր Արաբական գարնան՝ միակը մնացած ժողովրդավարությունից. Bloomberg](https://ampop.am/lessons-from-the-only-remaining-arab-spring-democracy-arm/) - Թունիսում մարդիկ դուրս էին եկել նշելու 7 տարի առաջ հեղափոխության արդյունքում տապալած բռնապետին: Բայց արդյոք ամեն բան այդպես լավ է զարգանում: - [The demographics of a country highly depends on the quality of healthcare](https://ampop.am/demographic-profile-depends-on-healthcare-quality/) - It all started on 24 April 2022 on board of the Moscow-Yerevan flight, or, probably, earlier. At least that was the day Hasmik’s dream seemed to come finally true. Hasmik Aharonyan, who had moved to Moscow upon her parents’ decision from Armavir at an early age of three, had long made her mind to return - [Ածխային էներգիա](https://ampop.am/coal-power/) - ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Դոնալդ Թրամփը նպատակ ունի բարելավել ածխի արտադրությունը։ 2016թ․ քարոզարշավի ընթացքում նա խոստացել է վերականգնել ածուխի արտադրությունը... - [Ինչո՞ւ են կարևոր եղանակային կանխատեսումները․ ՀԷԿ-երի օրինակով](https://ampop.am/importance-of-weather-forecasting/) - Գլոբալ տաքացումը դանդաղ, բայց բազմաթիվ ոլորտների վրա բացասական հետևանքներ է թողնում։ Կլիմայի փոփոխության մասին 4-րդ ազգային հաղորդագրության համաձայն՝ Հայաստանում օդի տարեկան միջին ջերմաստիճանը առաջիկա 80 տարիների ընթացքում կբարձրանա Ցելսիուսի 4,7 աստիճանով, իսկ մթնոլորտային տեղումները կնվազեն 8,3%-ով։ Կլիմայի տաքացմանը զուգահեռ՝ տեղումների քանակի, ինչպես նաև ձյան շերտի տևողության սպասվող կրճատումն իր հերթին կհանգեցնի հանրապետության ջրային ռեսուրսների, արտադրվող - [Արևը ջերմացնում է․․․ նաև տնտեսվարողների դրամապանակը](https://ampop.am/energy-efficiency-and-renewable-energy-potential-in-armenia/) - Գործարանի հսկայածավալ տանիքներն օգտագործելու և այնտեղ ինքնավար արևային ֆոտովոլտային էլեկտրակայան տեղադրելու մասին գործարար Դավիթ Կասամանյանը շուրջ 3 տարի մտածում էր։ Գործի անցավ նախորդ տարի, ու այժմ ընկերության տանիքները հեռվից կարելի է նկատել՝ տեղադրված բազմաթիվ վահանակներով։ Ագրովերամշակմամբ զբաղվող ընկերությունը բավականին շատ էլեկտրաէներգիա է ծախսում, և էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրը նրանց պետք էր օդ ու ջրի պես։ Կասամանյանի - [Մեկուսացնելով Հայաստանը․ Արեւելք-Արեւմուտք տրանսպորտային եւ էներգետիկ ծրագրեր](https://ampop.am/east-west-transport-and-energy-projects/) - Հայաստանը փակ սահմանների և գործող հակամարտությունների հետևանքով տնտեսապես ամենաշատ տուժած երկրներից է Հարավային Կովկասում` մեկուսացված լինելով տարածաշրջանային Արեւելք-Արեւմուտք տրանսպորտային եւ էներգետիկ ծրագրերից: - [էներգետիկ կախվածությունն ու սակագների շուրջ անվերջ սակարկումը](https://ampop.am/energy-dependence-and-tarrifs-in-armenia/) - Հայաստանի սոցիալապես անապահով ընտանիքներն այս տարվա փետրվար ամսից իրենց սպառած 1 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիայի դիմաց կվճարեն նախկինից 10 դրամ ցածր սակագին: - [Մեկուսացնելով Հայաստանը․ Հյուսիս-հարավ տրանսպորտային եւ էներգետիկ ծրագրեր](https://ampop.am/north-south-transport-and-energy-projects/) - Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային եւ էներգետիկ ծրագրերում Հայաստանի մասնակցությունը կախված է իր իսկ դիվանագիտական, տնտեսական եւ ներդրումային ակտիվ քայլերից: Եթե այս ծրագրերում Հայաստանը տարանցիկ երկիր դառնա, դա մասամբ կնվազեցնի երկրի մեկուսացվածությունը արտաքին աշխարհից: - [Տոկիո 2020. հետևություններ և հայացք դեպի Փարիզ 2024](https://ampop.am/armenia-in-olympic-games/) - Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերն ուշացան, սակայն կայացան։ Հայաստանն այն 205 երկրներից մեկն էր, որն այս տարի ուղևորվեց Ճապոնիա՝ մասնակցելու տարվա խոշորագույն մարզական իրադարձությանը։ Աշխարհի լավագույն մարզիկների և մարզական թիմերի մրցության արդյուքում մեդալներ նվաճեցին 93 երկրների ներկայացուցիչներ։ Վերջնարդյունքում լավագույն հնգյակը գլխավորեցին ԱՄՆ-ը, Չինաստանը, Ճապոնիան, Մեծ Բրիտանիան և Ռուսաստանը։ Հայաստանն այս տարի նվաճեց 2 արծաթ և 2 բրոնզ՝ - [COVID-19-ի վնասները մարզաշխարհում. Օլիմպիական խաղերին Հայաստանից 6 մարզիկ է մասնակցում](https://ampop.am/armenia-in-2022-winter-olympics-in-beijing/) - Ծովի մակարդակից ավելի քան 2000 մետր բարձրության վրա, բաց երկնքի տակ մարզվելու հաճույքը Աշոցքի մարզիկները ոչ մի բանի հետ չեն փոխի։ 2020 թ-ին՝ հանրապետական լոքդաունի շրջանում, աշոցքցիների հանդեպ բնության առատաձեռնությունն առավել քան ակնհայտ դարձավ։ Մինչ Երևանում ու հանրապետության տարբեր բնակավայրերում ապրող մարզիկներն անհամբեր մարզասրահների բացմանն էին սպասում, դահուկավազորդ Միքայել Միքայելյանը՝ ընկերների հետ, ամեն օր մարզվում - [Վայրի սառույցի վրա սահելու հաճույքը․ մեկտեղելով էսթետիկան ու էքստրիմը](https://ampop.am/armenia-hiking-ice-skating-on-the-frozen-lake/) - Սպորտն ու արվեստը Մանե Մկրտչյանը սկսել է համադրել, երբ 4 տարեկան էր։ Ազատության և ճախրելու զգացողությունները Մանեին ուղեկցել են 11 տարի շարունակ։ Պրոֆեսիոնալ գեղասահորդուհու կարիերան հանգամանքների բերումով է ընդհատվել․ Երևանում գեղասահքի միակ գործող դպրոցը փակվել էր։ «Տեղափոխվել էինք մարզահամերգային համալիր, մեկ-մեկ Կարապի լճի վրա էինք պարապում։ Կարճ ասած՝ պայմաններ չկային։ Հիմա Հայաստանում դանդաղ, բայց զարգանում է - [Դոպինգ. սպորտ, դեղամիջոցներ և խարդախություն](https://ampop.am/doping/) - Եթե դեղամիջոցը կամ ներարկումը ձեր ոլորտում լավագույնը դարձներ ձեզ, կօգտագործեի՞ք այն։ Անգամ եթե դա խարդախություն լիներ և վնասեր ձեր առողջությունը։ Լենս Արմսթրոնգի, Բեն Ջոնսոնի նմանների, ինչպես և Ռուսաստանի Սպորտի նախարարության պարագայում պատասխանը կլիներ՝ անպայման։ - [Պետությունն անտեսում է հաշմանդամային սպորտի զարգացումը Հայաստանում](https://ampop.am/disabled-sports-in-armenia/) - Հաշմանդամային սպորտը Հայաստանում պետության հոգածությունից դուրս է մնում - [Գեղասահքը Հայաստանում․ որո՞նք են սպորտաձևի զարգացման հիմնական խնդիրները](https://ampop.am/figure-skating-in-armenia/) - Գեղասահքը համեմատաբար նոր զարգացող սպորտաձև է նորանկախ Հայաստանում։ Համացանցում «Գեղասահքը Հայաստանում» կամ «հայ գեղասահորդները» բառակապակցությունները որոնելու դեպքում շատ քիչ տեղեկություն կարելի է ստանալ, իսկ հանրագիտարանային աղբյուրները հետազոտելու ընթացքում հնարավոր է գտնել միայն խորհրդային շրջանի հայ գեղասահորդների մասին նյութեր։ Թեև շատ երկրներում, մասնավորապես Ռուսաստանում, Չինաստանում, գեղասահքը կարևորվել է վաղուց, անկախ Հայաստանում այս սպորտաձևի առաջին մասնագիտական դպրոցը - [Little Adam undergoes a successful bone marrow transplant surgery](https://ampop.am/story-about-kid-with-cancer/) - Meline Avetisyan and Gor Ohanjanyan are in the seventh year of their married life together; they say, this period has made them grow up, separating life into periods before and after the year 2021. The unexpectedly deteriorated health condition of their firstborn child, Adam, in January 2021, made them put aside the worldly life they - [Pathologies and complications on rise in pregnant women](https://ampop.am/increase-in-diseases-among-pregnant-women/) - Lena would love to have another baby, but her fears are bigger than her desire. She had almost died while delivering her first two babies; and, so, all the thoughts of getting pregnant for the third time end up with a refusal to. Her daughters are now 11 and 10, but she vividly remembers the - [Հղիների շրջանում նկատվում է հիվանդությունների և բարդությունների աճ](https://ampop.am/increase-in-diseases-among-pregnant-women/) - Լենան կուզեր երրորդ երեխան ունենալ, բայց վախը ցանկությունից մեծ է։ Երկու երեխաներին կյանք տալիս մահվանն այնքան մոտ է եղել, որ հետո նոր հղիություն պլանավորելու մասին բոլոր մտքերն ավարտվել են մերժմամբ։ Աղջիկները հիմա 11 և 10 տարեկան են, բայց հղիության ընթացքում և ծննդաբերության ժամանակ առաջացած խնդիրները շատ պարզ է հիշում։ Առաջին հղիության ժամանակ ախտորոշվեց Պրեէկլամպսիա՝ բազմօրգանային - [2023. Առողջապահությանը հատկացվող բյուջե և անցում առողջապահական ապահովագրության](https://ampop.am/2023-healthcare-spending-in-armenia/) - 2023 թվականի պետական բյուջեի նախագծով առողջապահության ոլորտին հատկացվող գումարը 4%-ով ավելացել է 2022-ին հատկացվածից, սակայն ցուցանիշը Համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ-ի) ընդամենը 1․6%-ն է կազմում։ Նախատեսված է, որ ՀՀ բյուջեն կունենա 2 տրլն 364 մլրդ դրամի եկամուտ և 2 տրիլիոն 652 մլրդ դրամի ծախս, իսկ դեֆիցիտը կկազմի՝ 288 միլիարդ դրամ։ Ընդհանուր առմամբ առողջապահության ոլորտին կհատկացվի 146 - [Հանդիպում Շուշիի հետ. Անուշ Զաքարյանի պատմությունը պատերազմական օրերից](https://ampop.am/meeting-with-shushi-part-4/) - «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է հոդվածների շարք, որի հերոսներն ունեն տարբեր մասնագիտություններ, տարբեր ճակատագրեր, սակայն նրանց բոլորին միավորում է Շուշիի իրենց բնակելի շենքը՝ Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու դիմաց։ Նրանք հայկական Շուշիի վերածննդի և անկման վկաներն են, մեծացել ու կայացել են քաղաքի կայացմանը զուգահեռ՝ Արցախյան առաջին պատերազմից մինչև երկրորդը՝ քաղաքի անկումը։ Պատմությունները, որոնք ներկայացնում ենք մի քանի - [Hindering to affordable treatment options](https://ampop.am/the-management-of-medicines-policy-in-amenia/) - Armenia is the only country in the world, where the packaging of medicines is opened at pharmacies to make buying only a certain number of the pills possible, says expert Hovhannes Martirosyan. “Opening packaging of drugs is forbidden elsewhere. How come it has been made possible in Armenia?! The reason is that majority of people - [Զորակոչից տարկետման տրամադրման նոր կարգը․ Ի՞նչ է փոխվել](https://ampop.am/deferment-from-compulsory-military-service/) - Այսուհետ տարկետում կտրամադրվի նոր կարգի հիման վրա և փոփոխված պայմաններով։ Փոփոխությունները հաստատվել են կառավարության հոկտեմբերի 3-ի նիստի ընթացքում` ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանի առաջարկի հիման վրա։ Ընդամենը 18 ամիս առաջ՝ 2018թ․ ապրիլին ընդունած տարկետում տալու կարգի և պայմանների վերաբերյալ որոշման մեջ կատարված փոփոխությունները, ըստ նախաձեռնողների, կատարվում են ելնելով գործնականում առաջացած խնդիրներից և բողոքներից։ Որո՞նք են տարկետում - [Ապատեղեկատվության դեմ պայքարում պետությունը ռազմավարություն է մշակում](https://ampop.am/fight-against-disinformation-in-armenia/) - Կառավարությունն ու քաղաքացիական հասարակությունը մշակել են ապատեղեկատվության դեմ պայքարի ռազմավարության նախագիծ, որի գլխավոր նպատակն է ապահովել պատշաճ արձագանք ընդդեմ ապատեղեկատվության՝ կանխարգելելով, նվազեցնելով ու չեզոքացնելով ապատեղեկատվության ռիսկերը։ Ապատեղեկատվության դեմ պայքարի ռազմավարություն մշակելու գաղափարը Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնի (ԻԱԿ) նախագահ Շուշան Դոյդոյանինն է, ով 2022թ․-ի մարտին այն ներկայացրել էր ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանին։ Դրական արձագանք ստանալուց - [Patients’ personal information rights get violated in Armenia](https://ampop.am/privacy-and-security-in-healthcare-of-armenia/) - A patient’s personal data confidentiality rights get violated every time other people (other patients for that matter) are present at a screening a patient is undergoing or other patients are there at the doctor’s, while the patient shares about his or her complaints. Healthcare experts say information related to patients’ health condition is treated with - [Paying out of the pocket: how state funded healthcare services are budgeted](https://ampop.am/basic-benefits-package-in-armenia/) - – Are you beneficiary of the state funded health services? – I don’t really know; how do I check? We had this short conversation at one of the medical centers as we were preparing one of my relatives for a surgery. The costs of the surgery were the double of the average salary in Armenia - [Unattractive work terms keep medical workers back from taking up jobs in Armenian regions](https://ampop.am/vacancies-of-healthcare-workers-in-ra-regions/) - Ani, mother of a 4-year-old boy, Henry, is in Yerevan to get medical advice over the regular complications observed in her son’s health condition. The frequent increase in the boy’s body temperature seems too risky to keep him in Kapan, the specialists at the pediatric department of the local medical center have told Ani. The - [Հայաստանում խախտվում է պացիենտի տվյալների գաղտնիության իրավունքը](https://ampop.am/privacy-and-security-in-healthcare-of-armenia/) - Երբ պացիենտի բժշկական հետազոտության կամ բժշկի աշխատասենյակում նրա գանգատները ներկայացնելիս, ինչպես նաև նույն պացիենտի ախտորոշման մասին բժշկական անձնակազմի քննարկմանը ներկա են լինում այլ անձինք (օրինակ՝ այլ պացիենտներ), խախտվում է պացիենտի տվյալների գաղտնիության իրավունքը: Առողջապահական ոլորտի փորձագետներն արձանագրում են՝ հայաստանյան բժշկական պրակտիկայում առողջական վիճակի մասին տվյալներին վերաբերում են անփութորեն․ պացիենտի տվյալների գաղտնիության իրավունքի հիմնահարցերը շարունակում են - [Փռշտոց, ցան կամ քթահոսություն․ ինչպե՞ս են պայքարում ալերգիայի դեմ Հայաստանում](https://ampop.am/overcoming-allergies-in-armenia/) - Մարիաննա Հայրապետյանը մեկ տարեկան էր, երբ մաշկի վրա հանկարծակի հայտնված ցանը ծնողներին ստիպեց անհապաղ դիմել բժշկի։ Ցանի պատճառը բժիշկներին պարզել դեռ չէր հաջողվել, երբ ցանավորման տեղակայումը սկսեց փոփոխվել՝ վզից ու մեջքից տեղափոխվելով դեպի վերջույթներ ու այտեր։ Մարիաննայի մոր կասկածները, որ պատճառը ցիտրուսային մրգերի չարաշահումն է, հաստատել են նաև հետազոտության արդյունքները՝ սննդային ալերգիա՝ պայմանավորված ցիտրուսի օգտագործմամբ։ - [Սպիտակ ֆոսֆոր․ «չապացուցված» իրողությո՞ւն, թե՞ ոչ բավարար աշխատանք](https://ampop.am/azerbaijan-white-phosphorus-munitions-in-karabakh/) - 44-օրյա պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի կողմից արգելված զենք օգտագործելուց անցել են ամիսներ։ Թեև առկա տեսանյութերը, վիրավորների հետազոտությունները և այլ փաստեր վկայում են սպիտակ ֆոսֆորի օգտագործման մասին, հայկական կողմից դրա վերաբերյալ պաշտոնական ապացույցներ մինչ օրս ներկայացված չեն։ 2020 թ․ հոկտեմբերին Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը հայտարարեց, որ Ադրբեջանն օգտագործում է քիմիական տարրեր (հավանաբար՝ սպիտակ ֆոսֆոր) պարունակող զենք։ Արգելված - [Պոլիկլինիկայից անվճար դեղ է ստանում շահառուների մի մասը․ ո՞ր հիվանդությունների դեպքում](https://ampop.am/diseases-for-which-medicines-are-provided-for-free/) - Տիկին Արևիկը [խմբ․՝ անունը փոխված է տիկնոջ խնդրանքով] թոշակառու է, ունի առողջական բազմաթիվ խնդիրներ։ Բժշկական մանրազնին հետազոտություններ վաղուց չի անցել։ Ասում է, որ միակ բժշկական հաստատությունը, որտեղ դիմում է սրտի աշխատանքի ծայրաստիճան վատացման դեպքում, Վանաձորի թիվ 3 պոլիկլինիկան է։ Տիկին Արևիկը հաշմանդամության 3-րդ կարգ ունի արդեն ավելի քան 10 տարի։ Ըստ այդմ՝ բժշկի նշանակած որոշ - [Խոչընդոտելով մատչելի բուժմանը․ դեղ ներկրելու ճանապարհները փակ են օրենսդրությամբ](https://ampop.am/the-management-of-medicines-policy-in-amenia/) - Հայաստանն աշխարհում միակ երկիրն է, որտեղ դեղատներում դեղերի տուփերը բացում են ու հատիկով վաճառում, ասում է ոլորտի փորձագետ Հովհաննես Մարտիրոսյանը։ «Դեղի տուփը վաճառքից առաջ բացելն արգելված է: Իսկ ինչո՞ւ է Հայաստանում այդպես արվում, քանի որ մարդկանց մեծ մասը մեկ տուփ դեղ գնելու հնարավորություն չունի, իսկ հնարավորություն չունի գնելու, քանի որ թանկ է», - «Ամփոփ Մեդիային» - [Լցոնած տակդիրներ․ սա այն է, ինչից շատ-շատ կա նաև Հայաստանում](https://ampop.am/the-environmental-impact-of-disposable-diapers/) - Երեք երեխաների մայր Մառլենան արդեն ավելի քան 1,2 մլն դրամ է ծախսել մանկական տակդիր գնելու համար։ Հաշվարկը պարզ մաթեմատիկական է։ Ամեն երեխայի համար տակդիր կրելու տարիքում միջինում օգտագործվում է շուրջ 3000 տակդիր։ Մառլենայի երկու երեխաներն արդեն դուրս են եկել այդ տարիքից, իսկ փոքրը՝ դեռ 1,5 տարեկան է։ Մեկ տակդիրի արժեքը 120-170 դրամ է։ Երիտասարդ կինն - [Կովկասյան ազնվացեղ եղջերուները վերաբնակեցվում են Հայաստանում](https://ampop.am/restoration-of-caucasian-red-deer-population-in-armenia/) - Այսուհետ «Դիլիջան» ազգային պարկի տարածքում հնարավոր է ազատության մեջ հանդիպել կովկասյան ազնվացեղ եղջերուների։ Այս կենդանիների 3 առանձնյակ բաց է թողնվել բնություն հոկտեմբերի 14-ին, ինչին ականատես են եղել նաև լրատվամիջոցների ներկայացուցիչները։ Նախաձեռնությունն իրակացվել է Բնության համաշխարհային հիմնադրամի (WWF) հայաստանյան մասնաճյուղի կողմից՝ «Կովկասյան ազնվացեղ եղջերուի վերաբնակեցումը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակներում։ Ինը տարի շարունակ իրականացված նախապատրաստական աշխատանքների արդյունքում եղջերուների - [Ավտոարտադրողները սառեցնում են բիզնեսը Ռուսաստանի հետ](https://ampop.am/auto-truck-makers-suspend-some-business-russia-following-invasion/) - 10-ից ավելի ավտոարտադրողներ միջոցներ են ձեռնարկել՝ սահմանափակելու, կասեցնելու կամ Ռուսաստանում իրենց բիզնես գործունեությունը դադարեցնելու ուղղությամբ։ Loading... Daimler Truck-ը հայտարարել է, որ անմիջապես կսառեցնի իր բիզնես գործունեությունը Ռուսաստանում, ներառյալ համագործակցությունը ռուսական բեռնատարներ արտադրող «Կամազ»-ի հետ: Նրա մայր ընկերությունը՝ Mercedes-Benz Group-ը, օրինական տարբերակներ է փնտրում հնարավորինս արագ «Կամազ»-ում ունեցած իր 15% բաժնեմասն օտարելու համար: Շվեդական Volvo Cars-ը - [Ռուսներին Վրաստանում ջերմ չեն ընդունում, բայց շատերը ՀՀ չեն գալիս ՌԴ արտահանձնման վտանգից](https://ampop.am/life-of-russian-migrants-in-georgia/) - Ազգությամբ ռուս Նիկիտա Կոմոռովը Սանկտ-Պետերբուրգից Թբիլիսի է տեղափոխվել մարտի 5-ին։ Նիկիտան Վրաստանի հետ վաղուց էր կապված։ Ասում է 2010թ․-ից շուրջ 30 անգամ հասցրել է մուտք ու ելք ունենալ այս երկիր և այնքան է սիրել Վրաստանը, որ 2012թ․ դարձել է Վրաստանի քաղաքացի։ Վերջերս էլ վրացի ընկերոջ հետ բիզնես է սկսել։ «Ինձ ռուսական կառավարության հետ որևէ կերպ - [Вах «Мама джан»․ թե ինչպես Յուլիան Հայաստանում բիզնես հիմնեց](https://ampop.am/mama-jan-cafe-bar-yerevan/) - Երևանի կենտրոնական փողոցներից մեկում, որտեղ կողք կողքի գործում են տարբեր սրճարաններ, մի նեղլիկ կիսաթեք աստիճան տանում է դեպի «Մամա ջան» բար-սրճարան։ Անցնում ես սրահով ու ականջիդ են հասնում սլավոնական լեզուներով զրույցների պատառիկներ․ հասկանում ես՝ հաճախորդները հիմնականում սլավոնական ծագում ունեն։ Այսպես է «Մամա ջան» բար-սրճարանում մասնավորապես այս տարվա փետրվարի 24-ից հետո, երբ Հայաստանը հազարավոր ռուսների համար - [Որ երկրներն են ռազմական աջակցություն ցուցաբերել Ուկրաինային](https://ampop.am/international-military-assistance-to-ukraine/) - Արևմուտքը, մասնավորապես ՆԱՏՕ-ին անդամակցող երկրները, որոշեցին ռազմական և հումանիտար մեծածավալ օժանդակություն ցուցաբերել Ուկրաինային, երբ ակնհայտ դարձավ, որ փետրվարի 24-ին Ռուսաստանի կողմից մեկնարկած հատուկ ռազմական օպերացիայի թիրախում Ուկրաինայի ողջ տարածքն է և ոչ միայն երկրի արևելյան Լուգանսկի և Դոնեցկի հարակից հատվածները։ Ռազմական օժանդակությամբ առաջամարտիկը Միացյալ Նահանգներն են։ Վերջինս ռազմական աջակցությունը սկսել էր դեռևս նախորդ տարվա աշնանից, - [«Հայաստանում հայտնվեցինք այսպես կոչված Ուկրաինայի դեմ հատուկ օպերացիայից հետո»․ ՌԴ քաղաքացի](https://ampop.am/russian-citizen-who-left-his-homeland-after-feb-24/) - Հայաստանը ռուսների համար ապահով հանգրվան է դարձել փետրվարի 24-ից հետո։ Երբ Ռուսաստանն Ուկրաինայի դեմ, այսպես կոչված, հատուկ օպերացիա իրականացրեց՝ ներխուժելով հարևան երկրի սուվերեն տարածք և արժանացավ արևմուտքի աննախադեպ պատժամիջոցների փաթեթին, հազարավոր ՌԴ քաղաքացիներ Ռուսաստանը լքելու արագ որոշում կայացրին։ Ոմանք շտապեցին հեռանալ՝ վախենալով հավանական զորակոչից, մյուսները՝ պատժամիջոցների հետևանքով սեփական բիզնեսը կորցնելու մտավախությունից, երրորդներն էլ` քաղաքական ճնշումների - [Առանց սահմանների ակադեմիական քաղաք](https://ampop.am/academic-city-without-borders/) - Աշտարակում առավելագույնը 8 պետական բուհ կոնսոլիդացնող ակադեմիական քաղաք կառուցելու կառավարության մտադրության մասին հայտնել էր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Ըստ նրա, այսպիսով հնարավոր կդառնա բուհերի խոշորացումն ու որոշ գիտահետազոտական ինստիտուտների ինտեգրումը: «Այդ բուհերը լիարժեք պետական ֆինանսավորմամբ կհամապատասխանեցվեն միջազգային չափանիշներին՝ սկսած ֆիզիկական, այդ թվում՝ կրթական, հետազոտական, մարզական, հանրակացարանային ենթակառուցվածքներից մինչև միջազգային կրթական ծրագրեր և որակավորված ու պատշաճ վճարվող - [Երկրի ժողովրդագրական պատկերը կախված է առողջապահության որակից․ հայրենիք վերադարձած բժշկի խորհուրդները](https://ampop.am/demographic-profile-depends-on-healthcare-quality/) - Ամեն ինչ սկսվեց 2022թ․ ապրիլի 24-ի Մոսկվա-Երևան չվերթից կամ գուցե՝ ավելի վաղ։ Համենայնդեպս, Հասմիկի երազանքից նպատակ անցումը կատարվեց այդ օրը։ Երեք տարեկանում, ծնողների որոշմամբ, Արմավիրից Մոսկվա տեղափոխված Հասմիկ Ահարոնյանը հայրենիք վերադառնալու որոշում վաղուց էր կայացրել։ Հետաձգման միակ պատճառն ուսումն էր։ Հայաստան վերադառնալը, նրա խորին համոզմամբ, որևէ պարագայում ինքնանպատակ չպետք է լինի․ եթե վերադառնալ, ապա մի - [Փոքրիկ Ադամի փորձությունը․ ոսկրածուծի փոխպատվաստումը հաջողվել է](https://ampop.am/story-about-kid-with-cancer/) - Մելինե Ավետիսյանի և Գոռ Օհանջանյանի համատեղ կյանքի վեցերորդ տարին նոր է լրացել, բայց այս կարճ ժամանակում ձեռք բերած կենսափորձը նրանց հասունացրել է։ Հանգամանքների բերումով՝ երիտասարդ զույգի համատեղ կյանքը երկու հատվածի է բաժանվել՝ 2021թ․-ից առաջ և հետո։ Նրանց առաջնեկի՝ Ադամի հիվանդությունը ստիպել է 2021թ․ հունվարից մի կողմ թողնել աշխարհիկ կյանքի հաճույքներն ու ամեն օր ապրել աղոթքով։ - [Բուժաշխատողների կադրային սուր խնդիրը մարզային ԲԿ-ներում․ պայմանները հրապուրիչ չեն](https://ampop.am/vacancies-of-healthcare-workers-in-ra-regions/) - Կապանից 4-ամյա Հենրին մոր՝ Անիի հետ Երևան է հասել առողջական վիճակի հաճախակի դիտվող բարդացումների պատճառը պարզելու ակնկալիքով։ Երեխան այնպիսի հաճախականությամբ էր ջերմում, որ Կապանի ԲԿ-ի մանկական բաժանմունքում ռիսկային են համարել հիվանդին իրենց հսկողության տակ վերցնելը։ Երիկամի ֆունկցիայի խանգարման կասկածանքով Կապանի ԲԿ-ի մանկական բաժանմունքի վարիչը երեխային ուղեգրել է Երևան։ «Գնացինք ուղիղ Արաբկիր ԲԿ։ Երեխային պետք է - [Ուղի, որով անցնում են ապաստանի մերժում ստացած ՀՀ քաղաքացիները](https://ampop.am/return-and-readmission-of-ra-citizens/) - 40-ամյա Կարենը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն 8 տարի առաջ էր մեկնել։ Առողջական խնդիրներ ուներ, որոնք մինչ օրս էլ ամբողջովին չեն լուծվել։ Կարենին (անունը փոխված է) Գերմանիայում վիրահատել են, սակայն ապաքինման համար անհրաժեշտ ամբողջական կուրսը դեռ չի անցել։ «Հիվանդանոցում մնալու համար ինձ մեծ փողեր էին պետք, որը ես չունեի։ Ինձ էլ այնտեղ անվճար չէին պահում, ասում էին՝ - [Լյարդի և երիկամի փոխպատվաստումների կազմակերպումը Հայաստանում](https://ampop.am/liver-and-kidney-transplantation-in-armenia/) - Գեղարքունիքի մարզի Ջիլ գյուղում բնակվող Անահիտ Աթայանը երկու տարվա ընթացքում հասցրել է լինել Երևանի գրեթե բոլոր խոշոր հիվանդանոցներում։ Լյարդի՝ կյանքի հետ անհամատեղելի հիվանդությունը երիտասարդ կնոջ մոտ գլուխ է բարձրացրել, երբ նա ընդամենը 22 տարեկան էր։ 2017 թ. դեկտեմբերին Անահիտի մոտ ախտորոշվել է Վիլսոնի հիվանդություն։ Կասկածները, որ երիտասարդ կնոջ մոտ զարգացած լյարդի «սպիացումը» (ցիռոզ) օրգանիզմում պղնձի - [Գյուղական ամբուլատորիաներ. Ինչպե՞ս օգնել առաջին բուժօգնությանը](https://ampop.am/access-to-health-care-services-in-rural-area/) - Մարզերի բուժհաստատություններում բժիշկների պակաս կա, ամբուլատորիաներն ու բուժկետերը չեն հասցնում սպասարկել հանրությանը: - [Անցում դեպի անկանխիկ գործարք․ պատրա՞ստ են արդյոք համակարգն ու հասարակությունը](https://ampop.am/armenia-striving-to-become-a-cashless-country/) - 2022թ․ հուլիսի 1-ից Հայաստանի Հանրապետության տարածքում անհատ ձեռնարկատերերի և կազմակերպությունների կողմից 300 հազարը գերազանցող բոլոր գործարքները պետք է իրականացվեն անկանխիկ եղանակով։ Ֆիզիկական անձանց միջև գործարքների այդ շեմը 500 հազարն է, սակայն 2023թ․-ից նշաձողը կիջեցվի մինչև 300 հազարը։ Օրենքի նախագիծն Ազգային ժողով էր մտել դեռևս 2021թ․ նոյեմբերին։ 2022թ․ հունվարի 11-ին ԱԺ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական - [Փոփոխություններ պետական գնումների ընթացակարգում․ Պարոն Ամփոփի դիտարկումները](https://ampop.am/chatbot-about-public-procurement-in-armenia/) - Սոցիալ-տնտեսական համակարգի տարբեր խնդիրներ լուծելու համար պետությունն իրականացնում է բազմաթիվ գործառույթներ, որոնց շրջանակներում պայմանագրային հարաբերություններ է հաստատում այնպիսի սուբյեկտների հետ, ինչպիսիք են անհատ ձեռներեցները, կազմակերպությունները և այլն։ Սա կոչվում է «Պետական գնումների» համակարգ, որի միջոցով իրականացվում են պետության, իբրև պատվիրատուի, և տարբեր տնտեսվարող սուբյեկտների միջև տնտեսական գործարքները: Պետական կարիքների բավարարման համար իրականացվող գնումները կատարվում են - [Վճարելով գրպանից․ պետպատվերի բաշխումը առողջապահական համակարգում](https://ampop.am/basic-benefits-package-in-armenia/) - - Պետպատվերի շահառո՞ւ եք։ - Չգիտեմ, իսկ ինչպե՞ս իմանամ։ Այսպիսի կարճ խոսակցություն ունեցանք բժշկական կենտրոններից մեկում, երբ պատրաստվում էինք հարազատներիցս մեկի վիրահատությանը։ Դրա գինը կրկնակի գերազանցում էր Հայաստանում միջին ամսական աշխատավարձը [խմբ․՝ 2022թ․ ապրիլ ամսվա դրությամբ միջին ամսական աշխատավարձը կազմում էր 217 հազ․ դրամ]։ Բժշկական կենտրոնում, որտեղ պետք է անցներ վիրահատությունը, փակցված պաստառներից մեկի վրա - [Երեխաների մոտ արյան հիվանդությունների բուժման արժեքն ու ֆինանսավորման աղբյուրները Հայաստանում](https://ampop.am/cost-of-care-of-children-rare-hematologic-disorders-in-armenia/) - Սամվել Միրզոյանը 17 տարեկան էր, երբ հայտնի դարձավ, որ արյան չարորակ հիվանդություն ունի։ Պոլիկլինիկայում կանխատեսելով տղայի մոտ զարգացող հիվանդության բնույթը՝ նրան անմիջապես ուղարկել են պրոֆ․ Ռ․Հ․ Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոն (այսուհետ՝ Արյունաբանական կենտրոն), որը Հայաստանում արյան հիվանդությունների ախտորոշմամբ և բուժմամբ զբաղվող միակ կենտրոնն է։ «Ոչ մի նախանշան չեմ ունեցել։ Աշխատանքի վայրում մի օր նկատեցի, որ - [Քովիդ-19-ի ազդեցությունը տուբերկուլոզի բուժման վրա](https://ampop.am/covid-19-devastating-effect-on-tuberculosis-care/) - Քովիդ-19 համաճարակը համաշխարհային մակարդակով ձախողել է տուբերկուլոզի (այսուհետ ՏԲ) դեմ պայքարում հիմնական ծառայությունների մատուցման և ՏԲ-ի բեռը նվազեցնելու տարիների առաջընթացը, փաստում են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալները։ Ամենից ակնհայտ ազդեցությունը 2020թ․-ին տուբերկուլոզի նոր ախտորոշումների թվի նվազումն է, ինչը հանգեցրել է նոր դեպքերի հայտնաբերելիության 18% անկման 2019-ի համեմատ, երբ դեռ չկար համաճարակը։ Ըստ նախնական տվյալների՝ 2021թ․-ի - [«Hayat Project»․ նրանց համար «էրըվանցիք կերթան» Գյումրի գումար ծախսելու](https://ampop.am/hayat-project-popular-armenian-band-from-gyumri/) - «Հարսանիք», «Մեռնիմ կյանքիդ», «Հորքուրի գանձ»․․․ շարքը կարելի է երկար շարունակել, իսկ կատարումները լսելիս անմիջապես հասկանալ՝ «Hayat Project»-ն է՝ գյումրեցի երաժիշտներով և միջավայրին հատուկ ստեղծագործական հումորով։ Գյումրիում գործող «Hayat Music Hall» երաժշտական սրահ-ռեստորանն առիթ դարձավ համանուն «Hayat Project»-ի ստեղծմանը։ Գյումրեցի 7 երաժիշտներ, պրոդյուսեր Վահե Կիրակոսյանի առաջարկությամբ, միավորվեցին երաժշտական խումբ հիմնելու գաղափարի շուրջ։ Նպատակը մեկն էր՝ «լինել - [Կարապի լճի դաշնակահարը․ Podcast](https://ampop.am/the-pianist-of-swan-lake-in-yerevan/) - Կարապի լճի հարևանությամբ Առնո Բաբաջանյանի արձանի կողքին գրեթե ամեն օր հնչում են հայտնի կոմպոզիտորների դաշնամուրային ստեղծագործությունները։ «Այլ Արտո» ստեղծագործական կեղծանվամբ Արտավազդ Ոսկանյանն արդեն 2 տարի է, ինչ ստեղծագործում է բաց երկնքի տակ՝ ժպիտներ պարգևելով անցորդներին։ Երիտասարդ երաժիշտն ամեն օր Կարապի լճի տարածք է բերում իր էլեկտրոնային դաշնամուրը, տեղադրում այն քաղաքային նստարանի առջև, ապա փորձելով զգալ - [Ինչո՞ւ է մարդու անվտանգությունը առաջնային. Մաս 1](https://ampop.am/human-security-rights-part-1/) - «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է «Մարդու անվտանգության իրավունքի» թեմայով բացատրական հոդվածաշարի առաջին նյութը՝ մարդու անվտանգության (human security), այս գաղափարի կարևորության ու դրա շուրջ քաղաքականությունների, հայեցակարգերի մշակման անհրաժեշտության մասին ժամանակակից աշխարհակարգի հակամարտություններն ու մարտահրավերները արդյունավետ դիմագրավելու նպատակով։ Մարդը մշտապես ենթակա է իր վերահսկողությունից և ազդեցությունից դուրս ռիսկերի և սպառնալիքների` վերածվելով կատարված աղետների հետևանքները պասիվ և ռեակտիվ կրող - [Սյունիք․ անվտանգային իրավիճակը սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների անկման պատճառ](https://ampop.am/socio-economic-situation-in-syunik/) - 2020 թ․-ին Քովիդ-19 համավարակը և 44-օրյա պատերազմը խիստ ազդեցություն ունեցան Հայաստանի ժողովրդագրական ցուցանիշների վրա։ Հատկապես Սյունիքում պատերազմը փոխակերպեց իրավիճակը, ինչն էլ առաջացրեց սոցիալ-տնտեսական և անվտանգային խնդիրներ։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համաձայն՝ 2021 թ․-ին Սյունիքի բնակչությունը կազմել է 135.851 մարդ` 2020 թ․-ի համեմատությամբ նվազելով մոտավորապես 1500 բնակչով։ Պատճառները տարբեր են։ Հիմնական շեշտադրումը միգրացիան է, վերջինս էլ - [2021թ․-ին ՃՏՊ-ների հետևանքով գրանցվել է 368 զոհ և 6699 վիրավոր](https://ampop.am/car-accidents-in-armenia-in-2021/) - 2021 թ․-ին ՀՀ-ում գրանցվել է 4604 ճանապարհատրանսպորտային պատահար (ՃՏՊ)։ Քանի որ 2020 թ․-ին, Քովիդ-19-ով պայմանավորված, երկրում գործող սահմանափակումները կրճատել էին նաև մեքենաների ակտիվ տեղաշարժի հնարավորությունները, «Ամփոփ Մեդիա»-ն որոշեց 2021թ․-ի ՃՏՊ վիճակագրությունը համեմատել 2019 թ․-ի տվյալների հետ՝ հրապարակված ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի կողմից։ Ըստ այդ համեմատության՝ 2021 թ․-ին նկատվում է ՃՏՊ-ի չնչին նվազում (-4%)։ Սակայն կան մարզեր՝ - [Հայաստանում գրանցված հանցագործությունների թիվն աճել է 15%-ով](https://ampop.am/number-of-crimes-in-ra-increased-2021/) - ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2021 թ․ հունվար-նոյեմբեր ամիսներին Հայաստանի ամբողջ տարածքում գրանցված հանցագործությունների թիվն աճել է 15%-ով։ Առանձին տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ հանցագործությունների աճով ցանկը գլխավորում են Վայոց Ձորը, Սյունիքը և Երևանը՝ 2020-ի համեմատ գրանցելով դեպքերի համապատասխանաբար 52%, 25.5% և 22% աճ։ Հանցագործությունների թեև չնչին, բայց նվազում նկատվել է Տավուշի (-0.1%) - [ՏՏ ոլորտում մասնագետի դեֆիցիտը դառնում է խնդիր․ Ինչո՞ւ են հեռանում ավագ մասնագետները](https://ampop.am/shortage-it-specialists-becoming-problem/) - Հայաստանում ամենաբարձր աշխատավարձն ստանում են տեղեկատվական ոլորտի մասնագետները։ Խոսքը միջին ամսական անվանական աշխատավարձի մասին է, որը, ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի, կազմում է շուրջ 853,000 դրամ։ 2021թ․ դեկտեմբերի տվյալներով՝ այսչափ գումար է ստանում ՏՏ ոլորտում աշխատող ավելի քան 23,000 մարդ։ Համեմատության համար նշենք՝ կրթության ոլորտի աշխատակցի միջին ամսական անվանական աշխատավարձը, ըստ նույն աղբյուրի, 164,000 դրամ է։ - [Եկավ նաև Pfizer-ը․ որքան գումար է ծախսել Հայաստանը պատվաստանյութերի վրա](https://ampop.am/how-much-money-armenia-spends-on-covid19-vaccines/) - Հայաստան է մատակարարվել Pfizer պատվաստանյութի առաջին խմբաքանակը (100,620 դեղաչափ), որի մուտքը Հայաստան սպասվում էր դեռ նախորդ տարվա սեպտեմբերից։ Առողջապահության նախարարությունից հայտնում են, որ պատվաստանյութն առայժմ բաշխվում է, ինչից հետո հասանելի կլինի պոլիկլինիկաներում և պատվաստման շարժական կետերում։ Pfizer պատվաստանյութը Հայաստան է բերվել նախարարության և արտադրողի միջև կնքված պայմանագրով, ենթադրաբար՝ շուկայական գներով։ Սա կարևոր է, քանի որ - [Sports and COVID-19. Six Athletes from Armenia Take Part in the Olympic Games](https://ampop.am/armenia-in-2022-winter-olympics-in-beijing/) - The athletes of Ashotsk will never replace the pleasure of training in the open air with anything else, at the altitude of more than 2000 meters above sea level. In 2020, during the lockdown in all over the country, the generosity of nature towards the people of Ashotsk became more than obvious. While the athletes - [Ընդդիմությունը «Pass». Բա ինչպե՞ս է ընտրվելու Հանրապետության նոր նախագահը [ինֆոգրաֆիկա]](https://ampop.am/presidential-elections-process-in-armenia/) - Հունվարի 23-ին ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը, այդպես էլ արձակուրդից Հայաստան չվերադառնալով, հրապարակեց իր հրաժարականի որոշումը՝ ընդգծելով․ «Նախագահը ստիպված է պետականության երաշխավոր լինել՝ փաստացի չունենալով որևէ իրական գործիք»։ «Ազգային ժողովի Կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքի համաձայն՝ ՀՀ նախագահի հրաժարականի դեպքում, եթե վերջինս հայտարարությունից հետո մեկշաբաթյա ժամկետում չի չեղարկում իր դիմումը, Ազգային Ժողովում անցկացվում են ՀՀ նախագահի արտահերթ ընտրություններ։ - [Հեղափոխությունից ոգեշնչված ավստրալահայ ընտանիքի հայրենադարձ պատմությունը](https://ampop.am/the-story-of-an-australian-armenian-repatriated-family/) - Կիսաշրջանաձև աստիճաններն ուղղորդում են անտիկ ոճով հարդարված սրահ, որի վերջնամասից արագ քայլերով ընդառաջ է գալիս ժպտադեմ մի տիկին։ «Ողջո՜ւյն»,- ասում է հայերեն, իսկ հետո շարունակում անգլերենով, բայց խնդրում, որ իր հետ հայերեն խոսեն՝ միայն թե դանդաղ․ ուզում է սովորել։ Երևանի կենտրոնում գտնվող նորաբաց Soul Kitchen խոհանոցի հիմնադիրն է՝ Քեյթ Ջամբազյանը։ Նա ջերմորեն ընդունում է հյուրերին, - [COVID-19 and HIV: A Serious Challenge for People with Weakened Immune Systems](https://ampop.am/hiv-and-covid-19-in-armenia/) - The number of HIV-positive people detected in Armenia in the last 5 years has fluctuated about 400 per year on average. From the perspective of HIV prevalence, Armenia is in a good condition with this indicator, due to the large-scale public awareness initiatives carried out in that direction since 2015. However, the fact that the - [Պետական պարտքը մինչև 2016թ․](https://ampop.am/state-debt-of-armenia/) - 25 տարվա անկախության շրջանում պետական բյուջեի պակասուրդը ֆինանսավորելու նպատակով Հայաստանի Կառավարությունը տարիներ շարունակ վերցրել և շարունակում է վերցնել վարկեր: - [Թանկացումների խժռած 2021-ը․ տնտեսական տարին՝ թվերով](https://ampop.am/economic-growth-rate-armenia-2021-2022/) - 5,8 տոկոս՝ ահա այն աճը, որը Հայաստանի տնտեսությունն ապահովել է 2021 թ․ ընթացքում։ Այն, որ երկնիշ տնտեսական աճի մասին էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանի խոստումներն իրականություն չէին դառնալու, պարզ էր դեռ տարին չավարտված։ Հարցն այն էր, թե որքա՞ն էր լինելու շեղումը։ Ընդ որում՝ տարվա ընթացքում կանխատեսումները փոփոխվում էին՝ կախված նաև Հայաստանում քաղաքական իրավիճակից, սահմանին տեղի ունեցող - [ՄԻԱՎ և COVID-19․ լուրջ փորձություն ախտահարված իմունային համակարգով մարդկանց համար](https://ampop.am/hiv-and-covid-19-in-armenia/) - Վերջին 5 տարիներին Հայաստանում հայտնաբերված ՄԻԱՎ վարակ ունեցող մարդկանց թիվը տատանվում է տարեկան միջինը 400-ի սահմանում։ ՄԻԱՎ-ի տարածվածության տեսանկյունից՝ այս ցուցանիշով Հայաստանը բարվոք վիճակում է՝ շնորհիվ 2015 թ.-ից տարվող հանրային իրազեկման լայնածավալ աշխատանքների։ Սակայն պայմանավորված այն հանգամանքով, որ վարակվածը երկար տարիներ կարող է հիվանդության որևէ ախտանշան չունենալ, տարեկան վարակվածության ցուցանիշները իրական ցուցիչ չեն հանդիսանում։ Այդուհանդերձ, - [Հակաքովիդային նոր արգելքները մտահոգում են տնտեսվարողներին](https://ampop.am/local-businesses-worried-of-covid19-new-restrictions/) - Հունվարի 22-ից գործում է նոր հակակորոնավիրուսային սահմանափակում, ըստ որի՝ արգելվում է հանրային սննդի, ժամանցի և մշակութային վայրեր այցելել նրանց, ովքեր պատվաստված չեն լինի կամ չեն ունենա ՊՇՌ թեստավորման բացասական պատասխան։ Բացառությունների և այլ մանրամասների մասին կներկայացնի Պարոն Ամփոփը։ Այս հաստատություններում, ըստ որոշման, ընդունող կողմը կստուգի այցելուների փաստաթղթերը՝ հեռախոսում բացված QR-կոդի միջոցով։ Դրա համար, ինչպես զրուցարանում Պարոն - [Օմիկրոնի տարածումը հանգեցնում է Դելտայի նվազման](https://ampop.am/omicron-vs-delta/) - Պատվաստումային գործընթացի մեկնարկից ի վեր Քովիդ-19-ի (Sars-CoV-2) դեմ ամբողջ աշխարհում իրականացվել է շուրջ 8,2 մլրդ դեղաչափ պատվաստում։ «Պարտաճանաչ» երկրների առաջին տասնյակը վերջին մեկ տարում առանձնապես փոփոխություն չի կրել․ ամբողջական՝ երկու դեղաչափով պատվաստված բնակչության թվով Արևմտյան Եվրոպայի ու ամերիկյան մայրցամաքի երկրները շարունակում են առաջատար մնալ։ Միևնույն ժամանակ, երկրագնդի միլիոնավոր բնակիչներ, որոնք չեն ստացել պատվաստանյութերի առաջին ու - [Spread of Omicron Leads to a Decline in Delta: The Fifth Wave of COVID-19 in Armenia](https://ampop.am/omicron-vs-delta/) - About 8.2 billion doses of vaccine against Covid-19 (Sars-CoV-2) have been administered globally since the start of the vaccination process. The top ten of “conscientious” countries have not changed much in the last year․ The countries of Western Europe and the Americas continue to lead in the number of complete vaccinated populations with two doses. - [Հայաստանում Քովիդի 4 ալիքները․ արդյո՞ք ամենամահաբեր ալիքն անցյալում է](https://ampop.am/four-waves-of-covid-19-in-armenia/) - Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ 2021թ դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում համաճարակի բռնկումից ի վեր գրանցվել է Քովիդի 344 980 հաստատված դեպք։ Նույն ժամանակահատվածում մահվան ելքերը եղել են 7975-ը, ինչը նշանակում է, որ վարակվածների շրջանում մահացության ցուցանիշը կազմել է 2․3%: Հայաստանում COVID-19-ով վարակի առաջին դեպքը գրանցվել է Իրանից ժամանած քաղաքացու մոտ՝ մարտի 1-ին, իսկ մահվան առաջին դեպքը՝ մարտի - [Պատվաստված #կոֆեկենտրոն․ Արի՛ խոսենք նոր սահմանափակումից․](https://ampop.am/chatbot-about-covid-19-restrictions/) - ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանի նոր սահմանափակումների վերաբերյալ հրամանն ուժի մեջ է մտնում հունվարի 22-ից։ Համաձայն այդ հրամանի, սննդի, հյուրանոցների, մարզային և մշակութային վայրերի այցելուները պիտի ունենան ՊՇՌ հետազոտության բացասական արդյունքով վկայական կամ պատվաստման վկայական։ Հրամանն ամբողջությամբ ուսումնասիրել է մեր վիրտուալ օգնականը՝ ամենագետ, անփոխարինելի «ՀՀ փորձագետ» Պարոն Ամփոփը։ Ժամանակ մի՛ կորցրեք, անցե՛ք զրուցարան և ձեր - [Միավորելով «սարեր շարժող» երիտասարդներին․ ինչպես է ՄԵՄ-ը կարծրատիպեր կոտրում](https://ampop.am/children-of-regions-of-armenia/) - Գյուղական տան մի լուսանկարից սկսված պատմությունը ոչ միայն ընկերացրեց Լիլիային, Մարիամին, Անդրանիկին, Մայիսին ու Ստելլային, այլև շաղկապեց Գեղարքունիքը, Լոռին, Շիրակն ու Ջավախքը բիզնես նախագծի շուրջ։ Գյուղական համայնքների հանդեպ մարդկանց հետաքրքրությունը շարժելու նպատակով հինգ պատանիներ՝ Հայաստանի տարբեր գյուղերից, ստեղծեցին «Լիներ հեռու մի անկյուն» առցանց նախագիծը։ Սակայն կարճ ժամանակ անց համահիմնադիրները հասկացան՝ գյուղական կոլորիտը ներկայացնող լուսանկարները կարող - [ArtIn Fashion-ը` սահմանին․ Կապանի նորաձևության և կանանց զարգացման դարբնոցը](https://ampop.am/artin-fashion-kapan-armenia/) - Կապանում կտորներ ներմուծելու և կարի ոլորտը հարստացնելու գաղափարը վերածվեց հագուստի արտադրամաս հիմնելուն։ Նպատակը երկուսն է․ որակյալ հագուստ ստեղծելով՝ զարգացնել հայկական արտադրությունը, և միաժամանակ գործազուրկ կանանց աշխատատեղ ապահովել։ ArtIn Fashion-ը սոցիալ ձեռնարկատիրության ծրագիր է, որն իրականացվում է Կապանի կանանց ռեսուրս կենտրոնի կողմից։ Կապանում մեծ է հատկապես կանանց գործազրկությունը, քանի որ համայնքում հիմնական աշխատանքային ուղղվածությունը շինարարությունը և - [Նոր սահմանափակումներ նախարարից․ որքանո՞վ են դրանք ազդեցիկ](https://ampop.am/effectiveness-of-covid-19-restrictions/) - ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը նոր սահմանափակումների վերաբերյալ հրաման է ստորագրել, համաձայն որի՝ հունվարի 22-ից հանրային սննդի, հյուրանոցների, մարզային և մշակութային վայրերի այցելուները պիտի ունենան ՊՇՌ հետազոտության բացասական արդյունքով վկայական կամ պատվաստման վկայական։ Նախարարը նոր սահմանափակումների հրամանը ստորագրել է իր նախորդ հրամանի վերաբերյալ ՀՀ սահմանադրական դատարանի որոշումից երկու շաբաթ անց։ 60 էջից բաղկացած այս փաստաթղթում - [Ի՞նչ պարզվեց ուսուցիչների կամավոր ատեստավորման արդյունքում](https://ampop.am/voluntary-certification-of-teachers-in-armenia/) - Մարգարիտ Կարապետյանը կամավոր ատեստավորման քննություններին հայտագրված և մասնակցած ուսուցիչներից է։ Քննությունը հանձնել է «Հայոց պատմություն» առարկայից։ Ասում է՝ իրենց ծանոթ ուսուցիչների մի մասը երկմտել է՝ արդյոք մասնակցի՞ կամավոր ատեստավորման քննություններին, թե՞ ոչ։ «Երբ իմանում էին, որ պետք է գնամ ատեստավորման, ոմանք ասում էին՝ գնա տես՝ ինչ է, հետո մենք կգնանք։ Մի մասն էլ համոզում էին, - [Հայաստան-Իրան առևտրի պոտենցիալն ու մշտական խոչընդոտները](https://ampop.am/armenia-iran-trade-opportunities-challenges/) - Հայաստանն ու Իրանը պարբերաբար պայմանավորվում են երկու եկրների միջև առևտուրը հասցնել մեկ միլիարդ դոլարի, սակայն տարիների վիճակագրությունը հուշում է, որ ցանկությունը հնարավոր է լինում բավարարել կիսով չափ՝ առետուրը հասցնելով կես միլիարդի սահմանին։ Սա այն դեպքում, երբ Իրանը Հայաստանի ունեցած երկու ելքերից մեկն է։ Ավելին, եղած առևտուրն էլ հիմնականում էներգակիրների հաշվին է, այն էլ սահմանափակ չափով։ - [3-րդ դեղաչափ կամ բուսթեր․ Ինչու է հարկավոր խթանիչ պատվաստումը](https://ampop.am/booster-shots-third-doses-for-covid-19/) - COVID-19-ի դեմ պաշտպանությունն ամրապնդելու նպատակով երկու դեղաչափով պատվաստված քաղաքացիները ցանկության դեպքում կարող են ստանալ նաև բուսթեր դեղաչափով պատվաստում։ Բուսթերը անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է խթանող: 3-րդ՝ խթանիչ դեղաչափը իրականացվում է առկա պատվաստանյութերից որևէ մեկով։ Հայաստանում 3-րդ դեղաչափով պատվաստումային գործընթացի մեկնարկը տրվել է դեկտեմբերի 1-ին։ Բուսթեր դեղաչափով պատվաստվել կարող են 18 և բարձր տարիքի բոլոր այն քաղաքացիները, - [Ի՞նչ է հակամարմինը ու ինչպե՞ս է օգնում օրգանիզմին պայքարել](https://ampop.am/what-are-antibodies/) - Աշխարհի տարբեր երկրներում SARS-COV-2-ից (COVID-19) օրգանիզմը պաշտպանելու համար հակամարմինների անհրաժեշտ քանակությունը որոշելու փորձերն առայժմ արդյունք չեն տվել։ Հայտնի չէ նաև, թե որքան ժամանակ են օրգանիզմում մնում համապատասխան հակամարմինները։ Այս ուղղությամբ կատարվող հետազոտություններն առայժմ պարզել են, որ SARS-COV-2-ով վարակված մարդկանց մեծ մասի (բայց ոչ բոլորի) օրգանիզմում են առաջանում հակամարմիններ։ Դրանց քանակությունը, համաձայն հետազոտությունների, հիմնականում կախված է - [Կորոնավիրուսի կապը նյարդային ու հոգեկան հիվանդությունների հետ](https://ampop.am/mental-health-and-covid-19/) - Կորոնավիրուսային վարակի բռնկումից ամիսներ անց բժիշկները փորձում են հասկանալ, արդյոք հիվանդությունը կարո՞ղ է հանգեցնել նյարդային ու հոգեկան որոշ հիվանդությունների սրացման կամ առաջացման։ Վիրուսի թողած հետևանքները գնահատելու նպատակով COVID-19-ով վարակված մարդկանց շրջանում հետազոտություններ են արվել տարբեր երկրներում։ Խնդիրները, որոնք ապաքինվելուց հետո շարունակել են անհանգստացնել մարդկանց, ինչպես ցույց են տվել տարբեր կենտրոններում արված հետազոտությունները, հիմնականում կապված են - [Թումոն բոլոր պատանիների համար․ կրթական ցանցը` երկրով մեկ](https://ampop.am/tumo-extend-its-learning-network/) - «Թումո Հայաստան» նախաձեռնությունը նպատակ է դրել հինգ տարվա ընթացքում Հայաստանի ու Արցախի ցանկացած բնակավայրում ապրող յուրաքանչյուր պատանու հասանելի դարձնել նորարարական կրթությունը։ Այդ նպատակին հասնելու համար «Թումո-Հայաստան»-ը նախատեսում է 16 կենտրոններից և 110 տուփերից կազմված կրթական ցանց հյուսել։ Ցանցի ստեղծման գործընթացն արդեն մեկնարկել է․ Տավուշի մարզի Բերդ և Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքները Դիլիջանի «Թումո» կենտրոնին են - [Թունավորված տարեդարձս․ հոսպիտալացվածների ցանկից դուրս պատմություն](https://ampop.am/essay-restaurant-food-poisoning/) - 2021թ․-ի տարեդարձս հակասական հիշողություններ է արթնացնելու։ Շատ էի ցանկանում, որ այն տարբերվեր նախորդներից։ Բայց այդ օրը առավոտյան հասկացա, որ ոչ մի հետաքրքիր միտք չունեմ, ու որոշեցի ուղղակի տաք հագնվել ու ամբողջ օրը թրև գալ քաղաքում՝ բառիս բուն իմաստով։ Դատարկ ստամոքսով փողոցները երկար չես չափչփի, ուստի դրսում մի բան ուտելը կարևոր էր չպլանավորած երեկոն չփչացնելու համար։ - [Կերպարանափոխվող COVID-19․ Հայտնի ենթատեսակներին ավելացավ ևս մեկը՝ «Օմիկրոնը»](https://ampop.am/a-new-strain-of-coronavirus/) - Թվում է, թե մարդկանց արդեն մոտ երկու տարի ուղեկցող COVID-19-ը այլևս ոչնչով չի կարող զարմացնել։ Նախանշանները հայտնի են, գիտնականները ստեղծել են պատվաստանյութեր՝ ծանր դեպքերի և մահվան դեմ պայքարի համար։ Սակայն համավարակը սիրում է «կերպարանափոխվել» և նոր ու ավելի վտանգավոր թափով մուտք գործել մարդկանց կյանք։ COVID-19-ի տարածման պատճառ հանդիսացող SARS-CoV-2 վիրուսն անընդհատ զարգանում է և ժամանակի - [Թափուր աշխատատեղեր և թաքնված գործազրկություն](https://ampop.am/disguised-unemployment/) - Հայաստանում 2021թ․-ի սեպտեմբերին եղել է ավելի քան 651 000 վճարվող աշխատատեղ։ Սրա մասին խորհրդարանում քննարկման ժամանակ ասել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Խոսքը, սակայն, ոչ թե աշխատողների, այլ աշխատատեղերի մասին է, քանի որ կան քաղաքացիներ՝ մի քանի կազմակերպությունում են աշխատում։ Վարչապետ Փաշինյանն այս ցուցանիշը ներկայացրել է որպես ռեկորդային։ Նախկինում նույնպես նա ներկայացրել է այսպիսի ցուցանիշներ։ Դրանց - [Դելտա․ ինչո՞ւ և ինչպե՞ս COVID-19-ի նոր շտամը գրավեց աշխարհը](https://ampop.am/deadly-delta-variant-of-coronavirus-gains-steam/) - 2020 թվականի դեկտեմբերին Հնդկաստանում հայտնաբերվեց կորոնավիրուսային հիվանդություն առաջացնող SARS‐CoV‐2 (COVID-19) վիրուսի մուտացված նոր տեսակը, որը ստացավ «Դելտա» անունը։ Վերջինիս տարածումը կաթվածահար արեց երկրի առողջապահական ոլորտը 2021թ․ ապրիլին։ Արդեն մայիսի կեսերին Դելտան դարձավ գերիշխող շտամ Հնդկաստանում, այնուհետև արագորեն տարածվեց ողջ աշխարհում։ Ինչպես մյուս բոլոր մտահոգիչ տարբերակները, Դելտա շտամն առաջացել է SARS‐CoV‐2 վիրուսի մուտացիայի հետևանքով․ փոփոխությունների է - [Երաժիշտը` խրամատից․ Լեոյի պայքարը շարունակվում է այլ առաջնագծում](https://ampop.am/frontline-musician/) - «44»․ այսպես է Լեո Բաղդասարյանը վերնագրել պատերազմի ընթացքում տեսածն ու զգացածն ամփոփող երաժշտական գործը։ Ասում է՝ երաժշտությունը բառերի վերածել չի փորձել ու համոզված է՝ չի էլ կարող։ Պատերազմի դաշտում ունեցած ապրումները երաժշտության մեջ խտացնելու համար Լեոյից մի քանի օր է պահանջվել։ Խոստովանում է՝ ամենազգացմունքային ու անկեղծ գործն է ստացվել։ «Սովորաբար, զգացմունքի վրա հիմնված գործերս հետո - [Երևանի մնջախաղի թատրոնը չի սահմանափակվում ունեցած ձեռքբերումներով](https://ampop.am/yerevan-state-pantomime-theatre/) - Հնչում է 3-րդ զանգը․ մթության մեջ անհետանում են հանդիսատեսի աղմուկն ու շշուկները։ Բեմում կամացուկ հայտնվում են կերպարներ, որոնց խոսքն արտահայտվում է մարմնի ու դեմքի շարժումների միջոցով։ Մի քանի վայրկյան անց դահլիճում գտնվող յուրաքանչյուր ոք իր կերպավորած աշխարհում է։ Այսպիսին են առաջին տպավորությունները Երևանի մնջախաղի պետական թատրոն այցելելիս։ 47 տարիների գործունեության ընթացքում թատրոնը հասցրել է հանդիսատեսի - [Ի՞նչ պետք է անել և ի՞նչ չանել պատվաստումից առաջ և հետո](https://ampop.am/what-to-do-before-and-after-getting-vaccinated/) - Հաշվի առնելով պատվաստումային գործընթացում նկատելի ակտիվությունը ինչպես Երևանում, այնպես էլ մարզերում՝ «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է մի շարք խորհուրդներ այն մասին, թե ինչ պետք է անել և ինչ չանել պատվաստումից առաջ և հետո, եթե արդեն որոշել եք պատվաստվել։ Loading... Ի դեպ, Քովիդով նախկինում վարակված լինելը կրկնավարակից զերծ մնալու երաշխիք չէ։ «Ամփոփ Մեդիային» ՀՀ առողջապահության նախարարության փոխանցած տվյալների - [Թմրադեղ՝ ՀՀ տնտեսության համար․ տրանսֆերտները վերականգնում են նախկին մակարդակը](https://ampop.am/migrant-remittances-to-armenia-2021/) - Այս տարվա երրորդ եռամսյակում՝ հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին, այլ երկրներից բանկային փոխանցումները Հայաստան կազմել են շուրջ 590 մլն դոլար, ինչը մոտ 5%-ով ավելի է, քան նախորդ տարվա նույն ամիսներին։ Բանկային փոխանցումներով Հայաստան մտնող գումարները հիմնական երկու աղբյուր ունեն՝ Ռուսաստան և Միացյալ Նահանգներ։ Մյուս բոլոր պետություններից փոխանցումները միասին չեն հասնում այս երկու երկրներից կատարվող փոխանցումներին։ Ամենաշատ փոխանցումներն էլ - [Թվային հարկ․ Ինչպես է Հայաստանը հարկելու Facebook-ին և մյուս ցանցային հսկաներին](https://ampop.am/tech-giants-will-pay-tax-in-armenia/) - Հայաստանի կառավարությունը մտադիր է հարկել Facebook, Instagram, Yandex taxi, Booking և այլ հայտնի էլեկտրոնային/առցանց հարթակները տնօրինող ընկերություններին, որոնք համացանցում, հասանելի լինելով աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում, գովազդային կամ տարատեսակ վճարովի բովանդակություն են մատուցում` ուղղակի կամ միջնորդավորված եկամուտ ստանալով։ Որոշ երկրներում տվյալ ընկերություններն արդեն իրենց ստացած եկամտից հարկեր վճարում են։ Առաջարկվող օրենքի նախագծին ՀՀ կառավարությունը հավանություն է - [Էլեկտրական մեքենաների շուկայում աշխուժություն կա](https://ampop.am/more-drivers-than-ever-buy-electric-car-in-armenia/) - Հայաստանում կարծես մեծ հետաքրքրություն է առաջացել էլեկտրամեքենաների նկատմամբ։ Միայն օգոստոսին Հայաստան ներկրված մեքենաներից յուրաքանչյուր 5-րդը եղել է բացառապես էլեկտրական շարժիչով։ Մինչդեռ երկու տարի առաջ՝ 2019-ի օգոստոսին, էլեկտրական շարժիչով էր ներկրված մեքենաներից ամեն 1500-րդը։ Էլեկտրական մեքենաների նկատմամբ այսպիսի մեծ հետաքրքրություն սկսեց առաջանալ վերջին երկու տարիներին մաքսային կարգերում կատարված արմատական փոփոխությունների շնորհիվ։ Էլեկտրական շարժիչով մեքենաների ներկրումն ազատված - [Պատվաստումը մերժողների բուժումը` վճարովի․ Սինգապուրը կիրառեց, Հայաստանը քննարկում է](https://ampop.am/unvaccinated-medical-costs-covid-19/) - Սինգապուրում կորոնավիրուսի դեմ պատվաստվելու իրավունք ունեցող բնակիչների 85%-ն ամբողջությամբ պատվաստված է, իսկ 18%-ը ստացել է խթանիչ պատվաստումներ (booster shots): Սակայն Սինգապուրի կառավարությունը նոյեմբերի սկզբին հայտարարել է, որ այլևս չի պատրաստվում հոգալ պատվաստվելուց ինքնակամ հրաժարվող քաղաքացիների կորոնավիրուսով պայմանավորված բուժման ծախսերը։ Ըստ Washington Post-ի, ներկայումս Սինգապուրի հիվանդանոցներում COVID-19-ով հոսպիտալացվածների հիմնական մասը հենց չպատվաստվածներն են: «Չպատվաստված անձինք կազմում - [Հայաստանում շրջանառվող պատվաստանյութերն ու պատվաստված բնակչությունը](https://ampop.am/new-cases-continue-growing-in-armenia/) - Հայաստանում, սեպտեմբերի կեսերից սկսած, կորոնավիրուսային հիվանդությունից գրանցվող շաբաթական մահերն արտահայտվում են եռանիշ թվերով, իսկ հոկտեմբերի 10-ից հաստատվող վարակի նոր դեպքերը՝ հնգանիշ թվերով։ Հոկտեմբերի վերջին շաբաթվա տվյալներով՝ մեկ միլիոն բնակչի հաշվով կորոնավիրուսից մահացության ցուցանիշով` 109 մահ, Հայաստանը զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը ասիական երկրների շարքում և չորրորդ հորիզոնականը՝ ողջ աշխարհում։ Հանրային առողջապահության մասնագետ Շանթ Շեխերդիմյանն այն կարծիքին - [Արի՛ համեմատենք գրիպն ու COVID-19-ը․ Ինչպե՞ս կողմնորոշվել](https://ampop.am/chatbot-about-covid-19-and-flu-season/) - Գրիպի սեզոնն արդեն սկսել է, ինչը նշանակում է, որ վարակների դեմ պայքարն ընթանալու է երկու ճակատով։ Հարցերը շատանում են, դրանց պատասխանները խճճում են։ Նման դեպքերում օգնության է հասնում մեր վիրտուալ օգնականը՝ ամենագետ, անփոխարինելի «ՀՀ փորձագետ» Պարոն Ամփոփը, ով ուսումնասիրել է գրիպի և COVID-19-ի նմանություններն ու տարբերությունները։ Նա սպասում է ձեզ իր զրուցարանում՝ պատմելու երկու վիրուսների - [Արի՛ խոսենք Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերից](https://ampop.am/olympic-games-tokyo-2020-2021/) - Հուլիսի 23-ին Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյում մեկնարկելու են 2020 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերը, որին մասնակցելու է նաև Հայաստանի մարզական պատվիրակությունը։ Մեր վիրտուալ օգնականը՝ ամենագետ, անփոխարինելի «ՀՀ փորձագետ» Պարոն Ամփոփը վերջին օրերին շատ ուշադիր հետևում է 32-րդ ամառային Օլիմպիական խաղերի նախապատրաստական աշխատանքներին և հասցրել է կարևոր տեղեկություններ հավաքել իր շտեմարանում։ Ինչպես ինքն է ասում` կարող ես մարզիկ - [Չկա տեղեկատվություն, չկա խնդիր․ արի՛ խոսենք ՀՀ Կառավարության նոր նախագծից](https://ampop.am/chatbot-about-drafts-amendment-on-non-disclosure-of-information/) - Պաշտոնական e-draft.am կայքում քննարկման են դրվել ՀՀ վարչապետի և ՀՀ կառավարության մի շարք որոշումների մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին նախագծեր։ Ըստ էության, այդ նախագծերի ընդունման միջոցով նախատեսվում է սահմանափակել պետական աշխատակիցների ընթացիկ գործողությունների և որոշումների մասին պարտադիր հանրայնացումը։ Այդ նախագծերը մշակել է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը՝ համագործակցելով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության հետ։ Մեր վիրտուալ օգնականը՝ - [Հայացք Հայաստանից․ Թալիբանը նոր մարտահրավերներ ստեղծեց տարածաշրջանում](https://ampop.am/afghanistan-taliban-new-challenge-to-the-region/) - 2021թ․ առաջին կիսամյակում Հայաստանի և Աֆղանստանի առևտուրը կազմել է ընդամենը 6 միլիոն 640 հազար դոլար: Ընդ որում՝ սա այն դեպքերից է, երբ սալդոն հօգուտ Հայաստանի է, այսինքն Հայաստանն ավելի շատ արտահանել է։ Արձանագրված առևտուրը եղել է շատ պարզ․ Հայաստանից Աֆղանստան է արտահանվել 6 մլն 630 հազար դոլարի սիգարետ, Աֆղանստանից Հայաստան է ներմուծվել 10,4 հազար դոլարի - [Փխրուն տնտեսական աճ ճգնաժամային 2020-ից մեկ տարի անց](https://ampop.am/armenia-gdp-growth-21/) - Որքան տարին մոտենում է ավարտին, այնքան ավելի անհավանական են դառնում այն կանխատեսումները, թե Հայաստանը 2021 թ․ արդյունքներով կունենա երկնիշ տնտեսական աճ։ Այս պահին ամենաթարմ կանխատեսումը Համաշխարհային բանկինն է, որը հոկտեմբերի սկզբին 6,1 % տնետսական աճ էր կանխատեսել Հայաստանի համար։ Սա նշանակում է, որ Հայաստանում ընթացիկ 2021 թվականին կստեղծվի 6,1 %-ով ավելի մեծ համախառն ներքին արդյունք - [Հայացք Հայաստանից․ Թալիբների իշխանությունը երկիրը վերադարձնելու է անցյալ](https://ampop.am/union-of-afghan-war-veterans-in-armenia/) - Երևանի Կենտրոն թաղամասի բարձրահարկ շենքերից մեկի առաջին հարկում է գտնվում Աֆղանստանի պատերազմի հայ վետերանների միավորումը։ Քայլում ես քիչ լուսավորված սրահով և ուշադրությունդ անմիջապես գրավում է աջ անկյունում պատին ամրացված մեծ ցուցափեղկը․ պատերազմին մասնակցած և զոհված հայ զինվորների ու սպաների լուսանկարներն են, իսկ հաջորդիվ՝ պատվոգրերն ու հուշագրերը։ Միության աշխատասենյակում հավաքված հինգ տղամարդիկ աֆղանական առաջին պատերազմի (1979-1989թթ․) - [Երևանի նորաբաց «Կենսագրական սալոն»-ում պատրաստ են լսել պատմություններ պատերազմից](https://ampop.am/berghof-space-for-conflict-transformation/) - «Ողջ պատերազմի ընթացքում հորս ձայնը չսասանվեց գեթ մեկ անգամ, ու հենց դա էր ինձ ապրեցնում ու հույս ներշնչում, որ հաղթանակը մոտ է․․․ Ես հիմա խոսում եմ պատերազմի մասին ու դեռևս չեմ էլ գիտակցում, որ այն տեղի է ունեցել», - ասում է ծնունդով Հադրութից Անի Գրիգորյանը։ Նրա մեծ ընտանիքի անդամներից շատերը մասնակցել են 44-օրյա պատերազմին, ինչն - [#ՏԻՄ2021 ընտրությունների ամփոփում / ինտերակտիվ գրաֆիկներ](https://ampop.am/local-elections-2021-results-charts/) - Հոկտեմբերի 17-ին կայացած ՏԻՄ ընտրությունները աչքի ընկան բացառիկ ցածր մասնակցայնությամբ՝ շուրջ 33%։ Եվ այս ցածր ցուցանիշի վրա ազդեց հատկապես ամենամեծ բնակավայրի՝ Գյումրիի էլ ավելի ցածր մասնակցությունը՝ 24 %։ Հայաստանի մեծությամբ երկրորդ քաղաքում ընտրություններին մասնակցել է ընտրելու իրավունք ունեցողներից չորսից միայն մեկը։ Արդյունքների տեսանկյունից ուշադրության արժանացավ այն, որ որոշ համայնքներում իշխող քաղաքական ուժը պարտվեց։ Այդ համայնքներից - [COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութերի արդյունավետությունը, նմանություններն ու տարբերությունները](https://ampop.am/covid-19-vaccines-how-are-they-different/) - Կորոնավիրուսի տարածման աննախադեպ տեմպով պայմանավորված՝ դրա դեմ կիրառվող պատվաստանյութերը ստեղծվել են խիստ կարճ ժամանակահատվածում։ Սակայն, ինչպես վստհեցնում են ոլորտի պատասխանատուները, հետազոտության որևէ փուլ չի կրճատվել, միայն կլինիկական որոշ հետազոտություններ զուգահեռ են իրականացվել։ Որպես կանոն, բոլոր պատվաստանյութերը, նախքան լայն կիրառության մեջ մտնելը, մանրակրկիտ կլինիկական հետազոտություններ են անցնում։ Կլինիկական ՝ այսինքն մարդկանց մասնակցությամբ փորձարկումներ իրականացվում են դրանց - [Կորոնավիրուսային մահերի նվազումը կապ ունի պատվաստվածության բարձր ցուցանիշի հետ](https://ampop.am/covid-global-vaccination-rates-by-country/) - Աշխարհում, 2021 թ. հոկտեմբերի 13-ի դրությամբ, գրանցվել է ավելի քան 238 միլիոն COVID-19 հաստատված դեպք, որից շուրջ 4,9 միլիոնը կամ 2%-ը մահվան ելքով։ Հոկտեմբերի 13 -ի դրությամբ, ընդհանուր առմամբ ներարկվել է պատվաստանյութի 6.56 մլրդ դեղաչափ, իսկ ամբողջական պատվաստված բնակչությունը կազմել է երկրագնդի բնակչության գրեթե 43%-ը: Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալների՝ աշխարհում ներկայումս շրջանառվում են - [Կատալիզատորի սև շուկայի ակտիվությունը Հայաստանում և պետության դանդաղկոտ վարքը](https://ampop.am/black-market-for-catalytic-converters-is-growing-in-armenia/) - Ավտոմեքենաների շահագործման թեմայով ֆեյսբուքյան խմբերից մեկում փորձեք գրել «կատալիզատոր» բառը պարունակող ցանկացած նախադասություն, և շատ արագ կհայտնվեն մարդիկ, որոնք կառաջարկեն գնել Ձեր մեքենայի կատալիզատորը շուկայի ամենաբարձր գնով, Ֆեյսբուքն իր ալգորիթմներով կֆիքսի ձեր հետաքրքրության նոր առարկան և գովազդի միջոցով անդադար կառաջարկի կատալիզատոր գնողների ֆեյսբուքյան էջեր։ Կատալիզատորը ավտոմեքենայի վնասակար արտանետումների չեզոքացման համակարգն է, որի առքուվաճառքի շուկան Հայաստանում - [Քրոնիկ հիվանդությունների վեցանիշ թվերն ու առողջապահական համակարգում բարեփոխումների անհրաժեշտությունը](https://ampop.am/chronic-illnesses-and-healthcare-reform/) - Ամերիկահայ բժիշկ Շանթ Շեխերդիմյանը, որն այս օրերին իր մասնագիտական պարտքն է կատարում Ռոնալդ Ռեյգանի անվան Կալիֆորնիայի համալսարանի Լոս Անջելեսի բժշկական կենտրոնում, ասում է, որ COVID-19-ն ամբողջ աշխարհում նոր իրավիճակ է ստեղծել։ «Նախկինում արձանագրված համաճարակներից որոշակի փորձ կա, բայց այս վարակը նման չէ նախկիններին։ Ամեն օր նոր բան ենք սովորում, ու կան քայլեր, որոնք հնարավոր է՝ - [Տեր Վարազդատ. «Ես հասկացա՝ ինչ է մահն, ու ինչ է նշանակում կորցնել անսպասելին»](https://ampop.am/father-varazdat-najaryan/) - Սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան գնդերեց Տեր Վարազդատ քահանա Նաջարյանը Երևանում էր։ Սովորականի պես պատրաստվել ու գնացել էր Սբ․ Աննա եկեղեցի։ Վարագա խաչի տոնն էր, և պիտի պատարագ մատուցեր։ «Մարդիկ եկեղեցում հավաքված սպասում էին։ Մինչ կսկսեի պատարագը, ինձ մոտեցավ զինված ուժերում ծառայող ընկերներիցս մեկն ու ասաց, որ լայնամասշտաբ հարձակում է սկսվել։ Շփոթվեցի, բայց չէի կարող պատարագը չիրականացնել, - [#ԱԺ2021․ Կին և տղամարդ թեկնածուների հարաբերակցությունը ընտրացուցակներում](https://ampop.am/women-candidates-in-parliamentary-elections-2021/) - Հունիսի 20-ին կայանալիք խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններում 21 կուսակցությունների և 4 դաշինքների ընտրացուցակներում կանայք կազմում են 37%, ինչը 5 տոկոսով գերազանցում է նախորդ՝ 2018թ․ արտահերթ ընտրությունների ցուցանիշը: ՀՀ Ընտրական օրենսգիրքը սահմանում է 30% գենդերային քվոտա: Ընտրություններին մասնակցող բոլոր 25 քաղաքական ուժերի ընտրացուցակներում կանանց ներկայացվածությունը 31-44% է։ Ընտրություններին մասնակցող ուժերից ընտրացուցակները գլխավորում են երկու կին թեկնածուներ՝ Կարինե - [Ստուգեք Ձեր գիտելիքը. որքանո՞վ եք իրազեկ COVID-19-ի դեմ պատվաստումներից](https://ampop.am/how-much-do-you-know-quiz/) - Պատրաստեց Հռիփսիմե Հայրապետյանը #COVID19 - [Պարտադիր հոգատարություն․ Ո՞ր ոլորտի աշխատողներին է վերաբերում նոր հրամանը](https://ampop.am/list-of-employers-requiring-covid-19-vaccines-in-armenia/) - Սեպտեմբերի սկզբից, աշխատանքային իրավունքի մասնագետ Տիգրան Կիրակոսյանն անընդմեջ զանգեր է ստանում հայաստանյան գործատուներից և աշխատակիցներից։ Զանգահարողները խնդրում են մասնագետին մեկնաբանել կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելող միջոցառումների նոր կարգը, որը սահմանվել է Առողջապահության նախարարության կողմից և ուժի մեջ կմտնի հոկտեմբերի 1-ից: Նոր կարգի համաձայն՝ աշխատակիցները պարտավորվում են գործատուին ներկայացնել կա՛մ կորոնավիրուսի դեմ պատվաստված լինելու հավաստագիր, կա՛մ էլ երկու - [Անավարտ հիշողություններ․ բժիշկ Դավիթը փնտրում է պատերազմի օրերին վիրավորված Գոռին](https://ampop.am/doctor-david-ghazaryan/) - «Բոլորս հավաքված ենք մի վայրում՝ համարյա առաջնագծում։ Լարված ու ուժասպառ ենք։ Ու հանկարծ լսում ենք, թե ինչպես են երկու հրամանատարներ ռադիոկապով խոսում Ֆիզուլիի կողմից դեպի Մարտունի շարժվող ադրբեջանական զինվորական ուժերի հոսքից»։ Բժիշկ Դավիթ Ղազարյանն Արցախյան երկրորդ պատերազմին ռազմաճակատ մեկնեց հոկտեմբերի 30-ին, թեպետ զինկոմիսարիատ էր ներկայացել պատերազմը սկսվելու հաջորդ իսկ օրը՝ սեպտեմբերի 28-ին։ Մեկ տարի է - [Coronavirus․ ինչ պետք է իմանալ ու ինչպես կանխարգելել այն (ինտերակտիվ քարտեզ)](https://ampop.am/coronavirus-what-is-it/) - Կորոնավիրուսը շուրջ 39 տեսակ ներառող վիրուսների ընտանիք է։ Այս վիրուսներից յուրաքանչյուրը կենդանիների և մարդկանց վրա յուրահատուկ ազդեցություն ունի՝ սկսած ամենաթեթև անհանգստությունից մինչև բազմաթիվ մարդկային կյանքեր խլող ծանր հիվանդություններ, ինչպիսիք էին, օրինակ՝ MERS-CoV-ը կամ SARS-CoV-ը (առաջինը կատուներից է փոխանցվել մարդուն, երկրորդը՝ ուղտերից)։ Այս ընտանիքին 2019թ․ դեկտեմբերից միացավ նոր տեսակի վիրուսը՝ 2019-nCoV-ը։ Հենց այս տեսակի՝ կորոնավիրուսի մասին - [Չմշակվող Էրգիր Հայաստան․ Ինչպե՞ս զարգացնել գյուղատնտեսությունը](https://ampop.am/agricultural-productivity-in-armenia/) - Հայաստանում գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է բոլոր զբաղվածների 24,3%-ը կամ յուրաքանչյուր 4 զբաղվածից մեկը։ Իսկ գյուղատնտեսական արտադրանքը ՀՆԱ-ի մեջ կազմում է շուրջ 12%։ Այսինքն Հայաստանի վաստակած ամեն 8000 դրամից ընդամենը 1000 դրամն է ձևավորվում գյուղոլորտում։ Զբաղվածների 24%-ն ապահովում է արդյունքի ընդամենը 12%-ը։ Հետևաբար. Հայաստանում գյուղատնտեսության ոլորտը արդյունավետ չէ։ Առանձին խնդիր է այն, որ գյուղատնտեսության մասին լիարժեք վիճակագրական - [Արի՛ խոսենք. նոր ուսումնական տարի՝ նոր կանոններով](https://ampop.am/chatbot-about-new-academic-year-with-new-rules/) - Հայաստանյան դպրոցներում մեկնարկել է նոր ուսումնական տարին։ Թվում է, թե հին ու բարի ժամանակները վերադարձել են, և աշակերտները կարող են միայն մտածել սովորելու մասին։ Սակայն Քովիդ-19 համավարակը դեռ կա և ապրում է մեր կողքին։ Դա էլ իր հերթին անհրաժեշտություն է ստեղծում սահմանել դասապրոցեսն անվտանգ ու զգուշորեն կազմակերպելու կանոններ։ Մեր վիրտուալ օգնական՝ ամենագետ, «ՀՀ փորձագետ» Պարոն - [Արի՛ խոսենք ՀՀ Սահմանադրության մասին](https://ampop.am/chatbot-about-constitution-of-armenia/) - Հայաստանի 3-րդ Հանրապետության Սահմանադրությունն այս տարի նշում է ծննդյան 26-ամյակը: Այն արդեն հասուն երիտասարդ է, որի կենսագրությունն ու գոյության նշանակությունը, սակայն, ոչ բոլորին է ծանոթ: «Ամփոփ Մեդիան» առաջարկում է յուրահատուկ ձևով վերհիշել կամ ամրապնդել ՀՀ Սահամանդրության մասին ունեցած Ձեր գիտելիքները՝ միաժամանակ փորձարկելով նոր ինտերակտիվ գործիք մեր կայքում։ Դրա համար պետք է մուտք գործել զրուցարան, որտեղ - [«Կարգավորումները» մամուլի ազատության անկման պատճառ](https://ampop.am/negative-factors-threats-to-press-freedom/) - Panorama.am կայքի լուսանկարիչ Լիլիան Գալստյանի մուտքն Ազգային ժողովի տարածք արգելելու և, առհասարակ, նրա կողմից խորհրդարանի աշխատանքները օգոստոսի 5-ից չլուսաբանելու վերաբերյալ որոշումը մեծ աղմուկ բարձրացրեց լրագրողական համայնքում, որն այս որոշումը որակեց որպես մեդիայի, խոսքի ազատության սահմանափակում։ ԱԺ աշխատակազմի նման խիստ վերաբերմունքի հիմքում ֆոտոլրագրողի կողմից օգոստոսի 4-ին Ազգային ժողովում արված լուսանկարների շարքն էր։ Խմբագրության գրավոր հարցմանն ի - [#ԱԺ2021. Ութերորդ գումարման կազմը ինֆոգրաֆիկներով](https://ampop.am/eighth-convocation-mps-in-armenia/) - Հունիսի 20-ի արտահերթ ընտրություններով ձևավորված խորհրդարանը մեկնարկել է իր աշխատանքը։ Այսպիսով՝ նոր ձևավորված ԱԺ-ն ունի 107 պատգամավոր՝ կազմված «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության, «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքների ներկայացուցիչներից։ Ըստ ընտրական օրենսգրքի՝ խորհրդարանում կարող է լինել նվազագույնը 101 պատգամավոր, իսկ կուսակցությունների ընտրությունը պայմանավորվում է ԿԸՀ-ի կողմից ներկայացված վերջնարդյունքներով։ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը գրանցել է ընտրական ամենաբարձր ցուցանիշը։ Վերջինս - [Ինչպե՞ս են պատժվելու հայհոյողները՝ քաղաքացիակա՞ն, թե՞ քրեական օրենսգրքով](https://ampop.am/armenian-parliament-adopts-bill-criminalizing-swearing/) - Հայաստանում հայհոյելն օրենքով վտանգավոր արարք է համարվում։ Ազգային ժողովը ընդունեց ««ՀՀ քրեական օրենսգրքում» և «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում» լրացումներ կատարելու մասին» օրենքների նախագծերի փաթեթը։ Օրենսդիր մարմինը առաջին և երկրորդ ընթերցումներով օրենքի ուժ տվեց վերը նշված նախագծերի փաթեթին 7-րդ գումարման վերջին՝ հուլիսի 30-ի նիստին, առանց նախագծերի շուրջ հանրային նախնական քննարկումներ անցկացնելու։ Առաջարկվող փոփոխությունների համաձայն՝ անձին ծանր - [Թուրքիայի անտառային հրդեհներն ու դրանց հետևանքները․ ինֆոգրաֆիկա](https://ampop.am/turkey-forest-fires-situation-infographic/) - Թուրքիայում բռնկված 174 անտառային հրդեհներից 160-ը վերահսկողության տակ են, մինչդեռ 14-ը դեռ շարունակում են մոլեգնել երկրի հարավային և հարավ-արևմտյան 5 նահանգներում։ Անտառային առաջին հրդեհները բռնկվել են անցյալ շաբաթ՝ հուլիսի 28-ին։ Կրակի թիրախ են դարձել տասնյակ համայնքներ ու զբոսաշրջային վայրեր՝ պատճառ դառնալով մարդկանց տարհանման։ Ըստ պաշտոնական տվյալների ՝ սա Թուրքիայում վերջին տասնամյակում տեղի ունեցած ամենաաղետալի հրդեհն - [Գների աճ բոլոր ապրանքային խմբերում․ ինտերակտիվ գրաֆիկներ](https://ampop.am/2020-2021-inflation-in-armenia/) - Մեկ տարում Հայաստանում ապրանքների միջին գները աճել են 6.5%-ով։ Գների փոքր աճն ինքնին վտանգավոր չի համարվում, բայց այս պարագայում սա արդեն փոքր աճ չէ։ Այն բարձր է ցանկալի նվազագույնից։ Ավելին, սա ապրանքների լայն ցանկն է, մինչդեռ նեղ սննդամթերքի ցանկը թանկացել է ավելի արագ տեմպով։ Գրաֆիկից էլ երևում է, որ չկա մի ապրանքախումբ, որն էժանացել է։ - [Ընդունելության բարեփոխումներ․ Բուհերի փրկության ծրագրից դեպի մոտիվացված կրթություն](https://ampop.am/reforms-in-higher-education-and-entrance-exam-armenia/) - Բուհական ընդունելության նոր կարգի համաձայն՝ հայաստանցի դիմորդները 2021թ․ ընդունելության քննություններին հայտագրվեցին մեկ մասնագիտություն, մեկ համալսարան սկզբունքով։ ԿԳՄՍ նախարարության կողմից կատարված փոփոխությունը լայն քննարկումների և դժգոհությունների առիթ էր դարձել դեռևս նախորդ՝ 2020 թվականին։ Որոշ դիմորդներ, հստակ տեղեկացված չլինելով ընդունելության գործող կարգից, հնարավորություն չունեցան սովորելու իրենց նախընտրած բաժիններում։ Նրանք՝ որպես հիմնական պատճառ, առանձնացնում էին մեկ քննություն հանձնելը - [Պատվաստումային տուրիզմ կամ նոր իրավիճակ զբոսաշրջության ոլորտում](https://ampop.am/armenia-vaccination-tourism-covid19/) - Հայաստանում մեկամյա դադարից հետո ներգնա և արտագնա տուրիզմի ակտիվացում է նկատվում։ Պատվաստումների շնորհիվ կորոնավիրուսի բացասական հետևանքները համեմատաբար նվազում են՝ հնարավորություն տալով երկրներին վերագործարկել տնտեսության համար անհրաժեշտ զբոսաշրջային ոլորտը։ Հայաստանի քաղաքացիների համար Եվրոպական միության մուտքի և ելքի սահմանափակումները չեղարկելու որոշումը կարևոր է հայաստանյան տուրընկերությունների և օպերատորների համար փաթեթներ ամրագրելու և միջազգային համագործակցության վերադառնալու տեսանկյունից։ Այս որոշման - [#ԱԺ2021. Արտահերթ ընտրությունների ամփոփում / ինտերակտիվ գրաֆիկներ](https://ampop.am/armvote-2021-results-charts/) - Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը, ամփոփելով հունիսի 20-ին կայացած խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների արդյունքները, հայտարարեց ութերորդ գումարման Ազգային ժողովի կազմը։ Խորհրդարանում առանց կոալիցիաների մեծամասնություն, իսկ հետո նաև կառավարություն կկազմի Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը։ Ընդդիմության շարքերում կլինեն «Հայաստան» դաշինքը, որը գլխավորում է երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, և «Պատիվ ունեմ» դաշինքը, որը ձևավորվել էր երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի - [Սևանի Գրողների հանգստյան տուն․ Սովետական մոդեռնիզմի կանգուն նմուշ](https://ampop.am/sevan-writers-resort-soviet-modernism/) - Սևանի Գրողների հանգստյան տունը Խորհրդային Հայաստանի ամենահայտնի կառույցներից մեկն է, որը Սովետական մոդեռնիզմի լավագույն նմուշներից է և այն եզակիներից, որ մինչ օրս ծառայում է իր նախնական նպատակին։ Կառույցը և նրա նախագծող-ճարտարապետները հետաքրքիր, միևնույն ժամանակ բարդ ճակատագրի են արժանացել Խորհրդային Միության ղեկավարների ռեպրեսիվ քաղաքականության հետևանքով։ «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է երիտասարդ ճարտարապետ էլեն Ղահրամանյանի պատրաստած մուլտիմեդիա պատմությունը, - [Տեսախաղերի արտադրության ոլորտում 175 մլրդ դոլար եկամուտ․ Ի՞նչ պոտենցիալ ունի Հայաստանը](https://ampop.am/game-development-market-in-armenia/) - Տեսախաղերի արտադրությունը, որն ամեն տարի գրանցում է եկամուտների 10-15% աճ, թվային արդյունաբերության արագ տարածվող և զարգացող ճյուղերից է աշխարհում։ Այս ցուցանիշը զարմանալի կթվար, եթե չլիներ այս ճյուղին վերաբերող մեկ այլ ցուցանիշ, ինչի շնորհիվ էլ աճում են եկամուտները։ Համաձայն Limelight Networks-ի հետազոտության, 2021թ․-ին տեսախաղերի սիրահարները շաբաթական միջինը 8 ժամ 27 վայրկյան տրամադրում են տեսախաղեր խաղալուն։ Հետազոտության - [Անշարժ գույքի շուկան` երեք ճգնաժամի արանքում](https://ampop.am/post-pandemic-and-post-war-real-estate-market/) - Հայաստանում ամենաթանկ բնակարանները վաճառվում են Երևանի ամենակենտրոնում, այսպես կոչված, առաջին գոտում։ Մինչդեռ անգամ այս խմբի բնակարանների գներն են որոշակիորեն նվազել 2020-ի երկու ճգնաժամերի՝ կորոնավիրուսի և պատերազմի ընթացքում։ Մինչ այդ Երևանում բնակարանների գները միայն աճ էին գրանցում, որոնցից վերջինը նախորդ տարվա մարտին։ Օրինակ Կենտրոն համայնքի առաջին գոտում տների 1 քմ-ը գնահատվում էր միջինը 782 000 դրամ։ - [#ԱԺ2021. Պատգամավորի թեկնածուների տարիքները (ինֆոգրաֆիկա)](https://ampop.am/armvote-2021-candidates-by-age/) - Ազգային ժողովի պատգամավոր կարող է ընտրվել 25 տարին լրացած, վերջին 4 տարում միայն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող, վերջին 4 տարում ՀՀ-ում մշտապես բնակվող, ընտրական իրավունք ունեցող և հայերենին տիրապետող յուրաքանչյուր ոք: Այլ քաղաքացիություն ունեցող անձինք չեն կարող առաջադրվել որպես պատգամավոր: Ուսումնասիրելով Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի պաշտոնական կայքում հունիսի 12-ի դրությամբ տեղադրված կուսակցությունների ընտրացուցակները՝ «Ամփոփ Մեդիան» հայտնաբերել - [#ԱԺ2021. Պատգամավորի թեկնածուները՝ ըստ զբաղվածության](https://ampop.am/armvote-2021-employed-and-unemployed-candidates/) - Հունիսի 20-ին կայանալիք խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններում 21 կուսակցությունների ու 4 դաշինքների ընտրացուցակներով առաջադրված 2492 թեկնածուների 31.7%-ը գործազուրկներ կամ թոշակառուներ են, իսկ 68.3%-ն ապահովված են աշխատանքով, զբաղեցնում են պաշտոններ կամ ԱԺ պատգամավորներ են։ «Ամփոփ Մեդիան» ուսումնասիրել է հասարակությանը առավել ծանոթ և ակտիվ 5 քաղաքական ուժերի՝ «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքների, «Բարգավաճ Հայաստան», «Քաղաքացիական պայմանագիր» և «Լուսավոր - [#ԱԺ2021. Ազգային փոքրամասնությունների պատգամավորի թեկնածուները](https://ampop.am/armvote-2021-national-minorities/) - Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչները որպես պատգամավորի թեկնածու ներգրավված են 5 կուսակցությունների ու դաշինքների ընտրական ցուցակներում։ Առաջադրված 2508 թեկնածուներից 14-ը ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներ են, որոնց մասնակցության մասին առավել մանրամասն ներկայացված է ինֆոգրաֆիկայի տեսքով։ ՀՀ ազգային փորքմասնությունները ներկայացնող պատգամավորի թեկնածուների թիվը 2018 թ. ԱԺ արտահերթ ընտրությունների համեմատ ավելացել է 2 անձով։ Loading... Պատրաստեց Լիանա - [#ԱԺ2021․ Յուրաքանչյուր 1030-րդ ընտրող` ԱԺ պատգամավորի թեկնածու](https://ampop.am/candidates-for-armvote-2021/) - Հունիսի 20-ին կայանալիք ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցում է 25 քաղաքական ուժ` ընդհանուր 2508 թեկնածուներով։ Նախորդ՝ 2018թ․ ԱԺ արտահերթ ընտրությունների համեմատ այս անգամ մասնակցող կուսակցությունների/դաշինքների թիվն ավելացել է ավելի քան 2, իսկ պատգամավորության թեկնածուների թիվը՝ ավելի քան 1.5 անգամ։ Ընդ որում, գրանցված կուսակցությունների կեսից ավելին նորաստեղծ են և լայն հանրության համար` անհայտ։ Հայաստանում ընտրելու իրավունք ունեցողների - [Կորոնարվեստ․ արվեստի կրթության ապահովումը համավարակի օրերին](https://ampop.am/arts-education-during-covid19/) - Երբ 2020թ․ մարտին COVID-19-ի տարածման հետևանքով Հայաստանում հայտարարվեց կարանտին, արվեստի ճյուղերն ընտրած ուսանողները կրթության կազմակերպման առումով հայտնվեցին դժվարին վիճակում։ Հատկապես նրանք, ովքեր դեռ մեկ կիսամյակ էին հասցրել հաճախել թատերարվեստի, գեղարվեստի կամ երաժշտության դասերին, ստիպված էին մեկուսանալ իրենց տներում և տեսազանգերի միջոցով փորձել յուրացնել վարպետության դասերը։ «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է լրագրող Հռիփսիմե Հայրապետյանի մուլտիմեդիա պատմությունը «Կորոնարվեստ» խորագրի - [Ի՞նչ է սահմանում «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» նոր օրենքը](https://ampop.am/law-on-rights-of-persons-with-disabilities-in-armenia/) - Հաշմանդամություն ունեցող անձանց շահերն այսուհետ հնարավոր կլինի ավելի վստահ պաշտպանել՝ հիմնվելով մայիսին Ազգային ժողովի կողմից ընդունած «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» օրենքի և կից օրենքներում կատարված փոփոխությունների փաթեթի վրա։ Հաշմանդամություն ունեցող քաղաքացիներն ու նրանց շահերը պաշտպանողներն օրենքի ընդունումը համարում են կարևոր քայլ և արդեն պլանավորում են իրենց առաջիկա անելիքները։ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարությունն այս պարտավորությունը ստանձնել - [Նորածիններին ամենից հաճախ տրված անուններն ու ազգանունները 2020 թ․-ին](https://ampop.am/popular-names-and-surnames-in-armenia-2020/) - ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2020 թ.-ին նորածիններին ամենից հաճախ տրված անուններն ու ազգանունները։ 2020 թ.-ին Հայաստանում ծնվել է 36 352 երեխա՝ 311-ով կամ 0.9 %-ով ավելի, քան 2019-ին։ 2020թ․-ին, նորածին տղաները 5%-ով գերազանցել են նորածին աղջիկներին։ Նրանցից 17 299 –ը աղջիկներ են, 19 053-ը՝ տղաներ։ Համաձայն տվյալների՝ 2020 թ. նորածին աղջիկների և տղաների շրջանում - [Կոնդի արժեքավոր նմուշներն ու թաղամասի նկատմամբ անուշադրությունը](https://ampop.am/kond-oldest-districts-of-yerevan/) - Կոնդը մայրաքաղաքի ամենահին թաղամասերից մեկն է, ուր մինչ օրս հնարավոր է գտնել կավից ու աղյուսից շինություններ։ Այստեղ կան բազմաթիվ քաղաքաշինական արժեքավոր նմուշներ, որոնք մեզ ժառանգություն են մնացել դարերի խորքից։ Սակայն դրանք պատշաճ պահպանության կարիք ունեն։ Տպավորություն է, թե վերջին հարյուր տարիների ընթացքում բոլոր ժամանակների քաղաքային իշխանությունները վերապահումով են վերաբերվել այս թաղամասի նկատմամբ՝ կարևորելով քաղաքի մյուս - [57%-ով աճել են կաշառքի ստացման և փոխանցման գրանցված դեպքերը․ 2021 առաջին եռամսյակ](https://ampop.am/crimes-in-armenia-2021-jan-march-stat/) - ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2020 և 2021 թթ․ հունվար-մարտ ամիսներին Հայաստանում գրանցված հանցագործությունների վիճակագրությունը։ Տվյալների համաձայն՝ 2021թ․ հունվար-մարտ ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ընդհանուր գրանցված հանցագործությունները նվազել են 534-ով կամ 7,7%-ով։ Պատկերներում ներկայացված են վերոնշյալ ժամանակահատվածում ՀՀ-ում գրանցված ընդհանուր հանցագործությունների քանակը ըստ տեսակների և 2020, 2021 թթ․ եռամսյակային տվյալների համեմատականները։ Ոչ մեծ ծանրության, - [Որոնելով հայկական երաժշտության ինքնությունը](https://ampop.am/the-identity-of-armenian-music/) - Ի՞նչ է երաժշտությունը Ձեզ համար։ Արդյոք երաժշտություն լսելիս փորձո՞ւմ եք կռահել դրա ինքնությունը, ազգային պատկանելությունը, տարբերակել հայկականը ոչ հայկականից։ Ի՞նչ երաժշտություն եք պատկերացնում հայկական զանգվածային երաժշտություն ասելիս, և արդյոք պարտադի՞ր է, որ Հայաստանում ստեղծվող երաժշտությունն ունենա ազգային երաժշտական տարրեր։ Կոմիտասագետ Մհեր Նավոյանի խոսքով, զանգվածային երաժշտությունը պարտադիր հայկականություն պահպանելու պարտավորություններ չունի, բայց, ըստ նրա, սա չի - [Փայտե ձեռագործ ակնոցներ․ գյումրեցի եղբայրների անխոնջ աշխատանքի արդյունքը](https://ampop.am/twinz-handcrafted-wooden-sunglasses/) - Բաբկեն և Դավիթ Խաչատրյանները 2014 թվականից զարգացնում են սեփական բիզնեսը՝ փայտե ձեռագործ ակնոցներ արտադրելով։ Խաչատրյան եղբայրներն ասում են, որ իրենց ստեղծած «Թվինզ» բրենդի հիմքում կոնցեպտուալ մոտեցումներ են դրված։ «Թվինզ» ակնոցները շատ թեթև են՝ 21 գրամ։ Դրանք բաղկացած են 8 շերտից։ Դրանցից մեկը կարբոնային շերտն է՝ ակնոցի ամրությունն ու էլաստիկությունն ապահովելու, միևնույն ժամանակ դեֆորմացման խնդիրները կանխարգելելու - [Արդյունքը փոխում է վերաբերմունքը․ կանանց ֆուտբոլի ներուժը Հայաստանում](https://ampop.am/women-national-football-team-armenia/) - Հայաստանի կանանց ազգային ֆուտբոլի հավաքականից 30-ամյա Անի Ղուկասյանն արդեն շուրջ տասը տարի է զբաղվում է ֆուտբոլով։ Սկզբում հանդես է եկել «Ֆուրման» ակումբում, լուծարվելուց հետո՝ տեղափոխվել «Քոլեջ», այնուհետև խաղացել է Բելառուսիայում և Ուկրաինայում, որից հետո «վերջին կանգառը» եղել է «Ալաշկերտ» ֆուտբոլային ակումբի կանանց թիմը։ Նա ընդգրկված է նաև Հայաստանի կանանց ազգային ֆուտբոլի հավաքականի կազմում։ «Մանկուց շատ - [Հնդկաստանում թթվածնի օրական պահանջարկը COVID-19-ով հիվանդների համար](https://ampop.am/oxygen-demand-covid19/) - Ցածր և միջին եկամուտ ունեցող 142 երկրներում COVID-19-ով ծանր և ծայրահեղ ծանր հիվանդների շնչառությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ թթվածնի օրական պահանջարկը 27.000.000 խորանարդ մետր է։ Այս պահանջարկի տարեկան ծախսը, ըստ հաշվարկների, կազմում է 6 մլրդ 228 մլն ԱՄՆ դոլար։ Բժշկական թթվածնի ամենամեծ պահանջարկն այսօր ունի Հնդկաստանը, որտեղ այն օրական գերազանցում է 14․000.000 խորանարդ մետրը` կազմելով ընդհանուր - [Գաղթականի ծոռ եմ, բայց Մոկսի մեր տան տեղն էլ գիտեմ, տեսքն էլ](https://ampop.am/armenian-genocide-survivor-grandchild/) - Մոկսի մեր հին տունը չեմ տեսել, բայց հիշում եմ պապիս երգերով, պատմություններով, գրքերով։ Պապս աշխատելիս քթի տակ երգում է՝ «Խիո-խիո, խանե-խանե»։ Սեղանի շուրջ ուրիշ երգ է՝ «Ջանիման, ջանիման, տուն եմ շինել գետի բերան»։ Մոկաց երգերը մեզ՝ տնեցիներիս, չեն սովորեցրել։ Ոչ էլ մենք ենք սովորել, բայց երբ պապին երգելիս մի տող բաց է թողնում, ուղղում ենք։ - [Պատերազմի պատճառները գրախանութներում փնտրելով․ 50% աճ Նժդեհի գրքերի վաճառքում](https://ampop.am/what-people-prefer-reading-after-karabakh-war/) - Պատերազմն իր հետքն է թողել նաև գրավաճառության դաշտում: Հասարակության տրամադրությունները նկատելի է դառնում գրքերի շուկայում առկա պահանջարկի ուսումնասիրությամբ։ «Ամփոփ Մեդիան» զրուցել է Բուկինիստ, Զանգակ և Էպիգրաֆ գրախանութների աշխատակիցների հետ՝ տեսանելի դարձնելով պատերազմի և գրքերի փոխառնչությունները։ Իհարկե, գրախանութները, ըստ իրենց ուղղվածությունների, ունեն նաև տարբերվող հետաքրքրություններով ընթերցողների հիմնական սեգմենտ, սակայն կան օրինաչափություններ, որոնք ընդհանուր են բոլորի համար։ - [The New York Times. «Մենք գիտենք՝ ինչպես պաշտպանել մեր շահերը»․ Պուտինի կառավարման նոր՝ դաժան փուլի սկիզբը](https://ampop.am/new-york-times-russia-us-ukraine/) - «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է The New York Times-ի ապրիլի 20-ի անդրադարձը վերջին շրջանում Ռուսաստան-Արևմուտք սրացող հարաբերությունների համատեքստում։ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կարծիքով աշխարհը հետևյալ տեսքն ունի․ Ռուսաստանը վերելք է ապրում, իսկ Արևմուտքը քաոսի մեջ է մխրճված։ Արևմուտքը, որն այժմ ղեկավարվում է ամերիկացի նախագահի կողմից, ով Ռուսաստանին վերաբերվում է իր նախորդողից վատ, ձգտում է ոչնչացնել Ռուսաստանին և - [ԵՊՀ-ում անբավարար գնահատականների պատճառով հեռացումները աճել են․ վիճակագրություն](https://ampop.am/reasons-for-students-expel-from-universities-in-armenia/) - Տարեցտարի ՀՀ պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություններից հեռացվող ուսանողների թիվը նվազում է, մինչդեռ Հայաստանում չեն դադարում դժգոհությունները կրթության որակից։ «Ամփոփ Մեդիայի» լրագրողական ուսումնասիրությունը փաստում է, որ անցած 5 տարիների կտրվածքով ՀՀ բուհերից ուսանողների հեռացումների կայուն նվազում կա։ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունից «Ամփոփ Մեդիային» տրամադրած տվյալների համաձայն՝ 5 տարվա ընթացքում պետական 40-ից ավելի բուհերից - [«Մեր ազգը խնդիր ունի՝ քաղցկեղ ունես, վերջ՝ մահանում ես»․ ապրեցնող Աստղիկը](https://ampop.am/the-woman-who-defeated-cancer/) - Աստղիկ Զաքարյանը վերջերս է հաղթահարել քաղցկեղը։ Հիմա այդ ամենի մասին անցյալով է խոսում՝ վստահ պլաններ կազմելով ապագայի համար։ Սակայն, ինչպես ինքն է ասում` մի քանի ամիս ապրում էր ոչ թե ապագայով, այլ մինչև հաջորդ քիմիաթերապիան։ Հերթական «իմիջայլոց» այցը բժշկին «Տարիներ առաջ հորս ընկերոջ կնոջ մոտ շատ պատահական հայտանբերել էին ամենաբարդ փուլում գտնվող քաղցկեղ: Դժվարությամբ փրկել - [Տեխնոլոգիական հսկաները ազատ մամուլի դեմ](https://ampop.am/facebook-google-vs-free-press/) - Եթե ոչինչ չփոխվի, ապա Facebook-ը, Google-ն ու այլ խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունները շուտով ամբողջությամբ կվերացնեն ավանդական ԶԼՄ-ներին 2021 թվականի փետրվարի վերջին տեղի է ունեցել երկու ուշագրավ իրադարձություն։ Առաջին հերթին, Facebook-ն ու Google-ը փորձեցին վախեցնել Ավստրալիային նոր օրենքի ընդունումից հետո, որը ստիպում է խոշոր տեխնոլոգիական հարթակներին կիսել իրենց՝ թվային գովազդից ստացված եկամուտը ավստրալիական մեդիաընկերությունների հետ։ Այնուհետև, «Մեծ - [Սև ու սպիտակի մեջ կյանքի գույներ փնտրելով․ Դավիթ Ղահրամանյան՝ 44-օրյա պատերազմի վավերագրողը](https://ampop.am/david-ghahramanyan-photo-exhibition-on-artsakh-karabakh-war/) - Ժպտացող հրետանավորի՝ Կոլյա Նիկողոսյանի կադրը, որ տարածվել էր պատերազմի ժամանակ, Արցախի լուսանկարիչ Դավիթ Ղահրամանյանն է որսացել։ Տպավորվել է այդ դաժանության մեջ ժպտացող կերպարով։ Զինվորը, ցավոք, զոհվել է: Այդ մասին նկարիչը միայն պատերազմից հետո է իմացել և որոշել`44 օրերի մասին պատմող լուսանկարների իր ցուցահանդեսի պաստառին հենց այդ հերոսի նկարը տեղադրել։ Դավիթ Ղահրամանյանը 44-օրյա պատերազմը վավերագրողներից է։ - [1 բուհ, 1 մասնագիտություն. ընդունելության քննությունների նոր կարգը (ինֆոգրաֆիկա)](https://ampop.am/entrance-exams-new-rules-armenia/) - Հայաստանի կառավարությունը հաստատել է բուհերի ընդունելության կարգի փոփոխությունների մասին նախագիծը, որի հիման վրա էլ կակզմակերվեն արդեն այս՝ 2021-2022 ուսումնական տարվա ընդունելությունը։ Այսուհետ դիմորդների հայտագրումները իրականացվելու են միայն Գնահատման և թեստավորման կենտրոնի կայքի միջոցով՝ www.atc.am։ Փոփոխվել են նաև ընդունելության քննությունների, մասնագիտությունների հայտագրման գործընթացը և դրանց անցկացման ժամկետներըը։ Փորձնական տարբերակը կիրառվել էր անցած տարի։ Համաճարակով պայմանավորված նվազեցվել - [7 քայլ դեպի ԱԺ արտահերթ ընտրություններ. ինֆոգրաֆիկա](https://ampop.am/steps-to-snap-parliamentary-elections-2021/) - Loading... ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ © Ampop.am կայքի նյութերի, թարգմանությունների և վիզուալ պատկերների հեղինակային իրավունքը պատկանում է «Լրագրողներ հանուն ապագայի» ՀԿ-ին: Արգելվում է օգտագործել Ամփոփի նյութերն ու վիզուալ պատկերները առանց պատշաճ հղման: Առցանց այլ հարթակներում Ամփոփի պատրաստած եւ տարբերանշանը կրող վիզուալ պատկերները հնարավոր է վերբեռնել միայն ԼՀԱ-ի հետ համապատասխան համաձայնության դեպքում: - [Թարմացված․ Ի՞նչ է հայտնի Հայաստանում COVID-19-ի դեմ պատվաստումների մասին](https://ampop.am/covid19-vaccinations-in-armenia/) - Մեկ տարուց ավելի Հայաստանը, ինչպես աշխարհի բոլոր երկրները, համաճարակով պայմանավորված ճգնաժամի մեջ է։ Եվ, ի տարբերություն շատ այլ երկրների, այն նաև պարտադրված պատերազմի միջով անցավ, ինչը հանգեցրեց կորոնավիրուսի առավել ակտիվ տարածմանն ու վարակվածների շրջանում ծանր դեպքերի աճին։ Մեկ տարվա ընթացքում միայն պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ ՀՀ-ում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության շուրջ 190 հազար դեպք կամ Հայաստանում - [COVID-19-ից մահերի վիճակագրությունը Հայաստանում. տարիք, սեռ, ժամանակագրություն](https://ampop.am/covid-19-deaths-in-armenia/) - 2021թ․ հունվարի 11-ի դրությամբ Հայաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսից մահացության 2931 դեպք, ինչը ընդհանուր վարակվածների 1.8%-ն է։ 2020թ․ մարտի 26-ից մինչև 2021թ․ հունվարի 11-ը օրական միջինը կորոնավիրուսից մահացել է 10 մարդ։ Բացարձակ թվերով կորոնավիրուսից ամենաշատ մահերն օրական կտրվածքով՝ 41-ական մահ, գրանցվել է հոկտեմբերի 30-ին և նոյեմբերի 13-ին։ Ամսական կտրվածքով ամենաշատ մահերը բացարձակ թվով՝ 830 մահ, արձանագրվել է - [Թարմացվող գրաֆիկներ․ Covid-19-ի հաստատված դեպքերը ՀՀ-ում](https://ampop.am/covid19-coronavirus-dynamic-statistics-in-armenia/) - 2020թ-ի մարտի 1-ից, երբ պաշտոնապես հայտարարվեց, որ Հայաստանում հայտնաբերվել է նոր կորոնավիրուսով առաջին դեպքը, «Ամփոփ Մեդիան» ինտերակտիվ գրաֆիկների միջոցով սկսեց պարբերաբար ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետությունում նոր կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերի դինամիկան՝ հիմնվելով Առողջապահության նախարարության կողմից ամենօրյա ռեժիմով տրամադրվող տվյալների վրա։ Դրանք ներառում են 2020թ․ մարտի 1-ից 2021թ․ հունվարի 11-ն ընկած ժամանակահատվածը։ Գրաֆիկներում ներկայացված են ինչպես հանրագումարային, այնպես - [Թվային հիգիենա․ կիբերանվտանգության կանոններ ձեր երեխաների համար](https://ampop.am/cyber-security-tips-for-kids/) - Նախորդ տարվանից համաճարակի պատճառով կյանքը մեծամասամբ տեղափոխվեց առցանց միջավայր։ Ծնողները սկսեցին աշխատել տնից, դպրոցների և բուհերի դասերը հեռավար էին կազմակերպվում, և երեխաները, ըստ էության, ավելի շատ սկսեցին ինքնուրույն օգտվել թվային սարքերից՝ շատ հաճախ դուրս մնալով ծնողների ուշադրությունից։ ժամանակակից երեխաներն ու դեռահասները, որոնք համարվում են Z սերնդի ներկայացուցիչներ, թվային սարքերից օգտվում են շատ փոքր հասակից և - [Պլաստիկ ռեինկարնացիա․ Հայաստանում աղբի տեսակավորման մշակույթ է ձևավորվում](https://ampop.am/garbage-sorting-in-armenia/) - Հայաստանում տարեկան կուտակվում է մոտ 5000 տ պոլիէթիլենային թափոն։ Ըստ վերջին տարիների միջինացված տվյալների` Հայաստանի Հանրապետության տարածք տարեկան ներմուծվում է ավելի քան 622 տ և արտադրվում ավելի քան 201 տ պոլիէթիլենային տոպրակ: Չնայած այս ամենին՝ Հայաստանի աղբահանության ոլորտում դրական տեղաշարժ կա․ ավելացել են տեսակավորում և վերամշակում իրականացնող կազմակերպությունները, իսկ քաղաքում կարելի է նկատել 3 տիպի - [Դպրոցներում ուսուցիչների 90%-ը կանայք են․ ինչո՞ւ են քիչ տղամարդիկ](https://ampop.am/ratio-of-female-to-male-teachers-in-armenian-schools/) - Վարդան Քերոբյանը Հայաստանում ապրող այն փոքրաթիվ տղամարդկանցից մեկն է, ով դասավանդում է ՀՀ պետական հանրակրթական դպրոցում։ Վերջին շրջանում ՀՀ-ում խիստ նվազել է տղամարդ ուսուցիչների թիվը։ Այսօր հանրակրթական դպրոցներում դասավանդում են շուրջ 31 000 ուսուցիչներ, որոնց մոտ 90%-ը կանայք են, 10%-ը տղամարդիկ։ Վերջիններիս թիվն էլ տարեցտարի նվազում է։ Եթե 2015-16 ուստարվա ընթացքում դասավանդում էր 5400-ից ավելի - [Ինչպե՞ս կանխել արտագաղթելու տրամադրությունները Հայաստանում](https://ampop.am/how-to-prevent-migration-in-armenia/) - Քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը «Ամփոփ Մեդիայի» հետ զրույցում ասում է, որ արտագաղթի սպասվող մասշտաբները կանխատեսելը բարդ է։ Նախորդ տարիներին կիրառված բանաձևով այս անգամ իրականին մոտ պատկեր ստանալ հնարավոր չէ։ Հիմնական պատճառները երկուսն են. նախ, կարանտինով պայմանավորված, մոտ մեկ տարի մարդիկ չէին կարող ազատ տեղաշարժվել, և երկրորդ՝ պատերազմը, որի հետևանքով առաջացել են թե´ տնտեսական, թե´ անվտանգային խնդիրներ։ - [Ինչպե՞ս է կազմակերպվում վիրավոր զինծառայողների վերականգնողական բուժումն ու ինտեգրումը](https://ampop.am/rehabilitation-treatment-and-integration-of-wounded-servicemen/) - Հայկ Ժամկոչյանի զինվորական ծառայությունը սովորականից տարբերվում էր։ Նա Պաշտպանության նախարարության «Ես եմ» ծրագրի առաջին զինվորներից էր, ով իբրև ժամկետային-պայմանագրային պետք է ծառայեր 3 տարի՝ վերջում պետբյուջեից ստանալով մեծ գումար։ Հայկը բանակ զորակոչվեց 2018թ. հունվարի 28-ին։ Ժամկետային ծառայության այլընտրանքային տարբերակն ընտրելու հարցում Հայկին օգնել էր հայրը, բայց սահմանված երեք տարին ծառայել այդպես էլ չհաջողվեց․ Արցախի դեմ - [Վաղինակ Ղազարյանի «Քնած զինվորը» լուսանկարը World Press Photo մրցույթի լավագույնների շարքում](https://ampop.am/sleeping-soldier-armenian-photographer-among-wpp-winners/) - «Քնած զինվորը» լուսանկարը ճանաչվել է «World Press Photo» միջազգային ֆոտոլրագրության հեղինակավոր մրցույթի «Ժամանակակից խնդիրներ/ﬔկ լուսանկար» անվանակարգի լավագույն երեք լուսանկարներից մեկը։ Լուսանկարի հեղինակ, վավերագրող-լուսանկարիչ Վաղինակ Ղազարյանն այն արել էր Արցախյան 2-րդ պատերազմի օրերին: Քնած զինվորին հանդիպել է Սյունիքի մարզում, Ներքին Խնձորեսկի դիրքերից մեկում (դեպի Քաշաթաղի շրջան)։ 44-օրյա պատերազմի ընթացքում Վաղինակը սեփական նախաձեռնությամբ էր մեկնել Սյունիք և - [«Նստի՛ր, 2» էլ չկա․ ինչպե՞ս կանդրադառնա թվանշանային գնահատման չեղարկումը ուսման վրա](https://ampop.am/changes-in-schools/) - Տարրական դպրոցում աշակերտներին այլևս չեն վախեցնի՝ ասելով՝ սովորիր, թե չէ 2 կստանաս և չեն ոգևորի՝ լավ սովորիր, որ բարձր ստանաս։ Հանրակրթության պետական չափորոշչով, որը շաբաթներ առաջ հաստատվեց ՀՀ կառավարության կողմից, մի շարք փոփոխություններ կկատարվեն դպրոցների ուսումնական գործընթացում։ 1-4-րդ դասարաններում և 5-րդ դասարանի առաջին կիսամյակում աշակերտները թվանշային գնահատական չեն ստանալու։ Ընթացիկ և ամփոփիչ գնահատման համար լինելու - [Դիտարկում․ Նոր մոտեցումներ Ռազմագիտության դասավանդման մեջ](https://ampop.am/teaching-military-science-in-schools/) - Մենք ապրում ենք մի տարածաշրջանում, որտեղ տարեկան մի քանի անգամ կազմակերպվում են ցամաքային, օդային և ծովային զորավարժություններ՝ տարբեր պետությունների մասնակցությամբ: Եվ մենք ապրում ենք մեկ տասնյակից ավելի ծխացող հակամարտությունների տարածաշրջանում՝ ներառյալ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը, որքան էլ որ որոշ քաղաքական առաջնորդներ այն համարեն ավարտված։ Ահա այս պայմաններում կենսական անհրաժեշտություն է ռազմական գործին տիրապետելը։ Արցախյան 2-րդ պատերազմը - [«Խլացնող» հաջողություն․ 9 մլն դոլար հայկական «Կրիսպ» ստարտափին](https://ampop.am/armenian-krisp-startup-new-success/) - Չնայած 2020 թ-ի մարտահրավերներին, «Կրիսպ» ստարտափ ընկերությունը, որն ունի դեռևս 4 տարվա պատմություն, այս տարվա սկզբին գրեթե եռապատկել է ներդրումների քանակը՝ հասցնելով այն 9 միլիոն դոլարի։ Համաշխարհային մի քանի խոշոր հիմնադրամների կողմից կատարած ներդրման մասին «Ամփոփ Մեդիայի» հետ զրույցում ընկերության համահիմնադիր Արտավազդ Մինասյանն ասաց, որ այդ ներդրումը շատ կարևոր է և նա այն համարում է - [Էսքիզներ Դժոխքի ձորից․ պատերազմին մասնակցած նկարչի կարմիր գույնը](https://ampop.am/a-painter-who-took-part-in-artsakh-2-war/) - Նկարիչ Սևադա Սարգսյանն ասում է, որ նկարում պատկերել է պատերազմի ժամանակ դիրքերում պատրաստված մասուրով թեյը՝ մարտական ընկերներից Ալիկի մասուրով թեյը։ Ալիկը միշտ հորդորում էր թեյ խմել, հատկապես՝ մասուրով։ Ասում էր՝ մասուր հավաքեն, ձմեռը դիմացն է, չգիտեն՝ ինչքան են մնալու։ Հավաքում էին՝ այդպես հաստատելով, որ մինչև վերջ մնալու ու պայքարելու են․ մասուրը վաղվա հավատն էր։ «Այդ - [Հողերի հանձնման առաջին հետևանքները․ Արոտավայրերի կորուստ, անասնապահության անկում](https://ampop.am/loss-of-pastures-and-decline-of-cattle-breeding/) - Ում համար՝ տարածք, ում համար՝ ապրելու միջոց։ Նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության հիման վրա Ադրբեջանին հանձնված տարածքներն ապրելու միջոց էին անասնապահությամբ զբաղվող արցախցիների և հայաստանցիների համար։ Սյունիքի գյուղերի բնակիչներն իրենց անասուններին հիմնականում տանում էին Զանգելանի, Կուբաթլուի և Ջեբրայիլի շրջանների արոտավայրեր։ Հիմա գյուղացիներին հատուկ զգուշացրել են՝ եթե կովերը հատեն նոր սահմանը, դրանց վերադարձնել հնարավոր կլինի ռուսական խաղաղապահների - [Հանրային հեռարձակողի ինքնությունն ու ինքնուրույնությունը](https://ampop.am/public-broadcasting-origins-and-purpose/) - Հանրային հեռուստառադիոյի խորհրդի նախագահ Արա Շիրինյանը կարծում է, որ պատերազմի հետևանքով փոխվել են հանրության վստահությունն ու սպասելիքները։ Նա նշում է, որ հիմա հանրությունն ընկճված է և արդարացիորեն կարող է որոշակի պահանջներ ներկայացնել հանրային հեռարձակողին, որը կբարձրացնի լսարանի ոգին կամ այլ բովանդակություն կունենա։ «Բայց դա կարող է ստեղծել ոչ շատ օբյեկտիվ իրավիճակ։ Հասկանում եք, եթե մենք - [Չհարկվող գույք չի մնալու․ ՀՀ-ում գույքահարկ վճարողներն ու վճարի չափերը՝ 2021թ․-ից](https://ampop.am/property-tax-system-reforms-in-armenia/) - Հայաստանում ներդրվում է անշարժ գույքի գնահատման և հարկման նոր համակարգ, որով գույքահարկը հաշվարկվելու է անշարժ գույքի ոչ թե կադաստրային, այլ շուկայական մոտարկված արժեքի հիման վրա։ 2021թ․ հունվարի 1-ից կիրառության մեջ մտնող նոր համակարգի արդյունքում գույքահարկի վճարները կավելանան։ Սակայն հարկային բեռի կտրուկ աճը կանխելու համար, ՀՀ կառավարությունն առաջարկում է նոր համակարգին անցում կատարել ատիճանաբար․ սկզբում նախատեսվում - [«Ծրագրավորելով» պատերազմին մասնակցած երիտասարդների ապագան](https://ampop.am/participants-of-the-war/) - «Ձեռնարկությունների ինկուբատոր» հիմնադրամը և Գյումրու Տեխնոլոգիական կենտրոնը առաջնորդվելով ամուր թիկունք ունենալու և տեխնոլոգիական ոլորտի գիտելիքներով զինված սերունդ դաստիարակելու առաքելությամբ՝ նախաձեռնել են 6-ամսյա «Full Stack» ծրագրավորման անվճար դասընթացներ։ Այն նախատեսված է Արցախյան 2-րդ պատերազմի մասնակիցների, պատերազմական օրերին ակտիվ կամավորական աշխատանք իրականացրած և Հայաստան տեղափոխված արցախցիների համար։ Ծրագրի գաղափարի և նախաձեռնության հեղինակը Վլադիմիր Մխիթարյանն է, ով մասնակցել - [Ամփոփ թվեր․ Բոլոր մարզերում տղա աշակերտներն ավելի շատ են, քան` աղջիկները](https://ampop.am/number-of-state-schools-in-armenia/) - Հայաստանում ընդհանուր առմամբ առկա է 1400 հանրակրթական ուսումնական հաստատություն, որից գրեթե 93%-ը կամ 1300-ը պետական դպրոցներ են։ Վերջին տարիներին, սակայն, ՀՀ պետական հանրակրթական դպրոցների թվի նվազման միտում կա։ Այն կապված է դպրոցների օպտիմալացման ծրագրերի հետ։ Ցածր թվաքանակով աշակերտ ունեցող դպրոցները փակվում են, և աշակերտները տեղափոխվում են տվյալ կամ մոտակա համայնքում առկա փոքրաթիվ աշակերտներ ունեցող այլ - [Ամփոփ թվեր․ Աշակերտների թվի աճ մասնավոր դպրոցներում](https://ampop.am/number-of-students-in-private-schools-of-armenia/) - Վերջին տարիներին Հայաստանի ոչ պետական՝ մասնավոր հանրակրթական դպրոցներում աշակերտների թիվն աճ է գրանցում։ Սրա մասին են վկայում վիճակագրական տվյալները։ Մասնավոր հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների սովորողները, սակայն, դեռևս կազմում են Հայաստանի աշակերտների 2,5%-ը: Մասնավոր ուս․հաստատությունները հիմնականում մայրաքաղաք Երևանում են։ Մի քանիսը՝ հանրապետության երեք այլ մարզերում (Տես 1-ին պատկերը)։ Կարդացեք նաև․ Ամփոփ թվեր․ բոլոր մարզերում տղա աշակերտներն ավելի - [ՀՀ աջակցության ծրագրեր արցախցիների համար՝ գործող, ավարտված և խնդրահարույց](https://ampop.am/state-support-programs-for-nk-migrants-in-armenia/) - Հայաստանի կառավարությունը մինչ այժմ գործարկել է 16 միջոցառում՝ սեպտեմբերի 27-ին Արցախի դեմ Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմի հետևանքով տուժած արցախցիներին աջակցելու համար։ Ծրագրերը բազմազան են` տարբեր թիրախային խմբերի և կարիքներ ունեցողների համար։ Դրանց մի մասին դիմելու ժամկետները լրացել են, սակայն դեռ կան ծրագրեր, որոնց կարող են դիմել ՀՀ-ում բնակվող արցախցիները։ Երկու ծրագրերը, որոնք մեկնարկել են դեկտեմբերի կեսերին, - [Հետպատերազմյան մշակութային զարթոնք․ թատրոնները կրկին բաց են](https://ampop.am/theaters-reopening-coronavirus/) - 2020 թվականն իր ողջ գորշ «գունապնակով» արդեն մեկ ամիս է՝ անցյալում է, սակայն նախորդ տարվա արհավիրքների հետքը խորը դաջվել է մեր մտքերում։ Մշակութային կյանքը՝ որպես իրականությունն արտացոլող և, թերևս, ամենազգայուն ոլորտ՝ նույնպես անմասն չէր մնացել դրանից։ Սկզբում՝ նոր կորոնավիրուս, կարանտինային պայմաններ և համատարած մեկուսացում, իսկ հետո՝ պատերազմ․ թատրոնի կյանքը, ինչպես և բոլորինը, տևական ժամանակ կանգ - [Փնտրվում է ազգային ավիափոխադրող․ ստեղծողին խոստանում ենք օգտվել](https://ampop.am/opinion-armenian-national-airline/) - Փետրվարի մեկից վերսկսվեցին ՌԴ կատարվող ավիափոխադրումները։ Հայտարարվեց, որ դրանք փորձնական չվերթներ են առաջիկա մեկ ամսվա համար։ Իսկ արդեն փետրվարի 4-ին ՀՀ կառավարության նիստին հայտարարվեց, որ փետրվարի 15-ից օրական չորս կանոնավոր չվերթ է լինելու դեպի Ռուսաստան։ Մեծ պահանջարկով պաայմանավորված՝ տոմսերի բարձր գները կրկին ստիպում են մտածել ազգային ավիափոխադրող ունենալու մասին։ Ազգային ավիափոխադրողը կարող էր ազդել շուկայում - [Տեսակետ․ ԼՂ-ի հակամարտության շուրջ հանրային դիսկուրսի բացակայությունը հանգեցրեց 2020թ․-ի պատերազմին](https://ampop.am/opinion-on-war-in-karabakh-in-2020/) - Հասարակության մեջ ժողովրդավարության աստիճանը թե՛ գործնական, թե՛ տեսական մակարդակում բարձրացնելու համար հարկավոր է խթանել հանրային տարբեր դիսկուրսների ծավալումը: Ակնհայտ է նաև, որ անկախության հռչակագրից ի վեր Հայաստանի երրորդ Հանրապետության ստեղծման գործընթացում առանցքային դերակատարում է ունեցել Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցը, որը բնականոն կերպով դարձել է հասարակական դիսկուրսի հիմնական թեմաներից մեկը: Թեև, ի դեմս Հայոց համազգային շարժման, ունենալով - [Ապերն ու ախպարը. ճանաչո՞ւմ են արդյոք միմյանց Սփյուռքն ու Հայաստանը](https://ampop.am/diaspora-armenia-relations/) - Վերջին իրադարձությունները շատ ու շատ հարցադրումների, վերանայումների ու վերարժևորումերի պատճառ հանդիսացան: Սկսեցինք փնտրել ու հասկանալ, թե ինչն ենք սխալ կամ ոչ ճիշտ արել վերջին մոտ երեսուն տարիների ընթացքում: Այսօր, հետադարձ հայացք նետելով անցյալ, ակնհայտ է դառնում, որ սխալներ կային և կան, ու դրանք քիչ չեն: Դրանցից մեկը, որի մասին կցանկանայի խոսել, հայրենիք-սփյուռք փոխհարաբերություններին է վերաբերվում: - [Փոխնախարար․ ՀՀ-ում գտնվող գործազուրկ արցախցիները ինչպես դիմեն ժամանակավոր զբաղվածության ծրագրերին](https://ampop.am/temporary-employment-programs-for-unemployed-artsakh-residents/) - Մեկնարկել է պատերազմի հետևանքով Արցախից տեղահանված և փաստացի ՀՀ-ում գտնվող գործազուրկ արցախցիների ժամանակավոր զբաղվածության երկու ծրագիր՝ «Աշխատանքային փորձ ձեռք բերելու համար աջակցության տրամադրում» և «Վարձատրվող հասարակական աշխատանքների կազմակերպում»։ Այդ ծրագրերի շուրջ «Ամփոփ մեդիան» զրուցել է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ Ռուբեն Սարգսյանի հետ։ Հարց․ Պարոն Սարգսյան, փաստացի ՀՀ-ում գտնվող արցախցիների ժամանակավոր զբաղվածության ծրագրերը - [Դիտարկում․ օրենսդրական նախագծի ընդունումը կխոչընդոտի մասնավոր դպրոցների կայացմանը](https://ampop.am/opinion-about-ra-state-policy-for-private-schools/) - Վերջերս մամուլում հրապարակվեց «Մեկ ձայն» անկախ դպրոցների հայկական ասոցիացիայի հայտարարությունը։ Հայտարարության մեջ նշվում է, որ ՀՀ կառավարությունը 2021թ․ մայիսին պետք է հանդես գա օրենսդրական փոփոխությունների փաթեթով, ըստ որի՝ հանրակրթություն և բարձրագույն կրթություն իրականացնող հաստատությունների գործունեությունը պետք է հարկվի ավելացված արժեքի հարկով (ԱԱՀ)։ Հեղինակները մտահոգություն են արտահայտում՝ կապված այն բանի հետ, որ օրենսդրական այդ փոփոխությունը ընդունվելու - [Կռիվ էր սկսել․․․ «Մտածում էի՝ փոխենք մեր հագուստը, որ վիրավորվենք, տնային հագուստով չլինենք, ամոթ է»](https://ampop.am/nk-war-how-petrosyans-left-their-homeland/) - Պետրոսյանների պատմությունն Արցախում անավարտ է մնացել․ ժամանակն ասես կանգ է առել այն պահից սկսած, երբ 12 հոգանոց ընտանիքի երիտասարդ տղամարդիկ մեկնեցին ճակատ, իսկ կանայք երեխաների հետ շտապ հավաքեցին իրերն ու լքեցին հայրենի Հադրութը։ Տան ավագ զույգը պատերազմի առաջին օրերին հրաժարվեց լքել տունը։ Ընտանիքի պատմության թերևս ամենացավալի էջը ներկայացնում է Մարիետան՝ ընտանիքի մայրը` հիշելով ամենայն մանրամասնությամբ։ - [«Նաիրիտի» անկումը. երկրի տնտեսության հիմնաքարից մինչև քայքայում](https://ampop.am/nairit-plant/) - «Նաիրիտ գործարանը» մշտապես ուշադրության և ինտրիգների կենտրոնում - [Ոչ ստույգ տվյալներ ՀՀ-ում արցախցիների ժամանակավոր բնակության և Արցախ վերադարձի վերաբերյալ](https://ampop.am/temporary-residence-in-ra-and-return-to-artsakh/) - Արինա Չաքմազյանը, ով Հադրութի շրջանի Այգեստան գյուղից է, Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ սանձազերծված պատերազմի 10-րդ օրը Երևան էր եկել՝ հույսով, որ առավելագույնը 7 օրից վերադառնալու է իր տուն։ «Ինձ ու եղբորս կնոջը մի կերպ են Երևան ուղարկել. չէինք ուզում կռվի մեկնած մեր տղերքին թողնել ու գալ։ Բայց մտածում էինք, որ ամենաուշը մեկ շաբաթից հետ ենք - [Հատուցման ժամանակը․ Որքա՞ն գումար է հարկավոր Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամին](https://ampop.am/insurance-foundation-for-servicemen/) - Արցախյան երկրորդ պատերազմում զոհվածների թիվն առայժմ հայտնի չէ։ ՀՀ Պաշտպանության նախարարության համաձայն՝ ռազմական գործողությունների ժամանակ զոհված և անհետ կորած համարվող զինծառայողների իրական թիվը պետական ու ծառայողական գաղտնիք է։ Առողջապահության նախարարության տվյալներով՝ մինչև հունվարի 4-ը դատաբժշկական փորձաքննության է ենթարկվել 3360 զոհվածի մարմին։ Սակայն նրանցից քանիսն են զինծառայող՝ նույնպես հայտնի չէ։ Հայաստանի Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամը զոհվածների ընտանիքներին - [Ընտրովի աբորտ կամ միգրացիա․ Երբ հասարակության մեջ տղամարդկանց ավելցուկ կա, կոնֆլիկտները թեժանում են](https://ampop.am/sex-ratio-imbalances-for-societies/) - «IPJ - միջազգային քաղաքականություն և հասարակություն» առցանց պարբերականը հրապարակել է քաղաքագիտության դոցենտ Կլարա Նոյպերտ-Վենցի դիտարկումն այն մասին, թե ինչ է պատահում, երբ հասարակության մեջ տղամարդիկ թվով գերակշռում են կանանց։ Ստորև ներկայացնում ենք հոդվածի հայերեն թարգմանությունը։ Աղետալի հետևանքներ 1990-ին Նոբելյան մրցանակակիր Ամարտյա Սենը հայտարարեց, որ «ավելի քան 100 միլիոն կին անհետացել է»: Ի՞նչ է նշանակում «անհետացել - [Հայոց պատմության դասավանդման նոր խնդիրները պատերազմից հետո](https://ampop.am/war-and-history-education-in-schools/) - 2020 թվականը կրթական համակարգի համար առանձնապես դարձավ տեխնոլոգիական նորամուծությունների փորձարկումների և նախադեպը չունեցող մարտահրավերների դիմագրավման տարի: Կորոնավիրուսի փորձությունը դեռ չհաղթահարած՝ կրթական համակարգը ստիպված էր դիմագրավել պատերազմին: Այդ օրերին գիտակցվեց կրթության, որպես գոյության առաջնահերթ պայմանի անհրաժեշտությունը և ակնհայտ դարձան տարիներ ի վեր թույլ տրված բացթողումներն ու թերացումները: Ռազմահայրենասիրական կոչերով ոգեշնչված մեր զինվորն իր արյան գնով պաշտպանեց - [Թմրեցրու և տիրիր․ իրականությունը քողարկող «քաղաքական էլիտա»](https://ampop.am/lessons-from-war-political-elites/) - Եթե հազարամյակներ առաջ միֆական պատկերացումները ձևավորվում էին անմիջական ճանաչողության միջոցով, ապա ժամանակակից միֆերը հրամցվում են հիմնականում բավականին միջնորդավորված կերպով: Դրանց ազդեցությունն ու հետևանքը հնարավոր է տեսնել մասնավոր դեպքերի հիման վրա: Օրինակ, ի դեմս «Հայոց պատմություն» առարկայի մենք ունենք այնպիսի հասկացություն, ինչպիսին «բարոյական հաղթանակ» կոչվածն է: «Բարոյական հաղթանակ»-ը ունի, իհարկե, բովանդակություն, որը հիմնականում անհասկանալի է մնում - [Նոր վերնախավի պահանջ՝ հաղթահարելու ինքնության ճգնաժամը](https://ampop.am/lessons-from-war-identity-crisis/) - Հայաստանի երրորդ Հանրապետությունում ծնված սերնդի ինքնության ձևավորման մեջ կարևոր դեր է ունեցել Արցախյան հաղթանակը։ Այդ գործում ավանդ են ունեցել և՛ դպրոցը` պետական մակարդակով, և ընտանիքը՝ հասարակական մակարդակով: Այս պատերազմից հետո մեր հասարակությունը հայտնվել է ինքնության ճգնաժամի վտանգի առջև: Հետևաբար, ճգնաժամին անցնցում դիմագրավելու հստակ մեխանիզմներ են անհրաժեշտ։ Դրա համար, նախ կարևորում եմ պատերազմներում պարտությունից հետո վերականգնված - [Հետպատերազմյան կրթության հեռանկարները․ տեսակետ](https://ampop.am/lessons-from-war-education-system/) - Հայաստանի Հանրապետությունն այժմ դժվարին, ճգնաժամային փուլում է։ Որոշ գնահատականներով՝ այն անհնար է հաղթահարել առանց անհապաղ իշխանափոխության, ոմանք էլ պնդում են, որ նման դեպքում իրավիճակն էլ ավելի կծանրանա։ Սակայն անկախ ներքաղաքական խառնաշփոթից և հասարակության՝ գնալով էլ ավելի խնդրահարույց բևեռացումներից՝ ՀՀ-ում ստեղծված իրավիճակը, հատկապես պարտության ելքի գիտակցումը այսպես թե այնպես արմատական փոփոխությունների խնդիր է դրել բոլոր ոլորտների, - [Տնտեսական իրավիճակը հետպատերազմյան Հայաստանում](https://ampop.am/the-post-war-economic-situation-in-armenia/) - «Կովկասի ինստիտուտի» ավագ գիտաշխատող, վիճակագիր Հրանտ Միքայելյանն իր մեթոդներն ունի երկրի տնտեսությանը պատերազմի հասցրած վնասները հաշվելու համար։ «Ամփոփ Մեդիայի» հետ զրույցում Միքայելյանն ասում է, որ նախ կորուստները պետք է բաժանել մի քանի խմբի։ Մարդկային կյանքերի կորուստ, ինչը կասեցրեց խաղաղության պայմաններում նրանց ստեղծարար աշխատանքով զբաղվելու հնարավորությունը, հետևաբար նաև դրանից բխող տնտեսական արդյունքը, Ենթակառուցվածքների և ունեցվածքի, այդ - [Թրյուդոյի սիրուն աչքերին չխափվեք․ հունիսին Կանադան թույլատրել էր Բայրաքթարների տեսախցիկների արտահանումը Թուրքիա](https://ampop.am/wescam-double-standards-in-canadian-arms-controls/) - Թրյուդոյի սիրուն աչքերին չխափվեք։ Ահա ամբողջական պատմությունը։ 1. Անցյալ տարի Կանադան միացավ Զենքի վաճառքի դաշնագրին (Arms Trade Treaty) 2. Սրա մասնակիցները պետք է հաշվետու լինեն զենքի կամ դրա մասերի այն արտահանմանը, որը կարող է հումանիտար աղետ ստեղծել, վնասել խաղաղությանը և այլն։ 3. Այնուամենայնիվ, Կանադան շարունակում է ավելացնել WESCAM-ի տեսախցիկների արտահանումը Թուրքիա, որը Բայրաքթարի ամենաէական մասն - [COVID-19 Pandemic Contributed to Standing up for Labor Rights](https://ampop.am/unemployment-due-to-covid-19/) - The COVID-19 pandemic has become a kind of “litmus test” in the Armenian labor market. It not only raised the issue of unregistered employees, “hidden” salaries but also revealed the real value of an employee for an employer. Job cuts conducted amid the coronavirus pandemic are only part of the violations of labor rights. And - [Chronic Diseases in Armenia and the Need for Health System Reforms](https://ampop.am/chronic-illnesses-and-healthcare-reform/) - Since mid-May, Armenia has been trying to return to regular life but about a week after the lifting of restrictions, a new wave of virus spread. The number of daily cases reached 500-700. Shant Shekherdimian, a pediatric surgery at the Ronald Reagan UCLA Medical Center in US, said that in the case of Armenia, lifting - [Տեսակետների բախում․ գիտության ոլորտի բարեփոխումներն ու ԳԱԱ-ի անորոշ կարգավիճակը](https://ampop.am/clash-of-opinions-on-reforming-science-education/) - Այս անգամ «Ամփոփ Մեդիան» հարթակ է տրամադրում կրթության ոլորտի երիտասարդ մասնագետներին՝ Տիգրանին և Զավենին, իրենց տեսակետը հայտնելու վերջին շրջանում բուռն քննարկման արժանացած կրթությանն ու գիտությանը վերաբերող ԿԳՄՍ նախարարության օրենսդրական նախաձեռնության մասին։ Ընթերցելուց հետո չմոռանաք մասնակցել քվեարկությանը՝ Ձեր ձայնը տալով այն հեղինակին, ում դիրքորոշումն ավելի հոգեհարազատ կհամարեք։ [poll id="14482"] Բարեփոխումներ կատարելու մեծ ցանկությունն ու անցանկալի հետևանքները - [Տեսակետների բախում․ Կրթական պրոցեսի վրա ազդող արտառոց պայմանները](https://ampop.am/clash-of-opinions-on-using-face-masks-in-schools/) - Նոր կորոնավիրուսի ցուցանիշները վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում ակնհայտ աճ են գրանցում՝ անկախ դպրոցներում սահմանված դասապրոցեսի կազմակերպման նոր կանոններից։ Նոր կորոնավիրուսի տարածման պատճառով, մարտից սկսած դպրոցականների կրթվելու իրավունքը լիարժեք չի իրականացվում։ Եվ այս խնդիրը միայն Հայաստանում չէ։ Վարակի տարածման վիճակագրությունը հուշում է նաև, որ նոր կանոնները կարծես նույնպես չեն արդարացնում։ Ինչպե՞ս է սա անդրադառնում կրթական պրոցեսի - [Տեսակետ․ Մասնագիտական կողմնորոշո՞ւմ, թե՞ կուտակած միավորներ](https://ampop.am/opinion-on-university-admission-and-career-orientation/) - Խմբագրի անունից․ հոկտեմբերի 10-ին հանրային քննարկման է ներկայացվել ՀՀ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների բակալավրի 2021-2022 ուսումնական տարվա մասնագիտությունների և ընդունելության քննությունների ցանկը։ Նախագծի ընդունումը նպատակ ունի հստակեցնել և կանոնակարգել ընդունելության քննությունների ցանկը և բուհերի ընդունելության մրցույթն իրականացնել՝ ըստ մրցութային քննությունների արդյունքների: Սույն նախագծով, դիմորդների գիտելիքների ստուգման գործընթացն իրականացնելիս, անկախ բուհի կարգավիճակից՝ պետական, ոչ պետական, բոլոր դիմորդների - [Տեսակետ․ Փոքր և միջին բիզնեսին օժանդակությունը բավարար չէր](https://ampop.am/state-support-to-small-and-medium-business-during-covid-19/) - Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման երրորդ միջոցառումը վերաբերվում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ոլորտին։ Դրա շրջանակներում պետությունն արտոնյալ պայմաններով վարկերի տեսքով ֆինանսական օժանդակություն է հատկացնում փոքր բիզնեսին՝ նպատակ ունենալով նպաստել աշխատատեղերի և բիզնեսի պահպանմանը։ Այս մասին, թե որքանո՞վ է սա արդյունավետ, և խնդիրների ո՞ր մասն է հաջողվում լուծել պետության աջակցությամբ, իր տեսակետով կիսվում է Լուսինե Հարությունյանը։ - [Տեսակետների բախում․ Համաճարակի ընթացքում կառավարության աջակցությունը գյուղատնտեսությանը](https://ampop.am/clash-of-opinions-on-agriculture/) - «Ամփոփ Մեդիան» իր գործընկեր Ֆրիդրիխ Էբերտ Հիմնադրամի հետ համագործակցությամբ «Տեսակետների բախում» խորագրի ներքո մեկնարկում է նոր նախագիծ։ Մենք տրամադրում ենք հարթակ տարբեր ոլորտների երիտասարդ մասնագետներին երկրում տեղի ունեցող սոցիալ-տնտեսական կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ իրենց մասնագիտական դիրքորոշումը/տեսակետը հայտնելու համար։ Այս խորագրի տեսակետներին զուգահեռ՝ Ampop.am կայքում կտեղադրվեն նաև նույն թեմային առնչվող լրագրողական ուսումնասիրություններ, որոնք կօգնեն լսարանին լիարժեք պատկերացում - [The Fall of Nairit: From the Bedrock of the Country's Economy to Decay](https://ampop.am/nairit-plant/) - Nairit - a constantly ongoing issue, a plant on the edge of liquidation - [Ինչպե՞ս օգնել առաջնագծին․ ստուգված հասցեներ, կոնտակտներ, բանկային հաշիվներ](https://ampop.am/how-to-support/) - Սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան՝ պատերազմի մեկնարկի մասին լուրի առաջին անսպասելիությունը հաղթահարելուց հետո, սկսվեցին Արցախին և մասնավորապես առաջնագծում մարտի բռնկված զինվորներին օգնելու համատարած ցանկությունները։ Առաջինը մարդկային օգնություն էր․ Դեռ ՀՀ-ում և ԱՀ-ում ռազմական դրություն չհայտարարած հարյուրավոր քաղաքացիներ շտապեցին իրենց զինկոմիսարիատներ առաջնագիծ մեկնելու նպատակով։ Պաշտպանության նախարարությունը հայտարարություն տարածեց, որ Հանրապետության բոլոր զինկոմիսարիատներում քաղաքացիները դիմում են՝ զինվորագրման և - [Պատերազմը ժամանակագրությամբ․ սեպտեմբերի 27-28](https://ampop.am/war-in-artsakh-timeline/) - Այստեղ ժամանակագրորեն ներկայացնում ենք սեպտեմբերի 27-ի առավոտից մինչև սեպտեմբերի 28-ի օրվա վերջ Ադրբեջանի ռազմական գործողություններն ընդդեմ Արցախի ու դրան զուգահեռ Հայաստանի և Արցախի պաշտոնական տեղեկությունները և ուշադրության արժանի լրահոսը։ 07։10 Արցախից ստացվեցին առաջին լուրերը, որ ադրբեջանական զորքերը հարձակման են անցել շփման գծի ամբողջ երկայնքով։ [English and Russian below] Ինչպես նշել է ՊԲ հրամանատար, գեներալ-մայոր Ջալալ - [There is a War! Azerbaijan's massive attack on Nagorno Karabakh (Artsakh) positions and citizens](https://ampop.am/azerbaijan-attack-on-artsakh-undermine-regional-stability/) - The new war provoked by the Azerbaijani army is much broader than the four-day war of April, 2016. It differs in its scale, objectives and especially the intensity of the battles. It is considered probable that it may last longer than the April war in 2016. The adversary does not discern between means during hostilities, - [Մարտի կմեկնեն նաև աշխարհականները․ Աշխարհազորի նախագիծը՝ տարբեր դիտանկյուններից](https://ampop.am/auxiliary-forces-draft/) - Խմբագրի կողմից․ Սույն լրագրողական ուսումնասիրությունը պատրաստ էր հրապարակման այն պահին, երբ այսօր առավոտյան Արցախից ստացվեց առաջին լուրը հակառակորդի կողմից սահմանի ողջ երկայնքով հարձակման վերաբերյալ։ Սակայն դրանից այս նյութը ոչ թե ժամանակավրեպ, այլ ավելի արժեքավոր դարձավ մեր լսարանի համար։ Այն մատչելի ներկայացնում է «Պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքում աշխարհազորի վերաբերյալ լրացումներ անելու նախագծի նպատակներն ու տարբեր կողմերի - [Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ԱԺ-ում․ Պատերազմ Արցախում](https://ampop.am/speech-by-prime-minister-nikol-pashinyan-at-national-assembly-september-27/) - Ազգային ժողովի հարգելի նախագահություն, Ազգային ժողովի հարգելի պատգամավորներ, Ինչպես հայտնի է` այսօր առավոտյան՝ ժամը 7։10-ի մերձակայքում, լայնամասշտաբ հարձակում է սկսվել Արցախի պաշտպանության դիրքերի ուղղությամբ։ Նախ ձեռնարկվել է հրետանու հրթիռային հարձակում, որից հետո արդեն գործի է դրվել ծանր տեխնիկան և գործնականում հարձակման թիրախ են դարձել պաշտպանության բանակի բոլոր դիրքերը՝ շփման գծի ողջ երկայնքով։ Սա ըստ էության - [Study Results: COVID-19 Antibodies Detected In More Medical Workers Than PCR Test Results Showed](https://ampop.am/covid19-among-the-medical-staff-in-armenia/) - As of August 1, about 6% or 2290 of those diagnosed with COVID-19 in Armenia were medical workers. Most of them have recovered and returned to the frontline, some of them have not left the frontline because of lack of symptoms indicating the presence of the disease. Some of the medical workers learned they had - [Updated Charts: Covid-19 Situation in Armenia](https://ampop.am/covid19-coronavirus-dynamic-statistics-in-armenia/) - Ampop Media displays the daily dynamics of the confirmed cases of the new coronavirus in the Republic of Armenia through interactive charts starting from March 1 when it was officially announced that the first case of the new coronavirus was diagnosed in Armenia. The charts are updated once a day based on the official data provided - [Վրաստանի հայ ուսանողների համար սահմանը փակ է․ Վրաստանում վարակը նոր թափ է հավաքում](https://ampop.am/georgia-increase-in-covid19-news-cases/) - Վրացահայ ուսանողները, որոնք սովորում են ՀՀ բուհերում, շարունակում են սոցիալական ցանցերի միջոցով իրենց դժգոհությունը հայտնել առ այն, որ չեն կարողանում հատել Վրաստան-Հայաստան սահմանը, Հայաստանում ուսումնական գործընթացին ֆիզիկապես մասնակցելու համար։ Խնդիրն այն է, որ ՀՀ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը դեռ սեպտեմբերի սկզբին տեղեկացրել էր, որ «ՀՀ ուսումնական հաստատություններում սովորող Վրաստանի 592 քաղաքացու հնարավորություն կտրվի - [Շտապ կանչ․ Հարությունը COVID-ի դեմ պայքարի առաջնագծում /տեսանյութ/](https://ampop.am/ambulance-significance-covid19/) - Հարություն Սահակյանն արդեն տասը տարի է աշխատում է Երևանի «Շտապբուժօգնության» ծառայությունում՝ որպես վարորդ։ Սակայն խոստովանում է, որ հատկապես վերջին ամիսներին ղեկի առջև անցկացրած նրա յուրաքանչյուր րոպեն դարձել է առավել լարված ու պատասխանատու: Մարտի 1-ին Հայաստանում կորոնավիրուսի առաջին դեպքի հայտնաբերումից հետո մարդիկ սկսել են ավելի հաճախ հավաքել «1-03» հեռախոսահամարը։ Եթե մինչ համաճարակը «Շտապբուժօգնության» շենքում հեռախոսները զնգում - [Հետազոտություն․ COVID-19-ով վարակված բուժաշխատողների թիվն ավելի շատ է](https://ampop.am/covid19-among-the-medical-staff-in-armenia/) - Հայաստանում օգոստոսի 1-ի դրությամբ COVID-19-ով ախտորոշվածների շուրջ 6%-ը կամ 2290-ը եղել են բուժաշխատողներ։ Նրանց մեծ մասն ապաքինվել, նորից առաջնագիծ է վերադարձել, որոշները չէին էլ լքել առաջնագիծը, քանի որ չունեին որևէ ախտանշան, որը կվկայեր հիվանդության առկայության մասին։ Բուժաշխատողների մի մասն ապաքինվելուց ամիսներ անց է իմացել, որ COVID-19-ի միջով իրենք էլ են անցել։ Նրանք գուցե այդպես էլ - [Ինչպես էին Մեծ Բրիտանիայում պարտադրում հակագազային դիմակներ կրել 1939-1940թթ․](https://ampop.am/why-britain-used-gas-masks-during-ww2/) - Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում օգտագործված թունավոր գազերը և դրանց հետևանքները ծանր հիշողություններ էին թողել մարդկանց մտքերում։ Ուստի նոր պատերազմի հավանականությունը ստիպեց Մեծ Բրիտանիային քայլեր ձեռնարկել՝ նախապատրաստելու և պաշտպանելու բնակչությանը։ 1938 թվին Բրիտանիայի կառավարությունը 38 միլիոն հակագազի պատվեր տվեց գործարաններից մեկին։ 1939թ.-ի սեպտեմբերի 3-ին բնակչությունը զգուշացվեց, որ ռմբակոծության ժամանակ անհրաժեշտ է թաքնվել մոտակա պատսպարանում։ Թունավոր գազերի - [Իլոն Մասքը ևս մեկ քայլով մոտեցավ համակարգիչը ուղեղին միացնելուն](https://ampop.am/vox-elon-musk-neuralink-brain/) - Neuralink-ը ցուցադրել է իր կողմից ստեղծված համակարգիչ-ուղեղ ինտերֆեյսի նախատիպը, որն այժմ փորձարկվում է խոզերի վրա: Օգոստոսի 28-ին կայացած միջոցառման ժամանակ Իլոն Մասքը հետաքրքիր մանրամասներ ներկայացրեց իր խորհրդավոր նեյրոգիտական Neuralink ընկերության և համակարգիչները մարդու ուղեղին միացնելու իրենց ծրագրերի մասին: Թեև այս ֆուտուրիստական հնչեղությամբ տեխնոլոգիայի զարգացումը դեռ վաղ փուլում է, ակնկալվում էր, որ կցուցադրվի փոքր, ռոբոտային սարքի - [Summary of COVID-19 Fundraising Campaign in Armenia](https://ampop.am/a-summary-of-covid-19-emergency-funds-in-armenia/) - In order to support the healthcare system in overcoming the COVID-19 pandemic, an account was opened in the Treasury of RA Ministry of Finance on March 17 for donations made by natural persons and organizations. At the same time, the “Hayastan” All-Armenian Fund launched a fundraising campaign, within the framework of which a special account - [The Pandemic through the Eyes of Armenian Contemporaries: Nar-Dos, Tumanyan and Raffi](https://ampop.am/armenian-intellectuals-about-pandemics/) - The cholera outbreak occurred in some countries in Asia and Africa in 1881, started to spread to the northwest for ten years. By 1892, cholera was widespread in Iran, the South Caucasus, Russia, and later in Germany and France. Interesting information and detailed descriptions on the spread of cholera in 1892 are available in the - [COVID-19 հատուկ հաշվեհամար․ որքա՞ն է հավաքվել և ինչպե՞ս է ծախսվել](https://ampop.am/a-summary-of-covid-19-emergency-funds-in-armenia/) - COVID-19 վարակի հաղթահարման գործում առողջապահական համակարգին աջակցելու նպատակով մարտի 17-ին Գանձապետարանում բացվեց հաշվեհամար` նախատեսված այն ֆիզիկական անձանց և կազմակերպությունների համար, որոնք ցանկանում են պետությանն այս նպատակով գումար նվիրաբերել։ Սրան զուգահեռ՝ հատուկ ծրագիր սկսեց նաև Հայաստան համահայկական հիմնադրամը, որի շրջանակներում ևս բացվեց հատուկ հաշվեհամար։ Ծրագրի կարգախոսն է՝ «COVID-19 Հայաստան. միասին հաղթահարենք համաճարակը»։ «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է, թե - [Ռադիո «Արևիկ»․ արդեն սիրված մանկապատանեկան և ընտանեկան ռադիոկայանը](https://ampop.am/radio-station-arevik/) - Հայաստանի միակ մանկապատանեկան ռադիոկայանն արդեն մեկ տարուց ավելի ոգևորում և ուրախացնում է երեխաներին իր մանկապատանեկան հաղորդումներով։ Սակայն այն իր հաղորդումների շուրջ միավորում է նաև ընտանիքի տարբեր տարիքի անդամներին։ 2019 թ․ օգոստոսի 26–ից հայկական լրատվադաշտում նոր անուն ավելացավ՝ օնլայն ռադիո «Արևիկ», իսկ այս տարվա հունվարից արդեն «Արևիկը» տեղավորվեց FM 97.3 ալիքում։ Մինչև 17 տարեկան երեխաների մասին - [Ինչպե՞ս են թեստավորում, որքա՞ն են թեստի պաշարները և ե՞րբ կլինեն տեղական թեստերը](https://ampop.am/covid19-testing-in-armenia/) - Չինական Ուհան քաղաքում միանման գանգատներով պացիենտների օր օրի աճող թիվը բժիշկներին ահազանգեց վարակի նոր տեսակի ծագման մասին։ Վարակիչ հիվանդության հետագա տարածումը կանխելու համար, նախ և առաջ, վարակվածների մոտավոր թիվը պարզել էր պետք։ Ինչպես վարակիչ այլ հիվանդությունների դեպքում, այս դեպքում ևս համաճարակային պատկերը ստանալուն օգնում է թեստավորումը։ Ախտորոշիչ թեստերի արտադրությունը Չինաստանում մեկնարկեց այն բանից հետո, երբ - [Մշուշից ավելի համառ․ քայլարշավ դեպի Արագածի հարավային գագաթ](https://ampop.am/aragats-southern-peak-climbing/) - Արշավախումբը Քարի լիճ հասավ առավոտյան 10-ին։ Արագածի լանջին գտնվող լիճը 3200 մետր բարձրության վրա է: Այստեղից էլ քայլելով պիտի շարժվենք դեպի Արագած լեռան հարավային գագաթ, բարձրությունը՝ 3887 մետր։ Լեռը մշուշի մեջ է, տեսանելիությունն էլ մեծամասամբ ոչ ավելի, քան 10 մետր։ «Լեռնագնացության ժամանակ միշտ պետք է անակնկալների սպասել, ինչպես՝ վատ, այնպես էլ՝ լավ։ Այսօր մառախուղ է, - [Ներկրված մեքենաները՝ հալչող կապիտալ. +ինտերակտիվ գրաֆիկներ](https://ampop.am/imported-cars-falling-prices/) - Մեքենաները Հայաստանում առնվազն չթանկացան ու չեն թանկանում։ Հակառակը` էժանանում են։ Սա այն ահազանգն է, որի մասին գիտեն, բայց որին չեն ուզում հավատալ արտերկրից նախորդ տարի մեքենաներ ներկրած մարդիկ։ Այդ մեքենաների մի մասը հիմա կանգնած են բակերում, փողոցներում՝ լավ օրերի սպասումով։ Մեքենաների բիզնեսով մեծ գումարներ աշխատելու հույսով ահռելի գումարներ ներդրած մարդկանց մի այլ անակնկալ էլ էր - [Պատվաստումների պատմությունը․ մեթոդներ, որոնք կանխել են վարակի տարածումը](https://ampop.am/vaccine-history/) - Դեռևս 10-րդ դարի չինական և հնդկական աղբյուրներում վկայություներ կան «բնական ծաղկի» դեմ պատվաստման մասին, քանի որ այդ ժամանակներից ի վեր մարդիկ ըմբռնել էին կայուն իմունիտետի պաշտպանական հատկությունները։ Այն փաստը, որ բնական ծաղիկը հաղթահարած մարդիկ հետագայում կրկնակի չէին վարակվում, միջնադարյան բժիշկներին մղել էր մտածելու պատվաստման եղանակների մասին։ Մեծ տարածում ունեցող վարակիչ այս հիվանդությունը շուրջ 40% մահացության շեմ - [Արթնացող Բելառուսը․ «Ես լավ եմ, երկիրը՝ կրակի մեջ․․․ Շնորհակալ եմ աջակցության համար, սիրելիս»։](https://ampop.am/belarus-election-protests/) - Սա օգոստոսի 12-ին բելառուս ընկերոջիցս ստացած կարճ նամակն էր՝ դրանից երեք օր առաջ իրեն ուղղված հաղորդագրությանն ի պատասխան, երբ Բելառուսում տիրող իրավիճակից անհանգստացած գրել էի՝ հասկանալու որտեղ է և ինչ վիճակում։ Պատասխանել էր ինտերնետ հասանելիություն ունենալուն պես, քանի որ Բելառուսում 4 օր շարունակ բոլորը զրկված էին կապի դուրս գալու հնարավորությունից։ Իսկ մինչ այդ․․․ Օգոստոսի 9-ին - [Օրենսդրական բարեփոխումներ՝ ուղղված անձնական տվյալների պաշտպանությանն ու ցանցի չեզոքությանը](https://ampop.am/personal-data-protection-and-net-neutrality-in-armenia/) - Անձնական տվյալն այն տեղեկությունն է, որի միջոցով նույնականացնում են մարդուն։ Հետևաբար դրա պաշտպանությունը մեր օրերում՝ հատկապես համացանցում, դարձել է հրամայական։ Վիրտուալ այս տիրույթում տարբեր տեղեկատվական բազաներում առկա են մի շարք անձնական տվյալներ, որոնք պաշտպանվածության առումով միշտ չէ, որ հուսալի «ձեռքերում» են։ Ըստ «Գրանդլեքս» իրավախորհրդատվական ընկերության իրավաբան Մովսես Հակոբյանի՝ անձնական տվյալներին վերաբերող խնդիրները գլոբալ բնույթ են - [Հայկական արտադրության հագուստ կրելը դառնում է ոճային](https://ampop.am/clothes-made-in-armenia/) - Ես ու Սոֆին 4 տարվա կուրսընկերներ ենք, 3 տարվա ընկերներ, մի քանի ամսվա գործընկերներ։ Երկուսիս գործն էլ պատմելը, տեղեկացնելն է, բայց Սոֆին գրելուց բացի մշակույթը հայտնի դարձնելու այլ տարբերակ էլ է գտել․ կրում է հայկական մշակույթը արտացոլող շապիկներ։ Կարելի է ասել, նա ամեն առավոտ զգեստապահարանը բացելիս երկընտրանքի մեջ է՝ հագնել սովորակա՞ն, թե՞ Հայաստանը գովազդող հագուստ։ - [Armenian Air Carriers Blacklisted by EU till 2023](https://ampop.am/armenian-air-carriers-in-eu-black-list/) - The Armenian-based 7 air carriers were deprived of the opportunity to fly in the territory of the European Union starting from June this year. Does Armenia have 7 air carriers? And did they fly to the EU? Most of us will wonder when reading this news. Interestingly enough, yes. In fact, there are even more - [Հայաստանյան ավիափոխադրողները՝ ԵՄ «սև ցուցակում» մինչև 2023թ․](https://ampop.am/armenian-air-carriers-in-eu-black-list/) - Հայաստանում գրանցված 7 ավիափոխադրողներն այս տարվա հունիսից զրկվեցին Եվրոպական Միության տարածքում թռիչքներ կատարելու հնարավորությունից։ Հայաստանը 7 ավիափոխադրո՞ղ ունի։ Եվ նրանք թռչո՞ւմ էին ԵՄ՝ այս լուրը կարդալիս կհարցնեն շատերը։ Պատկերացրեք՝ այո։ Փաստացի, Հայաստանում գրանցված ավիափոխադրողներն ավելին են։ Իսկ յոթից միայն երկուսն էին թռիչքներ իրականացնում ԵՄ երկրներ։ Վերջին երկուսուկես տարիներին այդ երկուսի ընդհանուր թռիչքների 12%-ը բաժին էր - [«Խոպանը» փակուղում․ Արտագնա աշխատանքի մեկնողների դժվարությունները ներքին աշխատաշուկայում](https://ampop.am/covid-19-impact-on-migrant-workers-from-armenia/) - Ամեն տարի արտագնա աշխատանքի մեկնող ՀՀ քաղաքացիների ծրագրերն այս գարուն խաթարվեցին փակ սահմանների պատճառով։ Մարտի 16-ին արտակարգ դրության ռեժիմի սահմանումից հետո թռիչքները չեղարկվեցին։ Մնացին միայն չարտերային թռիչքները, որոնք հիմնականում երկիր վերադարձողների և հատուկ թույլտվությամբ մեկնողների համար էին։ «Խոպանի» ճամփան անորոշ ժամանակով փակվեց՝ դժվարին կացության մեջ թողնելով արտագնա աշխատանքի մեկնողներին, ովքեր թեև ընտանիքից հեռու, սակայն օտար - [Համաճարակը հայ ժամանակակիցների աչքերով․ Նար-Դոս, Թումանյան և Րաֆֆի](https://ampop.am/armenian-intellectuals-about-pandemics/) - 19-20-րդ դարերում խոլերայի համաճարակը 7 ալիք է գրանցել՝ սկսվելով 1816-ին և ավարտվելով 1975 թվին։ Խոլերայի համաճարակների բռնկումներն ամբողջ աշխարհում խորը հետք են թողել կյանքի բոլոր ոլորտների վրա։ Դրանց առնչությամբ պահպանվել են մանրակրկիտ վկայություններ և հաշվետվություններ, ինչպես նաև գեղարվեստական անդրադարձներ և արտեֆակտներ։ Այս անգամ «Ամփոփ Մեդիան» տեղափոխվել է 1892 թվական՝ խոլերայի պանդեմիայի 5-րդ ալիքի օրեր՝ հայ - [Բնակարանային ապահովության պետական աջակցության ծրագրեր․ ո՞վ կարող է դիմել](https://ampop.am/state-funded-housing-assistance-programs-in-armenia/) - Կարեն և Հասմիկ Թադևոսյանների համատեղ կյանքի 8 տարիների ամենամեծ ձեռքբերումը 2 սենյականոց բնակարանն է՝ մայրաքաղաք Երևանում։ Երիտասարդ ամուսինները երկու անչափաս երեխաների հետ սեփական հարկի տակ ապրում են արդեն 3 տարի։ «Երիտասարդ ընտանիքին՝ մատչելի բնակարան» ծրագրով, հիփոթեքային վարկով ձեռք բերված բնակարանի կանխավճարը զույգն սկսել էր հավաքել նշանադրությունից անմիջապես հետո։ Առաջին խոշոր փոխանցումը հատուկ այդ նպատակով բացված - [Ի՞նչն է հայտնի և ի՞նչն՝ անհայտ Բեյրութի պայթյունների մասին․ Նյու Յորք Թայմս](https://ampop.am/nytimes-beirut-explosion-what-happened/) - Երեքշաբթի երեկոյան Բեյրութ քաղաքում որոտացին երկու պայթյուններ՝ երկրորդը շատ ավելի ուժգին, քան առաջինը, որի հետևանքով զոհվեց առնվազն 100 մարդ, վիրավորվեց ավելի քան 4000-ը և քաղաքը կրեց հսկայական վնասներ, գրում է Նյու Յորք Թայմսը: Երկրորդ պայթյունի հետևանքով նավահանգստի երկնքում հայտնվեց բոցավառվող ահռելի օդային զանգված, որի ալիքը, մղոններով տարածվելով, փշրեց բոլոր ապակիները: Չորեքշաբթի առավոտյան, չնայած հսկայական որոնողական - [Արաքս Փաշայան․ «Լիբանանահայերի վիճակը հիմա դժոխային է․ պետք է ամեն ինչ անել՝ նրանց օգնելու համար»](https://ampop.am/the-beirut-explosion-will-worse-lebanons-crisis/) - Հզոր պայթյունները, որոնք տեղի ունեցան օգոստոսի 5-ին Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութի նավահանգստում, ավելի քան 100 զոհի և 4 հազար մարդու տարբեր աստիճանի վնասվածքներ ստանալու պատճառ դարձան։ Վերջին տվյալների համաձայն՝ զոհերից 11-ը Լիբանանի հայկական համայնքի ներկայացուցիչներ են։ Հիվանդանոցները լցված են վիրավորներով: Զոհվածների թիվը կարող է աճել, քանի որ պայթյունից ամբողջությամբ փլված կամ վնասված շինություններում դեռ շարունակվում են - [Համաճարակը կտավներում․ ի՞նչ են վավերագրում գեղանկարիչները](https://ampop.am/how-pandemics-impact-art/) - Նոր կորոնավիրուսն իր հետքը թողեց կյանքի բոլոր բնագավառներում, այդ թվում՝ արվեստում։ Աշխարհի տարբեր անկյուններում դերասանները, պարարվեստի և երգարվեստի ներկայացուցիչները լուծումներ են գտնում ոչ միայն արվեստը փակուղուց հանելու, այլև դժվարին օրերին հանդիսականներին մենակ չթողնելու նպատակով։ Գեղարվեստի միջոցով համաճարակը վավերագրելու հետաքրքիր փորձեր են արվում նաև մեր կողքին՝ հայկական իրականությունում ապրող արվեստագետների կողմից։ Նկարիչ Պետո Պողոսյանն արդեն իսկ - [Երևանյան հեծանվավարակ համավարակի օրերին](https://ampop.am/cycling-during-covid19/) - Կորոնավիրուսը, համատարած բացասական հետևանքներին զուգահեռ, ունի նաև լավ կողմեր։ Անցած տարվա համեմատ ավելացել է սեփական հեծանիվ ունեցողների թիվը, ինչն էլ իր հերթին նպաստել է հեծանվային մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում, մասնավորապես՝ Երևանում։ Սրան զուգահեռ` աճել է վարձույթով հեծանիվների պահանջարկը մայրաքաղաքում։ «ՄԻՄՈ բայք» ընկերությունը, որը մայրաքաղաքում առաջինը ներդրեց bike sharing-ի մշակույթը` հնարավորություն տալով Երևանի բնակիչներին բջջային հավելվածի միջոցով - [Անկեղծ կանխատեսումներ զբոսաշրջության մասին․ գերակա ճյուղը՝ անջրդի](https://ampop.am/tourism-in-armenia-after-covid19/) - Երկրների միջև փակ սահմանները կաթվածահար արեցին զբոսաշրջության ոլորտը ողջ աշխարհում։ Հայաստանի նման երկրների համար, որտեղ զբոսաշրջությունը երկրի գերակա ճյուղերից մեկն է, զարգացման բոլոր հեռանկարները միանգամից մարեցին։ Զբոսաշրջության ոլորտի տնտեսվարողները եկամուտներից զրկված են, սակայն ունեն հարկային պարտավորություններ։ Վերջին շաբաթներին Հայաստանում նոր կորոնավիրուսի վարակի տարածման ակտիվացումը թույլ չի տալիս կանխատեսումներ անել անգամ ոլորտի վերականգնման ժամկետների մասին։ Զբոսաշրջության - [Գյուղատնտեսական ոլորտում համաճարակով պայմանավորված միջոցառումները` քիչ արդյունավետ](https://ampop.am/supporting-the-agriculture-sector-amid-coronavirus/) - Համաճարակով պայմանավորված տնտեսական վնասների մասին խոսելիս, թերևս, կարելի է արձանագրել, որ ամենաքիչը կառավարության ուշադրությանը արժանացավ գյուղատնտեսության ոլորտը։ Այս ոլորտի կարգավորման համար պետությունը երկու ծրագրի ընթացք տվեց։ Դրանցից մեկով նախատեսվեց սուբսիդավորել գյուղատնտեսական նպատակների համար վարկի տոկոսադրույքները, իսկ մյուսով՝ գյուղատնտեսության ոլորտում աշխատատեղերի ստեղծումը։ «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է համաճարակի ազդեցությունը գյուղատնտեսական ոլորտի վրա և կառավարության միջոցառումների արդյունավետությունը իրավիճակը - [Ինչպե՞ս վերադառնալ Հայաստան կամ մեկնել` օդային փակ սահմանների պայմաններում](https://ampop.am/how-to-travel-to-armenia-during-lockdown/) - 34-ամյա Արման Թահմազյանի կինը հունվարի 31-ին մեկնել էր ԱՄՆ՝ տեսակցելու ծնողներին ու քրոջը։ Սովորական այցելությունը նախատեսվածից կրկնակի երկար տևեց․ մարտի կեսերից երկրներն իրար հաջորդելով արտակարգ դրություն սահմանեցին, սահմանները փակվեցին, չվերթները չեղարկվեցին։ Թռիչքներ չկան, տուն վերադառնալու հնարավորություն՝ ևս։ Տանը, բացի ամուսնուց, Արփինեին սպասում են նաև նրա երեք անչափահաս որդիները՝ 12, 5 և 2 տարեկան։ Արմանը խոստովանում - [Ինչպես արդյունավետ կառավարել հեռավար աշխատանքը տնից. սեփական փորձով](https://ampop.am/how-is-working-from-home-going-so-far/) - Արդեն 3 շաբաթ է, ինչ տնից աշխատում եմ հեռավար։ Քանի որ սա իմ առաջին հեռավար աշխատանքային փորձն էր, ինձ համար կատարեցի բացահայտումներ, որոնց մասին մինչ այս տեղյակ չէի։ Որոշեցի իմ փորձով կիսվել նրանց հետ, ովքեր դժվարանում են այս օրերին տնից աշխատել։ Ինչպես սկսվեց Ցավոք, հեռավար աշխատանքը ոչ թե մեր ընտրությունն էր, այլ «Covid-19» համավարակի արդյունքը։ - [Արտակարգ ռեժիմի պայմաններում ապրիլի 1-ից սահմանափակումների մասին փոփոխված դրույթները](https://ampop.am/state-of-emergency-new-terms-april-1/) - COVID-19 նոր կորոնավիրուսային հիվանդության տարածումը կանխելու նպատակով ապրիլի 1-ից՝ ժամը 23։59-ից մինչև ապրիլի 12-ը ներառյալ երկարացվել են արտակարգ ռեժիմի պայմաններում տեղաշարժի և տնտեսական գործունեության որոշ տեսակների նկատմամբ սահմանափակումները: Համաձայն նոր որոշման՝ հատուկ ռեժիմի իրականացումն ապահովելու նպատակով ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության և ՀՀ ոստիկանության կողմից սահմանված վայրերում մինչև 2020 թվականի ապրիլի 1-ը ժամը 14:00 տեղադրվել են - [Զանգի՛ր, յար ջան․․․ մի՛ զանգիր](https://ampop.am/using-technology-to-track-coronavirus-outbreak-in-armenia/) - Ապրիլի 10-ին բանաստեղծ Կարեն Անտաշյանին պարետատնից զանգահարել և հայտնել են, որ ըստ ավտոմատացված համակարգի նա գտնվել է վարակակրի մոտակայքում։ Նման զանգը զարմացրել և զգոնացրել է Անտաշյանին: Ըստ նրա՝ մարտի 16-ից՝ երկրում արտակարգ դրություն հայտարարելուց հետո, նա միայն շատ կարճ ժամանակով մոտակա խանութ է գնացել, այն էլ ոչ ամեն օր: Անտաշյանի հարցին՝ թե երբ, որտեղ և - [Դժվար է համոզել հիվանդին, որ ապրելու է, երբ աջ ու ձախ հիվանդ է մահանում](https://ampop.am/armenian-doctor-in-the-fight-against-covid/) - Սրտաբան Տաթև Գասպարյանի համար մայիսից աննախադեպ ծանրաբեռնված օրեր են սկսվել։ «Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունքի բժշկուհի Գասպարյանը մինչև COVID-19 համավարակը հերթապահում էր ամիսը 8-10 օր։ Վերջին ամիսներին՝ յուրաքանչյուր երկրորդ օրը լուսացնում է հիվանդանոցում։ Հերթապահության հոգնածությանն ավելանում են նաև ապրումները, որոնք նա ունենում է ծայրահեղ ծանր հիվանդներից յուրաքանչյուրի կյանքի համար պայքարելիս։ Բժշկուհին խոստովանում - [COVID-19-ը պատճառ չէ «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցի ու ՁԻԱՀ-ի կենտրոնի միավորման համար](https://ampop.am/armenian-aids-center-joins-nork-infectious-hospital/) - Մարինայի ամուսնու մոտ ՄԻԱՎ վարակը հայտնաբերվել է 2013թ․-ին՝ Մոսկվայում։ Վարակը ձեռք է բերել ներարկիչի միջոցով՝ թմրանյութեր օգտագործելու հետևանքով։ Արդեն չորրորդ տարին է նա հաշվառված է Հայաստանի ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնում [ՁԻԱՀ-ի կենտրոն], որն էլ կազմակերպում է նրա շարունակական բուժումը։ Մարինան [անունը նրա խնդրանքով փոխված է] մինչև վերջերս գոհ էր այս կենտրոնի աշխատանքներից, սակայն վերջին շրջանում - [Կորոնավիրուս․ Ի՞նչ է սոցիալական հեռավորությունը](https://ampop.am/coronavirus-what-is-social-distance/) - Բոլոր երկրներում իշխանությունները խորհուրդ են տալիս մարդկանց պահպանել սոցիալական հեռավորություն, որպեսզի թեթևանա առողջապահական ծառայությունների վրա դրված բեռը, և կանխվի COVID-19 տեսակի կորոնավիրուսի տարածումը: Հիմա դա առավել քան կարևոր է։ Բայց ի՞նչ է նշանակում սոցիալական հեռավորություն, ո՞վքեր պետք է ամենից շատ դրան հետևեն, և ինչպե՞ս պետք է կանխել կորոնավիրուսի տարածումը: Սա նշանակում է՝ չշփվել մարդկանց հետ - [Մեկնե՞լ արդյոք ուղևորության կորոնավիրուսի տարածման պայմաններում. Lonely Planet](https://ampop.am/should-i-cancel-my-trip-because-of-coronavirus/) - Կորոնավիրուսի բռնկումն ամբողջ աշխարհում մարդկանց ստիպում է մտածել՝ պե՞տք է արդյոք չեղարկել կամ հետաձգել պլանավորած ուղևորությունները: Եթե դուք էլ եք անհանգստացած մոտալուտ ուղևորությամբ, ապա առաջնահերթությունը տվե՛ք ձեր անվտանգությանը և տեղյակ եղե՛ք կորոնավիրուսի վերջին զարգացումներից: Ահա թե ինչ է առաջարկում իմանալ նախքան ճամփորդությունը համաշխարհային ճանաչում ունեցող Lonely Planet ճամփորդական ուղեցույցը: Եթե քիչ ժամանակ ունեք, ընթերցեք միայն - [TIME. Բավարար բժշկական դիմակներ չկան. Ահա, թե ինչու մոտ ապագայում իրավիճակի բարելավում չի լինի](https://ampop.am/time-medical-masks-coronavirus/) - Եթե անհանգստացած եք կորոնավիրուսով և չեք կարողանում բժշկական դիմակներ ձեռք բերել, TIME ամերիկյան պարբերականում հրապարակված այս նյութում առկա տվյալները կբացատրեն, թե ինչն է պատճառը։ Եթե քիչ ժամանակ ունեք, ընթերցեք միայն թավ տառատեսակով [մգեցված] հատվածները։ Աշխարհում բժշկական դիմակների ամենամեծ արտադրողը Չինաստանն է, որի արտադրական հզորությունն օրական կազմում է 20 միլիոն դիմակ։ Մինչդեռ արտադրողների գնահատմամբ՝ միայն ներքին - [Համաճարակն ու արտակարգ ռեժիմը․ պատկերավոր համեմատական Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև](https://ampop.am/covid19-pandemic-in-armenia-georgia-azerbaijan/) - Սույն նյութը պատրաստվել է վրացական ForSet կազմակերպության կողմից՝ Հայաստանում և Ադրբեջանում գործընկերների հետ համագործակցությամբ։ Հայաստանից տվյալ նյութի համար անհրաժեշտ տեղեկատվությունը տրամադրվել է Ամփոփ Մեդիայի կողմից։ Հեղինակ՝ Մարիամ Գամխարաշվիլի Խմբագիր՝ Լալի Տերտցվաձե COVID-19-ը Հայաստանում․ այս թեմայով այլ նյութեր Գյուղատնտեսական ոլորտում կառավարության միջոցառումները` քիչ արդյունավետ Անկեղծ կանխատեսումներ զբոսաշրջության մասին․ գերակա ճյուղը՝ անջրդի Քրոնիկ հիվանդություններն ու անհրաժեշտ - [Ավելի իրազեկ․ Համաճարակը նպաստեց տեր կանգնել աշխատանքային իրավունքներին](https://ampop.am/unemployment-due-to-covid-19/) - COVID-19 համավարակը յուրատեսակ լակմուսի թուղթ դարձավ Հայաստանի աշխատանքի շուկայում։ Այն ոչ միայն վեր հանեց չգրանցված աշխատողների, «թաքցված» աշխատավարձերի խնդիրը, այլև ցուցադրեց աշխատողի իրական արժեքը գործատուի համար։ Կորոնավիրուսի համավարակի ժամանակ գրանցված կրճատումներն աշխատանքային իրավունքների ոտնահարման մի մասն են միայն։ Եվ չնայած պաշտոնական թվերը դեռ «լուռ» են, ինչը, ըստ մասնագետների, բխում է նաև աշխատողների լռությունից և անիրազեկվածությունից, - [Պայքարող մտքեր․ Դիանայի սթափությունն օգնեց չվարակել շրջապատին](https://ampop.am/asymptomatic-covid19-isolation/) - 22-ամյա Դիանա Հարոյանը, վատ ինքնազգացողություն ունենալով, մայիսի վերջին որոշեց կորոնավիրուսն ախտորոշող թեստ հանձնել, սակայն հակված էր մտածել, որ թեստի պատասխանը բացասական է լինելու։ Ոչ այնքան արտահայտված ախտանիշներն էին ստիպում այդպես մտածել։ Հայաստանում արտակարգ դրություն հայտարարելու երրորդ ամսում Դիանան արդեն այնպես չէր վախենում կորոնավիրուսով վարակվելուց, ինչպես մարտի կեսերին։ Խիստ սահմանափակումների օրերին մարքեթինգով զբաղվող աղջիկը շարունակում էր - [Փոքր թատրոն․ առաջիկա ներկայացումներից մեկը կորոնավիրուսի մասին կլինի](https://ampop.am/impact-of-the-covid-19-pandemic-on-the-theater/) - Արդեն հինգերորդ ամիսն է Հայաստանում մշակութային կյանքը պարալիզացված է։ Արտակարգ դրությունը ժամանակի ընթացքում մեղմացավ, գրեթե բոլոր ոլորտներում վերսկսվեցին աշխատանքները, մինչդեռ թատրոնները, թանգարաններն ու գրադարանները դեռ սպասման փուլում են։ «Արվեստի միջոցով է մարդը վերաիմաստավորում իր լինելիությունը, ապրելը, կյանքը։ Թատրոն գնալով ու այդ հույզերն ապրելով՝ մարդը վերահաստատում է, որ ինքը գոյություն ունի։ Հիմա բարդ իրականությունն է մնացել»․- - [Կորոնավիրուսի համաճարակը կարող է հանգեցնել հոգեբանական տրավմայի. ո՞րն է լուծումը](https://ampop.am/covid19-pandemic-could-lead-to-emotional-trauma/) - Այս պահին նոր կորոնավիրուսից փաստացի բուժվողների թիվը ողջ աշխարհում կազմում է շուրջ 5,5 մլն։ Նոր վարակակիրների տվյալները հիմնված են թեստավորման արդյուքների վրա։ Սակայն նույն COVID-19-ը այս ամիսների ընթացքում ունեցել է նաև հոգեբանական ահռելի ազդեցություն համաշխարհային մակարդակով, սակայն, ցավոք, չկա դրա մասին փաստող վիճակագրություն։ Բայց հոգեբանները վկայում են, որ հոգեբանական տրավմա ստացողների թիվը մի քանի անգամ - [«Ընդհատակում»` ընդհատված․ երևանյան փաբերը ճգնաժամի մեջ են](https://ampop.am/bars-pubs-clubs-in-yerevan-during-covid-19/) - Համաճարակից առաջ երևանյան բարերը, փաբերն ու ակումբները ժամանցային կյանք սիրողների համար դարձել էին քաղաքի սիրելի անկյուններ, որտեղ կարելի էր մտերմիկ շրջապատով կտրվել քաղաքի եռուզեռից։ Հատկապես վերջին տարիներին, այսպես ասած, «անդերգրաունդ» կյանքը փաբերում և ակումբներում յուրահատուկ մթնոլորտ էր ստեղծել՝ որոշ դեպքերում թեմատիկ երեկոներով` ուղեկցվող տարբեր երաժշտական ոճերով։ Փաբերից յուրաքանչյուրն ուներ սպասված հաճախորդներ, իսկ վերջիներն էլ՝ իրենց - [Հիգիենան Հին աշխարհում․ որքանով էր կարևորվում ճիշտ սննդակարգը, մարմնի մաքրությունն ու խնամքը](https://ampop.am/hygiene-in-the-ancient-world/) - Թվում էր, թե 21-րդ դարում առնվազն զարգացած պետություններում հիգիենայի կարևորության և դրա ամենօրյա հետևողական կիրառության մասին կասկածներ լինել չեն կարող, սակայն Covid-19-ի ի հայտ գալով՝ ակնհայտ դարձան այդ ուղղությամբ առկա բացթողումներն ու հանրային գիտակցության մեջ առավել խոր արմատներ գցելու անհրաժեշտությունը։ Ուշագրավ է սակայն, որ հիգիենայի կարևորության մասին մարդկությունը սկսել է մտածել քաղաքակրթության պամության դեռևս ամենավաղ - [Խոլերայի պարահանդեսները՝ վերջին խնջույք գերեզմանից առաջ](https://ampop.am/paris-cholera-outbreak-1932/) - «Խոլերայի պարահանդեսները» Փարիզի վերնախավի սիրելի ժամանցն էին, թեպետ սաստկացող խոլերայի պատճառով իշխանությունների կողմից արգելվել էին հավաքները, փակվել շուկաները։ Սրանք ամերիկացի գրող, խմբագիր Նաթանիել Փարքեր Ուիլիսի հոդվածից մի հատված է, որը նա գրել է 1832թ․-ին՝ այդպիսի երեկույթներից մեկին անձամբ ներկա գտնվելուց հետո։ Ուիլիսը գրում է, որ այդ պարահանդեսների ժամանակ հյուրերից շատերը հենց խոլերայի կերպարանքով էին ներկայանում՝ - [Անին Նորվեգիայից․ Վերահսկողությունը շուտ սկսվել է և շուտ էլ ավարտվել](https://ampop.am/https-ampop-am-struggling-covid-19-in-norway/) - «Ամփոփ Մեդիա»-ի «Հայացք ներսից» շարքի հաջորդ պատմությունը Նորվեգիայի մասին է, որը ներկայացնում ենք Անի Նազարյանի օգնությամբ։ 30-ամյա Անին Վրաստանի Հանրային կապերի ինստիտուտի ուսանող է։ Նա այն 4 ուսանողներից մեկն էր, որին հնարավորություն էր տրվել փոխանակման ծրագրով մեկնել Նորվեգիա՝ գլոբալ լրագրություն սովորելու։ Հունվարի 2-ից Անին գտնվում էր Քրիստիանսում` Նորվեգիայի հարավային, իր մեծությամբ երկրորդ քաղաքում։ Կորոնավիրուսը Նորվեգիայի - [Պորտուգալիայում մեկուսացած․ «Ծնողներս անհանգստանում են, բայց նաև գիտակցում են, որ բժիշկ եմ»](https://ampop.am/armenian-fellow-in-portugal-covid-19/) - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատոր, մասնագիտությամբ ռադիոլոգ, 25-ամյա Գայանե Սարգսյանը փետրվարից գտնվում է Պորտուգալիայի Պորտո քաղաքում։ Գայանեն սովորում է Պորտոյի համալսարանի Բժշկական ֆակուլտետում, որի պրակտիկ դասերն անցկացվում են Պորտուգալիայի օնկոլոգիայի ինստիտուտում։ Ինչպես արտերկում սովորող շատ ուսանողների, այնպես էլ Գայանեի՝ արդեն իսկ կազմած գրաֆիկը փոխվեց՝ վարակի տարածման և սահմանափակումների արդյունքում։ Իրավիճակը Պորտուգալիայում - [Լենան Իսպանիայից․ Մադրիդն ու Բարսելոնան քաղաք-ուրվականների էին վերածվել](https://ampop.am/struggling-covid-19-in-spain/) - Մարտի 16-ին Իսպանիան անորոշ ժամանակով խզեց կապն արտաքին աշխարհի հետ։ Երկրում հայտարարվեց արտակարգ իրավիճակի 15-օրյա ռեժիմ և, բացի մթերային խանութներից, դեղատներից, հիվանդանոցներից ու բենզալցակայաններից, ամեն ինչ փակվեց։ Փակվեցին նաև հնագիտությամբ և մարդու էվոլյուցիայով զբաղվող կատալոնական ինստիտուտի դռները, որտեղ, որպես կրտսեր գիտաշխատող, հնագիտական նյութերի ծագումնաբանությունն է ուսումնասիրում Լենա Ասրյանը։ Գիտական այս կենտրոնը մինչև հիմա, կարելի է - [Մանեն՝ Ֆիլիպիններից․ թայֆունը վարակի նոր ալիքի բռնկման պատճառ](https://ampop.am/struggling-covid-19-in-philippines/) - «Ամփոփ Մեդիա»-ի «Հայացք ներսից» շարքը շարունակում է ներկայացնել մեր հայրենակիցների պատմություններն արտերկրից։ Մեր ինքնաթիռը եվրոպական երկրներից «թռչում» է Հարավ-Արևելյան Ասիա։ Այս անգամ մեր վիրտուալ ճամփորդության հերոսն ու ուղեկցորդը Մանե Միրզախանյանն է, որը կպատմի Ֆիլիպիններում տիրող իրավիճակի, արտակարգ դրության և իր կարանտինային ռեժիմի մասին։ Նախագծերի ղեկավար Մանեն Ֆիլիպիններ է մեկնել 2019թ․ սեպտեմբերին։ Բնակվում է Մետրո Մանիլայում - [Տաթևը Գերմանիայից․ լավ է մեկ ամիս տանը մնալ, քան՝ վարակի աղբյուր դառնալ](https://ampop.am/armenian-student-in-germany-covid-19/) - «Ամփոփ Մեդիա»-ի «Հայացք ներսից» շարքի հաջորդ պատմությունը ներկայացնում է 23-ամյա Տաթև Գևորգյանը` Գերմանիայից։ Տաթևը մասնագիտությամբ ֆինանսիստ է և արդեն 2-րդ տարին է բնակվում է Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։ Ավարտելով Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի բակալավրիատը, Տաթևը մեկնել է Գերմանիա՝ մագիստրոսական կրթություն ստանալու։ Համաճարակը Գերմանիայում 83 միլիոնից ավելի բնակչություն ունեցող Գերմանիայում կորոնավիրուսի վարակի տարածումն արձանագրվել է փետրվարի 15-ին։ - [Armenian-Azerbaijani July Clashes with the Active Use of Artillery and UAVs](https://ampop.am/armenia-azerbaijan-border-july-clashes/) - The escalation on the Armenian-Azerbaijani border in the afternoon of July 12, next to the villages of Chinari and Movses in the Tavush province, has been the most serious one since the April War in 2016. The tense military operations has continued in this region for five days. On the night of July 16, with - [Տավուշը թիրախում․ Հուլիսյան մարտերը հրետանու և անօդաչուների ակտիվ կիրառմամբ](https://ampop.am/armenia-azerbaijan-border-july-clashes/) - Հուլիսի 12-ի կեսօրից հայ-ադրբեջանական սահմանում՝ Տավուշի շրջանի Չինարի և Մովսես գյուղերի հարևանությամբ մեկնարկած մարտերը ամենաթեժն են 2016թ․-ի ապրիլյան պատերազմից հետո։ Արդեն հինգերորդ օրն է, ինչ այս հատվածում շարունակվում են մարտական թեժ գործողությունները։ Հուլիսի 16-ի գիշերը ադրբեջանական բանակի հատուկ ստորաբաժանման մի քանի տասնյակ զինծառայողների մասնակցությամբ հարձակում է սկսվել Տավուշի ուղղությամբ տեղակայված հայկական դիրքերի վրա։ ՀՀ ԶՈՒ - [Property Taxpayers and the New Rates in Armenia from 2021](https://ampop.am/property-tax-system-reforms-in-armenia/) - A new system of real estate appraisal and taxation is being introduced in Armenia. Under the new procedure, property taxes will be calculated on the estimated market value of a property rather than its cadastral value. As a result of the new system, which will come into force on January 1, 2021, property tax payments - [The Procedure for Providing Child Care Allowance in Rural Communities](https://ampop.am/child-care-allowance-for-rural-citizens/) - Anush Harutyunyan, a resident of Nurnus village, Kotayk province, will give a birth to their second baby in late July. It has been a month since she was temporarily disabled on the basis of pregnancy, as a result of which the general family budget has decreased. But she is not worried about it because living - [Քրիստինեն՝ Ֆրանսիայից․ սահմանվել էր կարգ, որին հետևել են բոլորը](https://ampop.am/struggling-covid-19-in-france/) - «Ամփոփ Մեդիա»-ի «Հայացք ներսից» շարքի հաջորդ պատմությունը Ֆրանսիայի մասին է, որը կներկայացնենք մեր հայրենակից Քրիստինե Ավետիսյանի օգնությամբ։ Քրիստինեն 2019թ․-ի հոկտեմբերից գտնվում է Ֆրանսիայում և աշխատում է սպասարկման ոլորտում իբրև մենեջեր։ Համաճարակի մեկնարկին եղել է ֆրանսիական Նանտ քաղաքում, վերջերս տեղափոխվել է Փարիզ։ Նրա խոսքով՝ երբ վարակը նոր էր գլուխ բարձրացնում, մարդիկ մտածում էին, որ կանցնի և - [Հայ ուսանողուհին Շվեյցարիայից․ կառավարության հորդորից հետո այլևս մարդ չկար փողոցներում](https://ampop.am/armenian-fellow-in-switzerland-covid-19/) - Մասնագիտությամբ հնագետ Մարիամ Սարիբեկյանն արդեն մի քանի ամիս է Շվեյցարիայում է։ Փետրվարին էր մեկնել՝ թեկնածուական աշխատանքի շրջանակում ուսումը Ժնևի համալսարանի Հնագիտության բաժնում շարունակելու նպատակով։ Մեկ ամիս էլ չկար, ինչ նորաթուխ գիտնականը հարմարվել էր ուսման գրաֆիկին, ծանոթացել նոր բնակավայրի քաղաքային մշակույթին, կազմել էր Ժնևի իրեն հետաքրքրող գրադարանների ու թանգարանների ցանկը, որ անցներ ակտիվ ուսանողական կյանքի։ Բայց - [Գյուղաբնակ ծնողներին խնամքի նպաստ տրամադրելու կարգը](https://ampop.am/child-care-allowance-for-rural-citizens/) - Կոտայքի մարզի Նուռնուս գյուղի բնակչուհի Անուշ Հարությունյանը հուլիսի վերջին երկրորդ անգամ կմայրանա։ Արդեն մեկ ամիս է` հղիության հիմքով ժամանակավոր անաշխատունակ է, ինչի արդյունքում ընտանեկան ընդհանուր բյուջեն նվազել է։ Բայց դա նրան չի մտահոգում, քանի որ ապրելով գյուղում՝ Անուշը կդառնա այն առաջին ծնողներից մեկը, ով պետությունից կստանա մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ։ Նա ասում է՝ - [Համաճարակն ու մեկուսացումը․ տարածական լուծումներ դարերի խորքից](https://ampop.am/architecture-in-a-pandemic/) - Ամենայն հայոց կաթողիկոս Ներսես Մեծը դեռևս 365թ.-ի Աշտիշատի եկեղեցական ժողովի ժամանակ որոշում է կայացրել Մեծ Հայքի թագավորության տարածքում ամենուրեք կառուցել հիվանդանոցներ և բորոտանոցներ։ Թե՛ Փավստոս Բուզանդը և թե՛ Մովսես Խորենացին վկայում են, որ Ներսես Ա-ի այս որոշումը, շատ չանցած, կյանքի է կոչվել։ Եվ քանի որ 4-րդ դարում արդեն իսկ ըմբռնել էին բոր հիվանդության վարակիչ բնույթը, - [Թավշյա հեղափոխությանը ֆինանսապես աջակցել են 36 երկրներից. ինֆոգրաֆիկա](https://ampop.am/financial-sources-to-velvet-revolution-in-armenia/) - Թավշյա հեղափոխության ֆինանսական հաշվետվությունը վկայում է աշխարհի 36 երկրներից փոխանցված դրամական աջակցության մասին - [Գիտական կոչում՝ բազմոցից․ ակադեմիական գլխարկն օդ նետելու ակնկալիքով](https://ampop.am/how-covid-19-killed-my-dream/) - Ասացին՝ դու առաջինն ես լինելու։ Իսկ ես տխրեցի։ Չէ՛, առաջինը լինելու հետ խնդիրներ չունեմ։ Միշտ էլ ձգտել եմ ցանկացած գործում առաջինը լինել, բայց համաձայնեք, որ «դուք Հայաստանի կրթական համակարգի պատմության ողջ ընթացքում առաջինն եք, որ գիտական աստիճան եք ստանալու տանը՝ բազմոցին նստած» արտահայտությունն այնքան էլ ոգևորիչ չէ։ Դե, գոնե ինձ համար, որ համալսարան ոտք դնելու - [Դիմակների կիրառության կարևորությունը համաճարակների ժամանակ](https://ampop.am/face-mask-effect/) - 19-րդ դարավերջին գերմանացի միկրոբիոլոգ Կարլ Ֆլյուգեն թքում հայտնաբերեց պաթոգեն միկրոօրգանիզմներ. սա հիմք հանդիսացավ վիրահատական միջամտությունների ժամանակ գործվածքե դիմակների կիրառման համար։ 1899թ-ին ֆրանսացի բժիշկ Պոլ Բերժերի ելույթը Փարիզում բժշկական հանրույթի առաջ նվիրված էր վիրահատությունների ժամանակ դիմակներ կրելու անհրաժեշտությանը։ Այնուամենայնիվ, շատերը թերահավատորեն էին վերաբերվում և շարունակում էին առանց դիմակ կատարել իրենց առաքելությունը։ Իրավիճակն ի օգուտ դիմակների կիրառության - [Բարեկամի տուն այցը՝ մեկ ընտանիքից վեց հոգու վարակման պատճառ](https://ampop.am/family-members-infected/) - Ավուշյան եղբայրների ընտանիքներ նոր կորոնավիրուսը մուտք գործեց հունիսի սկզբին։ Նրանցից վեցի թեստավորման արդյունքները դրական էին։ «Սկզբում թուլություն զգացինք, կարծեցինք՝ սովորական մրսածություն է, կանցնի, ավելի ուշ համի ու հոտի զգացողությունն էլ կորցրինք։ Մեր ընտանիքի գրեթե բոլոր անդամների մոտ նույն զգացողություններն էին»,- պատմում է տիկին Սիրանուշը։ Ավուշյանները դիմել են նախ տեղամասային պոլիկլինիկա, այնուհետև՝ Եղվարդի «Նաիրի բժշկական կենտրոն»։ - [Organ Donation։ Capacities of Armenia in the Field of Transplantation](https://ampop.am/dialysis-therapy-in-armenia/) - The doors of the hospital elevator open, and on the right side there is a large lettering - "Dialysis Halls." The sign is posted above the white door, next to which a beautiful 40-45-year-old woman in blond hair is sitting. She is absorbed with her eyes on the floor of the corridor. The lady is - [Enough! Fight against Selective Abortion in Armenia](https://ampop.am/fight-against-selective-abortions-in-armenia/) - Lilith Balabekyan is the third daughter of the family. She says that during her mother’s 9-month pregnancy, doctors assured her that she would have a son. The parents and sisters had already decided a name; they were expecting Arman but Lilith was born. expecting Arman but Lilith was born “My mother tells me that on - [16+. Անգլիացի վիպասանը՝ գիշերօթիկում տիֆի տարածման մասին](https://ampop.am/charlotte-bronte/) - Պատմությունները տարբեր են, ապրումները՝ նման, իսկ թույլ տված սխալները երբեմն ճշգրտորեն վերարտադրվում են։ 2020թ․ գարունը մարդկությանը միավորեց միևնույն մտահոգություններով ու մարտահրավերներով։ Դեռևս մարտ ամսին աշխարհը սարսափով լսեց Իսպանիայի ծերանոցներում տիրող իրավիճակի մասին։ Մասնավորապես՝ ծերերի խնամքի մի քանի հաստատությունում հայտնաբերվել էին կորոնավիրուսով վարակված, բայց չհաշվառված քաղաքացիներ, ինչպես նաև կորոնավիրուսային բարդություններից մահացած տարեցների դիակներ։ Այս դեպքին հետևեցին - [Խոլերան ու տիֆը Ռուսական կայսրության բանտերում․ Ակնունու հոդվածաշարի հետքերով](https://ampop.am/a-history-of-pandemics-in-prisons/) - «Տիֆն ավելի շատ դատապարտյալների է սպանել, քան թագավորության բոլոր հանրային մահապատիժները միասին վերցրած», - ասել է 18-րդ դարի անգլիացի բժիշկ, բանտային ռեֆորմատոր Ջոն Հովարդը։ Հովարդը երկար տարիներ այցելել է Անգլիայի և Եվրոպայի մի շարք բանտեր, ուսումնասիրել բանտերում առկա սանիտարահիգիենիկ պայմանները, վարակիչ հիվանդությունները։ Բանտային պայմաններն էականորեն չէին փոխվել նաև 19-րդ դարում։ Հայտնի է, որ 1800-ականներին աշխարհը - [COVID-19. Վարակը նոր թափ է հավաքել Հայաստանում](https://ampop.am/new-wave-of-covid-19-cases/) - Նոր կորոնավիրուսային վարակը Հայաստանում նոր թափ է հավաքում և խոսել նահանջի մասին առաջիկայում դժվար հաջողվի՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ վերջին օրերին օրական նոր վարակվածների թիվն արդեն գերազանցել է 300-ը՝ այն դեպքում, երբ ընդամենը յոթ օր առաջ այս թիվը կիսով չափ քիչ էր։ Հանրապետությունում COVID-19-ով վարակվածության առաջին դեպքը գրանցվելուց ուղիղ երկու ամիս անց՝ ապրիլի 30-ին, - [Ջորջ Ֆլոյդի սպանությունը բացեց ամերիկյան ռասիզմի դարավոր վերքերը](https://ampop.am/george-floyd-protests-usa/) - Ջորջ Ֆլոյդի սպանությունը և դրան հաջորդած բողոքի ցույցերը Մինեսոտա նահանգի Մինեապոլիս քաղաքում ձերբակալության ժամանակ ոստիկանության կողմից 46-ամյա անզեն աֆրոամերիկացի Ջորջ Ֆլոյդի սպանությունից հետո բողոքի ցույցերը չեն դադարում ամբողջ երկրում: Այս միջադեպը բորբոքել է դարերի խորքից եկող ռասիստական տրամադրությունները և ոստիկանության հաճախ հանդիպող սարսափելի վերաբերմունքը աֆրոամերիկացնիների հանդեպ: Եվ այս ամենը տեղի է ունենում համավարակի ընթացքում, որից - [Մղարթի ոսկու հանքավայրը](https://ampop.am/mgart/) - Մղարթի ոսկու և արծաթի հանքավայրը գտնվում է համանուն գյուղից 1,5 կմ դեպի արևմուտք՝ Ձորագետի ավազանում։ Հանքը շահագործվում է դեռևս 2005թ-ից, սակայն այսօր հանքարդյունահանման աշխատանքները դադարեցված են։ «Ամփոփ Մեդիա»-ի այս մուլտիմեդիա պատմությունը ներկայացնում է Մղարթի ոսկու և արծաթի հանքավայրի ներկայիս վիճակը, դրան նախորդող իրադարձությունները, հանքավայրի բացահայտման, շահագործման և սեփականատերերի մասին մանրամասները։ Պատմության մեջ կծանոթանաք նաև Մղարթ - [Համաճարա՞կ, թե՞ կենսաբանական զենք․ «Սև մահ» կամ միֆեր իրականության համատեքստում](https://ampop.am/the-pandemic-and-bioweapons/) - Նոր կորոնավիրուսի մարդածին, թիրախավորված լինելու մասին վարկածները շրջանառվել և շրջանառվում են վարակի տարածման առաջին իսկ օրերից` անգամ պետական մակարդակով։ Դրա վառ վկայությունն են Չինաստանի և ԱՄՆ-ի պաշտոնյաների փոխադարձ մեղադրանքները՝ Covid-19-ի ծագման հավանական տարբերակների և դրա քաղաքական աստառի առնչությամբ։ Իսկ Եվրոպայի խորհրդի փորձագետներն օրերս նախազգուշացրին, որ կենսաբանական զենքի օգտագործման ռիսկը կարող է մեծանալ։ Նրանք չեն բացառում, - [Մուլտիմեդիա պատմություն․ Հայաստանն ու Մոլդովան բարձրագույն կրթության բարեփոխումների շրջապտույտում](https://ampop.am/higher-education-systems-in-armenia-and-moldova/) - Հայաստանը և Մոլդովան բարձրագույն կրթական համակարգի կազմակերպմամբ, ինչպես նաև առկա խնդիրներով, կարծես, երկվորյակներ լինեն։ Խորհրդային Միության փլուզումից շուրջ 30 տարի անց հետխորհրդային երկու երկրները շարունակում են ռեֆորմներ իրականացնել կրթական համակարգերում։ «Ամփոփ Մեդիան» մոլդովական BAS TV հեռուստաընկերության հետ համատեղ ներկայացնում է «Հայաստանն ու Մոլդովան բարձրագույն կրթության բարեփոխումների շրջապտույտում» խորագրով մուլտիմեդիա պատմությունը։ Սա լրագրողական ուսումնասիրություն է, որն իրականացվել - [Արցախի չբացահայտված լավագույն վայրերը՝ COVID-19-ից մեկուսանալու համար](https://ampop.am/top-places-to-explore-artsakh-after-covid19-lockdown/) - Համաճարակ, վարակ, կորոնավիրուս, դիմակ... Սարսափելի՜ է: Ես համաձայն չեմ ապրել այս սարսափի մեջ, ուստի և առաջարկում եմ բոլորին ինձ հետ միասին շրջել իմ ծննդավայր Արցախի պատմական աշխարհում: Առավոտ է. սպասում եմ որդուս եփած անուշաբույր սուրճին: Երեկվա արշավից հետո ամբողջ մարմինս ցավում է: Ձեռքս մեկնում եմ հեռախոսին, որպեսզի թերթեմ երեկ այցելած վայրերի լուսանկարները և համոզվեմ, որ - [Մինչև հունիսի 13-ի «չիկարելիները»․ ամենաշատ քննարկվող հարցերի պատասխանները](https://ampop.am/new-rules-in-armenia-due-to-covid-19/) - Նոր կորոնավիրուսով պայմանավորված՝ արտակարգ դրության վերաբերյալ Կառավարության մայիսի 14-ի որոշումը հանրության շրջանում նոր հարցերի տեղիք տվեց։ «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է նոր կանոններին առնչվող ամենաքննարկվող հարցերի մասին պարզաբանումները։ Կառավարության որոշումը ուժի մեջ է մտել մայիսի 18-ից, համաձայն որի արտակարգ դրության ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2020 թ․ հունիսի 13-ը՝ ժամը 17:00-ը, սակայն ավելի մեղմացված սահմանափակումների ռեժիմով։ Դիմակ դնելը - [Լանզարոտեի կոնվենցիա․ Միավորող փաստաթուղթ՝ սեռական բռնությունից երեխաներին պաշտպանելու համար](https://ampop.am/armenia-ratified-lanzarote-convention/) - Մայիսի 8-ին ՀՀ Քննչական կոմիտեն հաղորդագրություն էր տարածել Արագածոտնում ձերբակալված տղամարդու մասին, որն իրավապահների ուշադրության կենտրոնում էր հայտնվել իր անչափահաս որդու նկատմամբ սեռական բնույթի բռնի գործողություններ կատարելու կասկածանքով: Հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ իրավապահներին դիմել էր տվյալ մարզից բնակչուհի, տեղեկացնելով, որ իր ամուսինը բռնություն գործադրելու սպառնալիքով վերջին մեկ տարվա ընթացքում առնվազն երկու անգամ սեքսուալ բնույթի - [Սոթք․ ոսկու ամենամեծ հանքավայրը Հայաստանում](https://ampop.am/sotk/) - «Ամփոփ Մեդիա»-ի մուլտիմեդիա պատմությունը Հայաստանի ամենամեծ ոսկու հանքի՝ Սոթքի մասին է, որը հայտնի է նաև Զոդ անվամբ։ Զոդ կոչվել է մինչև 1995թ․։ Պատմությունը ներկայացնում է հանքավայրի շահագործումը, դրա հետ կապված բնապահպանական խնդիրներն ու հարակից բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը։ https://readymag.com/1785297 - [Ամենքս Հանուն Հավասարի. ոգեշնչող տողեր կանանց միջազգային օրվան նվիրված](https://ampop.am/international-womens-day-2020/) - Հավասար աշխարհը հնարավորությունների աշխարհ է: Մենք ամեն օր և միշտ պատասխանատու ենք մեր սեփական մտքերի և գործողությունների համար։ Մենք կարող ենք ակտիվորեն մարտահրավեր նետել կարծրատիպերին, պայքարել կողմնակալության դեմ, ընդլայնել մեր աշխարհընկալումը, բարելավել իրավիճակը և նշել կանանց նվաճումները: Միասին կարող ենք օգնել ստեղծել գենդերային հավասար աշխարհ: Այնպես որ՝ եկե՛ք ապրենք #ԱմենքսՀանունՀավասարի (#EachforEqual) գաղափարով։ Դե ուրեմն` եկե՛ք - [Նորածիններին ամենից հաճախ տրված անուններն ու ազգանունները 2019 թ․-ին](https://ampop.am/popular-names-and-surnames-in-armenia-2019/) - Նախորդ տարի հանրապետությունում ծնվել է 36041 երեխա. նրանցից 17128 –ը՝ աղջիկ, 18913-ը՝ տղա։ Տղաները 1785-ով կամ 10%-ով գերազանցել են աղջիկներին։ Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների՝ նախորդ տարվա նորածին աղջիկների և տղաների շրջանում առավել տարածված 6 ազգանուններն ընդհանուր առմամբ կրկնվում են։ Աղջիկների դեպքում ամենահաճախ գրանցված 46 ազգանունների ցանկը գլխավորում է Գրիգորյան ազգանունը և եզրափակում՝ Եղիազարյանը։ - [Հայաստանի լավագույն վայրերը COVID-19-ի սահմանափակումներից հետո այցելելու համար](https://ampop.am/top-places-to-explore-in-armenia-after-covid-19-lockdown/) - Խմբագրից․ Տուրիզմի զարկերակը Հայաստանում, ինչպես աշխարհի բոլոր անկյուններում, պարզապես կանգ է առել։ Ոլորտում ներգրավված հարյուր հազարավոր աշխատակիցներ մատնված են գործազրկության։ Ակնհայտ է, որ Հայաստանի համար կենսական այս ճյուղի հետ փոխկապակցված ինդուստրիան շատ կարճ ժամանակ հետո կքայքայվի, եթե միջոցներ չձեռնարկվեն։ Եվ գուցե նախնական շրջանում ոչ լիարժեք, սակայն փոքրիկ լուծում համարվի ներգնա տուրիզմի զարգացումը, որտեղ ակտիվ դեր - [Բացե՞լ, թե՞ չբացել սահմանները․ մտահոգություններ տուրիզմի շուրջ](https://ampop.am/tourism-crisis-due-to-covid19-armenia/) - «COVID19-ից հետո տուրիզմ կա՛»,-պնդում է One Way Tour կազմակերպության հիմնադիր տնօրեն Մաթևոս Բարսեղյանը և վստահեցնում՝ երկրում զբոսավարների մեծ պահանջ է լինելու։ Կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելելու նպատակով երկրների միջև թռիչքների դադարեցումը, արտակարգ դրության ռեժիմը, այնուհետև հանրապետությունում տնտեսական գործունեության աստիճանական սահմանափակումներն ուղղակիորեն հարվածեցին Հայաստանի զբոսաշրջությանը։ «Ամփոփ Մեդիան» ներկայացնում է տուրիստական 2 կազմակերպությունների ղեկավարների տեսակետները`COVID19-ի հետևանքով Հայաստանում տուրիզմի ոլորտում ստեղծված - [Վարկեր և միանվագ գումարներ․ Հակաճգնաժամային միջոցառումներ բիզնես ոլորտին](https://ampop.am/covid-19-state-support-for-businesses/) - Արտակարգ դրության ընթացքում տնտեսական գործունեության սահմանափակումների հետևանքով տուժեցին տնտեսության որոշ ուղղություններ, ինչպես նաև ներկրումն ու արտահանումը, տուրիզմը, սպասարկումը, թեթև արդյունաբերությունը, մանրամեծածախ առևտրի որոշ ճյուղեր։ Այս ոլորտի աշխատակիցներից միայն մի մասի աշխատանքն էր հնարավոր կազմակերպել տանից՝ առցանց ռեժիմով, մյուսները սահմանափակ տեղաշարժման պայմաններում զրկվեցին աշխատելու հնարավորությունից։ Սոցիալական խնդիրները մեղմացնելու, աշխատանքն ու եկամուտը ապահովելու ուղղությամբ պետությունը ձեռնարկեց մի - [Բացատրիր ինչ է բիթքոինը` ասես 5 տարեկան եմ](https://ampop.am/explanation-on-bitcoin/) - Բիթքոինի մասին ամենապարզ բացատրությունը - [Հումոր՝ ժանտախտի ժամանակ, որը կօգնի լիցքաթափվել :) «Տենց ուվերեննի մի ասեք» #թարմացվող](https://ampop.am/coronavirus-jokes-and-memes/) - Այստեղ «Ամփոփ Մեդիան» կհավաքի լավագույն հումորները, որոնք ծնվել և ծնվում են նոր կորոնավիրուսի օրերին։ Նախապես նշենք, որ հումորների հեղինակներին և/կամ սկզբաղբյուրները ոչ բոլոր դեպքերում հաջողվեց գտնել, բայց շատ շնորհակալ ենք, որ այս արտակարգ իրավիճակում նրանց հաջողվում է ժպիտ պարգևել մարդկանց։ Հուսանք՝ մեր հավաքածուն ևս ժպիտ կպարգևի և հնարավորինս կլիցքաթափի շատերին այս լարված օրերին։ Սկսեցի՛նք։) Հեռավար ուսուցում - [Ձիթապտղի յուղի օգտագործումը նպաստում է սրտի աշխատանքի երկարացմանը․ հետազոտություն](https://ampop.am/olive-oil-heart-health/) - Միջերկրածովյան սննդակարգի առողջարար հատկությունները վաղուց են հայտնի: Բանջարեղենը, մրգերը, ձկնեղենը և ձիթապտղի յուղն ամրացնում են ոսկորները, բարելավում ուղեղի աշխատանքը և նվազեցնում քաղցկեղի, շաքարախտի, բարձր խոլեստերինի, սրտի հիվանդությունների և ինսուլտի ռիսկերը: Միջերկրական ծովի շրջակայքում ապրող մարդիկ լավ գիտեն ձիթայուղի օկտակար հատկությունների մասին, ինչը սակայն չենք կարող ասել ԱՄՆ-ի բնակիչների մասին։ Նրանք նախըտրում են ուտեստները պատրաստել կարագով, - [Աշխարհի ամենաթանկ երկրները](https://ampop.am/expensive-countries-2020/) - «CEOWorld» ամսագիրը փետրվարի 28-ին հրապարակել է ուսումնասիրություն, որտեղ ներկայացված է բնակության համար ամենաթանկ երկրների տասնյակը, որոնք գտնվում են Ասիայում և Եվրոպայում։ Այնպես որ, եթե պլանավորում եք 2020թ․ բնակություն հաստատել արտասահմանում, ապա լավ կլինի հաշվի առնեք սա: Համաձայն նշված ուսումնասիրության՝ կյանքի ինդեքսների (կենսամակարդակի) ամենաբարձր ցուցանիշը գլխավորում են Շվեյցարիան, Նորվեգիան և Իսլանդիան: Հաշվարկն իրականացնելիս հաշվի են առնվել - [Վանա լճի հատակին 3000 տարվա հայկական ամրոցի ավերակներ են հայտնաբերվել](https://ampop.am/3000-years-old-castle-in-lake-van/) - Archaeology World կայքում հրապարակվել է Վանա լճի հատակում հայտնաբերված ամրոցի մասին նյութ, որի հայերեն տարբերակը ամբողջության ներկայացվում է «Ամփոփ մեդիայի» լսարանին։ Թուրքիայի տարածքում գտնվող ամենամեծ լճի հատակին հայտնաբերվել է 3000 տարվա պատմություն ունեցող բազմաբերդ մի ամրոց: Ստորջրյա պեղումներն իրականացվել են Վանի «Յուզունջու Յըլ» համալսարանի և Թուրքիայի արևելյան Բիթլիս նահանգի իշխանությունների կողմից: Ասում են, որ ամրոցը - [Նավթի կտրուկ գնանկում. Սաուդյան Արաբիան գնային պատերազմ է մեկնարկել](https://ampop.am/oil-prices-crash/) - Նավթի գները պատմական փլուզման ենթարկվեցին մի գիշերվա ընթացքում այն բանից հետո, երբ Սաուդյան Արաբիան ցնցեց շուկան՝ պատերազմ սկսելով նախկին դաշնակից Ռուսաստանի դեմ: ԱՄՆ-ի նավթի գները նվազել են 34% -ով՝ գրանցելով չորս տարվա կտրվածքով ամենցածր ցուցանիշը՝ 27,34 դոլար մեկ բարելի դիմաց․ նավթավաճառներն ակնկալում են, որ Սաուդյան Արաբիան կհեղեղի շուկան չմշակված նավթով՝ իր մասնաբաժինը վերադարձնելու համար: Չմշակված - [Հզորությո՞ւն, գրավչությո՞ւն, թե՞ այլասերվածություն․ կարմիր շրթներկի էվոլյուցիան](https://ampop.am/the-evolution-of-red-lipstick/) - 1912թ․-ին հարյուրավոր սուֆրաժիստուհիներ (կանանց ընտրական իրավունքի համար պայքարողները) երթով անցան Նյու Յորքում գտնվող Էլիզաբեթ Արդենի սրահի կողքով: Կոսմետիկայի ապրանքանիշի հիմնադիր Էլիզաբեթ Արդենն իր բիզնեսը հիմնել էր երկու տարի առաջ: Նա կանանց իրավունքների պաշտպան էր և այդ ընթացքում երթին մասնակցող կանանց կարմիր շրթներկ էր բաժանում: Սուֆրաժիստուհիների առաջնորդներ Էլիզաբեթ Քադի Ստենտոնը և Շառլոտ Պերկինս Գիլմանը սիրում էին - [Ընտանեկան բռնությունն իբրև ծանր հանցանք․ ինչո՞ւ է լռում Ստամբուլյան կոնվենցիան](https://ampop.am/istanbul-convention-action-against-violence-against-women/) - 43-ամյա կինն ու նրա անչափահաս դուստրը մարտի 5-ին Գյումրիում՝ իրենց իսկ տանը, բռնության զոհ դարձան։ Կինը դաժան ծեծից հետո մահացավ, իսկ 13-ամյա աղջիկը բռնության հետևանքով ծայրահեղ ծանր վիճակում տեղափոխվեց հիվանդանոց։ Ծեծի ենթարկողը, ըստ Շիրակի մարզի դատախազ Կարեն Գաբրիելյանի, 28-ամյա մի տղամարդ է, որը մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել մահացած կնոջ հետ։ Սա գուցե այս տարվա ամենաաղմկահարույց - [Եթովպիայի կորուսյալ հայկական համայնքը․ BBC-ի նամակներից](https://ampop.am/https-ampop-am-ethiopias-armenian-community/) - Մարտի 2-ին BBC-ին իր նամակներ խորագրի ներքո հրապարակել է աֆրիկացի լրագրող Իսմայիլ Էյնաշենի նամակը։ Նա ճամփորդել է դեպի Եթովպիա հանդիպելու հայկական համայնքին։ Ամփոփ Մեդիան իր լսարանին է ներկայացնում այդ նամակի հայերեն թարգմանությունը։ Վերջին հայերին գտնելու որոնումներս սկսվեցին Պիասա քաղաքից՝ Ադիս Աբեբայի առևտրական կենտրոնից: Քաղաք կատարած նախորդ այցելություններիս ժամանակ ինձ միշտ հետաքրքրել էին այն դրվագները, որոնք - [Միջազգային լրահոս․ «WhatsApp» մեսենջերը անվտանգ չէ](https://ampop.am/world-digest-28-february/) - DW-ի բացառիկ հետաքննությունը ցույց է տվել, որ փակ խմբերի հազարավոր հղումներ կարելի է հեշտությամբ գտնել համացանցում՝ չնայած հասարակության վրդովմունքին, ինչն էլ ընկերությանը ստիպեց փոխել իր դիրքորոշումը և դրանք հեռացնել «Google»-ից: Անցած շաբաթ DW-ն անվտանգության ոլորտում մեծ թերություն է հայտնաբերել: Խնդիրն այն է, որ «WhatsApp» մեսենջերի փակ խմբերի հղումները հեշտությամբ կարելի էր գտնել «Google» որոնողական համակարգում: - [Կորոնավիրուսը հարվածում է Իտալիայի տնտեսությանը](https://ampop.am/world-digest-27-february-20/) - Ինչպես գրում է Dw.com-ը՝ քանի որ հյուսիսային Իտալիայում սահմանափակ միջոցներ են ձեռնարկվում կորոնավիրուսի բռնկումը կանխելու համար, Իտալիան դանդաղ անկում է ապրում։ Տեղացիներից շատերը, հատկապես տարեցները, շարունակ խմբվում են Հյուսիսային Իտալիայի սուպերմարկետներում, որպեսզի մինչ տնային «կալանքի» անցնելը սնունդ պահեստավորեն։ «Սա խենթություն է»,- ասում է մի կին՝ ցույց տալով իր դիմաց կանգնած մարդու լի զամբյուղը։ «Ավելի լավ - [Դոնալդ Թրամփի հնդկաստանյան այցի ժամանակ Դելիում զոհվել է 10 մարդ](https://ampop.am/world-digest-26-february-20/) - BBC-ն նշում է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Հնդկաստան առաջին պաշտոնական այցի ժամանակ Հնդկաստանի քաղաքացիության վերաբերյալ նոր օրենքի շուրջ բախումների արդյունքում Դելիում զոհվել է 10 մարդ: Բախումները սկսվել են կիրակի օրը, ըստ երևույթին՝ օրենքին կողմ և դեմ ցուցարարների միջև՝ Դելիի հյուսիս-արևելքում՝ մայրաքաղաքից մոտ 18կմ հեռավորության վրա՝ մահմեդականներով բնակեցված թաղամասերում, որտեղ Թրամփը հանդիպումներ էր անցկացնում հնդիկ ղեկավարների, դիվանագետների - [Աշխարհը պետք է պատրաստ լինի համաճարակի](https://ampop.am/world-digest-25-february-20/) - BBC-ի հաղորդմամբ՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) հայտնել է, որ աշխարհը պետք է հնարավորինս պատրաստվի կորոնավիրուսի հնարավոր համաճարակին: Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության, դեռ շատ վաղ է վարակը համաճարակ կոչելու համար, բայց երկրները պետ է ամեն պահի պատրաստ լինեն: Համաճարակը տարածվում է, քանի որ վարակիչ հիվանդությունը փոխանցվում է մարդուց մարդ՝ օդակաթիլային եղանակով: Կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը շարունակում է աճել, - [Միջազգային լրահոս․ Երկրաշարժ՝ Թուրքիա-Իրան սահմանին․ կան զոհեր և տուժածներ](https://ampop.am/https-ampop-am-world-digest-24-february/) - Reuters-ի փոխանցմամբ՝ կիրակի օրը Թուրքիայի հարավարևելյան հատվածում, Իրանի հետ սահմանի մոտ տեղի է ունեցել 5-7 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ։ Զոհվել է 8, վիրավորվել 21 մարդ, այդ թվում՝ 8 մարդ գտնվում է ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Մահացածներից 3-ը երեխաներ են։ Թուրքիայի կառավարության տեղեկացմամբ՝ փրկարար ջոկատներն աշխատանքներ են իրականացնում մոտակա գյուղերի փլատակների տակ գտնվող մարդկանց հանելու ուղղութամբ։ ՆԳ նախարար - [Միջազգային լրահոս․ Ինչո՞ւ է Պուտինը հետաքրքրված Թրամփի հաղթանակով](https://ampop.am/world-digest-22-february-20/) - CNN-ի հաղորդմամբ` հետախուզության բարձրաստիճան պաշտոնյաները օրենսդիրներին նախազգուշացնում են, որ Ռուսաստանը ցանկանում է միջամտել ԱՄՆ-ի առաջիկա նախագահական ընտրություններին, և որ Կրեմլի նախընտրելի արդյունքը նախագահ Դոնալդ Թրամփի հաղթանակն է: Ինչո՞ւ է Պուտինն ուզում նորից ձեռքը դնել Ամերիկայի ժողովրդավարության նշաձողին: Սկսնակների համար պարզ չէ, որ Թրամփի նախագահությունը Ռուսաստանի համար եղել է հաստատուն արտաքին քաղաքական հաղթանակ: Վաշինգտոնը հակասություններ ունի - [Թափառող շներ. ինչպե՞ս արդյունավետ կառավարել նրանց](https://ampop.am/stray-animals/) - Փետրվար ամսին սոցիալական ցանցերում կտրուկ ավելացել են թափառող շներից երևանցիների դժգոհությունը պարունակող գրառումներն ու դրանց շուրջ քննարկումները։ Բնակիչներն ահազանգում են, որ քաղաքում նկատվում է թափառող շների խմբերի աճ, պատմում են շների ագրեսիվ պահվածքի և որոշ դեպքերում նաև մարդկանց վրա հարձակման դեպքերի մասին։ «Ամփոփ Մեդիան» ուշագրավ հոդված է ներկայացնում, որի սկզբնաղբյուրը Հնդկաստանի քաղաքներից մեկում գործող կենդանիների - [Միջազգային լրահոս․ Կրկին շնչահեղձության դեպք՝ Contigo ջրի մանկական շշերից](https://ampop.am/world-digest-21-february-20/) - Եթե ունեք Contigo ջրի մանկական շշերից, անմիջապես հեռու պահեք դրանք երեխաներից։ Այս մասին հայտարարում է այս շշերը արտադրող ընկերությունը։ Ընկերությունը վերացրել է այդպիսի՝ ջրի մանկական շշերից մոտ 5,7 միլիոնը՝ մտավախություն ունենալով, որ խմելու պահին շշի խցանը կարող է առանձնանալ և շնչահեղձության պատճառ հանդիսանալ երեխայի համար: Այս մասին հաղորդում է CNN-ը։ Սա ընկերության երկրորդ ահազանգն է՝ - [Վտանգված գեղեցկություն․ Դեղին ծաղկի մեկ հատի տուգանքը՝ 25 000 դրամ](https://ampop.am/why-should-we-save-endangered-species/) - 70-ամյա Թամար տատն օրվա մեծ մասն անցկացնում է Երևանի մարդաշատ փողոցներից մեկում․ ծաղիկներ է վաճառում՝ իր, ամուսնու, հարսի և 4 թոռների ապրուստի միջոցը վաստակելու նպատակով։ Իրեն եկամուտով ապահովող ծաղիկներին «ճանաչում է», նշում է՝ այս շրջանում ամենավաճառվողը «դեղին ձնծաղիկն» է ու լրացնում՝ ասում են, թե սա Կարմիր գրքում է գրանցված։ Ձմռանը մայրաքաղաքի գրեթե բոլոր կենտրոնական փողոցներում - [5 քայլ․ Ինչպես առցանց գրանցվել պոլիկլինիկայի բժշկի մոտ](https://ampop.am/electronic-healthcare-system-armed/) - Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության, ինչպես նաև մայրաքաղաքի մի շարք մասնավոր ամբուլատոր-պոլիկլինիկական հաստատություններում բուժսպասարկում ստանալու համար քաղաքացիներն արդեն հնարավորություն ունեն հերթագրվել առցանց եղանակով` armed.am կայքի միջոցով։ Պոլիկլինիկաներում ներդրվել է հերթագրման էլեկտրոնային համակարգ, ինչը հնարավորություն է տալիս բնակիչներին նախապես առցանց եղանակով գրանցվել իրենց սպասարկող թերապևտի, մանկաբույժի կամ ընտանեկան բժշկի մոտ և իրենց նախընտրած ժամին ստանալ բուժսպասարկում՝ ժամանակ չկորցնելով - [Շենգեն վիզա․ Ի՞նչ է փոխվել Հայաստանի քաղաքացիների համար](https://ampop.am/schengen-visa/) - Աշխարհի 105 երկրների, այդ թվում՝ Հայաստանի քաղաքացիները, Շենգենյան գոտի այցելելու համար պարտավոր են ունենալ մուտքի արտոնագիր՝ Շենգեն վիզա։ 2020թ․ փետրվարի 2-ից գործում են այն ստանալու նոր կանոններ, որոնք, համաձայն Եվրոպական խորհուրդի տարածած հայտարարության, կատարվել են Շենգենյան գոտու 26 երկրների հետ զբոսաշրջության, առևտրի, բիզնեսի զարգացման համար, ինչպես նաև միգրացիոն ռիսկերը կարգավորելու և հնարավոր սպառնալիքների դեմ պայքարն - [Հանրային պաշտպանի գրասենյակի աշխատանքն ու առկա խնդիրները](https://ampop.am/public-defender-institute-in-armenia/) - 2007թ.-ից հանրապետությունում գործում է Հանրային պաշտպանի գրասենյակ (ՀՊԳ), որը հիմնադրվել է ՀՀ Փաստաբանների պալատի կազմում: - [Հանքից հանք Հայաստան. Հանքարդյունաբերողները պատասխանատու են իրենց հասցրած վնասի համար](https://ampop.am/mineral-industry-of-armenia/) - Մոտավոր հաշվարկներով՝ Հայաստանում կա 170 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ 613 հանքավայր, որտեղից կարելի է արդյունահանել 60 տեսակի օգտակար հանածո: Հայաստանում է աշխարհում մոլիբդենի ընդհանուր պաշարների 5.1%-ը,թեև արդյունահանվող հիմնական մետաղները պղինձն ու ոսկին են: Իսկ մոլիբդենը արդյունահանման ընդհանուր ծավալում կազմում է 1%-ից էլ քիչ: Չնայած հանքարդյունաբերությունը ՀՀ տնտեսության կարևոր ճյուղերից է, սակայն այն զարգանում է առանց - [Հնդիկները հեռանում են․ Հայաստանի նկատմամբ հետաքրքրությունը մարեց](https://ampop.am/indians-in-armenia/) - Հնդկաստանի քաղաքացի Հելլեն Հիրան Հայաստանում է արդեն 6 տարի։ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ուսանողուհին ապրում է ուսանողական հանրակացարանում, սակայն իր համար առավել հարմարավետ պայմաններ ապահովելու ցանկությամբ սկսեց փնտրել վարձով բնակարան։ Հենց այստեղ էլ ի հայտ եկան դժվարությունները։ Ասում է, որ բնակարանները շատ են, միայն թե ոչ հնդիկների համար։ Հելլենի խոսքը դժվար չէ - [Պետության ֆինանսական աջակցությունը ծնելիությանը](https://ampop.am/state-financial-support-to-baby-births/) - Հայաստանում ամեն ծնված երեխայի համար ծնողները պետությունից ստանում են երեխայի ծննդյան միանվագ վճար՝ 50 հազարից մինչև 1,5 մլն դրամ։ Գումարի կեսը փոխանցվում է երեխայի անունով բանկում բացված հաշվեհամարին։ Ծնողները այն չեն կարող տնօրինել, մինչ երեխայի 18 տարեկան դառնալը։ Իսկ գումարի մյուս կեսը տրամադրվում է ծնողներին նոր ծնված երեխայի կարիքները հոգալու համար։ Չնայած ըստ ՀՀ աշխատանքի - [Ուսանողական վարկեր. որքանո՞վ է պետության դերը սոցիալապես արդար](https://ampop.am/student-loans-in-armenia/) - Հայաստանի կառավարությունը բարձրագույն կրթության ֆինանսավորման մասով թիրախավորել է ուսման վարկերի տոկոսադրույքների իջեցումը։ Կառավարության 2019թ. մարտին ընդունած որոշման համաձայն՝ ուսանողներին տրամադրվող վարկի տարեկան դրույքաչափը դարձավ 9% նախկին 12%-ի փոխարեն: Պետությունը կսուբսիդավորի վարկի 2%-ը, իսկ առավել բարձր առաջադիմությամբ ուսանողների դեպքում՝ 3%-ը։ Մեկ ուսանողի հաշվով վարկի առավելագույն գումարը սահմանված է 2.8 մլն դրամ, իսկ առավելագույն չորս անընդմեջ մասնաբաժինը՝ - [The Commission on Prevention of Corruption Needs More Transparency](https://ampop.am/anti-corruption-committee-set-up-in-armenia/) - The activity of the newly established Commission on Prevention of Corruption in Armenia is in its infancy. This self-governing body will generally study the property declarations of officials, prosecute the cases of conflict of interest, initiate proceedings, and, in case of corpus delicti, it will forward cases to the Prosecutor General's Office. In addition to - [Student Loans in Armenia. Socially fairness of State's Role](https://ampop.am/student-loans-in-armenia/) - RA Government pays great attention to funding of higher education targeted at lowering interest rates of student loans. According to the Government decision on March, 2019, the annual rate of student loans was decreased to 9% instead of previous 12%. The state will subsidize 2% of the loan, and 3% for more advanced students. The - [Ինչպե՞ս խնայել էլեկտրաէներգիան](https://ampop.am/save-the-energy-at-home/) - Մեկ տարվա ընթացքում սպառած էլեկտրաէներգիան կարող է մթնոլորտ արտանետել նույնքան ածխաթթու գազ, որքան շուրջ 400 միլիոն ավտոմեքենան: Էլեկտրական սարքեր ընտրելիս հնարավոր է պարզել՝ որն է դրանցից առավել քիչ էներգիա ծախսում, կամ գնել Energy Star պիտակներով սարքեր: Վերականգնվող էներգիայի օգտագործումը ևս դրական ազդեցություն կունենա մթնոլորտում ջերմոցային գազերի կոնցենտրացիայի չավելացման վրա։ Վերականգնվող էներգիայի տեսակներից արևային և քամու - [Ինչպե՞ս նվազեցնել կլիմայի փոփոխության տեմպերը](https://ampop.am/how-to-prevent-climate-change/) - Մոլորակի կլիման, իրականում, փոխվում է միշտ և անկախ մարդու գոյությունից: Խնդիրն այն է, որ մարդն արագացնում է այդ փոփոխությունները: Այն, որ մարդու միջամտությամբ կլիման գնում է դեպի կտրուկ տաքացում, գիտնականները սկսեցին նկատել 20-րդ դարից: Հենց այս շրջանում միջազգային կազմակերպությունները սկսեցին միջոցներ ձեռնարկել՝ նվազեցնելու կլիմայի տաքացման տեմպերը: Գլոբալ տաքացման և կլիմայի փոփոխության մեղմման տարբեր քաղաքականություններ կան: - [Շրջանաձև տնտեսություն․ Ի՞նչ է դա](https://ampop.am/what-is-the-circular-economy/) - Հայաստանում 2018թ․ դրությամբ վերամշակվում է թափոն դարձած պլաստիկի միայն 15%-ը, մինչդեռ համաշխարհային միջին ցուցանիշը` 50%-ն է։ Անգամ կիսով չափ վերամշակման պարագայում, պլաստիկե թափոնն այնպիսի արագությամբ է ավելանում, որ ըստ Էլեն Մըքարթուր հիմնադրամի՝ 2050 թ․ թափոնները ջրում ավելի շատ կլինեն, քան ձկները։ Բնության շրջապտույտի արդյունքում, սակայն, բոլոր այն պլաստիկե թափոնները, որոնք նետվում են աղբարկղեր կամ բնության - [Տիեզերագնացների փողոցում ապրելով](https://ampop.am/living-on-the-street-of-astronauts/) - Ես ապրում եմ Տիեզերագնացների փողոցի առանձնատներից մեկում։ Չէ՛, ինձ հավանաբար ճիշտ չհասկացաք։ Ես ապրում եմ մի փողոցում, որը կոչվում է Տիեզերագնացների։ Այն Նոյեմբերյան քաղաքի փողոցներից է՝ Երևանից 186 կմ հեռավորության վրա, Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիից՝ 101 կմ, իսկ ամենամոտ միջազգային տիեզերակայանից՝ Բայկոնուրից՝ ավելի քան 2550 կմ հեռավորության վրա է։ Մեր քաղաքի Տիեզերագնացների փողոցով երբևէ տիեզերագնաց չի - [8 կարևոր պայման՝ հողի արդյունավետ օգտագործման համար](https://ampop.am/understanding-agriculture/) - Աշխարհում բնակչության թվի ավելացմանը զուգահեռ ավելանում է գյուղատնտեսության համար պիտանի հողերի վրա ծանրաբեռնվածությունը։ Արդիական է դառնում հողերի արդյունավետ օգտագործումը հատկապես այն երկրներում, որտեղ գերակշռում է լեռնային ռելիեֆը, այդ թվում՝ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ հողերի ավելի արդյունավետ օգտագործումն անհրաժեշտություն է։ Հայաստանում վարելահողերի մի մասը չի օգտագործվում, քանի որ չի ոռոգվում, չկա սերմացու կամ պարարտանյութ, բերքատվությունը ցածր է: - [State Financial Support to Baby Births in Armenia](https://ampop.am/state-financial-support-to-baby-births/) - For each child born in Armenia, parents receive state-provided monetary assistance from 50.000 up to 1.5 million drams (more than US$ 104 - about US$ 3132). Half of the money is transferred to the bank account opened in the name of the child. Parents cannot use it until the child turns 18 years old. And - [Dairy Industry in Armenia: What You Need to Know](https://ampop.am/dairy-industry-what-you-need-know/) - To find products made from pure milk in the Armenian dairy market is difficult for the average consumer. The main reason is that the work of the manufacturer is not trustworthy for consumers. Do the dairy products fully comply with the labeling on the container? There are currently 144 dairy companies registered in the database - [Կոռուպցիայի կանխարգելման կառույցին անհրաժեշտ է ավելի մեծ թափանցիկություն](https://ampop.am/anti-corruption-committee-set-up-in-armenia/) - Հայաստանի Կոռուպցիայի կանխարգելման նորաստեղծ հանձնաժողովի գործունեությունը մեկնարկային փուլում է։ Այս ինքնավար մարմինն ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրելու է պաշտոնյաների ունեցվածքի վերաբերյալ հայտարարագրերը, ընթացք է տալու շահերի բախման դեպքերին, վարույթներ է հարուցելու, հանցակազմ գտնելու դեպքում գործերն ուղարկելու է Դատախազություն։ Բացի վերը նշվածներից, մարմինը նաև իրականացնելու է հակակոռուպցիոն կրթական ծրագրեր և մի քանի այլ գործառույթներ: Այս նորաստեղծ մարմնի հինգ - [Աշնան վերջին օրերը Նոյեմբերյանի սարերում](https://ampop.am/life-in-the-mountains-isnt-easy/) - «Ամփոփ մեդիայի» առաջարկով լրագրող Մերի Մամյանն այցելել է Նոյեմբերյանի սարերում ապրող անասնապահներին և տեսախցիկով ֆիքսել սարեցիների կյանքն աշնան վերջին օրերին: Այս ֆոտոպատմության միջոցով սարի կյանքն ու անզուգական բնությունը հասանելի է դառնում բոլորիս: https://readymag.com/1671214 Ֆոտոպատմության հեղինակ՝ Մերի Մամյան Սույն ֆոտոպատմությունը «Տնտեսությունը և հասարակությունը ՀՀ մարզերում» խորագրով հոդվածաշարի մաս է կազմում ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ © Ampop.am կայքի նյութերի և - [Մեղրին` պարուրված օրանժով](https://ampop.am/autumn-color-of-meghri-town/) - https://readymag.com/1478100 Լուսանկարների հեղինակ՝ Արփի Ադամյան Տեքստը՝ Արփի Ադամյան, Սուրեն Դեհերյան Ձևավորում՝ Աստղիկ Գևորգյան Սույն նյութը «Տնտեսությունը և հասարակությունը ՀՀ մարզերում» խորագրով հոդվածաշարի մաս է կազմում։ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ © Ampop.am կայքի նյութերի և վիզուալ պատկերների հեղինակային իրավունքը պատկանում է «Լրագրողներ հանուն ապագայի» ՀԿ-ին: Արգելվում է օգտագործել Ամփոփի նյութերն ու վիզուալ պատկերները առանց պատշաճ հղման: Առցանց այլ հարթակներում - [Կաթնամթերքի արտադրության մութ կողմերը](https://ampop.am/dairy-industry-what-you-need-know/) - Կաթնամթերքի հայկական շուկայում անարատ կաթից պատրաստված մթերք գտնելը շարքային սպառողի համար բարդ է։ Հիմնական պատճառն այն է, որ սպառողի մոտ չկա վստահություն արտադրողի բարեխիղճ աշխատանքի նկատմամբ։ Արդյոք այն, ինչ վաճառվում է կաթի կամ կաթնամթերքի անվան տակ, լիովին համապատասխանո՞ւմ է մակնշմանը, որն առկա է տարայի վրա։ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի բազայում ներկայումս գրանցված է կաթնամթերք արտադրող - [Օրգանների նվիրաբերություն․ Հայաստանի կարողությունները փոխպատվաստման ոլորտում](https://ampop.am/dialysis-therapy-in-armenia/) - Հիվանդանոցի վերելակի դռները բացվում են, և աջ կողմում նկատվում է մեծ տառերով գրությունը՝ «Դիալիզի սրահներ»։ Ցուցանակը փակցված է սպիտակ դռների վերևում, որոնց հարևանությամբ շարված աթոռներից մեկին նստած է խարտյաշ մազերով 40-45 տարեկան գեղեցկադեմ մի կին։ Նա մտազբաղ է, հայացքը՝ միջանցքի հատակին։ Տիկինն ամուսնուն է սպասում։ Արդեն 1,5 տարի է նրան ուղեկցում է հիվանդանոց՝ հեմոդիալիզ ստանալու։ - [New App for Citizens of Armenia to Share Traffic Violations](https://ampop.am/online-platform-in-armenia-to-report-cases-of-violations/) - Perhaps in six months a new united application will start operating for those who strictly treat the drivers making traffic violations and upload those violations on their social network pages. After registration, one may upload audio visual materials, or in other words, make reports on traffic violations. Initially, the platform will operate in trial mode - [Mine to Mine Armenia: Mine Operators Are Responsible for Damage They Cause](https://ampop.am/mineral-industry-of-armenia/) - According to approximate estimates, there are 613 mines in Armenia worth $170 bln, with 60 types of minerals. Armenia holds 5.1% of the world's total molybdenum reserves, though the main metals extracted are copper and gold. Molybdenum is less than 1% of the total production volume. Although mining is an important sector of the RA - [Ծնունդները և ծնելիության խթանման քաղաքականությունը](https://ampop.am/births-and-promotion-policy/) - Ծնելիությունը Հայաստանում աճ չի գրանցում, և դա ունի ինչպես առողջապահական, այնպես էլ սոցիալական պատճառներ։ Ըստ առողջապահության նախարարության տարեկան զեկույցի՝ ՀՀ-ում ծնունդների նվազման պատճառներ են անպտղությունը, կեսարյան հատումներով ծննդաբերությունը, մինչծննդյան հիվանդությունները, նորածինների մահացությունը և այլն։ Համաձայն վիճակագրական տվյալների՝ տասը տարվա ընթացքում՝ 2009-2018թթ․ ծնունդների քանակը նվազել է 18%-ով՝ 2018թ․ կազմելով 36 502 երեխա։ 2019թ․ հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին Հայաստանում - [Ինչպես օգտվել շտապօգնության ծառայությունից](https://ampop.am/ambulance-service/) - Երևանի շտապօգնության կանչերի թիվը վերջին ամիսներին ավելացել է։ 1-03 ծառայության բրիգադներն ամեն օր շուրջ 800 կանչ են սպասարկում, ի տարբերություն նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 650 կանչի համեմատ։ Սակայն ոլորտի ներկայացուցիչները հավաստիացնում են, որ կանչերի քանակն ավելացել է ծառայության նկատմամբ բնակչության դրական տրամադրվածության արդյունքում։ «Ամփոփ Մեդիայի» հետ զրույցում Երևանի «Շտապբուժօգնություն» ՓԲԸ-ի տնօրեն Թագուհի Ստեփանյանն ասում է, - [Չստուգված մսի օգտագործման վտանգները](https://ampop.am/the-dangers-of-uninspected-meat/) - Հայաստանը շարունակում է մնալ այն երկրների շարքում, որտեղ բակերում պահպանվում է կենդանու մորթ իրականացնելու պրակտիկան։ Խնդրի հանրային առողջապահական կողմին անդրադառնալիս՝ սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը նախ և առաջ մանրէաբանական ռիսկերն է մատնանշում։ «Բակում՝ սանիտարահիգիենիկ պայմանների բացակայությամբ ու առանց նախնական զննության սպանդի ենթարկված կենդանու միսը մարդկանց մոտ տարբեր հիվանդությունների պատճառ կարող է դառնալ»,- ասում է Պիպոյանը։ Ըստ - [Ինչպե՞ս է գործելու երթևեկության խախտումներով վերբեռնվող առցանց հարթակը](https://ampop.am/online-platform-in-armenia-to-report-cases-of-violations/) - Հավանաբար վեց ամսից բոլոր նրանց համար, ովքեր խիստ են վերաբերվում երթևեկության խախտումներ կատարող վարորդներին և նկատած խախտումներն էլ նկարահանում ու տեղադրում են սոցիալական ցանցերի իրենց էջերում, կգործի միասնական հավելված։ Այստեղ պատշաճ գրանցվելուց հետո հնարավոր կլինի տեղադրել տեսաձայնային նյութեր, կամ այլ կերպ ասած՝ ներկայացնել հաղորդումներ երթևեկությունը խախտած ավտոմեքենաների վերաբերյալ։ Սկզբնական շրջանում այն կիրառելի կլինի մայրաքաղաքի և - [The Precious Girl: The Only Pupil of Geghakar School](https://ampop.am/a-school-with-only-one-students-in-armenian-village/) - The only school in Geghakar community of Gegharkunik Province will probably close in the coming months, if not in the coming weeks. The reason is the scarcity of pupils, more precisely-the presence of only one pupil. She is 7-year-old Irina. In fact, the 6-member staff of the school - the headmaster, the teacher, the Russian - [Lichk Mine 300 metres far from residence](https://ampop.am/lichk/) - Lichk mine is located 300 metres far from the homonymous Lichk village and 24 km far from Meghri town. It is already more than a year since the mine operation has been suspended. The three-year old mine has never been fully exploited. The reason for cessation of the work is not that clear. However, a - [400 Days of Amulsar: Non-Stop Resistance](https://ampop.am/amulsar-mine/) - On August 14, the Investigative Committee of the Republic of Armenia published the results of the Amulsar Gold Mine Operations and Environmental Impact Assessment. The examination was conducted by the Lebanese company "ELARD", for which US $ 396 900 (about 189,7 million drams) was provided. The examination concludes with a number of conditions. Only in - [Քոս, սիֆիլիս, տրիխոմոնիազ․սեռավարակները չբուժելու հետևանքները](https://ampop.am/the-importans-of-prompt-treatment-for-stds/) - Հայաստանում 2018թ․ սեռավարակներով հիվանդ է եղել 41 900 մարդ։ Ըստ առողջապահության նախարարության տվյալների՝ տասը տարվա ընթացքում սեռավարակներով հիվանդների քանակն ամենաշատը եղել է 2015թ․-ին՝ 51 300 մարդ։ Սեռավարակներից պաշտպանված լինելը վերարտադրողական առողջության պահպանման բաղադրիչներից է։ Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության՝ վերարտադրողական առողջությունը կյանքի բոլոր փուլերում վերարտադրողական համակարգին առնչվող ֆիզիկական, հոգևոր և սոցիալական բարեկեցության վիճակ է, ոչ թե - [Առողջության պարտադիր և կամավոր ապահովագրությունը Հայաստանում](https://ampop.am/health-insurance-in-armenia/) - Հայաստանում առողջության պարտադիր ապահովագրության համակարգի մասին քննարկումները ծավալվել են տարբեր նախարարների օրոք, սակայն այս հարցը դեռևս հայեցակարգի մշակման փուլում է: Դեռ հստակեցված չէ անգամ տերմինոլոգիան՝ առողջապահական, առողջության, բժշկական անվանումներով ապահովագրության տարբերակներ են այսօր շրջանառվում: Սա նշանակում է, որ համակարգի մեկնարկը մոտ ապագայում դժվար տրվի: Ըստ ՀՀ առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանի՝ բժշկական ապահովագրությունը բնակչության 70% ընդգրկվածությամբ - [Անպտղության խնդիր ունի Հայաստանում յուրաքանչյուր 7-րդ զույգը](https://ampop.am/each-7th-couple-in-armenia-has-infertility-problem/) - ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից տրամադրված տվյալների համաձայն՝ 2018թ․գրանցվել է ավելի քան 3000 կնոջ անպտղություն, որոնցից 1205-ը հայտնաբերվել է տվյալ տարում։ Վերջին տասը տարիների ընթացքում կանանց մոտ գրանցված անպտղության թիվը Հայաստանում աճել է 19%-ով։ Սակայն միայն գրանցված անպտղություն ունեցող կանանց թվով Հայաստանում անպտղության առկա վիճակի ամբողջական պատկերը հստակ չէ։ Ավելի վաղ՝ 2014թ․կատարված հարցումների արդյունքներով կանանց անպտղությունը - [Կորսված տեսակների հետքերով](https://ampop.am/forest-or-mining/) - Երբ ասում են Հայաստանը բացառիկ հարուստ կենսաբազմազանություն ունի, դրանք լոկ խոսքեր չեն։ Այդ խոսքերը հիմնավորված են 500 կենդանատեսակներով և 144 բուսատեսակներով, որոնք համարվում են Հայաստանի էնդեմիկներ: Իսկ Կովկասի բուսական աշխարհի գրեթե կեսը՝ մոտ 3800 տեսակ, Հայաստանի տարածքում ներկայացված է։ Թեպետ 675-ն արդեն տեղ են գտել Կարմիր գրքում, ինչը նշանակում է, որ դրանց պոպուլյացիան վտանգված է։ - [Demographic Issues in RA Provinces: 1st half of 2019](https://ampop.am/demography-in-ra-marzes/) - This article is part of a series entitled "Economy and Society in the Provinces of the Republic of Armenia". Ampop Media studied the socioeconomic data of the first half of 2019 and compared them with the data of the first half of the previous year. Taking into account the abundant amount of data, separate infographics - [Economic Indicators in RA Provinces․ 1st half of 2019](https://ampop.am/economic-indicators-in-ra-marzes/) - Ampop Media presents socio-economic situation of RA provinces by comparing data of the first half of 2018 and 2019 in demographics, unemployment, social and economic sectors. In this article we have analyzed economic indicators in RA provinces: construction, released and sold industrial output, retail trade and services. The indicators of construction, industrial output, retail trade - [Pensioners and Beneficiaries in RA Provinces․ 1st half of 2019](https://ampop.am/pensioners-and-beneficiaries-in-marzes/) - When making an article called "Economy and Society in RA Provinces," Ampop Media separated statistical data on pensioners and beneficiaries. According to those data, the number of pensioners in RA provinces has grown. The number of pensioners has most increased in Kotayk province by 2.2%. According to the RA Statistical Committee, as of July 1, - [Agriculture in RA Provinces. 1st Half of 2019](https://ampop.am/agriculture-in-ra-marzes/) - This article is also part of the series entitled "Economy and Society in the Provinces of the Republic of Armenia". It briefly introduces the data of livestock production and yield of basic agricultural crops in the first half of 2019, comparing with the data of the first half of the previous year. The innovative approach - [Unemployment and Wages in RA Provinces. 1st half of 2019](https://ampop.am/unemployment-and-salary-in-marzes/) - "Ampop Media" has studied the socio-economic indicators of RA provinces in the first half of 2019, compared them with the first half of the previous year and made a report entitled "Economy and Society in RA Provinces" which includes comparative infographics of regions. The multimedia tool enables the reader to put together the infographics of - [Ի՞նչ է էլեկտրոնային առողջապահությունը](https://ampop.am/electronic-healthcare/) - Էլեկտրոնային առողջապահության համակարգը նախատեսում է թղթային ամբուլատոր քարտերը կամ անկետաները դարձնել էլեկտրոնային: Թվային դարաշրջանում նման համակարգի կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի արագ և հեշտ ուսումնասիրել բժշկին այցելած պացիենտի հիվանդության պատմությունը, ամբողջական առողջական վիճակի պատկերը: Էլեկտրոնային համակարգում տեղեկությունը մուտքագրվում է պացիենտի հետ աշխատող բժիշկների կամ համակարգի օպերատորների կողմից: Սովորաբար բժիշկները լրացնում են բժշկական տվյալները, իսկ օպերատորները պացիենտի - [Armenia in the 10 top trending destinations](https://ampop.am/number-of-tourists-increasing/) - According to "Travel & Tourism Competitiveness Report 2019" of the World Economic Forum, Armenia has improved its rank by 5 points to the 79th position. Booking.com, known for hotel and B&B booking, included Yerevan in the 10 top trending destinations for 2020. In the first half of 2019, the number of tourists increased by 12.3% - [Գործազրկությունն ու աշխատավարձը ՀՀ մարզերում. 2019թ. 1-ին կիսամյակ](https://ampop.am/unemployment-and-salary-in-marzes/) - «Ամփոփ Մեդիան» ուսումնասիրել է 2019թ. 1-ին կիսամյակին ՀՀ մարզերի սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշները, համեմատել նախորդ տարվա 1-ին կիսամյակի տվյալների հետ և պատրաստել «Տնտեսությունը և հասարակությունը ՀՀ մարզերում» խորագրով հոդվածաշար` դրանցում ներառելով մարզերի համեմատական ինֆոգրաֆիկաներ։ Մուլտիմեդիա գործիքի շնորհիվ ընթերցողին հնարավորություն է տրվում կողք կողքի տեղադրել երկու հարևան մարզերի ինֆոգրաֆիկաները և ինքնուրույն համեմատել թե՛ յուրաքանչյուր մարզի, թե՛ երկու տարբեր - [Ծխախոտը՝ հիվանդությունների առաջացման և խորացման պատճառ](https://ampop.am/smoking-cigarettes-effects-on-the-body/) - Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) գնահատման՝ աշխարհում տարեկան գրանցվում է ծխախոտի օգտագործման հետ կապված ավելի քան 7 մլն մահ, որոնցից՝ ավելի քան 6 մլն-ը ծխախոտի ուղղակի ազդեցության, իսկ մոտ 890 000-ը՝ երկրորդային ծխի պատճառով: Առողջ ապրելակերպի խթանման, ինչպես նաև ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման նպատակով Հայաստանում մշակվել են մի շարք օրենսդրական նախաձեռնություններ, այդ թվում՝ «Ծխախոտային արտադրատեսակների - [Ի՞նչ է առաջարկվում հակածխախոտային օրենքի նախագծով](https://ampop.am/new-law-against-smoking/) - «Անծուխ Հայաստան» հեշթեգով տարածված Առողջապահության նախարարության` ծխելու դեմ պայքարի քաղաքականությունը մեկնարկեց 2019թ-ի սկզբին։ Երբ հայտնի դարձավ, որ նախարարությունը ծխելու և ծխախոտի իրացման արգելքներ է սահմանելու, սոցիալական ցանցերում շատերը դրական արձագանքեցին՝ միանալով նախաձեռնությանը։ Իհարկե նաև քիչ չէին դեմ արտահայտվողները։ Ըստ վիճակագրության՝ ամբողջ աշխարհում ծխախոտի օգտագործումը բնակչության մահացության հիմնական պատճառներից է. դրանից է մահանում մարդկանց 9%-ը։ Ծխախոտի - [Drug Addiction. The Volume of Drugs Detected on RA Border](https://ampop.am/drug-trafficking-in-armenia/) - According to the data of Statistical Committee of the Republic of Armenia, in 2018, number of people with mental and behavioral disorders caused by using drugs has made 6951. These are the numbers refer only to persons under dispensary control. 61% or 4231 people out of them belong to the age group of 28-49. 116 - [Որքա՞ն է հատկացվում առողջապահությանը ՀՀ-ում  ](https://ampop.am/healthcare-budget-in-armenia/) - 2019թ․ առողջապահության ոլորտին հատկացվող բյուջեն 89,6 մլրդ դրամ է եղել, ինչը կազմում է պետական բյուջեի 5%-ը։ Նախարարությունների շարքում իր ֆինանսավորման չափով Առողջապահության նախարարությունը 6-րդ է՝ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի, Պաշտպանության, Ֆինանսների, Կրթության և գիտության, Տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարություններից հետո։ Չնայած սրան՝ 2019թ․ առողջապահության ոլորտին հատկացվող գումարները 2017թ-ի համեմատ աճել են 4%-ով, իսկ 2018թ-ի համեմատ՝ - [Ամենատարածված հիվանդությունները Հայաստանում և աշխարհում](https://ampop.am/top-deadliest-diseases-in-armenia/) - Հիվանդացության և մահացության ցուցանիշներն արտացոլում են բնակչության առողջության վիճակը։ Սակայն դրանք ուղղակիորեն կախված են տարբեր գործոններից, ինչպիսիք են՝ սեռն ու տարիքը, ժառանգական գործոնները, ապրելակերպը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական վիճակը։ Սակայն վերջին 13 տարինների ընթացքում, 2005թ․-ից սկսած, Հայաստանում աճել է արյան շրջանառության համակարգի հիվանդությունների թիվը, ինչի մասին փաստում է նաև սույն խնդիրներով առողջության առաջնային պահպանման (ԱԱՊ) հաստատություններ - [Ե՞րբ և ի՞նչ պատվաստում պետք է ստանալ. ազգային օրացույց](https://ampop.am/when-and-which-vaccines-should-get/) - ՀՀ-ում պատվաստումներն իրականացվում են պատվաստումների ազգային օրացույցում ներառված ցանկով։ Եթե պատվաստումները կատարվում են թերի կամ ոչ ժամանակին երեխաների մոտ կայուն պաշտպանություն (իմունիտետ) չի առաջանում։ Երեխաները պատվաստումները ստանում են ներարկումների կամ խմելու ձևով։ Կան պատվաստանյութեր, որոնք կատարվում են միայն 1 անգամ, կան պատվաստումներ, որոնք պահանջում են կրկնապատվաստում։ Ստորև ներկայացնում ենք ազգային օրացույցով սահմանված պատվաստումները՝ ըստ տարիքի։ - [Սեռասպանությունից փրկվածը․ պայքար Հայաստանում սելեկտիվ աբորտների դեմ](https://ampop.am/fight-against-selective-abortions-in-armenia/) - Լիլիթ Բալաբեկյանը ընտանիքի երրորդ դուստրն է, ասում է՝ մայրիկի հղիության 9 ամիսների ընթացքում բժիշկները վստահեցրել են՝ տղա՛ եք ունենալու։ Ծնողներն ու քույրերն արդեն անվան հարցն էլ լուծել էին, սպասում էին Արմանին, ծնվեց Լիլիթը։ սպասում էին Արմանին, ծնվեց Լիլիթը «Մայրս պատմում է, որ իմ ծծնդյան օրը քույրս մտել է հիվանդանոցի այն սենյակ, որտեղ սովորաբար լինում են - [Ասեղի վրա․ ի՞նչ ծավալի թմրանյութեր են հայտնաբերվել ՀՀ սահմանին](https://ampop.am/drug-trafficking-in-armenia/) - Ըստ Հայաստանի Հանրապետության վիճակագրական կոմիտեի տվյալների` միայն 2018թ․-ին թմրամիջոցների օգտագործումից առաջացած հոգեկան և վարքի խանգարումներ ունեցող անձանց թիվը կազմել է 6951 մարդ։ Նրանց 61%-ը կամ 4231 հոգին պատկանում են 28-49 տարիքային խմբին։ Ընդհանուր թվից 116-ը կանայք են։ Վերոնշյալ թվերը վերաբերում են միայն դիսպանսերային հսկողության տակ գտնվող անձանց։ Ըստ Оur World in Data գիտական օնլայն պարբերականի` - [Թանկարժեք աղջիկը. Գեղաքարի դպրոցը գործում է մեկ աշակերտի համար](https://ampop.am/a-school-with-only-one-students-in-armenian-village/) - Գեղարքունիքի մարզի Գեղաքար համայնքում գործող միակ կրթական հաստատությունը` դպրոցը, հավանաբար մոտ ամիսներին, եթե ոչ առաջիկա շաբաթներին, կփակվի: Պատճառը աշակերտների սակավությունն է, իսկ ավելի ստույգ`ընդամենը մեկ աշակերտի առկայությունը: Նա 7-ամյա Իրինան է: Փաստացի միայն նրան է սպասարկում դպրոցի 6 հոգանոց անձնակազմը` տնօրենը, դասվարը, ռուսաց լեզվի ուսուցիչը, ինչպես նաև հավաքարարն ու երկու պահակները` ցերեկային և գիշերային: Ընդ - [Հայաստանը ամենաթրենդային ուղղությունների տասնյակում](https://ampop.am/number-of-tourists-increasing/) - Ըստ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի՝ «2019թ. զբոսաշրջության մրցունակության զեկույցի» Հայաստանը 5 կետով բարելավել է իր դիրքերը և այժմ զբաղեցնում է 79-րդ հորիզոնականը: Իսկ Booking.com կայքը, որը հայտնի է հյուրանոցների, հյուրատների ամրագրման ոլորտում, Երևանը ներառել է 2020թ․-ի ամենաթրենդային ուղղությունների տասնյակում։ 2019թ-ի առաջին կեսին նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ զբոսաշրջիկների թիվն աճել է 12.3%-ով կամ 84 հազարով: Այս - [September 30-October 4. NA applies to CC on suspending Tovmasyan's powers](https://ampop.am/spotlight-news-september-30-october-4/) - On October 4, the National Assembly of the Republic of Armenia adopted the draft decision on applying to the Constitutional Court on Suspending the authorities of the President of the Constitutional Court (CC) Hrayr Tovmasyan. The voting of the deputies was held in a closed and secret way. 98 MPs voted for and 1 MP - [Ո՞ր ընկերություններն են ապահովագրում սոցիալական փաթեթի շահառուներին](https://ampop.am/health-insurance-companies/) - Հայաստանում շուրջ հինգ տարի առաջ առողջության ապահովության ծառայությունը փոխարինվեց առողջապահական փաթեթով սրանով շահառուների առողջության պաշտպանությանն ուղղված ծառայությունների մատուցման ապահովումը վերապահելով պետությանը։ Արդեն 2-րդ տարին է առողջապահական փաթեթի շրջանակներում ծառայությունների մատուցման ապահովումը իրականացվում է ապահովագրական ընկերությունների միջոցով։ 2017թ․-ի հոկտեմբերի 1-ից գործող կարգավորումների համաձայն՝ ՀՀ կառավարությունն ի դեմս Առողջապահության նախարարության, ապահովագրում է սոցիալական փաթեթի շահառուներին ՀՀ-ում գործող - [Որտե՞ղ են պատվաստում և ո՞ր երկրների պատվաստանյութերով](https://ampop.am/where-to-get-vaccinated/) - Պլանային կանխարգելիչ պատվաստումներն իրականցվում են բժշկական կազմակերպություններում, որոնք իրականացնում են երեխաների, դեռահասների, մեծահասակների պատվաստումներ: Համաճարակաբանական ցուցումներով կանխարգելիչ պատվաստումներն իրականացվում են մանկական նախադպրոցական կազմակերպությունների, հանրակրթական, հատուկ կրթական և այլ կազմակերպությունների բուժկետերում: Ինչ վերաբերվում է երկրներին, որտեղից ներմուծվում են պատվաստանյութերը, ապա դրանք 7-ն են՝ Կանադա, Բուլղարիա, Ռուսաստան, Բելգիա, Մեծ Բրիտանիա, Կորեա, Ֆրանսիա, Նիդեռլանդներ։ Պատվաստանյութերի մեծ մասը՝ մոտ - [Ինչո՞ւ պատվաստվել սեզոնային գրիպի դեմ](https://ampop.am/seasonal-flu-vaccine/) - Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների՝ գրիպի և սուր շնչառական վարակների արձանագրումը պայմանավորված է սեզոնով: Հայաստանում ևս դիտվում է գրիպի և սուր շնչառական վարակների սեզոնային ակտիվացում, մասնավորապես՝ Ա տեսակի H1N1 ենթատեսակի: Սակայն այն վերահսկելի է: Գրիպի վիրուսներն անընդհատ փոխվելու հատկություն ունեն, ուստի պատվաստանյութը յուրաքանչուր սեզոն թարմացվում է՝ տվյալ սեզոնին համապատասխան: Պատվաստումն անհրաժեշտ է ստանալ ամեն տարի՝ - [Ինչպես է սոցփաթեթի շրջանակներում վճարվում բուժհաստատությունը](https://ampop.am/prices-of-medical-services-via-social-package/) - Ապահովագրական ընկերությունները վճարումներն ուղղակիորեն կատարում են այն բժշկական կազմակերպությանը, որի ծառայություններից օգտվել են շահառուները: Կարևոր է իմանալ, որ եթե շահառուն մինչև ապահովագրական ընկերության փոխանցումները վճարել է բժշկական հետազոտությունների համար, ապա այդ գումարը կարող է հետ ստանալ: Վերջինս հիվանդանոցային բուժօգնություն ստանալու ժամանակ կամ դրանից հետո՝ 30 օրվա ընթացքում, վճարման փաստաթղթերը ներկայացնում է բուժհաստատություն, որն էլ մեկ - [Սոցիալական փաթեթի առողջապահական բաղադրիչը](https://ampop.am/health-care-component-of-the-social-package/) - Սոցիալական փաթեթի թվով 4 բաղադրիչներից մեկն առողջապահական ոլորտի փաթեթն է: Կառավարության 2017թ․-ի որոշմամբ՝ նույն թվականի հոկտեմբերի 1-ից սոցիալական փաթեթի շրջանակներում բժշկական օգնության տրամադրումն իրականացվում է ապահովագրության միջոցով: Բժշկական ծառայությունները մատուցվում են թվով 171 բժշկական հաստատություններում: Ապահովագրության պայմանագրով ապահովագրական գումարը կազմում է առավելագույնը 10 մլն դրամ, ինչը նշանակում է, որ շահառուն տարվա ընթացքում այդ գումարի սահմաններում կարող - [Ովքե՞ր և ինչպե՞ս կարող են լինել սոցիալական փաթեթի շահառու](https://ampop.am/who-can-be-a-beneficiary-of-a-social-package/) - Սոցիալական փաթեթը պետական աջակցության ծրագիր է, որն ուղղված է ՀՀ պետական մարմինների աշխատողների ու նրանց ընտանիքի անդամների առողջական, կրթական և այլ սոցիալական խնդիրների ապահավմանը։ Սոցիալական փաթեթի շահառու կարող են լինել «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված պետական մարմինները։ 2019թ. մայիսի 30-ի ՀՀ կառավարության որոշմամբ, Երևանի «Շտապ բուժօգնության» ավագ, միջին և կրտսեր բուժաշխատողները՝ - [Ի՞նչ է սոցիալական փաթեթը. նպատակն ու բաղադրիչները](https://ampop.am/social-health-insurance/) - 2012թ.-ից ներդրված սոցիալական փաթեթը պետական աշխատողների, ինչպես նաև կրթության, մշակույթի, գիտության, սոցիալական պաշտպանության ոլորտների պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում (ՊՈԱԿ) աշխատողների աջակցության ծրագիր է։ Նպատակն է՝ Աշխատակցի սոցիալական կարիքների բավարարում Մոտիվացում, արդյունավետության բարձրացում Պետական ոլորտի աշխատանքի գրավչության բարձրացում Պետական ոլորտում կադրերի հոսքի կրճատում Ի սկզբանե 2012 և 2013թթ․ սոցիալական փաթեթից օգտվելու առաջին նախապայմանը շահառուի կողմից առողջության - [Պարտադիր կանխարգելիչ բժշկական ծառայություն](https://ampop.am/preventive-health-services/) - Պարտադիր կանխարգելիչ բժշկական քննությունը, որը ներդրվել է 2015թ.-ին, փաթեթի բաղադրամաս է: Նպատակը շահառուի բժշկական օգնության և սպասարկման կազմակերպումն ու ֆինանսավորումն է: 2017թ․-ից սկսած պարտադիր կանխարգելիչ բժշկական քննություն անցնելն ակտիվացնում է փաթեթի ծառայությունները։ Կանխարգելիչ բժշկական ծառայությունը շահառուները կարող են անցնել պոլիկլինիկաներում: Սակայն, եթե շահառուն կցագրված է գյուղական բնակավայրերում գործող բժշկական կազմակերպությանը, ապա նա կարող է անցնել - [Պատվաստումներ. իմունականխարգելման ծրագրի նպատակը](https://ampop.am/immunization-programme-in-armenia/) - Վարակիչ հիվանդությունների հիվանդացության կանխարգելումն ու վերահսկումը աշխարհում, այդ թվում Հայաստանում առողջապահական ոլորտի գերակա խնդիրներից մեկն է։ Համաձայն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալների` աշխարհում մինչև 5 տարեկան մոտ 12 մլն երեխա է մահանում, որոնցից 3 մլն-ը այնպիսի հիվանդությունների հետևանքով, որոնք հնարավոր էր կանխել, եթե ժամանակին պատվաստում իրականացվեր: «Կառավարելի» հիվանդությունների դեմ արդյունավետ պայքարը նաև ՀՀ առողջապահության համակարգի - [Ո՞վ է ընտանեկան բժիշկը և ինչպե՞ս գրանցվել նրա մոտ](https://ampop.am/family-medicine-in-armenia/) - Ընտանեկան բժիշկն առողջության առաջնային պահպանման (ԱԱՊ) օղակի բժիշկ է, այսինքն՝ աշխատում է հիմնականում պոլիկլինիկաներում և գյուղական ամբուլատորիաներում։ Ընտանեկան բժիշկն ունի գրեթե նույն գործառույթները, ինչ տեղամասային թերապևտը և մանկաբույժը, սակայն ի տարբերություն այս երկուսի՝ ընտանեկան բժիշկն աշխատում է բոլոր տարիքի մարդկանց հետ։ ԱԱՊ համակարգում ընտանեկան բժշկի ծառայություններն անվճար են բոլոր բնակիչների համար։ Ընտանեկան բժշկի ինստիտուտը ենթադրում - [Բուժհիմնարկների բաշխվածությունը Հայաստանի Հանրապետությունում](https://ampop.am/medical-institutions-in-armenia/) - Բնակչությանը բժշկական ծառայությունների մատուցման համար կարևոր է, որ բժշկական հաստատությունները լինեն մատչելի, ոչ միայն գնային առումով, այլև ամբողջ հանրապետությունում իրենց բաշխվածությամբ, մասնագիտական և տեխնիկական հագեցվածությամբ։ Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի՝ 2018թ. ՀՀ-ում բնակչության հիվանդանոցային բուժում իրականացվել է 124 հիվանդանոցներում։ Իսկ առողջության առաջնային պահպանման (ԱԱՊ) ծառայություն մատուցվել է 501 հաստատություններում և 625 բուժական մանկաբարձական կետերում (ԲՄԿ): Առողջապահության - [Բուժանձնակազմի բաշխվածությունը Հայաստանի Հանրապետությունում](https://ampop.am/medical-personnel-in-armenia/) - Մայրաքաղաք Երևանում և մարզերում անհամաչափ է բժիշկների կադրային բաշխվածությունը։ Եթե Երևանում 10 հազար բնակչին հասնում է 90 բժիշկ, ապա մարզերում՝ 15-25 բժիշկ։ 10 հազար բնակչի հաշվով ամենաքիչ բժիշկները առկա են Արմավիրի և Գեղարքունիքի մարզերում։ Իրավիճակը փոքր ինչ այլ է միջին բուժանձնակազմի դեպքում։ Չնայած Երևանում կրկին ամենաբարձր ցուցանիշն է՝ 10 հազար բնակչին՝ 78 միջին բուժանձնակազմի աշխատող, - [September 15-22. NSS Head and Police Chief Resign](https://ampop.am/spotlight-news-september-15-22/) - On September 16, at a press-conference RA Prime Minister Nikol Pashinyan announced he had signed a resignation order on dismissing Artur Vanetsyan from the post of National Security Service Head. Police Chief Valeri Osipyan was also dismissed on September 18, but on the same day he was appointed chief adviser to Prime Minister. Both officials - [September 7-14. Leader of Armed Group in Nork-Marach released](https://ampop.am/spotlight-news-september-7-14/) - Artur Vanyan, known as a leader of the armed group neutralized in Nork-Marash, one of the district of Yerevan in 2015, was released on 1 mln drams (about US$2100). According to NSS, he is the main defendant in the case and his 20-member armed group planned to seize power in the country. Vardanyan was jailed - [Լիճք հանքավայր. բնակավայրից 300 մետր հեռավորության վրա](https://ampop.am/lichk/) - Լիճք հանքավայրում, որը գտնվում է համանուն Լիճք գյուղից 300 մետր, իսկ Մեղրի քաղաքից 24 կմ հեռավորության վրա, արդեն մեկ տարուց ավել է, ինչ դադարեցվել են հանքավայրի շահագործման համար անհրաժեշտ նախապատրաստական աշխատանքները: Երեք տարվա պատմություն ունեցող այս հանքավայրի աշխատանքներն այդպես էլ բուն շահագործմանը չհասան: Ո՞րն էր աշխատանքների դադարեցման պատճառը, այդքան էլ հստակ չէ: Սակայն աշխատանքների դադարեցումից - [Բժշկական օգնություն և սպասարկում](https://ampop.am/healthcare/) - Ի՞նչ է անվճար և համավճարով բուժօգնությունը Հայաստանում բուժօգնությունը կազմակերպվում է անվճար, համավճարով և վճարովի տարբերակներով: Կառավարության կողմից ամեն տարի հաստատվում է առողջապահական պետական նպատակային ծրագիր, որով սահմանվում են անվճար և արտոնյալ պայմաններով (համավճարով) բժշկական օգնության և սպասարկման տեսակները: Անվճար և համավճարով բժշկական օգնության հարցերը կարգավորվում են նաև Կառավարության որոշմամբ: [playbuzz-item item="c402b91e-8f35-4e94-a9ba-6f1a8eadbe1a" shares="false" info="false" wp-pb-id="823322"] - [Սոցիալապես անապահով և բնակչության հատուկ խմբերի բուժօգնություն](https://ampop.am/healthcare-of-needy-people/) - Սոցիալապես անապահով անձանց խմբի մեջ են մտնում ընտանեկան նպաստի համակարգում ընդգրկված 30,1 և ավել բարձր անապահովության միավոր ունեցող նպաստառուները։ Սոցիալապես անապահովության միավորը հաշվարկվում է օրենքով որոշված բանաձևով։ Այստեղ հաշվի են առնվում սոցիալական խումբը, ընտանիքի անաշխատունակ, 18 տարին չլրացած անդամների թիվը, բնակավայրը, բնակարանային պայմանները, մեքենայի առկայությունը և ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելը, անշարժ գույքի հետ կապված գործարքներ կատարելը, մաքսային - [Հաշմանդամություն ունեցողների բուժօգնությունը](https://ampop.am/healthcare-of-the-people-with-disabilities/) - 1-ին, 2-րդ և 3-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձինք ներառված են անվճար կամ հավելավճարով բուժօգնություն կամ սպասարկում ստացողների ցանկում։ 2019թ․ հունիսի 27-ի կառավարության որոշմամբ 1-ին և 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցողները հնարավարություն ստացան պետպատվերի շրջանակներում՝ անվճար օգտվել սրտի վիրահատական ծառայություններից։ Բացի դրանից 1-ին և 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձինք նաև կարող են անվճար օգտվել նորագույն և թանկարժեք տեխնոլոգիաներով - [September 1-6. Health Minister dismissed Director of Oncology Center](https://ampop.am/spotlight-news-september-2-6/) - According to the decree of RA Minister of Health Arsen Torosyan, head of National Center of Oncology named after Fanarjyan, RA chief oncologist Armen Tananyan was dismissed. He has been on this post since 2014. The Minister noted that Tananyan was dismissed because he prevented foreign investors from visiting the center and there were complaints - [Կենսաթոշակառուները և նպաստառուները ՀՀ մարզերում. 2019թ. 1-ին կիսամյակ](https://ampop.am/pensioners-and-beneficiaries-in-marzes/) - «Տնտեսությունը և հասարակությունը ՀՀ մարզերում» խորագրով հոդվածաշարը պատրաստելիս «Ամփոփ մեդիան» վիճակագրական տվյալներից առանձնացրել էր կենսաթոշակառուներին և նպաստառուներին վերաբերող վիճակագրական տվյալները: Համաձայն այդ տվյալների, Հայաստանի մարզերում կենսաթոշակառուների թվի աճ է գրանցվել: Ամենաշատը ավելացել են Կոտայքի մարզի թոշակառուները՝ 2.2%-ով: Ըստ ՀՀ Ազգային վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ 2019թ. հուլիսի 1-ի դրությամբ կենսաթոշակառուների թվաքանակը կազմել է 465 199 մարդ: Նրանց - [August 03-31. Carriers of Criminal Subculture to Face Criminal Liability](https://ampop.am/spotlight-news-august-3-31/) - On August 29 the Government approved a draft law designed to bring carriers of criminal subculture to criminal liability. The draft amendment is directly related to "thieves in law", "crime lords" or those forming groups with a similar culture making use of their official powers. On this purpose amendments will be made to "RA Criminal - [12 աթոռ. ինչպես է կրճատվում Կառավարության կազմը](https://ampop.am/reforming-government-of-armenia/) - Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը պատրաստվում է լայնամասշտաբ փոփոխություններ իրականացնել ներքին կառուցվածքում` նախարարությունների թիվը 17-ից հասցնելով 12-ի: Այս գործընթացը ենթադրում է մի քանի նախարարությունների միաձուլում, որոշ նախարարությունների լիազորությունների և գործառույթների վերաբաշխում: Փոփոխությունները կընթանան համակարգում աշխատողների կրճատումներով, որոնք կարող են հասնել մի քանի հարյուրի: Սակայն նախաձեռնության հեղինակները հավաստիացնում են, որ այդ ամենը տեղի կունենա ամիսների ընթացքում, ինչը կարելի - [Պահպանենք բնությունը. վիկտորինա](https://ampop.am/save-nature-test/) - Վերջին 2 ամիսների ընթացքում «Ամփոփ Մեդիան» իր ընթերցողներին ներկայացնում է տեղեկատվական բնույթի նյութեր կլիմայի փոփոխության, մարդկային գործոնով պայմանավորված էկոլոգիական խնդիրների և շրջակա միջավայրի պահպանության կարևորության մասին։ Այդ ամենը ներկայացվել է հայաստանյան պրիզմայով: Առաջիկայում այս շարքը դեռ կշարունակվի: Սակայն այս միջանկյալ վիկտորինան միտված է հրավիրել ընթերցողի ուշադրությունը արդեն իսկ հրապարակված նյութերի վրա` դրանց միջոցով հնարավորություն տալով - [Ինչպես նվազեցնել պլաստիկի օգտագործումը](https://ampop.am/how-to-reduce-plastic-waste/) - Պլաստիկ իրերի կիրառումը լայնորեն տարածվեց 1950-ականներից սկսած։ Այդ նյութերը թեթև են, մատչելի և մեր կյանքը զգալիորեն հեշտացնում են: Այսօր արդեն դժվար է պատկերացնել մեր առօրյան առանց պլաստիկի․ մեկանգամյա օգտագործման շշեր, բաժակներ, այլ սպասքի պարագաներ, տեխնիկա, բժշկության մեջ լայնորեն կիրառվող ներարկիչներ և այլն: 2015թ-ին աշխարհում արտադրվել է ավելի քան 320 միլիոն տոննա պլաստիկ։ Սակայն պլաստիկ իրերի - [Գյուղատնտեսությունը ՀՀ մարզերում. 2019թ. 1-ին կիսամյակ](https://ampop.am/agriculture-in-ra-marzes/) - «Տնտեսությունը և հասարակությունը ՀՀ մարզերում» խորագրով հոդվածաշարի մաս է կազմել նաև սույն հոդվածը, որով ամփոփ ներկայացնում ենք 2019թ. 1-ին կիսամյակում անասնաբուծական արտադրանքի և գյուղատնտեսական հիմնական մշակաբույսների բերքի ցուցանիշները, համեմատելով նախորդ տարվա 1-ին կիսամյակի տվյալների հետ: Հոդվածաշարի մատուցման նորամուծությունն այն է, որ ընթերցողին հնարավորություն է տրվում կողք կողքի տեղադրել երկու հարևան մարզերի ինֆոգրաֆիկաները և ինքնուրույն համեմատել - [Դեմոգրաֆիական խնդիրները ՀՀ մարզերում. 2019թ. 1-ին կիսամյակ](https://ampop.am/demography-in-ra-marzes/) - Սույն հոդվածը «Տնտեսությունը և հասարակությունը ՀՀ մարզերում» խորագրով հոդվածաշարի մաս է կազմում: «Ամփոփ Մեդիան» ուսումնասիրել է 2019թ. 1-ին կիսամյակի սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշները, համեմատել նախորդ տարվա 1-ին կիսամյակի տվյալների հետ: Հաշվի առնելով տվյալների առատությունը՝ յուրաքանչյուր մարզին վերաբերող ցուցանիշների համար պատրաստել ենք առանձին ինֆոգրաֆիկա, իսկ վերլուծական մասը՝ մասնատել սոցիալ-տնտեսական ոլորտային 5 ուղղությունների: Հոդվածաշարի մատուցման նորամուծությունն այն է, որ - [Տնտեսական ցուցանիշները ՀՀ մարզերում. 2019թ. 1-ին կիսամյակ](https://ampop.am/economic-indicators-in-ra-marzes/) - «Ամփոփ մեդիան» ներկայացնում է Հայաստանի մարզերի սոցիալ-տնտեսական վիճակը՝ համեմատելով 2018թ-ի և 2019թ-ի առաջին կեսերի տվյալները դեմոգրաֆիայի, գործազրկության, սոցիալական և տնտեսական ոլորտներում: Շարքի այս հատվածում վերլուծել ենք ՀՀ մարզերում տնտեսական ցուցանիշները՝ շինարարությունը, թողարկված և իրացված արդյունաբերական արտադրանքը, մանրածախ առևտրաշրջանառությունը և ծառայությունները: ՀՀ մարզերի տնտեսական վիճակը ներկայացնելու համար համեմատվել են 2018թ-ի և 2019թ-ի առաջին կեսերին շինարարության, արդյունաբերական թողարկված - [Ինչո՞ւ են կարևոր անտառները](https://ampop.am/why-are-forests-important/) - Անտառները մեծ դեր են խաղում մարդու կյանքում և երկրագնդի համար: Չնայած ոչ միշտ է, որ մենք գիտակցում ենք դրանց կարևորությունը։ Եկե՛ք տեսնենք, թե ինչ է տալիս մեզ անտառը ու ինչպես ենք վարվում դրա հետ։ Անտառներն ապահովում են կենսաբազմազանությունը Անտառները պարզապես ծառեր չեն, այլ էկոհամակարգ՝ հանդիսանալով միլիոնավոր բույսերի և կենդանիների բնակատեղի։ Ու շատերին թյուրիմացաբար թվում է, - [«Ոտքի կանգնենք և պայքարենք». շվեդ աշակերտուհու շարժումը թափ է հավաքում](https://ampop.am/stand-up-and-fight-for-the-future/) - «Մենք չենք եկել աշխարհի լիդերներից մուրալու նրանց մտահոգությունն ու հոգատարությունը։ Դուք արհամարհել եք մեզ անցյալում և արհամարհելու եք կրկին: Մենք արդարացումների և ժամանակի պակաս ունենք։ Եկել ենք տեղեկացնելու, որ փոփոխությունը գալու է, անկախ նրանից՝ դա ձեզ դուր է գալիս, թե ոչ»։ Այսպես եզրափակեց իր ելույթը 2018թ․-ին Լեհաստանում տեղի ունեցած «Կլիմայի փոփոխություններ» խորագրով կոնֆերանսի ժամանակ շվեդ - [Ամուլսարի 400 օրը. Non-stop դիմադրություն](https://ampop.am/amulsar-mine/) - Օգոստոսի 14-ին ՀՀ Քննչական կոմիտեն հրապարակեց Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի շահագործման և շրջակա միջավայրի վրա հանքի ազդեցության մասին փորձաքննության արդյունքները: Փորձաքաննությունն իրականացրել էր լիբանանյան «ELARD» ընկերությունը, որին դրա համար տրամադրվել է 396 900 ԱՄՆ դոլար: Փորձաքննության եզրակացության մեջ նշվում են մի շարք պայմաններ, որոնց բավարարման դեպքում միայն հնարավոր կլինի ասել, որ հանքավայրի շահագործումը նվազագույն վնաս կհասցնի - [Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ](https://ampop.am/national-parks-and-nature-reserves-in-armenia/) - Կենսաբազմազանության պահպանությունը Հայաստանում հիմնականում իրականացվում է բնության հատուկ պահպանվող տարածքներում (ԲՀՊՏ): Այս տարածքներում է կենտրոնացված կենդանիների և բույսերի տեսակների 60-70%-ը: Հատուկ պահպանվող տարածքներում են գտնվում հազվագյուտ, վտանգված և էնդեմիկ տեսակների մեծամասնությունը: Իսկ Հայաստանի Կարմիր գրքում ներառված 800 բույսերից, կենդանիներից և սնկերից այստեղ է գտնվում մոտ կեսը՝ 390 տեսակ: Ներկայումս Հայաստանում գործում է ընդհանուր առմամբ 267 - [Կենսաբազմազանությունն ու դրա անվտանգությունը](https://ampop.am/biodiversity-issues-and-challenges/) - Բույսերը, կենդանիները և նույնիսկ մանրէները փոխկապակցված են և կազմում են էկոհամակարգի մաս: Յուրաքանչյուրի անհետացումը խախտում է բնության հավասարակշռությունը և սպառնալիքի տակ դնում մարդու անվտանգությունը, ընդհուպ՝ գոյությունը: Մարդը բնությունից է ստանում իր գոյության համար անհրաժեշտ ռեսուրսները՝ սնունդ, մաքուր ջուր, թարմ օդ, էներգիա: Այս օգուտները կոչվում են էկոհամակարգային ծառայություններ, որոնք միշտ չէ, որ ակնհայտ են: Օրինակ՝ մեղուները - [Կաթիլային ոռոգման համակարգի շահավետ կողմերը](https://ampop.am/the-efficiency-of-drip-irrigation-system/) - Գյուղատնտեսության ոլորտի զարգացումն անհնար է առանց ջրի: Վիճակագրական տվյալների համաձայն` ողջ աշխարհում ջրի հիմնական սպառումը տեղի է ունենում գյուղատնտեսության ոլորտում: Դրան հաջորդում է արդյունաբերական, ապա կենցաղային նպատակներով ջրօգտագործումը: Հայաստանում ջրօգտագործման 83.7%-ը բաժին է հասնում գյուղատնտեսության, ձկնաբուծության և անտառտնտեսության ոլորտներին: Հետևաբար՝ կարևոր գործոններից է ոռոգման հիմնարար համակարգերի առկայությունը: Ոռոգման համակարգը ստեղծում է բույսի համար օպտիմալ խոնավություն, ինչով - [Սևանա լճի հիմնախնդիրներն ու դրա պահպանումը](https://ampop.am/the-elements-of-water-balance-in-lake-sevan/) - Սևանա լիճը, որը համարվում է ՀՀ ամենամեծ լիճը, դասվում է աշխարհի խոշոր, բարձր-լեռնային, քաղցրահամ լճերի շարքին: Սևանն իր հարակից տարածքով կազմում է «Սևան» ազգային պարկի մաս, որը ստեղծվել է 1978թ.: Հիմնական նպատակն էկոհամակարգի, ջրային ռեսուրսների, էնդեմիկ ձկների պահպանումն է: Լիճն ամբողջությամբ ներառված է պահպանվող գոտու տարածքում (342,920 հա): ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն - [July 27-August 2. Judge in Kocharyan's Case Accused](https://ampop.am/spotlight-news-july-27-august-2/) - On July 27, powers of Judge Davit Grigoryan were suspended for making official forgery. Grigoryan is the Judge in the case of RA second President Robert Kocharyan. According to RA Prosecutor General's Office, Davit Grigoryan is charged with attaching to 2 court cases a false paper protocol in September. According to the explanation of the Prosecutor - [Սևանա լճի ձկնատեսակներն ու պաշարները](https://ampop.am/fish-species-and-reserves-in-lake-sevan/) - Սևանա լճի ձկնային պաշարները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ՀՀ բնակչության սննդաբաժնում: Լճի ձկները բաժանված են ընտանիքների՝ Սաղմոնազգի, Սիգազգի և Ծածանազգի: Սաղմոնազգիներին է պատկանում էնդեմիկ տեսակ Սևանի իշխանը՝ իր 4 ենթատեսակներով` ամառային բախտակ, ձմեռային բախտակ, գեղարքունի և բոջակ: 1930թ.-ի էներգետիկ և ոռոգման նպատակներով Սևանա լճից բաց թողված մեծ քանակությամբ ջուրը հանգեցրեց նրան, որ Սևանա լճի էկոլոգիական - [Ինչո՞ւ է կարևոր թղթի վերամշակումն ու տնտեսումը](https://ampop.am/why-it-is-important-to-recycle-the-paper/) - Աշխարհում անտառահատումներն այնպիսի մեծ ծավալների են հասել, որ անտառածածկ տարածքների պահպանությունը դարձել է բնապահպանական լուրջ խնդիր։ Թթվածնի հիմնական աղբյուր հանդիսացող անտառներն անխնա հատվում են տարբեր պատճառներով՝ արտադրական, շինարարական, սոցիալական և այլն։ Անտառների պահպանությունը գուցե համամոլորակային խնդիր չդառնար, եթե մարդկությունը խնայողաբար օգտագործեր նրա տված տնտեսական ու սոցիալական բարիքները։ Միայն թղթի արտադրության մեջ օգտագործվում է արդյունաբերական ծառահատումների - [#ԱԺ2018. Թեկնածուների միջին տարիք, ինքնաբացարկներ, ազգային փոքրամասնություններ և կանայք](https://ampop.am/armvote-2018-age-ethnicity-and-gender-of-candidates/) - Ինֆոգրաֆիկաների միջոցով ներկայացված են ԱԺ ընտրություններին մասնակցող փոքրամասնությունները, ինքնաբացարկները, տարիքային շեմը և կանանց ներգրավվածությունը - [Ինչո՞ւ մեկընդմիշտ հրաժարվել պոլիէթիլենային տոպրակներից](https://ampop.am/why-should-we-stop-using-plastic-bags/) - Մեզանում ամեն օր, ամեն տեղ ականատես ենք լինում օդում սավառնող պոլիէթիլենային տոպրակների: Պոլիէթիլենային տոպրակները բնապահպանական մեծ խնդիր են առաջ բերում, քանի որ դրանց քայքայման համար պահանջվում են հարյուրավոր տարիներ, իսկ այրումից արտանետվում են մարդու համար վտանգավոր նյութեր։ Սա հաշվի առնելով` աշխարհի շատ երկրներ արդեն իսկ հրաժարվել են պոլիէթիլենային տոպրակների օգտագործումից: Առաջին երկիրը, որը 2002թ. հարկ - [July 20 – 26. Cancellation of Hurghada-Yerevan Flight cost 47.2 mln drams to Armenia](https://ampop.am/spotlight-news-july-20-26/) - As Hurghada-Yerevan flight of July 25 was cancelled, return of more than 100 RA citizens, on rest in Egypt, became uncertain. According to the Embassy of Armenia to Egypt, the flight was cancelled because of tour operator’s failure to pay fees to the airlines. RA Government urgently responded to the occurred problem by paying 47.2 - [July 13-19. Clashes in Ijevan for Illegal Tree Felling](https://ampop.am/spotlight-news-july-13-19/) - On July 17, hundreds of citizens in Ijevan blocked the Armenia-Georgia interstate highway. The demonstarators demanded permission for deforestation and its sale. As a result of the clashes between police officiers and demonstrators, 14 people got injured, 12 people out of which were police officiers and 2 were citizens. Criminal cases initiated on the basis - [July 6-12. Big Failure of Energy System](https://ampop.am/spotlight-news-july-6-12/) - On July 10, there was a massive electricity disruption in Armenia. It started from about 12:30 p.m and the news about the entire restoration was shared at 19:00. During that period of time, phone and internet connection was also being interrupted. The subway stopped working. In some communities there was no water supply either. The - [45 պարկ աղբ` «Սևան» ազգային պարկի մի «փոքր» հատվածից](https://ampop.am/save-sevan-lake-from-garbage/) - Օրեր առաջ ես ու ընկերներս` այդ թվում Վրաստանից, Ուկրաինայից, Ավստրիայից, Էստոնիայից ու Լիտվայից Հայաստան ժամանած, մեկնել էինք Սևանա լիճ: Ոչ թե հանգստանալու, այլ՝ Եվրոպական միության կողմից ֆինանսավորվող «HumaNature» երիտասարդական փոխանակման ծրագրի շրջանակներում տարածքը մաքրելու։ 45 պարկ աղբ՝ պլաստիկե ու ապակե շշեր, տոպրակներ, մաշված ու դեն նետված հագուստ, կոշիկներ, ուտելիքի ու ծխախոտի մնացորդներ: Սա աղբի այն - [Ռեստարտ առանց դիմադրության. Թեղուտի հանքավայրը վերագործարկվեց](https://ampop.am/teghut-mine-reexploitation/) - Թեղուտ գյուղ մտնող ճանապարհին առաջինը հայտնվում է «Բարի գալուստ Թեղուտի լեռնահանքային կոմբինատ» ցուցապաստառը: Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը Թեղուտ գյուղից ընդամենը 4 կմ է հեռու: Հանքն այստեղ ավելի բարձր դիրքում է տեղավորվել, քան Թեղուտ գյուղը, բայց գյուղի բարձրադիր մասերից բաց հանքն ու վերամշակման գործարանն ամբողջությամբ երևում են։ Իսկ Թեղուտի երբեմնի փարթամ անտառն այլևս նախկին տեսքը չունի, քանի - [Ծխողները Հայաստանում](https://ampop.am/cigarette-smoking-in-armenia/) - Ծխող երկրների վիճակագրական սանդղակում Հայաստանը բարձր դիրքեր է զբաղեցնում: Թեև ծխախոտի դեմ պայքարի ամենագործուն միջոցներից մեկը ծխողի գրպանին «խփելն» է համարվում, սակայն Հայաստանում այս մոտեցումը դեռ չի աշխատում: Այսպես, 2012-2016 թթ. ծխախոտի գինը թանկացել է շուրջ 18%-ով, սակայն նույն ժամանակահատվածում ծխող տղամարդկանց թիվն աճել է 5%-ով` 51%-ից հասնելով 56%-ի, իսկ ծխող կանանցը կրկնապատկվել է` 1.5%-ից - [Զգացե՛ք դիմորդի ապրումները. Աբաջյանի թեստը](https://ampop.am/test-feel-like-university-applicant/) - Վերջին տարիներին ՀՀ բուհերում առկա ուսուցման բակալավրիատի տեղերը թափուր են մնում: Այս տարի ևս զգալի քանակությամբ թափուր տեղեր կան: Դրա պատճառներն են` ինչպես դիմորդների ընդհանուր թվի պակասը, այնպես էլ դիմորդների կողմից անցողիկ շեմը չհաղթահարելը: «Հայաստանի Հանրապետություն» թերթը գրում է, որ Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում 921 դիմորդից 25%-ը չի հավաքել բավարար միավորներ ընդունվելու համար: Արդյունքում` բուհում - [Նախադպրոցական կրթության մատչելիությունը Հայաստանում](https://ampop.am/pre-school-education-in-armenia/) - Նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունը կրթության համակարգի առաջին օղակն է։ Այս հաստատությունները նախատեսված են 0-6 տարեկանների համար, որից հետո սկսվում է դպրոցահասակ փուլը: Հայաստանում հիմնականում գործում է նախադպրոցական կրթության ավանդական, մանկապարտեզի ձևաչափը, սակայն վերջին տարիներին բացվել են մեծ թվով դպրոցահենք նախակրթարաններ և փորձարկվում են նախադպրոցական կրթության կազմակերպման այլընտրանքային մոդելներ։ Նախադպրոցական կրթության հիմնական նպատակն է` հիմք ստեղծել երեխայի - [Case of Khachaturyan Sisters. Interview with Psychologist Zara Harutyunyan](https://ampop.am/interview-with-zara-harutyunyan-about-case-of-khachaturyan-sisters-and-domestic-violence/) - In the last few day some people have probably noticed a woman walking around the city wearing a white shirt with the writing "SVOBODU SYOSTRAM KHACHATURYAN" (tr. Freedom to the Khachaturyan Sisters). Psychologist and psychotherapist Zara Harutyunyan says it is already the third week the shirt has become her main clothing. Before visiting Armenia, she - [Restricted airway. Closed policy of Armenian open skies](https://ampop.am/how-much-does-a-flight-to-armenia-cost/) - The cost of flights from Armenia still stay high compared to that from the neighboring Georgia, in spite of the fact that both countries have adopted the open skies policy. The infographic states that cost of flights from Yerevan are 8-40% higher than that from Tbilisi. And this is in the case when price of - [29 June-05 July. 249 people charged with Corruption Cases](https://ampop.am/spotlight-news-june-29-july-5/) - According to the data of RA Prosecutor General's Office, in the period from January, 2018 to May, 2019, criminal cases on corruption - related crimes were filed against 249 people. During the above mentioned 17 months, charges were directed to people involved in social security, including RA specialists of territorial agencies of social assistance, inspectors, - [Կապկպված օդային կապուղի. Հայաստանի բաց երկնքի փակ քաղաքականությունը](https://ampop.am/how-much-does-a-flight-to-armenia-cost/) - Հայաստանից իրականացվող չվերթների գները հարևան Վրաստանից իրականացվող չվերթների համեմատ շարունակում են բարձր մնալ, չնայած այն հանգամանքին, որ երկու պետություններն էլ որդեգրել են բաց երկնքի քաղաքականությունը: Պատկերից ակնհայտ երևում է, որ Երևանից չվերթների արժեքները 8-40%-ով բարձր են Թբիլիսիից իրականացվող չվերթների արժեքներից: Սա այն դեպքում, երբ համեմատվում են ուղեբեռի նույն հնարավորությամբ և թռիչքի նույն տևողությամբ ավիատոմսերի արժեքները: - [Խաչատուրյան քույրերի գործը. հարցազրույց հոգեբան Զառա Հարությունյանի հետ](https://ampop.am/interview-with-zara-harutyunyan-about-case-of-khachaturyan-sisters-and-domestic-violence/) - Վերջին մի քանի օրերին Երևանի փողոցներում ոմանք, հավանաբար, նկատել են միջին տարիքի մի կնոջ, ով շրջում է սպիտակ շապիկով` վրան մեծատառերով գրված` «СВОБОДУ СЕСТРАМ ХАЧАТУРЯН» [թարգ. Ազատություն, Խաչատուրյան քույրերին]: Մասնագիտությամբ հոգեբան, հոգեթերապևտ Զառա Հարությունյանն ասում է, որ արդեն երրորդ շաբաթն է այդ շապիկը դարձել է իր հիմնական հագուստը: Մինչ Հայաստան գալը, այս շապիկով շրջել է - [22-28 June. An Armenian and an Azerbaijani citizen repatriated](https://ampop.am/spotlight-news-june-22-28/) - An Armenian and an Azerbaijani citizen were repatriated on June 8 in an operation carried out with support of the International Committee of the Red Cross (ICRC). The handover took place at the international border of Armenia, in the town of Ijevan. RA citizen Zaven Karapetyan, who had crossed the international border into Azerbaijan on - [June 17-21. Crisis Situation in The Constitutional Court of Armenia](https://ampop.am/spotlight-news-june-17-21/) - Last week the RA National Assembly (NA) elected lawyer Vahe Grigoryan judge of the Constitutional Court of Armenia (CC) with 99 votes in favor and 23 votes against. Two days after his election, on June 20, Grigoryan announced the crisis situation in CC. Grigoryan's grounding is as follows - there are no legitimate judges in - [June 8-14. From Glendale -To Work in Armenian Government](https://ampop.am/spotlight-news-june-8-14/) - With the decision of Prime Minister (PM) Nikol Pashinyan Zareh Sinanyan has been appointed High Commissioner for Diaspora Affairs. It is a new post created as a result of Government structural amendments. The Office of High Commissioner for Diaspora Affairs will replace the former Ministry of Diaspora and will be included within the RA PM's Office. Before - [June 1-7. Resignation of the Minister of Justice of Armenia](https://ampop.am/spotlight-news-june-1-7/) - One of the most unexpected news of the past week perhaps was resignation of the Minister of Justice Artak Zeynalyan, about which he made a statement on June 7. Lilit Makunts, head of the "My Step" faction of the National Assembly, informed the reporters that the faction had some dissatisfaction about his work and it - [Rough Groundings of Flat-Scale of Taxation in Armenia](https://ampop.am/a-flat-scale-of-taxation-of-salaries-in-armenia/) - On June 7, at first reading the National Assembly adopted the draft law "On Making Amendments and Addenda to the Tax Code of the Republic of Armenia" presented by the Government. The bill was approved by the Government in March and was sent to the National Assembly. Anyhow, this document has been a subject of - [Համահարթեցման անհարթ հիմնավորումները](https://ampop.am/a-flat-scale-of-taxation-of-salaries-in-armenia/) - Հունիսի 7-ին Ազգային ժողովն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց Կառավարության կողմից ներկայացված «ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը: Նախագիծը Կառավարության հավանությանն էր արժանացել դեռևս այս տարվա մարտին և ուղարկվել էր Ազգային ժողով: Սակայն տարվա սկզբից այս փաստաթուղթը բուռն քննարկումների է արժանանում թե՛ խորհրդարանական լսումների, թե՛ արտախորհրդարանական համաժողովների ժամանակ: Բանն այն է, որ նախագծով - [May 25-31. A Number of Protests and Blocked Roads](https://ampop.am/spotlight-news-may-25-31/) - On May 29, employees of bookmaking offices blocked Baghramyan avenue. The demonstrators protested against making amendments to the bill "On lotteries." According to the bill, the number of bookmaking offices will reduce-leaving only two in Yerevan and one in each of Tsaghkadzor, Sevan, Jermuk, Meghri. The draft will come into force from November 2020. Employees - [May 11-17. Additional 892 mln Drams to the National Assembly](https://ampop.am/spotlight-news-may-11-17/) - The Government of the RA will allocate 892.6 mln drams to the National Assembly from its reserve fund. According to the justification of the decision, need for additional money is related to the increase of National Assembly deputies` number. 403 mln drams out of this amount are envisaged for salaries of Members of Parliament (MP), - [May 18-24. Launch of Reforms in the Judicial System of RA](https://ampop.am/spotlight-news-may-18-24/) - On May 18, when the preventive measure of the RA second President Robert Kocharyan was substituted and he was released, protest actions took place in Yerevan. And on May 20, RA Prime Minister Nikol Pashinyan called on citizens of various cities of Armenia to gather in front of court entrances making a barrier for court - [May 4-10. 33 Juvenile Violence Cases in Armenia During Three Months](https://ampop.am/spotlight-news-may-4-may-10/) - During the first quarter of 2019, 33 cases of juvenile violence were registered, 10 out of which were cases of physical violence, according to the representative of the RA Police. The number of crimes against sexual freedom and sexual immunity makes 14. During the same period of time, 62 juvenile cases were registered. The police - [Why is Kocharyan being sentenced?](https://ampop.am/why-is-kocharyan-being-sentenced/) - Second President of Armenia Robert Kocharyan was released from jail on May 18. His preventive measure was substituted for freedom with personal guarantees. Judgement on this case was announced at the Court of General Jurisdiction of Avan and Nor Nork Administrative Districts of Yerevan, chaired by David Grigoryan. The current and former presidents of Nagorno - [Հայաստանի քայքայված վերելակային տնտեսությունը](https://ampop.am/security-measures-and-systems-in-elevators-of-armenia/) - Մայիսի 9-ին Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանի բազմաբնակարան շենքերից մեկի վերելակի վթարը կրկին պատճառ դարձավ՝ հանրության շրջանում բարձրաձայնելու մայրաքաղաքի քայքայված վերելակային տնտեսության մասին: Այս անգամ վերելակի չորս թոկերից մեկը պոկվել էր, ինչի պատճառով էլ վերելակը սովորականից ավելի արագ էր իջել առաջին հարկ: Բարեբախտաբար տուժածներ չկան, բայց խոսքը ֆիզիկապես տուժածների մասին է: Թե ինչ հոգեբանական հարված են - [Security Measures and Systems in Elevators of Armenia](https://ampop.am/security-measures-and-systems-in-elevators-of-armenia/) - On May 9, the elevator accident in one of the multi-apartment buildings in Ajapnyak administrative district of Yerevan served a reason for the public to highlight the decayed elevator economy of the capital. This time, one of the four elevator cables cut because of which the elevator ran to the first floor faster than usually. - [Ե՞րբ են դադարում դատավորի լիազորությունները](https://ampop.am/powers-of-judges/) - ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ներկայացնելով Հայաստանի Հանրապետությունում դատաիրավական համակարգի բարեփոխումների օրակարգը, առաջնային համարեց հատկապես կոռումպացված դատավորների հեռացումը համակարգից։ Սակայն դատավորները, հիմնվելով ՀՀ Սահմանադրության և օրենքների վրա, ազատ են պահպանելու իրենց լիազորությունները։ «Ամփոփ մեդիան» պատկերով ներկայացնում է, թե որ դեպքերում կարող են դադարել դատավորի լիազորությունները՝ ըստ Սահմանադրության։ Ամփոփ Մեդիա Հղումների պահոց «Մարտի 1-ի գործով». Ինչո՞ւ են - [«Մարտի 1-ի գործով». Ինչո՞ւ են դատում Ռոբերտ Քոչարյանին](https://ampop.am/why-is-kocharyan-being-sentenced/) - ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մայիսի 18-ին կալանքից ազատ արձակվեց: Նրա խափանման միջոց կալանքը փոխարինվեց ազատությամբ` անձնական երաշխավորության դիմաց: Այսպիսի որոշում մայիսի 18-ին հրապարակեց Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ Դավիթ Գրիգորյանի նախագահությամբ: Երկրորդ նախագահին կալանքից ազատելու համար երաշխավորագիր էին ներկայացրել և 500 հազարական դրամ գրավ վճարել Արցախի Հանրապետության գործող և - [Երկու կառավարությունների անդամների գույքի ու եկամուտների համեմատականը](https://ampop.am/comparison-of-property-and-income-of-members-of-governments-during-karapetyan-and-pashinyan-power/) - Պաշտոնատար անձանց գույքի և եկամուտների հայտարարագրումը կարևորագույն գործընթաց է, որն անհրաժեշտ է թափանցիկ իրականացնել: - [Կա՞, թե՞ չկա սուպերվարչապետություն](https://ampop.am/pashinyans-thoughts-about-superpm/) - «Սուպերվարչապետություն» արտահայտությունը համեմատաբար նոր արտահայտություն է հայկական քաղաքական էլիտայի լեզվամտածողության մեջ: Այն ի հայտ եկավ սահմանադրական փոփոխություններից հետո և սկսեց ակտիվորեն շրջանառվել 2018թ. սկզբից: Այն ժամանակվա քաղաքական ընդդիմությունը հայտարարեց, որ Հանրապետական կուսակցությունը նոր սահմանադրությամբ ստեղծել է այնպիսի պայմաններ, որ նախագահ Սերժ Սարգսյանը ոչ միայն կարողանա պահպանել իշխանությունը վերարտադրման միջոցով, այլև ունենա ավելի լայն լիազորություններ վարչապետի - [April 27-May 3. State Bodies not Replying to Requests Properly](https://ampop.am/spotlight-news-april-27-may-3/) - The number of applications to the Hman Rights Defender (HRD) during the last year as compared to that in 2017 has double increased. The complaint letters refer to the State bodies of RA, who do not reply to citizens' requests properly. According to the HRD of RA Arman Tatoyan, the number of journalists’ requests, not - [Free School Feeding Program has Successfully Grown in Armenia](https://ampop.am/school-feeding-in-armenia/) - About 100,000 primary pupils (pupils of 1-4th grades) of 974 general education institutions in Armenia get free food once a school day. And if there are preschools in those institutions, their pupils also make use of the same food. Free food is provided within the framework of "Sustainable school food" program. Taking into account the - [April 20-26. First Liver Transplantation in Armenia](https://ampop.am/spotlight-news-april-20-26/) - Free Access to Culture On April 19, the Ministry of Education and Science initiated a system called E-CULT. This is a subscription system which helps schoolchildren and teachers to register, book their tickets through the system and attend any cultural event 3 times a year for free. The National Gallery, museums, theaters and concert halls - [April 13-19. Real Owners of Mines will be Revealed in Armenia](https://ampop.am/spotlight-news-april-13-19/) - All mining companies of the Republic of Armenia should be ready to reveal information about their real owners. Still last week RA NA Standing Committee on Economic Affairs approved the government's draft law on Revealing Real Owners of Metallic Mining Companies in Armenia. According to this draft, names of physical entities, and not legal ones, - [Առողջ սնունդ՝ արդյունավետ կրթություն](https://ampop.am/school-feeding-in-armenia/) - Հայաստանի 974 հանրակրթական հաստատությունների տարրական դասարանների շուրջ 100 000 աշակերտ ուսումնական օրերին օգտվում է մեկանգամյա անվճար սննդից: Եթե այդ դպրոցներում գործում են նախակրթարաններ, ապա նույն սնունդը մատուցվում է նաև վերջիններիս սաներին։ Անվճար սննդի տրամադրումն իրականացվում է «Կայուն դպրոցական սնունդ» ծրագրի շրջանակներում, և, վերը նշված տվյալները հաշվի առնելով, կարելի է փաստել, որ հանրապետությունում առկա 1374 պետական - [Փաստարկում. ռուսական քարոզչամեքենան հօգուտ Ռոբերտ Քոչարյանի](https://ampop.am/kocharyan-case-on-russian-media/) - Ռուսական երեք խոշոր լրատվամիջոցներ Россия 24-ը, НТВ-ն և ТВ Центр-ը մարտի 28-ի երեկոյան՝ Փրայմ թայմի ընթացքում, գրեթե միաժամանակ անդրադարձան ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի դատավարությանը։ Երեք հեռուստաալիքներում էլ նյութերը գրեթե նույն բովանդակությունն ու ուղղվածությունն ունեին։ Նրանցում Քոչարյանը ներկայացվում է որպես քաղբանտարկյալ, իսկ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ մարտի 1-ի անկարգությունների կազմակերպիչ։ ТВ Центр հեռուստաալիքով հեռարձակված ռեպորտաժում - [The Twelve Chairs. How Armenia is Optimizing the Government?](https://ampop.am/reforming-government-of-armenia/) - The Government of the Republic of Armenia is making large-scale configurations in the inner structure reducing the number of ministries from 17 to 12. As a result of the process, several ministries merge into one and their functions and powers are being redistributed. Changes will lead to optimization of the employees in the system, the - [Energy Dependence and Endless Bargaining On Tariffs](https://ampop.am/energy-dependence-and-tarrifs-in-armenia/) - For socially insecure families of Armenia the energy cost will be lowered by 10 drams from February. - [April 7-12. The First Helicopter for Air Medical Services in Armenia](https://ampop.am/spotlight-news-april-7-april-12/) - On April 7, the Ministry of Health operated sanitary aviation or helicopter medical aid. This is a new service in the health care system which will be used in urgent cases and in case of life-threatening diseases - to transport the patient to Yerevan from each point of Armenia urgently. For non urgent cases the - [March 31- April 6. NSS against "Fake News"](https://ampop.am/spotlight-news-march-31-april-6/) - New Heads at Public Television and Radio Company (PTRC) 61 years old Ara Shirinyan, artistic director of "Shoghakat" TV was elected new president of Public Television and Radio Council of the Republic of Armenia. According to the decision made by the Competition Commission on April 1, Shirinyan got 3votes out of 5, and both Mesrop - [March 23-30. Pashinyan-Aliyev First Official Meeting was Held](https://ampop.am/spotlight-news-march-23-30/) - Pashinyan-Aliyev First Official Meeting was Held On March 29 the first official meeting of Armenian PM Nikol Pashinyan and Azerbaijan President Ilham Aliyev took place in Vienna. The meeting was arranged at the initiative of the OSCE Minsk Group Co-Chairs. It lasted longer than planned: 3 hours and 15 minutes. The meeting was focused on - [One Year of Armen Sarkissian's Presidency](https://ampop.am/one-year-of-armen-sarkissians-presidency/) - April 9 marks one year that Armen Sarkissian assumed the office of the president of Armenia. On that day in 2018, President-elect Armen Sarkissian assumed the office of President of the Republic of Armenia at the special sitting of RA National Assembly. Being the only candidate for the presidency, on March 2, he was elected the fourth president with 90 votes for - [Ամփոփելով նախագահ Արմեն Սարգսյանի մեկ տարին](https://ampop.am/one-year-of-armen-sarkissians-presidency/) - Ապրիլի 9-ին լրանում է ՀՀ 4-րդ նախագահ Արմեն Սարգսյանի պաշտոնավարման մեկ տարին։ 2018թ. հենց այդ օրը նա իր լիազորությունները ստանձնեց Ազգային ժողովի հատուկ նիստում: Սարգսյանը, լինելով նախագահի միակ թեկնածուն, այդ պաշտոնում ընտրվեց մարտի 2-ին՝ պատգամավորների 90 կողմ և 10 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ՝ դառնալով խորհրդարանական կառավարման համակարգով ընտրված ՀՀ առաջին նախագահը։ Ի տարբերություն նախկին երեք նախագահների՝ - [Hereinafter Without Powers: The Post of the President of Armenia](https://ampop.am/new-powers-of-president-in-armenia/) - The new post of the president of Armenia - [Data Literacy Project for RA Government PR workers](https://ampop.am/data-literacy-workshop/) - On March 23-24, ″Data Literacy″ workshop was held for specialists of the Public Relations Departments of RA Government. Among the participants there were representatives from the Ministries of Labor and Social Affairs, Emergency Situations, Transport, Communication and Information Technologies, Nature Protection, Economic Development and Investments, Justice, Defense as well as from Yerevan Municipality and the - [March 16-22. Criminal case against newspaper. Yerevan budget grown](https://ampop.am/spotlight-news-march-16-22/) - Criminal Case against "Zhoghovurd" daily RA Special Investigation Service (SIS) filed a criminal case on "March 1, 2008" case with the basis of disclosure of data containing secrets of the preliminary investigation. The criminal case is about the article of "Zhoghovurd" daily published on March 16, 2018 where some excerpts from the testimony of former - [March 9-15. Security Councils' Session in Stepanakert](https://ampop.am/spotlight-news-march-09-15/) - Security Councils' joint session of RA and NKR in Stepanakert The Security Councils of Armenia and Nagorno -Karabakh (also known as Artsakh ) held a joint session in Stepanakert on 12 March, during which RA PM Nikol Pashinyan emphasized some important points on the negotiations of the Nagorno-Karabakh conflict. He mentioned that Nagorno -Karabakh should - [Թվային տեխնոլոգիաներն ու արդարությունը](https://ampop.am/digital-technology-and-justice/) - Փոփոխությունների նուրբ զգացողություն Զբաղվածության ոլորտում թվայնացման հետևանքները միայն աշխատատեղերի ստեղծմամբ կամ փակմամբ չափելը կնշանակի չափազանց միակողմանի մոտեցում ցուցաբերել խնդրին։ Եթե նման կերպ գնահատենք, ապա պետք է խոսենք միայն դրա «ճիշտ» կամ «սխալ» լինելու մասին։ Ներկայումս արհմիությունները սկսում են ավելի լավ գիտակցել, որ խնդրի լուծումը քիչ թե շատ նման է կախարդական գնդի մեջ նայելուն, քանի որ - [Դեպի աշխատանքային նոր շուկա](https://ampop.am/tax-the-robots/) - Ռոբոտների հարկման մասին գաղափարը նախորդ տարվա մայիսին առաջ էր քաշել իրավական հարցերի հանձնաժողովի եվրապատգամավոր Մադի Դելվոն Եվրախորհրդարանի համար նախատեսված զեկույցում: Նրա զեկույցում շեշտադրվում է, որ ռոբոտները նպաստում են անհավասարության աճին, այդ իսկ պատճառով էլ, երևի թե անհրաժեշտ է պահանջել, որ ընկերությունները ներկայացնեն կանոնավոր հաշվետվություններ, թե ինչ մասշտաբների և չափերի է հասնում ռոբոտների և արհեստական ինտելեկտի - [March 2-8: RA President Moved to the old venue. Corruption-related Criminal Cases Increased](https://ampop.am/spotlight-news-march-02-08/) - Presidential residence moved to to the old venue On 2 March President of Armenia Armen Sarkissian published a photo in his Instagram page calling it ''the last working day at Mashtots 47''. President Sarkissian's residence was again moved to Baghramyan 26 from Mashtots 47. This decision was adopted still in November of the last year. - [Եվրոպայի անպաշտպան կողմերը](https://ampop.am/europes-open-flank/) - Ոչ մի կասկած չկա, որ Եվրախորհրդարանի ընտրությունները կդառնան հաքերային հարձակումների, ապատեղեկատվությունների և սոցցանցերում մանիպուլյացիաների թիրախ: Հետադարձ հայացք գցելով ԱՄՆ-ի 2016թ. նախագահական ընտրություններին, հստակ կարող ենք ասել, որ այդ օրից ի վեր ցանկացած մեծ քաղաքական իրադարձություն Եվրոպայում ուղեկցվում է կիբերտիրույթում մանիպուլյատիվ գործողություններով: Սկսած Մեծ Բրիտանիայի` ԵՄ կազմից դուրս գալու հանրաքվեից, Ֆրանսիայում նախագահական ընտրություններից մինչև Կատալոնիայի անկախության - [Թվայնացումը միայն սկիզբն է](https://ampop.am/digital-age-and-artificial-intelligence/) - Թվային տեխնոլոգիաների ներդնումը փոխում է մեր հասարակությունը ըստ երկրաչափական պրոգրեսիայի։ Կարճ ասած, երկրաչափական պրոգրեսիան դարձել է գծային զարգացման նոր ձև։ Մինչդեռ շատերը միայն աստիճանաբար են գիտակցում այս անցումը, խաղի մեջ է մտնում մի նոր գործոն, արհեստական բանականությունը (ԱԲ կամ Artificial Intelligence), որն իր հետևից փոփոխությունների մեկ այլ անհամեմատելի ավելի ուժեղ ալիք է բերում։ Եվ սա - [February 25-March1: detentions in State Control Service, Armenian’s 20 year imprisonment in Azerbaijan](https://ampop.am/spotlight-news-feb-25-01/) - State Control Service officials detained On 5 February in mass media there was disseminated information according to which 4 officials of the State Control Service were detained. Later that evening SCS made an announcement according to which not 4 officials but 2 were detained. They are suspected of abusing their official position, but do not - [The Role of a Journalist in the Digital Age](https://ampop.am/the-role-of-a-journalist-in-the-digital-age/) - today there is a huge opportunity for journalists to work with open data, which need to be examined, represented, sorted, changed, combined, analyzed... - [Լրագրողի դերը տվյալառատ դարաշրջանում](https://ampop.am/the-role-of-a-journalist-in-the-digital-age/) - Լրագրությունը, ինչպես նաև թարգմանությունը, հաշվապահությունը և ևս երեք տասնյակ մասնագիտություններ, թվային դարաշրջանում հայտնվել են ռիսկային գոտում: - [Schools without teachers. Why so many vacant jobs?](https://ampop.am/teachers-job-in-armenia/) - 24-year-old Araks Gareginyan, who was working at the main school of Karmravan community in Shirak region, recently quit her position from the educational system. The conditions were not appealing. She daily went through 13km to reach work from a neighboring community called Ashotsk. Moving from one community to another was quite hard for her due - [February 9-15. New Charges Against Kocharyan, Railway Blocked Again](https://ampop.am/spotlight-news-feb-9-15/) - Government's 5-year programme has been accepted The RA National Assembly has accepted the government programme after 3 days discussion with 88 for and 40 against votes. The parliamentary oppositional “Bright Armenia” (Lusavor Hayastan) and “Prosperous Armenia” (Bargavach Hayastan) factions voted against. In Programme which consists of 69 pages and 8 chapters are summarized the main - [February 16-22. Local Elections. Hunger Strike. Accusation against Sedrak Kocharyan and so on](https://ampop.am/spotlight-news-feb-16-22/) - Company prolonged the employment contracts, local Elections, abuses at YSU, Alexander Sargsyan, Sedrak Kocharyan - [Արգելք` աջ ղեկով բոլոր տիպի մեքենաների ներմուծմանը. Մաքսային միությունը նման պահանջ չունի](https://ampop.am/armenia-ban-the-import-of-right-hand-drive-vehicle/) - Աջ ղեկով մեքենա ներմուծողների համար առայժմ անորոշ վիճակ է: Արգելքը շարունակվում է: Բագրատաշենում մեքենաները կուտակվում են - [Ban օn the Import of Right – Hand Drive Cars in Armenia](https://ampop.am/armenia-ban-the-import-of-right-hand-drive-vehicle/) - Ban on the import of right-hand drive cars to Armenia and their usage is not clarified for the citizens, yet. - [Քաղցկեղ և ինսուլտ. որտե՞ղ և ե՞րբ է տրվում անվճար բուժօգնություն](https://ampop.am/free-treatment-for-stroke-and-cancer-patients-in-armenia/) - Քաղցկեղի հետ կապված վիրահատությունները Հայաստանում կվիրահատվեն պետության հաշվին: Գլխուղեղի կաթվածի դեպքում պետությունը բուժման ծախսերը կվերցնի իր վրա - [Պարտադիր ուսուցման բացերը](https://ampop.am/gaps-of-obligatory-education-in-armenia/) - Հայաստանի Հանրապետությունում դպրոցական տարիքի 274 երեխա 2017-2018 ուսումնական տարվա ընթացքում չի հաճախել դպրոց: Մինչ դեռ գործող օրենսդրության համաձայն, 6 տարեկանը լրացած յուրաքանչյուր երեխա պետք է պարտադիր անցի 12-ամյա կրթություն: Հակառակ պարագայում, ստացվում է, որ դպրոց չհաճախող և պարտադիր ուսուցումից դուրս մնացած երեխաների ՀՀ Սահմանադրությամբ տրված իրավունքը խախտվում է: Արդյոք այս պնդման հետ համաձա՞յն են այն - [January 27 - February 1: Army Day, Liquidation of Shirak TV, Pashinyan's Visit to Germany](https://ampop.am/spotlight-news-jan-25-feb-01/) - Reforms in the Army, Government, Shirak TV dissolved - [February 2-8: Former presidents of RA as witnesses in the case...](https://ampop.am/spotlight-news-feb-2-8/) - Armenia in the spotlight of Freedom house The organization of Freedom House has published its annual report on “Freedom in the World” information concerning Armenia was included as well. In report it is particularly mentioned that in 2018 Armenia has made unprecedented progress in terms of democratization, but still is considered to be a partially - [January 14-18: PM of RA appointed, charges against Ohanyan, fight against swine flu](https://ampop.am/spotlight-news-14-18-january/) - Members of the Assembly elected, PM of RA appointed On January 14, the National Assembly of the 7th convocation started its work with the election of leaders of the legislative body. Nominated by the ruling “My step” faction, Ararat Mirzoyan took up the post of the chairman of the National Assembly with 131 “pros” and - [January 21-25. Pashinyan-Aliev meeting, rewards, general Grigoryan's detention](https://ampop.am/spotlight-news-21-25-january/) - From a country with emergency elevators to a country producing elevators This week the issue of elevators in multi-apartment buildings was again on the agenda of discussions. Yerevan mayor Hayk Marutyan told the ''Radio Liberty'' that it is planned to replace 3800 elevators in 2-3 years. According to the Yerevan city budget for 2019, costs - [Կուտակային կենսաթոշակ](https://ampop.am/pension-system-in-armenia/) - Կենսաթոշակային համակարգը Հայաստանում արդար անհավասարություն կստեղծի - [Ֆեյսբուքը կողմ է, որ Դուք ունենաք գաղտնիքներ, բայց ոչ Ֆեյսբուքից](https://ampop.am/facebook-is-getting-more-invasive-as-it-brags-about-privacy-gains/) - Ֆեյսբուքը խստացրել է իր տվյալների արտաքին օգտագործման քաղաքականությունը, բայց ընդարձակել է տվյալների հավաքագրման իր սեփական պրակտիկան: - [How transparent is mining in Armenia?](https://ampop.am/mining-transparency-in-armenia/) - Mining is one of the most important sectors of the Armenian economy; it has the largest share of exports constituting more than half the total value. On 9 March 2017, Armenia became a candidate country for the Extractive Industries Transparency Initiative (EITI). Candidacy means the country must undertake a series of reforms within a set - [Կանայք աշխատաշուկայում](https://ampop.am/women-labor-rights-in-armenia/) - Աշխատաշուկայում կանայք բախվում են տարբեր խնդիրների: Կանանց աշխատանքային իրավունքները խախտվում են հատկապես հղիության և երեխայի խնամքի ընթացքում, վարձատրության և արձակուրդների դեպքերում: - [Accumulative Pension: Providing for Your Own Retirement](https://ampop.am/pension-system-in-armenia/) - The Mandatory Accumulative Pension System in Armenia has been functioning since 2014. - [Քրդերը](https://ampop.am/the-kurds/) - Քրդերն աշխարհի ամենամեծ էթնիկ խումբն են՝ առանց սեփական պետության: Մեկ դար առաջ սկզբնավորված անկախանալու փորձից հետո նրանք, սփռվելով մի շարք երկրներում, ապրում են որպես անարդարացի վերաբերմունքի արժանացած ազգային փոքրամասնություն: «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման գրոհայինների դեմ ԱՄՆ-ի գլխավորած պայքարում քրդերը ամենահուսալի ցամաքային ուժն են: Այս հակամարտությունում տարած հաղթանակները քրդերն օգտագործել են Սիրիայի իրենց անկլավը հսկողության տակ - [Փաստարկում. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնի արժեքը](https://ampop.am/observation-2-cost-of-csto-secretary-general/) - Հայաստանի և Բելառուսի միջև տարաձայնություններ սկսվեցին այն բանից հետո, երբ մամուլում տեղեկություններ հայտնվեցին Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի և Բելառուսում Ադրբեջանի դեսպան Լատիֆ Գանդիլովի հանդիպման մասին, ովքեր հանդիպմանը խոսել են նաև նոյեմբերի 8-ին Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) դռնփակ նիստի ընթացքում քննարկված հարցերից: Այդ օրվա նիստի թեմաներից մեկը եղել է նաև ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի թափուր պաշտոնում - [Փաստարկում. Լավրովն ասել է «այնտեղ»` նկատի ունենալով «այլ տեղ»](https://ampop.am/observation-5-lavrov-about-biolaboratories-in-armenia/) - Բիոկենսաբանական լաբորատորիաների դերն ու նշանակությունը - [Զենքն ԱՄՆ-ում](https://ampop.am/americans-and-their-guns/) - ԱՄՆ-ում յուրաքանչյուր նոր հրաձգություն այս երկրում վերստին բորբոքում է հասարակական կրքերը զենք կրելու, այն ձեռք բերելու և դրա թույլտվությունը ստանալու իրավունքը վերանայելու հարցի շուրջ` որպես իրոք անհետաձգելի խնդիր: Շարքային ամերիկացիներն ավելի շատ են զինված, քան աշխարհի որևէ այլ երկրի քաղաքացիներ (երկրորդ տեղում Եմենն է): ԱՄՆ-ում տարեկան հրազենային կրակոցի զոհ է դառնում ավելի քան 30 հազար մարդ, որոնցից երկու - [Պայքար Իսլամական պետության դեմ](https://ampop.am/third-iraq-war/) - Իսլամական պետությունը ավելի մեծ սպառնալիք է դարձել` ոգեշնչելով ահաբեկչական հարձակումներ Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում եւ մահմեդական աշխարհում: Դոնալդ Թրամփն իր երդմնակալության ելույթում խոստացավ` «ամբողջովին արմատախիլ անել ԻՊ-ը երկրի երեսից»: Նա դեռեւս չի հստակեցրել, թե ինչպես։ - [Բիթքոին եւ բլոկչեյն. Bloomberg](https://ampop.am/bitcoin/) - Կրիպտոարժույթ, որի հանդեպ հետաքրքրությունը վերջին շրջանում կտրուկ աճել է: - [3 ելույթ, 3 բառաքարտեզ. Հայաստան-Սփյուռք համաժողով](https://ampop.am/armenia-diaspora-6th-conference/) - Սեպտեմբերի 18-ին մեկնարկած Հայաստան-Սփյուռք եռօրյա համաժողովը թվով 6-րդն էր, որի կարգախոսն էր «Փոխադարձ վստահություն, միասնականություն եւ պատասխանատվություն»: Ըստ Սփյուռքի նախարարության, Հայաստանից, Արցախից եւ Սփյուռքից համաժողովին մասնակցելու համար հրավիրվել են պետական բարձրաստիճան այրեր, հասարակական-քաղաքական գործիչներ, համահայկական կառույցների եւ համայնքներում գործող կազմակերպությունների ղեկավարներ եւ ներկայացուցիչներ, կրթության, մշակույթի եւ հոգեւոր ոլորտների ներկայացուցիչներ, լրագրողներ: Պաշտոնական տվյալներով մասնակիցների թիվը 1500 է` աշխարհի - [Եվրո. միասնական արժույթի էքզիստենցիալ ճգնաժամը](https://ampop.am/euro/) - Հե´յ, եվրո: Մի պահ թվում էր կործանումդ անխուսափելի է: 2012թ. պարտքերի ճգնաժամի ընթացքում, երբ Հունաստանում պայթունավտանգ իրավիճակ էր, Իսպանիայի բանկերը ճոճ էին գալի, իսկ գերմանացիները հարցնում էին, թե ինչո՞ւ պետք է իրենք հաշիվը փակեն, տեղի էին ունենում լուրջ ցնցումներ: Միասնական եվրոպական արժո՞ւյթ: Հիշեցրե՛ք, խնդրում եմ, ըստ էության ի՞նչ ընդհանուր բան ունեն եվրոպացիները: Փլուզումից հազիվ խուսափած - [Նավթի գները](https://ampop.am/oil-prices/) - Նավթն ավելին է, քան պարզապես վառելիք: Այն ավելի մեծ ուժ է, քան իր տրիլիոն դոլարի արժողությամբ շուկան: Այն զենք է, ռազմավարական նշանակության ռեսուրս և անեծք: Այն ճակատագրերի արարիչ և կործանիչ է, որոշիչ ցուցանիշ և արձագանքման խցիկ: Սրանցից յուրաքանչյուրն իր մասնաբաժինն ունի նավթի գինը սահմանելիս: Իրավիճակ Չորս տարի անց, երբ պատմության մեջ նավթի ամենաբարձր միջին գինը, - [Իրանական նավթ](https://ampop.am/iran-s-oil/) - Իրանը վաղուց արդեն զգուշավորությամբ է վերաբերվում արտաքին ազդեցություններին, հատկապես երբ խոսքը բնական պաշարների շահագործման մասին է: Սակայն այժմ կառավարությունը միջազգային նավթային ընկերություններին առաջարկում է իր կարևորագույն ծառայությունը, որը հանձն է առել 1979 թ.-ից ի վեր, երբ նորաստեղծ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն ազգայնացրեց երկրի ռեզերվները: Տեսականորեն սա երկու կողմերի համար էլ գրավիչ առաջարկություն է: Իրանին պետք են նավթից - [The Challenges for Agriculture & Livestock Breeding Sectors in Armenia](https://ampop.am/agricultural-issues-in-armenia/) - Agriculture is one of the most important branches of Armenia's economy, where more than 35% of the population is involved in it. - [Community Consolidation Reforms in Armenia. Residents' Agreement Does Not Always Exist](https://ampop.am/local-self-government-reform/) - Newly formed government should immediately refer to this issue and present its programs and deadlines to the public - [Marriage and Divorce: A Look At Love Life in Armenia](https://ampop.am/marriage_and_divorce/) - Marriages in Armenia have decreased whereas divorces - increased. - [Birth Anomalies and Child Mortality in Armenia](https://ampop.am/birth-anomalies-and-child-mortality-in-armenia/) - Birth anomalies in Armenia increased by 30 percent over a 10-year period. - [New Price Increases in 2018: What, why and how much?](https://ampop.am/price-increase-in-2018-in-armenia/) - Price increase and increase in excise tax in Armenia - [Նոր թանկացումներ 2018թ. ի՞նչ, որքա՞ն և ինչո՞ւ](https://ampop.am/price-increase-in-2018-in-armenia/) - Թանկացումներ. ո՞րն է հիմնական պատճառը - [Fact check: How Armenian, Kazakh and Azerbaijani press covered Qaraghandy New Year’s Brawl](https://ampop.am/observation-6-clash-between-two-groups-of-youths-in-qaraghandy/) - The bar brawl that took place on New Year's Eve in one of the restaurants in the town of Qaraghandy in Kazakhstan - [Փաստարկում. Կարագանդայի դեպքի շուրջ կեղծիքները հայ, ղազախ և ադրբեջանական մամուլում](https://ampop.am/observation-6-clash-between-two-groups-of-youths-in-qaraghandy/) - Զազախստանի Կարագանդա քաղաքի ռեստորաններից մեկում տեղի ունեցած վիճաբանությունը շուրջ երկու շաբաթ հայկական և ղազախական ԶԼՄ-ների ուշադրության կենտրոնում էր։ - [Փաստարկում։ ՊԵԿ-ն էպիկենտրոնում կամ պետեկամուտների եկամուտները հաշվելիս](https://ampop.am/observation-7-state-revenue-committee-in-press/) - Պետական եկամուտների կոմիտեի ղեկավարությունն արդեն մեկ շաբաթից ավել է հայտնվել է մամուլի ուշադրության կենտրոնում՝ պարգևավճարների թեմայի հետ կապված: - [Learn and Play: 30 steps of Armenian Velvet Revolution](https://ampop.am/armenian-velvet-revolution/) - Ampop Media presents a special project about Armenian velvet revolution. This interactive journalistic story represents the timeline of the revolution. - [Gaps of Mandatory Education](https://ampop.am/gaps-of-obligatory-education-in-armenia/) - Պարտադիր ուսուցումը Հայաստանում. դպրոց չհաճախող երեխաների և նրանց ծնողների հետ տարվող աշխատանքները - [In 61 out of 97 communities of Armavir region is lacking kindergartens.](https://ampop.am/kindergartens-at-armavir-region/) - Most kindergartens in Armavir region work at its three, main towns, which are Vagharshapat, Armavir and Metsamor. - [Երևան քաղաքի բյուջե 2019. պարգևավճար, տրանսպորտ և վերելակներ](https://ampop.am/budget-of-yerevan-2019/) - Երևան քաղաքի 2019թ. բյուջեն հաստատված է - [Դարձի՛ր մասնակից․ 30 քայլ դեպի թավշյա հեղափոխություն](https://ampop.am/armenian-velvet-revolution/) - Հատուկ նախագիծ 2018թ․ ապրիլ-մայիս ամիսներին Հայաստանում տեղի ունեցած թավշյա հեղափոխության մասին։ - [Դպրոցների օպտիմալացման գործընթացը ՀՀ-ում](https://ampop.am/schools-optimization-in-armenia/) - Աշակերտների թիվը վերջին 20 տարվա ընթացքում Հայաստանում անընդհատ նվազել է` կրճատվելով մոտ 225000-ով: - [Ինչպե՞ս է փոխհատուցվում համայնքային հանրակրթական դպրոցներ երթևեկողների ճանապարհածախսը](https://ampop.am/compensation-of-travel-expenses/) - Հայաստանում 2013թ.-ից պետությունը օրենքով սահմանված կարգով պարտավորություն է ստանձնել փոխհատուցել այն ուսուցիչների և աշակերտների տրանսպորտային ծախսը, որոնք ուսման և աշխատանքի նպատակով իրենց բնակավայրից երթևեկում են մեկ այլ համայնք: Այս ծրագիրը, ևս 10 ծրագրի հետ միասին, «Հանրակրթության ծրագրի» մաս է կազմում: Սա երկարաժամկետ ծրագիր է, որի նպատակն է ապահովել ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված պարտադիր, հիմնական ընդհանուր և անվճար - [Ինչպե՞ս և ինչո՞ւ հաշվել պետական պաշտոնյայի աշխատավարձը](https://ampop.am/salaries-of-state-officials/) - Պետական պաշտոն զբաղեցնող անձանց աշխատավարձերը հաշվելու համակարգ Հայաստանում մցվեց 2013թ. վերջում, երբ ընդունվեց «Պետական պաշտոն զբաղեցնող անձանց վարձատրության մասին» օրենքը: - [Բուհերի թերհամալրումը կրթության որակի անկման հետևանք](https://ampop.am/education-quality-and-the-number-of-students/) - Վերջին տարիներին ուսանողների թերհամալրումը բուհերի համար գերխնդիր է դարձել: Սա ազդել է վարձավճարների բարձրացման վրա, սակայն կրթության որակը դրանից չի բարելավվել: - [#ԱԺ2018. Յոթերորդ գումարման ԱԺ-ում` 132 մանդատ](https://ampop.am/parliament-seats-by-party-armvote-2018/) - 7-րդ գումարման Ազգային ժողովում ընդգրկված է 132 պատգամավոր - [Դպրոցներն առանց ուսուցչի. ինչո՞ւ են աշխատատեղերը թափուր](https://ampop.am/teachers-job-in-armenia/) - 24-ամյա Արաքս Գարեգինյանը, մեկ տարի աշխատելով Շիրակի մարզի Կարմրավան համայնքի հիմնական դպրոցում՝ որպես ուսուցչուհի, վերջերս որոշեց դուրս գալ կրթական համակարգից: Պայմանները գրավիչ չէին: Նա աշխատանքի էր գնում հարևան համայնքից` Աշոցքից` ամեն օր անցնելով 13 կմ: Համայնքից համայնք տեղաշարժվելը բավական բարդ էր երիտասարդ ուսուցչուհու համար, քանի որ չկար մշտական տրանսպորտ, ինչի պատճառով էլ նա հրաժարվեց այս աշխատանքից: - [Փաստարկում. «Իմ քայլը» դաշինքը կեղծ լուրերի թիրախում](https://ampop.am/observation-1/) - «Իմ քայլը» դաշինքի ընտրացուցակի շուրջ պտտվող կեղծ լուրերի մասին - [Ընտրության օրը` լայնամասշտաբ դիտորդական առաքելություն. #ԱԺ2018](https://ampop.am/observation-mission-for-early-parliamentary-elections-in-armenia/) - Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրությունների օրը նախատեսվում է լայնամասշտաբ դիտորդական առաքելություն - [#ԱԺ2018. Քաղաքական ուժերի առաջին տասը թեկնածուները` տարիք, զբաղմունք, ընտրատարածք /ինֆոգրաֆիկա/](https://ampop.am/candidates-of-parliamentary-elections-2018-in-armenia/) - Ազգային ժողովի ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների ցուցակների առաջին տասնյակ - [#ԱԺ2018 նախընտրական ծրագրեր. «Իմ քայլը», ՀՀԿ, ՀՅԴ, ԲՀԿ, «Քաղաքացու որոշում»](https://ampop.am/pre-elections-programs-of-the-parties-armvote-2018/) - Կուսակցությունների և կուսակցությունների դաշինքների նախընտրական ամբողջական ծրագրերը, հղումներ, մեկնարկ - [#ԱԺ2018 նախընտրական ծրագրեր. «Լուսավոր Հայաստան», «Սասնա ծռեր», «Մենք», «ՕԵԿ», «ԱԱԿ», «ՀՔԺԿ»,](https://ampop.am/pre-elections-programs-of-the-parties-armvote-2018-part2/) - Կուսակցությունների և կուսակցությունների դաշինքների նախընտրական ամբողջական ծրագրերը, հղումներ, մեկնարկ - [#ԱԺ2018. Կանանց ներգրավվածությունը խորհրդարանական ընտրություններին](https://ampop.am/women-candidates-in-parliamentary-elections-2018/) - Կին թեկնածուների ներգրավվածությունը Ազգային ժողովի ընտրություններում 2018թ. մեծացել է, սակայն միևնույնն է առաջին տասնյակում ներգրավված կանայք քիչ են: - [#ԱԺ2018 դրամահավաք. Նախընտրական մուտքերն ու ելքերը՝ դեկտեմբերի 5-ի դրությամբ](https://ampop.am/armvote18-funding-of-electoral-campaigns/) - 2018թ. Խորհրդարանական ընտրություններում քաղաքական ուժերի հիմնադրամների մուտքերի ու ելքերի չափը, տարբերությունը: Իմ քայլ. ՀՀԿ, ԲՀԿ, ՀՅԴ, ԱԱԿ, ՔՈ ... - [#ԱԺ2018. Խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների թարմացվող լրահոս](https://ampop.am/timeline-snap-parliamentary-elections-2018/) - Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրությունների օրվա լրահոս կարճ հաղորդագրությունների տեսքով - [#ԱԺ2018. Միջազգային և տեղական դիտորդական առաքելությունների գնահատականը](https://ampop.am/parliamentary-election-monitoring-result/) - ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ, ENEMO, ԱՊՀ դիտորդական առաքելությունները հանդես եկան ասուլիսներով: «Ականատես» և «Անկախ դիտորդ»... տեղական առաքելություններ - [Փաստարկում. Արտագնա աշխատանքը հարկելու նախագիծ չկա](https://ampop.am/observation-4-labor-migrants-will-not-pay-taxes/) - ՊԵԿ-ի գաղափարը եկամուտների հայտարարագրման մասին, որտեղ խոսք չի գնում արտագնա աշխատանքի մեկնածների հարկման մասին: - [«Իմ քայլը» Երևանի ավագանու ընտրություններում «խփեց» 81%](https://ampop.am/yerevan-city-council-elections-2018/) - Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրություններում հաղթեց «Իմ քայլը» դաշինքը` ստանալով ձայների ավելի քան 81%-ը: - [Արմավիրի մարզի 97 համայնքներից 61-ում մանկապարտեզ չկա](https://ampop.am/kindergartens-at-armavir-region/) - Մարզային մանկապարտեզների առջև ծառացած խնդիրները - [Հողի օգտագործման մշակույթը Հայաստանում](https://ampop.am/agricultural-issues-in-armenia/) - Գյուղատնտեսությունը բաժանվում է երկու խոշոր խմբերի՝ անասնաբուծություն և բուսաբուծություն - [Փաստարկում. Ինչպես զայրացնել հանրությունը՝ ելույթից մի հատված մատուցելով](https://ampop.am/observation-3/) - Նոյեմբերի 26-ին` ՀՀ ԱԺ արտահերթ ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկային օրը, «Իմ քայլը» դաշինքն իր քարոզարշավը սկսեց Արագածոտնի մարզի Թալին քաղաքից: Այստեղ ելույթ ունեցողների շարքում էր նաև «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նախագահ, «Իմ քայլը» դաշինքի համապետական ցուցակում 7-րդ համարի ներքո հանդես եկող Սասուն Միքայելյանը, որի ելույթը քննարկումների բուռն ալիք բարձրացրեց: Նման թեժ քննարկման հիմքում լրատվամիջոցներում հայտնված հետևյալ վերնագիրն էր: - [Մանկատնից՝ ընտանիք. ի՞նչ արժե երեխայի խնամքը](https://ampop.am/orphanages-and-foster-families-in-armenia/) - Մանկատները Հայաստանում՝ պետական և մասնավոր, խնամատար ընտանիքներ - [Մամուլ և լրագրողներ․ հետհեղափոխական զարգացումներ](https://ampop.am/postrevolution-media-in-armenia/) - Լրագրողների և լրատվամիջոցների խախտման դեպքերը հետհեղափոխական շրջանում: Պատկեր` 2014-2018թթ. վիճակագրություն - [Ի՞նչ է Ֆրանկոֆոնիան և ինչո՞ւ Հայաստանում](https://ampop.am/francophonie-summit-in-yerevan-2018/) - Ֆրանկոֆոնիայի 17-րդ գագաթնաժողովը Հայաստանում հոկտեմբերի 7-12, 2018թ. - [Պետական դրամաշնորհներ. Ո՞րն է խնդիրը](https://ampop.am/state-funding-to-ngos-in-armenia/) - Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնը (ԻԱԿ) 2018թ. օգոստոսին հարցում է իրականացրել պետական գերատեսչությունների շրջանում՝ պարզելու, թե ՀՀ պետական բյուջեից որքան դրամաշնորհներ ու սուբսիդիաներ են տրամադրվել հասարակական կազմակերպություններին (ՀԿ): Հարցումն ուղարկվել է ՀՀ բոլոր նախարարություններ, ինչպես նաև վարչապետի և ՀՀ նախագահի գրասենյակներ։ Գերատեսչություններից ստացված պատասխանները լայն քննարկման առիթ դարձան: Պատասխանների հանրագումարից հանրությունը տեղեկացավ, որ շուրջ 18 ամիսների ընթացքում - [979 թեկնածու՝ Երևանի ավագանու 65 տեղի համար. Ընտրություններ 2018](https://ampop.am/yerevan-municipal-elections-2018/) - Սեպտեմբերի 23-ին կայանալիք Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրություններին կմասնակցի 12 քաղաքական ուժ` ընդհանուր 979 թեկնածուներով, ինչը մասնակցային առումով աննախադեպ աճ է՝ համեմատած 2017թ. Երևանի ավագանու ընտրությունների հետ: Եթե 2017թ. քաղաքային իշխանությունների համար պայքարում էր 3 քաղաքական ուժ՝ ընդհանուր 308 թեկնածուներով, ապա այս անգամ, միայն «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը ընտրություններին մասնակցում է 193, իսկ «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքը` - [Պետությանը հասցված միլիարդների վնասը և փոխհատուցումը. թարմացվող հաշվիչ](https://ampop.am/damage-and-compensation-to-the-state/) - ԱԱԾ-ն և իրավապահ մարմինները բացահայտում են պետությանը հասցված վնասի չափը, յուրացումները և չարաշահումները: - [Ի՞նչու է աղմկում Հայաստանը. #Քայլարա շարժումը թափ է հավաքում](https://ampop.am/april-protests-against-pm-candidate/) - Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում արդեն մի քանի օր է մեկնարկել են քաղաքացիական անհնազանդության ակցիաներ, որոնք մեծ թափ առան երկուշաբթի՝ ապրիլի 16-ին, երբ նախաձեռնության հարյուրավոր մասնակիցներ, վաղ առավոտից սկսեցին փակել Երևանի կենտրոնական փողոցները` խափանելով քաղաքի բնականոն երթևեկությունը: Նախաձեռնության մասնակիցները հայտարարեցին, որ իրենց դժգոհության գործողություններն ուղղված են Հայաստանի իշխող Հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ)՝ շաբաթ օրը՝ ապրիլի 14-ին, կայացրած որոշման դեմ, որով - [Երեւանյան տրանսպորտի անվերջ ճգնաժամը](https://ampop.am/yerevan-public-transport-crisis/) - Երեւանի տրանսպորտային ցանցը չի բավարարում անվտանգ, հարմարավետ եւ որակյալ սպասարկում ապահովելու չափորոշիչները: Հասարակական տրանսպորտի ոչ բավարար կազմակերպումը Երեւանի բնակիչները համարում են քաղաքի առաջնային խնդիրներից մեկը։ Ըստ հարցումների՝ սա քաղաքացիների կողմից հաճախ նշված խնդիրների շարքում զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը՝ գործազրկության եւ աղբահանության խնդիրներից հետո: Քաղաքային իշխանությունները վերջերս հայտարարեցին, որ ցանկություն ունեն համակարգը հասցնել եվրոպական չափանիշների եւ - [What is Happening in Armenia? Civic Protests Against Former President Serzh Sargsyan as Candidate For Prime Minister](https://ampop.am/april-protests-against-pm-candidate/) - Civil disobedience protests have closed central streets in the Armenian capital, Yerevan. The protests grew especially intense on Monday, April 16, when thousands of protesters took to the streets, brought traffic to a halt. Why? People are protesting the announcement made on Saturday by the ruling Republican Party of Armenia (RPA) that outgoing President Serzh - [Անչափահաս դատապարտյալներ. ինչպե՞ս նվազեցնել թիվը](https://ampop.am/convicted_teenagers_in_armenia/) - Հայաստանում անչափահաս դատապարտվածները հիմնականում տղաներ են, ովքեր դատապարտվել են հիմնականում սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների համար: Ընդ որում, նրանց մեծ մասը՝ մոտ 41 դատապարտված, մայրաքաղաք Երևանից է: ՀՀ ոստիկանության ամփոփ տեղեկատվության համաձայն, 2017թ. Հայաստանում հանցագործություն է կատարել 341 անչափահաս: Կատարած հանցագործությունների համար դատական պատասխանատվության է ենթարկվել նրանցից 96-ը: Այս ցուցանիշը գրեթե 2 անգամ պակաս է 2008թ-ի - [Կեղծ կրթություն հայրենյաց](https://ampop.am/education-system-in-armenia/) - Կրթությունը չի լուծում այն խնդիրները, որոնք կնպաստեն տնտեսության իրական պահանջարկի բավարարմանը: - [Երևանի արվեստի դպրոցների նոր վարձաչափն ու սահմանափակ արտոնությունները](https://ampop.am/new-tuition-fees-in-yerevan-art-schools/) - Երևանի երաժշտական և արվեստի թվով 26 դպրոցներում 2018թ. հունվարից գործում են նոր ամսական վարձավճարներ` 8000-24500 դրամ: Վարձավճարների չափը սահմանվել է՝ ըստ մատուցվող ծառայությունների, և եթե մինչ այս փոփոխությունը մայրաքաղաքի տարբեր համայնքներում գտնվող արվեստի դպրոցներում նույն ծառայության դիմաց տարբեր վճարներ էին սահմանված, ապա այժմ բոլոր դպրոցներում ամեն ծառայություն ունի ֆիքսված վարձավճարի չափ: Օրինակ՝ երգեցողության ուսուցման ամսական - [Poverty in Armenia](https://ampop.am/poverty-in-armenia/) - About 900,000 people--nearly a third of Armenia’s population—are officially considered to be poor. This is according to 2015 data, which means that one out of every 3 citizens of the country is poor. The poverty rates for 2016 have not been published yet, but 0.2% economic growth for that year suggests that the picture will - [Աշխատանք եւ արժանապատիվ աշխատավարձ](https://ampop.am/labor-and-decent-salary/) - Հայաստանում նվազագույն աշխատավարձը 55000 դրամ է։ Զբաղվածների շրջանում աղքատության մակարդակը կազմում է 24.1%: Հայաստանում արժանապատիվ աշխատավարձի հասնելու համար դեռևս շատ աշխատանք պետք է տարվի: - [Տարոն Մարգարյանի ու նրա 4 տեղակալների ֆինանսական միջոցները](https://ampop.am/financial-means-of-yerevan-mayor-and-his-deputies/) - Տարոն Մարգարյանը հրաժարականի դիմում ներկայացրեց: Ֆինանսական ի՞նչ կարողություններով նա հեռացավ քաղաքապետի պաշտոնից: - [Հայ-թուրքական տնտեսական հարաբերություններ](https://ampop.am/armenia-turkey-economic-relations/) - Հայաստանը եւ Թուրքիան, լինելով հարեւան երկրներ եւ գտնվելով Եվրոպայի ու Ասիայի խաչմերուկում, կիսում են 345 կմ ձգվող ցամաքային սահման, ինչը շուրջ 14 տարի է փակ է` Թուրքիայի նախաձեռնությամբ: Երկու երկրների միջեւ չկան նաեւ դիվանագիական հարաբերություններ, թեպետ Թուրքիան առաջին երկրներից էր, որ ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը, սակայն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության առկայության պայմաններում վերապահումով վերաբերվեց Հայաստանի հետ - [Իրան-Հայաստան տնտեսական հարաբերություններ](https://ampop.am/armenian-iranian-economic-relations/) - Իրանի հետ հարաբերություններում տնտեսական բաղադրիչը կարեւոր նշանակություն ունի Հայաստանի համար, թեպետ 2016թ. երկու երկրների առեւտրաշրջանառության մեջ նկատվում է նվազում: 2016թ-ին առեւտրաշրջանառությունը նվազել է 15%-ով։ - [Շաքարային դիաբետով հիվանդների թիվն աճում է](https://ampop.am/diabetes-in-armenia/) - Շաքարային դիաբետը Հայաստանում, ըստ կանխատեսումների, 2018թ. 8%-ով կավելանա - [Ամուսնացողներ և ամուսնալուծվողներ. Ինչո՞ւ են փոխվել ցանկությունները](https://ampop.am/marriage_and_divorce/) - Ամուսնություններն ու ամուսնալուծությունները Հայաստանում - [Եվրոպական դատարան. հանուն, ոչ թե ընդդեմ Հայաստանի](https://ampop.am/european-court-of-human-rights/) - 2007-2015թթ. 56 գործով ՄԻԵԴ-ի սահմանած փոխհատուցումների գումարը կազմել է մոտ 800 հազար եվրո: - [«Քայլ արա» շարժման ամփոփ լրահոս. ապրիլի 23-27](https://ampop.am/qaylara-protests-in-armenia-timeline-1/) - Ampop.am կայքը ներկայացնում է ապրիլի 23-27-ն ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունեցած ներքաղաքական իրադարձությունները տեքստային ժամանակագրությամբ: Սա փորձնական նախաձեռնություն է, որտեղ ընդգրկել ենք շարժման օրերի կարևոր իրադարձությունները մեկ էջում և դա արել ենք կարճ հաղորդագրությունների միջոցով: Իսկ լրահոսում առկա ակտիվ հղումներն օգնում են հավելյալ տեղեկություն ստանալ կոնկրետ իրադարձության վերաբերյալ սկզբնաղբյուրից: Հաջորդ 5 օրերի (ապրիլի 28 - մայիսի 3) ժամանակագրությանը ծանոթացեք - [«Քայլ արա» շարժման ամփոփ լրահոս. մայիսի 4-8](https://ampop.am/qaylara-protests-in-armenia-timeline-3/) - Ampop.am կայքը շարունակում է ներկայացնել «Քայլ արա» շարժման ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունները: Սա 3-րդ` ավարտական մասն է, որտեղ կրկին կարճ հաղորդագրությունների միջոցով ընդգրկել ենք այն բոլոր կարևոր իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել մայիսի 4-ից մինչև մայիսի 8-ի 13:32 րոպեն, երբ Ազային ժողովի քվեարկության արդյունքում վարչապետ ընտրվեց «Քայլ արա» շարժման հիմնադիր-առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանը: Այս և նախորդ լրահոսներում առկա ակտիվ հղումներն օգնում - [«Քայլ արա» շարժման ամփոփ լրահոս. ապրիլի 28 - մայիսի 3](https://ampop.am/qaylara-protests-in-armenia-timeline-2/) - Ampop.am կայքը ներկայացնում է ապրիլի 23-27-ն ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունեցած ներքաղաքական իրադարձությունները տեքստային ժամանակագրությամբ: Սա փորձնական նախաձեռնություն է, որտեղ ընդգրկել ենք շարժման օրերի կարևոր իրադարձությունները մեկ էջում և դա արել ենք կարճ հաղորդագրությունների միջոցով: Իսկ լրահոսում առկա ակտիվ հղումներն օգնում են հավելյալ տեղեկություն ստանալ կոնկրետ իրադարձության վերաբերյալ սկզբնաղբյուրից: Նախորդ 5 օրերի (ապրիլի 23-27) ժամանակագրությանը ծանոթացեք այստեղ: «Քայլ - [Կառավարության թարմացում. համեմատեք նախկին և ներկա պաշտոնյաներին](https://ampop.am/old-and-new-members-gov-armenia-2018/) - Սեղմեք պատկերներին և տեսեք նախկիններին փոխարինած ներկա պաշտոնյաներին: - [Ներառական կրթությունը Հայաստանի դպրոցներում](https://ampop.am/inclusive-education-in-armenia/) - Հայաստանը համընդհանուր ներառական կրթությունը հռչակում է որպես յուրաքանչյուր երեխայի կրթության իրավունքի ապահովման երաշխիք: Իսկ ի՞նչ է արվում այդ ուղղությամբ: - [Հայաստանի դեմոգրաֆիական ճգնաժամը](https://ampop.am/demographic-crisis-in-armenia/) - ՄԱԿ-ի լավատեսական կանխատեսումների համաձայն, 2050թ. Հայաստանի բնակչության շուրջ 40%-ը լինելու են տարեցներ: - [Աղքատությունը Հայաստանում](https://ampop.am/poverty-in-armenia/) - Աղքատությունը Հայաստանում մոտեցել է 30%-ի շեմին: - [Միգրացիան Հայաստանում](https://ampop.am/migration-in-armenia/) - Միգրացիայի ծավալները փորձագետները ներկայացնում են 4 փուլով: - [Հայաստանում գործազրկության ցուցանիշը ամենաբարձրն է ԱՊՀ-ում](https://ampop.am/unemployment-in-armenia/) - 2016թ. Հայաստանում գործազրկությունը կազմել է շուրջ 18,1%՝ մինչդեռ ռազմավարությամբ նախատեսված էր այն նվազեցնել մինչեւ 16,5%: Իսկ զբաղվածության մակարդակը նախատեսված էր հասցնել 58,7%-ի, սակայն այն - [ԵՄ-Հայաստան նոր համաձայնագիր](https://ampop.am/armenia-eu-agreement/) - Եվրամիություն-Հայաստան նոր համաձայնագիր - [Այլեւս անկարող. ՀՀ Նախագահի պաշտոնը](https://ampop.am/new-powers-of-president-in-armenia/) - Արմեն Սարգսյանը նախագահի միակ թեկնածուն է, ով առաջադրվել է գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից: - [Թրաֆիքինգը Հայաստանում](https://ampop.am/trafficking-in-armenia/) - Զոհերի 20 տոկոսը անչափահասներ են - [Սեզոնային աշխատանքն ու «ստվերը» գյուղոլորտում](https://ampop.am/labor-rights-in-agriculture/) - Գյուղատնտեսության ոլորտում աշխատանքային իրավունքները - [Երեւանի սահմանափակ մատչելիություն](https://ampop.am/disability-rights-in-yerevan/) - Երեւանում ապրում է հաշմանդամություն ունեցող ավելի քան 61 հազար քաղաքացի։ Այս քաղաքացիները մյուսների պես տեղաշարժվելու, հասարակական վայրերից օգտվելու իրավունք ունեն։ Ինչպիսին է քաղաքի մատչելիությունն ու հարմարավետությունը։ - [Գերեզմանոցներին հատկացվող տարածքի պակաս Երեւանում](https://ampop.am/space-deficit-for-graves-in-yerevan/) - Մայրաքաղաքի գերեզմանատներում ազատ հողատարածքների սակավության խնդիրը շարունակում է օրակարգային մնալ: 2020թ. մայրաքաղաքի գերեզմանատներում նոր հուղարկավորություն կազմակերպելու համար ազատ հողակտոր չի լինի: - [Երեւանի ավագանու ընտրություններ. ի՞նչ, ինչո՞ւ եւ ինչպե՞ս](https://ampop.am/yerevan-city-council-elections/) - Քաղաքական ուժերը պատրաստվում են Երեւանի ավագանու ընտրություններին: Այն տեղի կունենա մայիսի 14-ին: Նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկը կտրվի ապրիլի 21-ից։ - [Տարկետումն ու սեռային բաշխվածությունը բուհերում](https://ampop.am/law-on-conscription-and-gender-imbalance-in-universities/) - Տարկետում կտրամադրվի միայն այն դեպքում - [Քաղցկեղը Հայաստանում](https://ampop.am/cancer-in-armenia/) - Քաղցկեղը Հայաստանում. կանանց եւ տղամարդկանց շրջանում տարածված տեսակները - [Կրոնական կազմը Հայաստանում](https://ampop.am/followers-of-different-religions-in-armenia/) - Կրոնը Հայաստանում, Հայ առաքելական եկեղեցի - [Մայրական մահացությունը Հայաստանում 10 տարվա կտրվածքով](https://ampop.am/maternal-mortality-in-armenia-over-10-years/) - Մայրական մահացություն - [Ընտանեկան բռնություն](https://ampop.am/domestic-violence-armenia/) - Ընտանեկան բռնության դեպքերը Հայաստանում վերջին տարիներին ավելանում են: Միայն 2016թ. ընտանեկան բռնության 756 դեպք է գրանցվել: Ի՞նչ կփոխվի օրենքի ընդունմամբ: - [Վրացահայերի ինտեգրումը Վրաստանում](https://ampop.am/armenians-in-georgia/) - Ջավախքի բնակչությունն ավելի շատ ճանաչում է Հայաստանի եւ Ռուսաստանի, քան Վրաստանի պաշտոնյաներին - [Ադրբեջանում գործազուրկների թիվն աճում է](https://ampop.am/unemployment-in-azerbaijan/) - Գործազրկությունը Ադրբեջանում հարվածել է առավելապես շինարարության ոլորտին: - [Գյումրու անօթեւաններն ու բնակարանաշինությունը](https://ampop.am/gyumri-homeless-and-house-construction/) - 1988-2016թթ. Գյումրիում բաշխվել է 21,187 բնակարան: Սակայն անօթեւանների թիվը 28 տարի անց շարունակում է մտահոգիչ մնալ: Պաշտոնական տվյալներով անօթեւան ընտանիքները 158-ն են, իսկ ոչ պաշտոնական` 3000: - [Բյուջե 2018. եկամուտ, ծախս, դեֆիցիտ](https://ampop.am/armenia-budget-draft-2018/) - Տնտեսությունն ու պաշտպանությունը առաջին գծում - [Թակարդ Լապշինին․ Բաքվի սեւ ցուցակ եւ Ղարաբաղի տուրիզմ](https://ampop.am/lapshin-case-baku-blacklist-karabakh-tourism/) - 2016թ․ հունիսին Լապշինի կատարած այցելությունն Ադրբեջան պատճառ դարձավ, որ Ադրբեջանը նրա նկատմամբ սեւ ցուցակով չբավարարվի։ - [Տուրիզմը Հայաստանի տնտեսությունում](https://ampop.am/tourism-in-armenia/) - Տուրիզմը կամ զբոսաշրջությունը Հայաստանի տնտեսության գերակա ճյուղերից է: - [Ampop.am-ը լավագույնն է Մեդիա 3.0 անվանակարգում](https://ampop.am/ampop-awarded-in-tvapatum-contest/) - Թվապատում մրցույթում Ampop.am կայքը հաղթող ճանաչվեց տեխնոլոգիաների լավագույն կիրառում անվանակարգում: - [Վարչապետի խոսքն ու գործը մեկ տարի անց](https://ampop.am/a-year-activity-of-prime-minister-karapetyan/) - Կարեն Կարապետյանի ղեկավարած կառավարության առաջին տարվա գործունեության ընթացքում Հայաստանի պետական պարտքը շարունակում է աճել: - [Հայաստան-ԵԱՏՄ. գործարք առանց շահույթի](https://ampop.am/armenia-eaeu-4-year-relationship/) - Հայաստանը, լինելով Եվրասիական տնտեսական միության(ԵԱՏՄ) լիիրավ անդամ, շարունակում է չնչին օգուտներ ստանալ այս միությունից: Մինչդեռ արդեն 4 տարի է անցել այն օրվանից, երբ երկրի նախագահը երկրի ապագան կապեց ԵՏՄ-ի հետ, անսպասելիորեն հրաժարվելով ԵՄ ասոցացման համաձայնագրից: Չկայացած գործարքը կարող էր ընդլայնել Հայաստանի եւ ԵՄ երկրների միջեւ տնտեսական հարաբերությունները: Իսկ դրա համար կային բոլոր նախադրյալները, քանի որ - [Սեպտեմբերի 1. մաքսիմալ ամփոփ](https://ampop.am/september-1/) - 2017-2018 ուստարում, նախնական տվյալներով, Հայաստանի դպրոցներ կհաճախեն շուրջ 40 հազար առաջին դասարանցիներ: Կրթության և գիտության նախարարությունը (ԿԳՆ) հավաստիացնում է, որ բոլոր դպրոցները պատրաստ են նոր ուսումնական տարին սկսելուն եւ ապահովված են անհրաժեշտ դասագրքերով: 1-ից 4-րդ դասարանների աշակերտներն իրենց դասագրքերը կստանան անվճար: Ի՞նչ է փոխվել Այս ուսումնական տարվանից պարտադիր է դառնում 12-ամյա կրթությունը: Երեխային դպրոց չտանելու - [Օձերը Հայաստանում․ դեպքեր, միֆեր եւ ահազանգեր](https://ampop.am/snakes-in-armenia/) - 2014թ․-2017թ․ 1 կիսամյակի ընթացքում Հայաստանի ողջ տարածքից ստացվել է 2043 ահազանգ․ դրանցից 1007-ը միայն Երեւանից։ - [Թափուր տեղեր բուհերում․ պահանջվում է դիմորդ](https://ampop.am/vacant-ba-seats-in-armenian-universities/) - 2017-2018 ուս․տարվա համար Հայաստանի պետական եւ ոչ պետական բուհերում հատկացված էր 1 641 անվճար եւ 18 000 վճարովի տեղ: Մինչդեռ միասնական քննությունների արդյունքներով բարձրագույն ուսումնական հաստատություն է ընդունվել 8 266 դիմորդ։ Արդյունքում, մնացել է 11 375 թափուր տեղ: Միասնական քննությունների 1-ին և 2-րդ փուլերին մասնակցելու համար հայտագրված դիմորդների թիվը, ինչը կազմում էր 9 559, արդեն հուշում էր թափուր - [ԱԺ ընտրություններ 2017. ի՞նչ, ինչո՞ւ եւ ինչպե՞ս](https://ampop.am/parliament-elections-2017/) - 2017թ․ ապրիլի 2-ի ԱԺ ընտրությունների համար Հայաստանում ձեւավորվել է 13 ընտրական տարածք՝ ընդհանուր 2մլն 564 հազար 334 ընտրողներով: Ի՞նչ է փոխվել ընտրական կարգում եւ ի՞նչ է փոխվելու ընտրություններից հետո ընտրություններից հետո։ - [Փոքր և միջին բիզնեսը Հայաստանում](https://ampop.am/small-and-medium-enterprises/) - Հայաստանում բիզնես սկսելը հեշտ գործ չէ, առավել ևս՝ արդյունաբերության ոլորտում: Արտադրություն հիմնելու համար փոքր և միջին ձեռնարկատերը (ՓՄՁ) բախվում է մի շարք խնդիրների: Դրանք են` ֆինանսական մատչելի ռեսուրսների բացակայությունը, մաքսային և հարկային ոչ ճկուն քաղաքականությունը, հավասար մրցակցության բացակայությունը, ստվերային շուկայի առկայությունը, արտահանման սահմանափակ հնարավորությունները և այլն: Մինչդեռ վերջին տարիներին, պաշտոնական տվյալների համաձայն` ՓՄՁ ոլորտը Հայաստանում - [Գյուղատնտեսական ռիսկեր](https://ampop.am/agricultural-risks/) - Հայաստանի բոլոր մարզերը գտնվում են բնական աղետների միջին կամ բարձր ռիսկային գոտում: Լեռնային երկիր լինելով` Հայաստանn ունի երաշտների և ջրային ռեսուրսների անհամաչափ բաշխվածություն: Ենթարկվելով էրոզիայի և տարերային աղետների՝ երկիրն առավել զգայուն է կլիմայական անբարենպաստ փոփոխությունների նկատմամբ` խոցելի դարձնելով գյուղական բնակչության ապրուստի միջոցները: Իսկ գյուղատնտեսության ոլորտը Հայաստանի համար չափազանց կարևոր նշանակություն ունի: Այն ապահովում է գյուղական - [Գյուղատնտեսական հողերի շահագործում](https://ampop.am/agricultural-lands-exploitation/) - Հայաստանը հողերի ապապետականացում սկսեց իրականացնել 1991 թ.` անկախացումից անմիջապես հետո: Կարճ ժամանակահատվածում հողը սեփականաշնորհելով՝ սկիզբ դրվեց երկրում պետական գույքի մասնավորեցմանը: Այս տարիներին երկիրը գտնվում էր սոցիալական ծանր վիճակում, և բնակչությանը պարենով ապահովելու խնդիր կար։ Հողի սեփականաշնորհման գործընթացն իրականացվեց մինչև 1992 թ.: Հողի սեփականատեր կարող էր դառնալ յուրաքանչյուր գյուղացի, ով նման ցանկություն հայտներ։ Սակայն գյուղատնտեսության ոլորտում - [Արտաքին տնտեսական կապանքներ](https://ampop.am/foreign-economic-relations/) - Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի ձևավորումը մի շարք առանձնահատկություններ ունի: Հայաստանը չունի ելք դեպի ծով, շրջափակված է երկու հարևանների կողմից: Այն հակամարտության մեջ գտնվող երկիր է: Հիմնական առևտրատնտեսական գործընկերների հետ կապն իրականացնում է հյուսիսային հարևան Վրաստանի միջոցով` որպես տարանցիկ երկիր: Նման պայմաններում Հայաստանը պետք է շահագրգռված լիներ ունենալ առևտրատնտեսական գործընկերների լայն ցանց և նրանց հետ ամրապնդեր - [Կուսակցականացող Հայաստան․ ի՞նչ է առաջարկում նոր օրինագիծը](https://ampop.am/political-parties/) - Ազգային ժողովում նոյեմբերի 28-ից քննարկվում է «Կուսակցությունների մասին» նոր օրենքի նախագիծը։ Ո՞րն է նոր օրենքի ընդունման անհրաժեշտությունը, երբ գործողը, կարծես, առանձնապես խոչընդոտ չի առաջացնում։ - [Բարձրաստիճան այրերի արտասահմանյան գործուղումների ծախսերն ու նպատակը](https://ampop.am/cost-and-purpose-of-official-visits-abroad/) - Հայաստանի նախագահը, վարչապետը, ԱԳ եւ տարածքային զարգացման ու ներդրումների նախարարները 2016թ. կատարել են ընդհանուր 69 օտարերկրյա պաշտոնական այցելություն։ - [ԱԺ ընտրությունների արդյունքներ. #armvote2017 ինֆոգրաֆիկա](https://ampop.am/armenian-elections-2017-armvote/) - թարմացվել է ապրիլի 5-ին Ապրիլի 2-ի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունների նախնական արդյունքների համաձայն, 6-րդ գումարման Ազգային ժողովը կձեւավորվի 4 քաղաքական ուժերից` ՀՀԿ, «Ծառուկյան» դաշինք, «Ելք» դաշինք եւ ՀՅԴ: Ընտրություններին մասնակցող մյուս քաղաքական ուժերը, որոնք բավարար քվե չհավաքեցին, ընտրությունների արդյունքները բողոքարկելու պահանջով, կարծես, հանդես չեն գալու: Հետընտրական բողոքի ցույցեր նույնպես նախատեսված չեն: Մինչդեռ նախորդ բոլոր համապետական ընտրություններից - [Տաքսու ոլորտում առկա խոչընդոտները](https://ampop.am/taxi-in-armenia/) - Տաքսի ծառայություններից օգտվողների քանակը Հայաստանում տարեցտարի կտրուկ նվազում է: Նվազում է նաեւ արտոնագրեր ստացող անհատ տաքսու վարորդների թիվը: - [Գյուղատնտեսության անկումը հարվածել է տնտեսության աճին](https://ampop.am/agriculture-decline/) - Գյուղատնտեսության ոլորտը Հայաստանում սկսեց անկում գրանցել 2016թ. աշնանը: Նախարարությունն անկումը բացատրեց եղանակային անբարենպաստ պայմաններով, սակայն ոլորտում... - [Ինչպե՞ս ընտրել ապրիլի 2-ին. պատասխանը` պատկերում](https://ampop.am/how-to-vote-on-april-2/) - Վեց կարեւոր քայլ, որ պետք է անի յուրաքանչյուր ընտրող ընտրատեղամասում գտնվելիս։ - [Հայաստանի առեւտուրը ԵՏՄ շրջանակներում](https://ampop.am/armenia-in-eaeu/) - Արդեն 2 տարի է Հայաստանը Եվրասիական տնտեսական միության (ԵՏՄ) լիիրավ անդամ է: Հինգ երկրներ ընդգրկող ինտեգրացիոն միավորմանը միանալու գործընթացը Հայաստանը սկսեց 2013թ. աշնանը` Միության կազմում երկրի համար խոստումնալից ապագա կանխատեսելով: Չունենալով ընդհանուր սահման ԵՏՄ մյուս երկրների` Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի եւ Ղրղզստանի հետ, 2016թ. Հայաստանն իր արտաքին առեւտրաշրջանառությունը կազմակերպեց ԵՏՄ համաձայնագրերով: Ի՞նչ ծավալների է հասնում Հայաստանի - [Արտաքին ներդրումները Հայաստանում](https://ampop.am/foreign-investments-in-armenia/) - Ներդրումների աճը կամ նվազումը ցույց է տալիս, թե գործարար միջավայրի համար որքանով է բաց, ճկուն եւ կայուն տնտեսությունը: Վիճակագրության համաձայն՝ Հայաստանում կատարվող ներդրումները տարեցտարի նվազում են: ## Pages - [Գլխավոր](https://ampop.am/) - Ampop.am կայքը հոդվածների մատենաշար է, որոնք ճեպազրույցների տեսքով անդրադառնում ենլրատվական հոսքերում ամենից ակտուալ և քննարկվող թեմաներին: - [Աշխատանք](https://ampop.am/աշխատանք/) - [Կանոնագրեր](https://ampop.am/ampop-media-regulations/) - Տվյալների ճշգրտության ուղեցույց «Ամփոփ Մեդիայի» լրագրողների համար «Ամփոփ Մեդիան» հավատում է, ճշգրիտ և արժանահավատ տեղեկատվությունը հիմքն է հանրային վստահության և առողջ հանրային քննարկումների։ Մենք կարևորում ենք յուրաքանչյուր լրագրողի բարձր պատասխանատվությունը՝ տվյալների ստուգման, ճշգրտության և հանրայնացման բոլոր փուլերում։ Լրագրողի պարտականությունն է որոնել ճշմարտությունը և ներկայացնել դեպքերի և իրադարձությունների արդար և մատչելի հաշվետվություն: Այս ուղեցույցը միտված է - [Մեր մասին](https://ampop.am/about-us/) - Ampop.am - անկախ հասարակական-քաղաքական առցանց պաբերական, որը ակտուալ եւ քննարկվող թեմաները ներկայացնում է ամփոփ՝ բացատրական լրագրության ժանրում, տվյալների լրագրության և մուլտիմեդիա ծրագրերի համադրությամբ։ - [Աշխատանք ԱՄ–ում](https://ampop.am/job-for-journalists/) - Պաշտոն՝ Լրագրող, վերլուծաբան Դիմումների վերջնաժամկետ՝ 2025 թ. փետրվարի 16 Էլ. հասցե՝ ampopmedia@gmail.com «Ամփոփ Մեդիա»-ն հրավիրում է տվյալների հետ աշխատող լրագրողների՝ մասնակցելու սոցիալ-տնտեսական թեմաներով բացատրական լրագրության հոդվածաշարի ստեղծմանը։ 🔍 Ո՞ւմ ենք փնտրում Մենք փնտրում ենք լրագրողների, ովքեր՝ ✔️ Հմտացած են աղբյուրների ու տվյալների որոնման և դրանց հետ աշխատանքում, ✔️ Կարող են հարցազրույցներ վարել թեմայի հետ առնչություն - [About us](https://ampop.am/about-us/) - Ampop.am: data news & visualization from Armenia - [УКРАИНКИ НА ЧУЖБИНЕ СПАСАЯСЬ ОТ ВОЙНЫ](https://ampop.am/ukrainian-women-escape-from-war-in-a-foreign-land/) - [Herald Home](https://ampop.am/) - Ampop.am կայքը հոդվածների մատենաշար է, որոնք ճեպազրույցների տեսքով անդրադառնում ենլրատվական հոսքերում ամենից ակտուալ և քննարկվող թեմաներին: - [Հայաստանն ու Մոլդովան բարձրագույն կրթության բարեփոխումների շրջապտույտում](https://ampop.am/higher-edu/) - [Partnership](https://ampop.am/partnership/) - [Social-economic indicators in First quarter of 2019](https://ampop.am/2019-first-quarter-social-economic-indicators-in-armenian-regions/) - [Amulsar](https://ampop.am/amulsar/) - [Նիկոլ Փաշինյանի դիտարկումները սուպերվարչապետության վերաբերյալ](https://ampop.am/pashinyan-stance-about-superpower-of-pm/) - https://readymag.com/1411579 - [Terms and Conditions](https://ampop.am/job-for-journalists/) - The copyright of stories and visualizations on Ampop.am belongs to “Journalists for the Future” NGO. It is forbidden to use Ampop’s content and images without active hyperlinks to the source website. Uploading of infographics and images of Ampop.am is possible only in case of an agreement reached with JFF. The views and opinions expressed in - [armrev](https://ampop.am/armrev/) - [armreveng](https://ampop.am/armreveng/) -  - [Women labor rights](https://ampop.am/women-labor-rights/) -  - [Հետադարձ կապ](https://ampop.am/contact/) - Անուն (պարտադիր) Էլ․ հասցե (պարտադիր) Թեմա Հաղորդագրություն [recaptcha] - [Contact Us](https://ampop.am/contact/) - Անուն (պարտադիր) Էլ․ հասցե (պարտադիր) Թեմա Հաղորդագրություն [recaptcha] - [Sample Page](https://ampop.am/en/sample-page/) - This is an example page. It's different from a blog post because it will stay in one place and will show up in your site navigation (in most themes). Most people start with an About page that introduces them to potential site visitors. It might say something like this: Hi there! I'm a bike messenger - [Home Example 4](https://ampop.am/en/home-example-4/) - [Home Example 3](https://ampop.am/en/home-example-3/) - [Home Example 2](https://ampop.am/en/home-example-2/) - [Home Example 1](https://ampop.am/en/home-example-1/) - [Layout L](https://ampop.am/en/layout-l/) - [Layout K](https://ampop.am/en/layout-k/) - [Layout J](https://ampop.am/en/layout-j/) - [Layout I, I1](https://ampop.am/en/layout-i/) - [Layout H](https://ampop.am/en/layout-h/) - [Layout G, G1](https://ampop.am/en/layout-g/) - [Layout F, F1](https://ampop.am/en/layout-f/) - [Layout E](https://ampop.am/en/layout-e/) - [Layout D, D1](https://ampop.am/en/layout-d/) - [Layout C, C1](https://ampop.am/en/layout-c/) - [Layout B, B1](https://ampop.am/en/layout-b/) - [Layout A, A1, A2, A3](https://ampop.am/en/layout-a/) - [Text Modules](https://ampop.am/en/text-modules/) - [Page Layout 6](https://ampop.am/en/page-layout-6/) - Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party Austin flannel butcher normcore hella dreamcatcher cardigan. Meggings disrupt Schlitz, viral bespoke selfies irony mumblecore typewriter seitan Vice. Williamsburg artisan vinyl, - [Page Layout 5](https://ampop.am/en/page-layout-5/) - Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party Austin flannel butcher normcore hella dreamcatcher cardigan. Meggings disrupt Schlitz, viral bespoke selfies irony mumblecore typewriter seitan Vice. Williamsburg artisan vinyl, - [Page Layout 4](https://ampop.am/en/page-layout-4/) - Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party Austin flannel butcher normcore hella dreamcatcher cardigan. Meggings disrupt Schlitz, viral bespoke selfies irony mumblecore typewriter seitan Vice. Williamsburg artisan vinyl, - [Page Layout 3](https://ampop.am/en/page-layout-3/) - Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party Austin flannel butcher normcore hella dreamcatcher cardigan. Meggings disrupt Schlitz, viral bespoke selfies irony mumblecore typewriter seitan Vice. Williamsburg artisan vinyl, - [Page Layout 2](https://ampop.am/en/page-layout-2/) - Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party Austin flannel butcher normcore hella dreamcatcher cardigan. Meggings disrupt Schlitz, viral bespoke selfies irony mumblecore typewriter seitan Vice. Williamsburg artisan vinyl, - [Page Layout 1](https://ampop.am/en/page-layout-1/) - Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party Austin flannel butcher normcore hella dreamcatcher cardigan. Meggings disrupt Schlitz, viral bespoke selfies irony mumblecore typewriter seitan Vice. Williamsburg artisan vinyl, - [Featured Layouts](https://ampop.am/en/featured-modules/) - [All Layouts](https://ampop.am/en/all-modules/) - [Page No Sidebar](https://ampop.am/en/page-no-sidebar/) - This is a page with no sidebar. You can also have left sidebar, right sidebar, or full width content for any page. Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party - [Page Left Sidebar](https://ampop.am/en/page-left-sidebar/) - This is a page with left sidebar. You can have right sidebar, no sidebar, or full width content for any page. Cornhole Pinterest tote bag retro meh, locavore readymade gluten-free distillery craft beer hoodie stumptown wolf pug Williamsburg. Messenger bag biodiesel fashion axe PBR&B whatever locavore. Synth authentic wayfarers ennui, salvia cred chillwave roof party - [Shortcodes](https://ampop.am/en/shortcodes/) - Theme comes with full support for our Meks Flexible Shortcodes WordPress plugin. Check out some of the examples of what you can create inside the page/post content with our shortcodes. You can add some columns... Excepteur adipisicing try-hard kale chips et. Meh wolf anim delectus skateboard. Forage scenester mustache skateboard DIY, sapiente laborum whatever. Ethical - [Custom widgets](https://ampop.am/en/custom-widgets/) - Church-key raw denim put a bird on it incididunt. Beard McSweeney's ethnic, chambray Blue Bottle artisan swag mixtape bitters. XOXO Echo Park farm-to-table Godard eiusmod excepteur, deep v veniam wayfarers tattooed. Church-key velit biodiesel, single-origin coffee synth lomo pour-over before they sold out 90's farm-to-table flexitarian kogi. Labore non tattooed, 8-bit keytar squid polaroid anim - [Styleguide](https://ampop.am/en/typography/) - Lorem ipsum Id tempor laborum in consequat ut in eu id eu incididunt ut sed elit quis veniam sint id sit Duis sunt laborum in consequat tempor laborum in consequat Excepteur consectetur reprehenderit culpa deserunt cillum aute dolor dolor dolor qui. Id tempor laborum in consequat Ut in eu id eu. Shoreditch gastropub whatever. Reprehenderit quis polaroid aben digeth ## Stories - [Արմնինե․ «Զանգահարեցի ընտանիքիս և ասացի՝ ինձ սպանում են, մի բան արեք»](https://ampop.am/story/armine/) - 40–ամյա Արմնինեն մինչ օրս սարսափով է հիշում 18 տարի առաջ իր հետ կատարվածը։ Ասում է՝ այն, որ ինքն ու երեխան ողջ են, հրաշքի նման մի բան է։ Այսքան տարի անց էլ խուսափում է իր պատմությունը շատերին պատմել, բայց պնդում է՝ իր նկատմամբ բռնություն կիրառող բժշկի անունը պետք է նշվի։ Մասնագիտությամբ բուժքույր Արմինեն ասում է՝ հաճախ, - [Ինչ֊որ վերնագիր տեսթի համար](https://ampop.am/story/ինչ֊որ-վերնագիր-տեսթի-համար/) - Հովհաննես Թադևոսի Թումանյան (փետրվարի 7 (19), 1869[1][2][3], Դսեղ, Թիֆլիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն[4][2][3] - մարտի 23, 1923[4][5][6][…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[4][2][3]), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, գրական, ազգային և հասարակական գործիչ։ Գրել է բանաստեղծություններ, պոեմներ, քառյակներ, բալլադներ, պատմվածքներ ու հեքիաթներ, ակնարկներ, քննադատական ու հրապարակախոսական հոդվածներ[7], կատարել է թարգմանություններ, մշակել է «Սասնա ծռեր» դյուցազնավեպի «Սասունցի Դավիթ» ճյուղը։ Համարվում է ամենայն հայոց մեծ բանաստեղծ[8]։ Հովհաննես Թումանյանը ծնվել է 1869 թվականի փետրվարի 19-ին Լոռվա Դսեղ գյուղում[7]։ 1877-1879 թվականներին Թումանյանը ## Categories - [Լրահոս](https://ampop.am/category/news/) - [Տնտեսություն](https://ampop.am/category/economy/) - [Լրահոս](https://ampop.am/category/news/) - [Տնտեսություն](https://ampop.am/category/economy/) - [Դըրբըզեք](https://ampop.am/category/gates/) - «Դըրբըզեք» խորագրի ներքո ներկայացնում ենք 2020թ․-ի արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Հայաստան բռնի տեղահանված արցախցիների մասին պատմող նյութեր։ Ղարաբաղի բարբառում «դըրբըզեք» նշանակում է դարպասներ։ Իսկ դարպասները մի վիճակից մյուսն անցնելու, անհայտ տարածություն մուտք գործելու, ինչպես նաև ամուր պաշտպանություն ապահովելու ​​խորհրդանիշ է։ Հենց այսպիսի դարպասների շեմին էլ անորոշ ժամանակով հայտնվել են տասնյակ հազարավոր արցախցիներ։ - [Միջազգային](https://ampop.am/category/international/) - [Քաղաքական](https://ampop.am/category/politics/) - [Սոցիալական](https://ampop.am/category/social/) - [Առողջություն](https://ampop.am/category/health/) - [Կրթություն](https://ampop.am/category/education/) - [Միջազգային](https://ampop.am/category/international/) - [Իրավունք](https://ampop.am/category/rights/) - [Աշխատանք](https://ampop.am/category/jobs/) - [Քաղաքական](https://ampop.am/category/politics/) - [Առողջություն](https://ampop.am/category/health/) - [Սոցիալական](https://ampop.am/category/social/) - [Կրթություն](https://ampop.am/category/education/) - [Իրավունք](https://ampop.am/category/rights/) - [Դըրբըզեք](https://ampop.am/category/gates/) - «Դըրբըզեք» խորագրի ներքո ներկայացնում ենք 2020թ․-ի արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Հայաստան բռնի տեղահանված արցախցիների մասին պատմող նյութեր։ Ղարաբաղի բարբառում «դըրբըզեք» նշանակում է դարպասներ։ Իսկ դարպասները մի վիճակից մյուսն անցնելու, անհայտ տարածություն մուտք գործելու, ինչպես նաև ամուր պաշտպանություն ապահովելու ​​խորհրդանիշ է։ Հենց այսպիսի դարպասների շեմին էլ անորոշ ժամանակով հայտնվել են տասնյակ հազարավոր արցախցիներ։ - [Աշխատանք](https://ampop.am/category/jobs/) - [Էկոլոգիա](https://ampop.am/category/ecology/) - [Էկոլոգիա](https://ampop.am/category/ecology/) - [Հաշվիչներ](https://ampop.am/category/calculators/) ## Tags - [ԱՄՆ](https://ampop.am/tag/ամն-hy/) - [զենք](https://ampop.am/tag/զենք-hy/) - [սենատ](https://ampop.am/tag/սենատ-hy/) - [Մեծ Բրիտանիա](https://ampop.am/tag/մեծ-բրիտանիա-hy/) - [Եվրոպական Միություն](https://ampop.am/tag/եվրոպական-միություն-hy/) - [Եվրոպական Միություն](https://ampop.am/tag/եվրոպական-միություն-hy/) - [Մեծ Բրիտանիա](https://ampop.am/tag/մեծ-բրիտանիա-hy/) - [ԱՄՆ](https://ampop.am/tag/ամն-hy/) - [զենք](https://ampop.am/tag/զենք-hy/) - [սենատ](https://ampop.am/tag/սենատ-hy/) - [Եվրո](https://ampop.am/tag/եվրո/) - [ԵՄ](https://ampop.am/tag/եմ/) - [Միասնական արժույթ](https://ampop.am/tag/միասնական-արժույթ/) - [պետական](https://ampop.am/tag/պետական/) - [պարտք](https://ampop.am/tag/պարտք/) - [ամփոփ](https://ampop.am/tag/ամփոփ/) - [Հայաստան](https://ampop.am/tag/հայաստան/) - [տնտեսություն](https://ampop.am/tag/տնտեսություն/) - [Ampop.am](https://ampop.am/tag/ampop-am/) - [Tvapatum](https://ampop.am/tag/tvapatum/) - [Թվապատում](https://ampop.am/tag/թվապատում/) - [հաղթող](https://ampop.am/tag/հաղթող/) - [լրագրողական](https://ampop.am/tag/լրագրողական/) - [մրցույթ](https://ampop.am/tag/մրցույթ/) - [Սուրեն Դեհերյան](https://ampop.am/tag/սուրեն-դեհերյան/) - [Մանանա Ասլամազյան](https://ampop.am/tag/մանանա-ասլամազյան/) - [աշխատանք](https://ampop.am/tag/աշխատանք/) - [Ադրբեջան](https://ampop.am/tag/ադրբեջան/) - [գործազրկություն](https://ampop.am/tag/գործազրկություն/) - [մանաթ](https://ampop.am/tag/մանաթ/) - [SOCAR](https://ampop.am/tag/socar/) - [արժեզրկում](https://ampop.am/tag/արժեզրկում/) - [Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիր](https://ampop.am/tag/համապարփակ-և-ընդլայնված-գործընկերու/) - [Ասոցացման պայմանագիր](https://ampop.am/tag/ասոցացման-պայմանագիր/) - [ներդրումներ](https://ampop.am/tag/ներդրումներ/) - [թրաֆիքինգ](https://ampop.am/tag/թրաֆիքինգ/) - [սեռական շահագործում](https://ampop.am/tag/սեռական-շահագործում/) - [հարկադիր աշխատանք](https://ampop.am/tag/հարկադիր-աշխատանք/) - [Թուրքիա](https://ampop.am/tag/թուրքիա/) - [Ռուսաստան](https://ampop.am/tag/ռուսաստան/) - [Դուբայ](https://ampop.am/tag/դուբայ/) - [պետական բյուջե 2018](https://ampop.am/tag/պետական-բյուջե-2018/) - [պաշտպանություն](https://ampop.am/tag/պաշտպանություն/) - [կառավարություն](https://ampop.am/tag/կառավարություն/) - [աշխատավարձ](https://ampop.am/tag/աշխատավարձ/) - [կենսաթոշակ](https://ampop.am/tag/կենսաթոշակ/) - [գյուղոլորտ](https://ampop.am/tag/գյուղոլորտ/) - [աշխատանքային իրավունք](https://ampop.am/tag/աշխատանքային-իրավունք/) - [ոչ ֆորմալ աշխատանք](https://ampop.am/tag/ոչ-ֆորմալ-աշխատանք/) - [սեզոնային աշխատանք](https://ampop.am/tag/սեզոնային-աշխատանք/) - [կրոն](https://ampop.am/tag/կրոն/) - [Հայ առաքելական եկեղեցի](https://ampop.am/tag/հայ-առաքելական-եկեղեցի/) - [մոլոկան](https://ampop.am/tag/մոլոկան/) - [մահմեդական](https://ampop.am/tag/մահմեդական/) - [իսլամ](https://ampop.am/tag/իսլամ/) - [քրիստոնեություն](https://ampop.am/tag/քրիստոնեություն/) - [մորմոն](https://ampop.am/tag/մորմոն/) - [քաղցկեղ](https://ampop.am/tag/քաղցկեղ/) - [կրծքագեղձ](https://ampop.am/tag/կրծքագեղձ/) - [ստամոքսի եւ հաստ աղու քաղցկեղ](https://ampop.am/tag/ստամոքսի-եւ-հաստ-աղու-քաղցկեղ/) - [նստակյաց](https://ampop.am/tag/նստակյաց/) - [անառողջ սննդակարգ](https://ampop.am/tag/անառողջ-սննդակարգ/) - [թանկացում](https://ampop.am/tag/թանկացում/) - [գնաճ](https://ampop.am/tag/գնաճ/) - [բյուջե](https://ampop.am/tag/բյուջե/) - [աղքատություն](https://ampop.am/tag/աղքատություն/) - [կարագի գին](https://ampop.am/tag/կարագի-գին/) - [մսի գին](https://ampop.am/tag/մսի-գին/) - [աբորտ](https://ampop.am/tag/աբորտ/) - [հակաբեղմնավորիչներ](https://ampop.am/tag/հակաբեղմնավորիչներ/) - [վերարտադրություն](https://ampop.am/tag/վերարտադրություն/) - [հղիություն](https://ampop.am/tag/հղիություն/) - [արհեստական ընդհատում](https://ampop.am/tag/արհեստական-ընդհատում/) - [շաքարային դիաբետ](https://ampop.am/tag/շաքարային-դիաբետ/) - [ինսուլին](https://ampop.am/tag/ինսուլին/) - [գլյուկոզա](https://ampop.am/tag/գլյուկոզա/) - [արյուն](https://ampop.am/tag/արյուն/) - [տարկետում](https://ampop.am/tag/տարկետում/) - [բակալավրիատ](https://ampop.am/tag/բակալավրիատ/) - [մագիստրատուրա](https://ampop.am/tag/մագիստրատուրա/) - [ասպիրանտուրա](https://ampop.am/tag/ասպիրանտուրա/) - [սեռային բաշխվածություն](https://ampop.am/tag/սեռային-բաշխվածություն/) - [զորակոչ](https://ampop.am/tag/զորակոչ/) - [մանկատուն](https://ampop.am/tag/մանկատուն/) - [խնամատար](https://ampop.am/tag/խնամատար/) - [ընտանիք](https://ampop.am/tag/ընտանիք/) - [նախագահ](https://ampop.am/tag/նախագահ/) - [վարչապետ](https://ampop.am/tag/վարչապետ/) - [Ազգային Ժողով](https://ampop.am/tag/ազգային-ժողով/) - [Սահմանադրութուն](https://ampop.am/tag/սահմանադրութուն/) - [Սերժ Սարգսյան](https://ampop.am/tag/սերժ-սարգսյան/) - [Արմեն Սարգսյան](https://ampop.am/tag/արմեն-սարգսյան/) - [խորհրդարանական համակարգ](https://ampop.am/tag/խորհրդարանական-համակարգ/) - [nairit](https://ampop.am/tag/nairit/) - [plant](https://ampop.am/tag/plant/) - [նաիրիտ](https://ampop.am/tag/նաիրիտ/) - [գործարան](https://ampop.am/tag/գործարան/) - [լուծարում](https://ampop.am/tag/լուծարում/) - [կաուչուկ](https://ampop.am/tag/կաուչուկ/) - [վերագործարկում](https://ampop.am/tag/վերագործարկում/) - [աշխատավարձեր](https://ampop.am/tag/աշխատավարձեր/) - [սեփականություն](https://ampop.am/tag/սեփականություն/) - [դպրոց](https://ampop.am/tag/դպրոց/) - [վարձավճար](https://ampop.am/tag/վարձավճար/) - [քաղաքապետարան](https://ampop.am/tag/քաղաքապետարան/) - [աշակերտ](https://ampop.am/tag/աշակերտ/) - [երեխա](https://ampop.am/tag/երեխա/) - [վերելակ](https://ampop.am/tag/վերելակ/) - [վթար](https://ampop.am/tag/վթար/) - [bankrupt](https://ampop.am/en/tag/bankrupt/) - [prime minister](https://ampop.am/en/tag/prime-minister/) - [ecology](https://ampop.am/en/tag/ecology/) - [government](https://ampop.am/en/tag/government/) - [fire](https://ampop.am/en/tag/fire/) - [rubber](https://ampop.am/en/tag/rubber/) - [Price](https://ampop.am/tag/price-2/) - [Armenia](https://ampop.am/en/tag/armenia/) - [Ministry of Agriculture](https://ampop.am/en/tag/ministry-of-agriculture/) - [EAEU](https://ampop.am/en/tag/eaeu/) - [meat price](https://ampop.am/en/tag/meat-price/) - [#քայլարա](https://ampop.am/tag/քայլարա/) - [#ՄերժիրՍերժին](https://ampop.am/tag/մերժիրսերժին/) - [#իմքայլը](https://ampop.am/tag/իմքայլը/) - [#միացեք](https://ampop.am/tag/միացեք/) - [#ցուցարարներ](https://ampop.am/tag/ցուցարարներ/) - [#մենքենքտերըմերերկրի](https://ampop.am/tag/մենքենքտերըմերերկրի/) - [protest](https://ampop.am/en/tag/protest/) - [rally](https://ampop.am/en/tag/rally/) - [Nikol Pashinyan](https://ampop.am/en/tag/nikol-pashinyan/) - [Zerzh Sargsyan](https://ampop.am/en/tag/zerzh-sargsyan/) - [former president](https://ampop.am/en/tag/former-president/) - [#քայլարավերջինանգամ](https://ampop.am/tag/քայլարավերջինանգամ/) - [#նիկոլվարչապետ](https://ampop.am/tag/նիկոլվարչապետ/) - [#ընտրություններ](https://ampop.am/tag/ընտրություններ/) - [#մայիսի8](https://ampop.am/tag/մայիսի8/) - [#ընտրություն](https://ampop.am/tag/ընտրություն/) - [պոչամբար](https://ampop.am/tag/պոչամբար/) - [հանքեր](https://ampop.am/tag/հանքեր/) - [Սյունիք](https://ampop.am/tag/սյունիք/) - [մետաղ](https://ampop.am/tag/մետաղ/) - [հանքարդյունաբերություն](https://ampop.am/tag/հանքարդյունաբերություն/) - [քաջարան](https://ampop.am/tag/քաջարան/) - [մանկամահացություն](https://ampop.am/tag/մանկամահացություն/) - [բնածին արատներ](https://ampop.am/tag/բնածին-արատներ/) - [մարզեր](https://ampop.am/tag/մարզեր/) - [mortality](https://ampop.am/en/tag/mortality/) - [birth anomalies](https://ampop.am/en/tag/birth-anomalies/) - [congenital malformations](https://ampop.am/en/tag/congenital-malformations/) - [regions](https://ampop.am/en/tag/regions/) - [#կին](https://ampop.am/tag/կին/) - [#տղամարդ](https://ampop.am/tag/տղամարդ/) - [marriage](https://ampop.am/en/tag/marriage/) - [devorce](https://ampop.am/en/tag/devorce/) - [average age](https://ampop.am/en/tag/average-age/) - [#հանցանք](https://ampop.am/tag/հանցանք/) - [#օրենք](https://ampop.am/tag/օրենք/) - [price increase](https://ampop.am/en/tag/price-increase/) - [excise tax](https://ampop.am/en/tag/excise-tax/) - [butter price](https://ampop.am/en/tag/butter-price/) - [#յուրացումներ](https://ampop.am/tag/յուրացումներ/) - [#ՔԿ](https://ampop.am/tag/քկ/) - [#ՀՔԾ](https://ampop.am/tag/հքծ/) - [reforms](https://ampop.am/tag/reforms/) - [president](https://ampop.am/en/tag/president/) - [Serzh Sargsyan](https://ampop.am/en/tag/serzh-sargsyan/) - [Armen Sarkissian](https://ampop.am/en/tag/armen-sarkissian/) - [new president](https://ampop.am/en/tag/new-president/) - [ambassador](https://ampop.am/en/tag/ambassador/) - [United Kingdom](https://ampop.am/en/tag/united-kingdom/) - [թավշյա հեղափոխություն](https://ampop.am/tag/թավշյա-հեղափոխություն/) - [Նիկոլ Փաշինյան](https://ampop.am/tag/նիկոլ-փաշինյան/) - [դրամական աջակցություն](https://ampop.am/tag/դրամական-աջակցություն/) - [փոխանցում](https://ampop.am/tag/փոխանցում/) - [դրամ](https://ampop.am/tag/դրամ/) - [դոլար](https://ampop.am/tag/դոլար/) - [ռուբլի](https://ampop.am/tag/ռուբլի/) - [քայլ արա](https://ampop.am/tag/քայլ-արա/) - [ֆինանսական հաշվետվություն](https://ampop.am/tag/ֆինանսական-հաշվետվություն/) - [#երևան](https://ampop.am/tag/երևան/) - [#քաղաքապետ](https://ampop.am/tag/քաղաքապետ/) - [#քվե](https://ampop.am/tag/քվե/) - [#նախարարություն](https://ampop.am/tag/նախարարություն/) - [#ԿԳՆ](https://ampop.am/tag/կգն/) - [#Սփյուռք](https://ampop.am/tag/սփյուռք/) - [#ՀԿ](https://ampop.am/tag/հկ/) - [#սեպտեմբերի_23](https://ampop.am/tag/սեպտեմբերի_23/) - [#Ֆրանկոֆոնիա](https://ampop.am/tag/ֆրանկոֆոնիա/) - [Francophonie_summit](https://ampop.am/tag/francophonie_summit/) - [աշխատաշուկա](https://ampop.am/tag/աշխատաշուկա/) - [իրավունքներ](https://ampop.am/tag/իրավունքներ/) - [կանանց իրավունքներ](https://ampop.am/tag/կանանց-իրավունքներ/) - [կանայք](https://ampop.am/tag/կանայք/) - [կանայք աշխատաշուկայում](https://ampop.am/tag/կանայք-աշխատաշուկայում/) - [աշխատաժամանակ](https://ampop.am/tag/աշխատաժամանակ/) - [գենդերային](https://ampop.am/tag/գենդերային/) - [խտրականություն](https://ampop.am/tag/խտրականություն/) - [կրթություն](https://ampop.am/tag/կրթություն/) - [իրավունք](https://ampop.am/tag/իրավունք/) - [#լրագրող](https://ampop.am/tag/լրագրող/) - [#հեղափոխություն](https://ampop.am/tag/հեղափոխություն/) - [#Փաշինյան](https://ampop.am/tag/փաշինյան/) - [#լոռի](https://ampop.am/tag/լոռի/) - [փաստերի ստուգում](https://ampop.am/tag/փաստերի-ստուգում/) - [կեղծ լուրեր](https://ampop.am/tag/կեղծ-լուրեր/) - [ՀՀԿ](https://ampop.am/tag/հհկ/) - [ՔՊ](https://ampop.am/tag/քպ/) - [ընտրական ցուցակներ](https://ampop.am/tag/ընտրական-ցուցակներ/) - [ԱԺ ընտրություններ 2018](https://ampop.am/tag/աժ-ընտրություններ-2018/) - [education](https://ampop.am/en/tag/education/) - [school](https://ampop.am/en/tag/school/) - [teacher](https://ampop.am/en/tag/teacher/) - [unemployment](https://ampop.am/tag/unemployment-2/) - [#ՀԱՊԿ](https://ampop.am/tag/հապկ/) - [փաստարկում](https://ampop.am/tag/փաստարկում/) - [#կեղծլուրեր](https://ampop.am/tag/կեղծլուրեր/) - [#փաստերիստուգում](https://ampop.am/tag/փաստերիստուգում/) - [խորհրդարան2018](https://ampop.am/tag/խորհրդարան2018/) - [ԱԺ2018](https://ampop.am/tag/աժ2018/) - [մանկապարտեզ](https://ampop.am/tag/մանկապարտեզ/) - [համայնք](https://ampop.am/tag/համայնք/) - [մարզպետարան](https://ampop.am/tag/մարզպետարան/) - [սուբսիդավորում](https://ampop.am/tag/սուբսիդավորում/) - [մարզային](https://ampop.am/tag/մարզային/) - [համայնքային](https://ampop.am/tag/համայնքային/) - [անվճար](https://ampop.am/tag/անվճար/) - [#Հայաստաբ](https://ampop.am/tag/հայաստաբ/) - [#ընտրություններ2018](https://ampop.am/tag/ընտրություններ2018/) - [#նիկոլփաշինյան](https://ampop.am/tag/նիկոլփաշինյան/) - [#սասունմիքայելյան](https://ampop.am/tag/սասունմիքայելյան/) - [#քարոզարշավ](https://ampop.am/tag/քարոզարշավ/) - [child](https://ampop.am/en/tag/child/) - [children](https://ampop.am/en/tag/children/) - [system](https://ampop.am/en/tag/system/) - [#հարկեր](https://ampop.am/tag/հարկեր/) - [#ՊԵԿ](https://ampop.am/tag/պեկ/) - [#խոպան](https://ampop.am/tag/խոպան/) - [խոպանչի](https://ampop.am/tag/խոպանչի/) - [արտագնա](https://ampop.am/tag/արտագնա/) - [#խորհրդարան](https://ampop.am/tag/խորհրդարան/) - [#հյդ](https://ampop.am/tag/հյդ/) - [#օեկ](https://ampop.am/tag/օեկ/) - [armvote2018](https://ampop.am/tag/armvote2018/) - [պատգամավոր](https://ampop.am/tag/պատգամավոր/) - [թեկնածու](https://ampop.am/tag/թեկնածու/) - [ծրագիր](https://ampop.am/tag/ծրագիր/) - [նախընտրական](https://ampop.am/tag/նախընտրական/) - [#քաղաքական գործիչ](https://ampop.am/tag/քաղաքական-գործիչ/) - [#խորհրդարանական](https://ampop.am/tag/խորհրդարանական/) - [#քաղաքականություն](https://ampop.am/tag/քաղաքականություն/) - [#կուսակցություն](https://ampop.am/tag/կուսակցություն/) - [դրամահավաք](https://ampop.am/tag/դրամահավաք/) - [Իմ քայլը](https://ampop.am/tag/իմ-քայլը/) - [#ընտրություներ](https://ampop.am/tag/ընտրություներ/) - [#փոքրամասնություն](https://ampop.am/tag/փոքրամասնություն/) - [#ինքնաբացարկ](https://ampop.am/tag/ինքնաբացարկ/) - [#տարիք](https://ampop.am/tag/տարիք/) - [#ԼուսավորՀայաստան](https://ampop.am/tag/լուսավորհայաստան/) - [#մանդատ](https://ampop.am/tag/մանդատ/) - [#հայաստան](https://ampop.am/tag/հայաստան-2/) - [#պաշտոնյա](https://ampop.am/tag/պաշտոնյա/) - [#նախարար](https://ampop.am/tag/նախարար/) - [#վարչապետ](https://ampop.am/tag/վարչապետ-2/) - [#կառավարություն](https://ampop.am/tag/կառավարություն-2/) - [#հանրայինպաշտպան](https://ampop.am/tag/հանրայինպաշտպան/) - [բարձրագույն կրթություն](https://ampop.am/tag/բարձրագույն-կրթություն/) - [բուհ](https://ampop.am/tag/բուհ/) - [եպհ](https://ampop.am/tag/եպհ/) - [երևանի պետական համալսարան](https://ampop.am/tag/երևանի-պետական-համալսարան/) - [ընդունելություն](https://ampop.am/tag/ընդունելություն/) - [քննություն](https://ampop.am/tag/քննություն/) - [քննության միավորներ](https://ampop.am/tag/քննության-միավորներ/) - [ուսման վճար](https://ampop.am/tag/ուսման-վճար/) - [վճարովի](https://ampop.am/tag/վճարովի/) - [կրթության որակ](https://ampop.am/tag/կրթության-որակ/) - [ուսանող](https://ampop.am/tag/ուսանող/) - [համալսարան](https://ampop.am/tag/համալսարան/) - [սպորտ](https://ampop.am/tag/սպորտ/) - [հաշմանդամային սպորտ](https://ampop.am/tag/հաշմանդամային-սպորտ/) - [պարալիմպիկ խաղեր](https://ampop.am/tag/պարալիմպիկ-խաղեր/) - [պարալիմպիկ կոմիտե](https://ampop.am/tag/պարալիմպիկ-կոմիտե/) - [կույրերի միավորում](https://ampop.am/tag/կույրերի-միավորում/) - [խուլերի հայկական սպորտային կոմիտե](https://ampop.am/tag/խուլերի-հայկական-սպորտային-կոմիտե/) - [հայկական հատուկ օլիմպիադաներ](https://ampop.am/tag/հայկական-հատուկ-օլիմպիադաներ/) - [սուրդլիմպիկ խաղեր](https://ampop.am/tag/սուրդլիմպիկ-խաղեր/) - [հաշմանդամային մարզախումբ](https://ampop.am/tag/հաշմանդամային-մարզախումբ/) - [թեքահարթակ](https://ampop.am/tag/թեքահարթակ/) - [հարմարեցում](https://ampop.am/tag/հարմարեցում/) - [ֆինանսավորում](https://ampop.am/tag/ֆինանսավորում/) - [հաշմանդամ](https://ampop.am/tag/հաշմանդամ/) - [հաշմանդամություն ունեցող](https://ampop.am/tag/հաշմանդամություն-ունեցող/) - [#կառավարությւուն](https://ampop.am/tag/կառավարությւուն/) - [#եկամուտ](https://ampop.am/tag/եկամուտ/) - [#հայտարարագիր](https://ampop.am/tag/հայտարարագիր/) - [#կարապետյան](https://ampop.am/tag/կարապետյան/) - [#ուսուցիչ](https://ampop.am/tag/ուսուցիչ/) - [#համայնքներ](https://ampop.am/tag/համայնքներ/) - [#Ղազախստան](https://ampop.am/tag/ղազախստան/) - [#Վրաստան](https://ampop.am/tag/վրաստան/) - [fake news](https://ampop.am/tag/fake-news/) - [#Լավրով](https://ampop.am/tag/լավրով/) - [#Armavir](https://ampop.am/en/tag/armavir/) - [#kindgarten](https://ampop.am/en/tag/kindgarten/) - [#parents](https://ampop.am/en/tag/parents/) - [#budjet](https://ampop.am/en/tag/budjet/) - [թավշյա](https://ampop.am/tag/թավշյա/) - [ոչ բռնի](https://ampop.am/tag/ոչ-բռնի/) - [ժողովրդավարական](https://ampop.am/tag/ժողովրդավարական/) - [հայկական](https://ampop.am/tag/հայկական/) - [հայաստանի հանրապետություն](https://ampop.am/tag/հայաստանի-հանրապետություն/) - [մերժիր սերժին](https://ampop.am/tag/մերժիր-սերժին/) - [մասնակցել](https://ampop.am/tag/մասնակցել/) - [ինտերակտիվ](https://ampop.am/tag/ինտերակտիվ/) - [ռեֆորմ](https://ampop.am/tag/ռեֆորմ/) - [ամփոփ լուրեր](https://ampop.am/tag/ամփոփ-լուրեր/) - [հունվար](https://ampop.am/tag/հունվար/) - [Քոչարյան](https://ampop.am/tag/քոչարյան/) - [Քառյակ մեդիա](https://ampop.am/tag/քառյակ-մեդիա/) - [Թերթ.am](https://ampop.am/tag/թերթ-am/) - [Օպերա](https://ampop.am/tag/օպերա/) - [ամբուլատորիա](https://ampop.am/tag/ամբուլատորիա/) - [առողջապահություն](https://ampop.am/tag/առողջապահություն/) - [ֆես](https://ampop.am/tag/ֆես/) - [Թորոսյան](https://ampop.am/tag/թորոսյան/) - [digest](https://ampop.am/tag/digest/) - [շաբաթվա ամփոփում](https://ampop.am/tag/շաբաթվա-ամփոփում/) - [Մայրապետյան](https://ampop.am/tag/մայրապետյան/) - [խողի գրիպ](https://ampop.am/tag/խողի-գրիպ/) - [Սեյրան Օհանյան](https://ampop.am/tag/սեյրան-օհանյան/) - [խոշորացում](https://ampop.am/tag/խոշորացում/) - [խոշորացված համայնք](https://ampop.am/tag/խոշորացված-համայնք/) - [միավորված համայնք](https://ampop.am/tag/միավորված-համայնք/) - [armenian velvet revolution](https://ampop.am/en/tag/armenian-velvet-revolution/) - [velvet revolution](https://ampop.am/en/tag/velvet-revolution/) - [revolution](https://ampop.am/en/tag/revolution/) - [30 steps](https://ampop.am/en/tag/30-steps/) - [my step](https://ampop.am/en/tag/my-step/) - [armenian opposition](https://ampop.am/en/tag/armenian-opposition/) - [#մամուլ](https://ampop.am/tag/մամուլ/) - [ատելություն](https://ampop.am/tag/ատելություն/) - [ՄԻՊ](https://ampop.am/tag/միպ/) - [գեներալ](https://ampop.am/tag/գեներալ/) - [Մանվել Գրիգորյան](https://ampop.am/tag/մանվել-գրիգորյան/) - [պարգևավճարներ](https://ampop.am/tag/պարգևավճարներ/) - [states salary](https://ampop.am/tag/states-salary/) - [salary](https://ampop.am/tag/salary/) - [դայջեստ](https://ampop.am/tag/դայջեստ/) - [Մարության](https://ampop.am/tag/մարության/) - [Բանակ](https://ampop.am/tag/բանակ/) - [Շիրակ](https://ampop.am/tag/շիրակ/) - [ոստիկանություն](https://ampop.am/tag/ոստիկանություն/) - [fact check](https://ampop.am/en/tag/fact-check/) - [in fact](https://ampop.am/en/tag/in-fact/) - [fake](https://ampop.am/en/tag/fake/) - [Qaraghandy](https://ampop.am/en/tag/qaraghandy/) - [#հոսանք](https://ampop.am/tag/հոսանք/) - [#էլեկտրաէներգիա](https://ampop.am/tag/էլեկտրաէներգիա/) - [#էլէներգիա](https://ampop.am/tag/էլէներգիա/) - [#էներգիա](https://ampop.am/tag/էներգիա/) - [#սակագին](https://ampop.am/tag/սակագին/) - [#ՀԷՑ](https://ampop.am/tag/հէց/) - [#մեքենա](https://ampop.am/tag/մեքենա/) - [#նախագիծ](https://ampop.am/tag/նախագիծ/) - [աջ ղեկ](https://ampop.am/tag/աջ-ղեկ/) - [ներմուծում](https://ampop.am/tag/ներմուծում/) - [Մաքսային միություն](https://ampop.am/tag/մաքսային-միություն/) - [ռեֆորմներ](https://ampop.am/tag/ռեֆորմներ/) - [Տավուշ](https://ampop.am/tag/տավուշ/) - [ՄԻԵԴ](https://ampop.am/tag/միեդ/) - [Կառավարության ծրագիր](https://ampop.am/tag/կառավարության-ծրագիր/) - [Freedom house](https://ampop.am/tag/freedom-house/) - [ծխախոտ](https://ampop.am/tag/ծխախոտ/) - [ծխելու դեմ պայքար](https://ampop.am/tag/ծխելու-դեմ-պայքար/) - [conflict](https://ampop.am/en/tag/conflict/) - [Ancient Rome](https://ampop.am/en/tag/ancient-rome/) - [Nur.kz](https://ampop.am/en/tag/nur-kz/) - [Agriculture](https://ampop.am/en/tag/agriculture/) - [challenge](https://ampop.am/en/tag/challenge/) - [FES](https://ampop.am/en/tag/fes/) - [Economy](https://ampop.am/en/tag/economy/) - [rural community](https://ampop.am/en/tag/rural-community/) - [arab spring](https://ampop.am/tag/arab-spring/) - [արաբագան գարուն](https://ampop.am/tag/արաբագան-գարուն/) - [արևելք](https://ampop.am/tag/արևելք/) - [Թունիս](https://ampop.am/tag/թունիս/) - [հակահեղափոխություն](https://ampop.am/tag/հակահեղափոխություն/) - [#ֆեյսբուք](https://ampop.am/tag/ֆեյսբուք/) - [security](https://ampop.am/tag/security/) - [privacy](https://ampop.am/tag/privacy/) - [Manvel Grigoryan](https://ampop.am/en/tag/manvel-grigoryan/) - [General](https://ampop.am/en/tag/general/) - [Elevator](https://ampop.am/en/tag/elevator/) - [Germany](https://ampop.am/en/tag/germany/) - [Army](https://ampop.am/en/tag/army/) - [Municipal](https://ampop.am/en/tag/municipal/) - [crimes](https://ampop.am/en/tag/crimes/) - [Shirak](https://ampop.am/en/tag/shirak/) - [Ալավերդի](https://ampop.am/tag/ալավերդի/) - [ցուցարար](https://ampop.am/tag/ցուցարար/) - [հացադուլ](https://ampop.am/tag/հացադուլ/) - [Municipality](https://ampop.am/en/tag/municipality/) - [PM](https://ampop.am/en/tag/pm/) - [Parliament](https://ampop.am/en/tag/parliament/) - [news digest](https://ampop.am/en/tag/news-digest/) - [Levon Ter-Petrosyan](https://ampop.am/en/tag/levon-ter-petrosyan/) - [ECHR](https://ampop.am/en/tag/echr/) - [տղամարդիկ](https://ampop.am/tag/տղամարդիկ/) - [ինսուլտ](https://ampop.am/tag/ինսուլտ/) - [կաթված](https://ampop.am/tag/կաթված/) - [ուռուցք](https://ampop.am/tag/ուռուցք/) - [մահացություն](https://ampop.am/tag/մահացություն/) - [բժիշկ](https://ampop.am/tag/բժիշկ/) - [reform](https://ampop.am/en/tag/reform/) - [gaz](https://ampop.am/en/tag/gaz/) - [petrol](https://ampop.am/en/tag/petrol/) - [Russian gaz](https://ampop.am/en/tag/russian-gaz/) - [border of RA](https://ampop.am/en/tag/border-of-ra/) - [right hand cars](https://ampop.am/en/tag/right-hand-cars/) - [Սարգսյան](https://ampop.am/tag/սարգսյան/) - [ջուր](https://ampop.am/tag/ջուր/) - [ծախս](https://ampop.am/tag/ծախս/) - [բնակչություն](https://ampop.am/tag/բնակչություն/) - [լիտր](https://ampop.am/tag/լիտր/) - [էկոլոգիա](https://ampop.am/tag/էկոլոգիա/) - [UNDP](https://ampop.am/tag/undp/) - [ՄԱԿ](https://ampop.am/tag/մակ/) - [կլիմայի փոփոխություն](https://ampop.am/tag/կլիմայի-փոփոխություն/) - [գլոբալ տաքացում](https://ampop.am/tag/գլոբալ-տաքացում/) - [LSG](https://ampop.am/en/tag/lsg/) - [accusation](https://ampop.am/en/tag/accusation/) - [director](https://ampop.am/en/tag/director/) - [Ysu](https://ampop.am/en/tag/ysu/) - [Իրան](https://ampop.am/tag/իրան/) - [ռեկտոր](https://ampop.am/tag/ռեկտոր/) - [ՊՎԾ](https://ampop.am/tag/պվծ/) - [Kocharyan](https://ampop.am/en/tag/kocharyan/) - [Alaverdy](https://ampop.am/en/tag/alaverdy/) - [Hunger](https://ampop.am/en/tag/hunger/) - [համացանց](https://ampop.am/tag/համացանց/) - [լրատվամիջոց](https://ampop.am/tag/լրատվամիջոց/) - [տվյալներ](https://ampop.am/tag/տվյալներ/) - [գործադուլ](https://ampop.am/tag/գործադուլ/) - [վարորդ](https://ampop.am/tag/վարորդ/) - [Մալյան](https://ampop.am/tag/մալյան/) - [ռեստարթ](https://ampop.am/tag/ռեստարթ/) - [տրոյկալվացքատուն](https://ampop.am/tag/տրոյկալվացքատուն/) - [վարդանյան](https://ampop.am/tag/վարդանյան/) - [data journalism](https://ampop.am/en/tag/data-journalism/) - [digital age](https://ampop.am/en/tag/digital-age/) - [journalism](https://ampop.am/en/tag/journalism/) - [media](https://ampop.am/en/tag/media/) - [prison](https://ampop.am/en/tag/prison/) - [March 1](https://ampop.am/en/tag/march-1/) - [արհեստական բանականություն](https://ampop.am/tag/արհեստական-բանականություն/) - [ipj](https://ampop.am/tag/ipj/) - [Europe](https://ampop.am/tag/europe/) - [EU](https://ampop.am/tag/eu/) - [European parliament](https://ampop.am/tag/european-parliament/) - [EU elections](https://ampop.am/tag/eu-elections/) - [cyber space](https://ampop.am/tag/cyber-space/) - [cyber attack](https://ampop.am/tag/cyber-attack/) - [restart](https://ampop.am/en/tag/restart/) - [ռոբոտ](https://ampop.am/tag/ռոբոտ/) - [եվրախորհրդարան](https://ampop.am/tag/եվրախորհրդարան/) - [Բիլլ Գեյթս](https://ampop.am/tag/բիլլ-գեյթս/) - [արհմիություն](https://ampop.am/tag/արհմիություն/) - [եվրոպա](https://ampop.am/tag/եվրոպա/) - [տեխնոլոգիա](https://ampop.am/tag/տեխնոլոգիա/) - [աշխատող](https://ampop.am/tag/աշխատող/) - [մինսկի խումբ](https://ampop.am/tag/մինսկի-խումբ/) - [Liberty](https://ampop.am/en/tag/liberty/) - [PTRC](https://ampop.am/en/tag/ptrc/) - [Nagorno -Karabakh](https://ampop.am/en/tag/nagorno-karabakh/) - [Artsakh](https://ampop.am/en/tag/artsakh/) - [ԱՄՆ դեսպանատուն](https://ampop.am/tag/ամն-դեսպանատուն/) - [հանրային կապեր](https://ampop.am/tag/հանրային-կապեր/) - [ինֆոգրաֆիկաներ](https://ampop.am/tag/ինֆոգրաֆիկաներ/) - [rights](https://ampop.am/en/tag/rights/) - [Փաշինյան-Ալիև](https://ampop.am/tag/փաշինյան-ալիև/) - [ԼՂՀ](https://ampop.am/tag/լղհ/) - [Արցախ](https://ampop.am/tag/արցախ/) - [Ղարաբաղ](https://ampop.am/tag/ղարաբաղ/) - [Մեղրիի զորամաս](https://ampop.am/tag/մեղրիի-զորամաս/) - [Արծրուն Հովհաննիսյան](https://ampop.am/tag/արծրուն-հովհաննիսյան/) - [Արծրուն](https://ampop.am/tag/արծրուն/) - [workshop](https://ampop.am/tag/workshop/) - [data literacy](https://ampop.am/tag/data-literacy/) - [PR](https://ampop.am/tag/pr/) - [US Embassy](https://ampop.am/tag/us-embassy/) - [JFF](https://ampop.am/tag/jff/) - [Ampop](https://ampop.am/tag/ampop/) - [Սպայկա](https://ampop.am/tag/սպայկա/) - [spayka](https://ampop.am/en/tag/spayka/) - [election](https://ampop.am/en/tag/election/) - [opera](https://ampop.am/en/tag/opera/) - [Սևան](https://ampop.am/tag/սևան/) - [սիգ](https://ampop.am/tag/սիգ/) - [իշխան](https://ampop.am/tag/իշխան/) - [gef](https://ampop.am/tag/gef/) - [հատուկ տարածքներ](https://ampop.am/tag/հատուկ-տարածքներ/) - [բնություն](https://ampop.am/tag/բնություն/) - [բնապահպանություն](https://ampop.am/tag/բնապահպանություն/) - [ոռոգում](https://ampop.am/tag/ոռոգում/) - [կաթիլային](https://ampop.am/tag/կաթիլային/) - [գյուղատնտեսություն](https://ampop.am/tag/գյուղատնտեսություն/) - [թուղթ](https://ampop.am/tag/թուղթ/) - [վերամշակում](https://ampop.am/tag/վերամշակում/) - [թափոն](https://ampop.am/tag/թափոն/) - [ծառ](https://ampop.am/tag/ծառ/) - [միհրան պողոսյան](https://ampop.am/tag/միհրան-պողոսյան/) - [նախարարություններ](https://ampop.am/tag/նախարարություններ/) - [կրճատում](https://ampop.am/tag/կրճատում/) - [օպտիմիզացիա](https://ampop.am/tag/օպտիմիզացիա/) - [Sanasaryan](https://ampop.am/en/tag/sanasaryan/) - [Ararat Cement](https://ampop.am/en/tag/ararat-cement/) - [Ministeries](https://ampop.am/en/tag/ministeries/) - [ցեղասպանություն](https://ampop.am/tag/ցեղասպանություն/) - [Liver Transplantation](https://ampop.am/en/tag/liver-transplantation/) - [Armenian Genocide](https://ampop.am/en/tag/armenian-genocide/) - [Ռուսական](https://ampop.am/tag/ռուսական/) - [ԶԼՄ](https://ampop.am/tag/զլմ/) - [վերելակներ](https://ampop.am/tag/վերելակներ/) - [զոհ](https://ampop.am/tag/զոհ/) - [ԱԻՆ](https://ampop.am/tag/աին/) - [դպրոցներ](https://ampop.am/tag/դպրոցներ/) - [աշակերտներ](https://ampop.am/tag/աշակերտներ/) - [սնունդ](https://ampop.am/tag/սնունդ/) - [բազմաբնակարան](https://ampop.am/tag/բազմաբնակարան/) - [տուժած](https://ampop.am/tag/տուժած/) - [վարկ](https://ampop.am/tag/վարկ/) - [free food](https://ampop.am/en/tag/free-food/) - [Healthy food](https://ampop.am/en/tag/healthy-food/) - [Traffic Accidents](https://ampop.am/en/tag/traffic-accidents/) - [Tsarukyan](https://ampop.am/en/tag/tsarukyan/) - [National Assembly](https://ampop.am/en/tag/national-assembly/) - [հանցագործություն](https://ampop.am/tag/հանցագործություն/) - [100 փաստ](https://ampop.am/tag/100-փաստ/) - [accident](https://ampop.am/en/tag/accident/) - [Yerevan Municipality](https://ampop.am/en/tag/yerevan-municipality/) - [Mayor Hayk Marutyan](https://ampop.am/en/tag/mayor-hayk-marutyan/) - [սուպերվարչապետություն](https://ampop.am/tag/սուպերվարչապետություն/) - [սուպերվարչապետ](https://ampop.am/tag/սուպերվարչապետ/) - [Հանրապետական](https://ampop.am/tag/հանրապետական/) - [Ելք](https://ampop.am/tag/ելք/) - [ընդդիմադիր](https://ampop.am/tag/ընդդիմադիր/) - [սահմանադրություն](https://ampop.am/tag/սահմանադրություն/) - [100 facts](https://ampop.am/en/tag/100-facts/) - [դատավարություն](https://ampop.am/tag/դատավարություն/) - [կալանք](https://ampop.am/tag/կալանք/) - [խափանման միջոց](https://ampop.am/tag/խափանման-միջոց/) - [գործուղում](https://ampop.am/tag/գործուղում/) - [Լեռնային Ղարաբաղ](https://ampop.am/tag/լեռնային-ղարաբաղ/) - [զբոսաշրջություն](https://ampop.am/tag/զբոսաշրջություն/) - [Չինաստան](https://ampop.am/tag/չինաստան/) - [հյուսիս-հարավ](https://ampop.am/tag/հյուսիս-հարավ/) - [տուգանք](https://ampop.am/tag/տուգանք/) - [տուգանային միավոր](https://ampop.am/tag/տուգանային-միավոր/) - [երթևեկություն](https://ampop.am/tag/երթևեկություն/) - [խախտում](https://ampop.am/tag/խախտում/) - [մարտի 1](https://ampop.am/tag/մարտի-1/) - [բակո սահակյան](https://ampop.am/tag/բակո-սահակյան/) - [յուրի խաչատուրով](https://ampop.am/tag/յուրի-խաչատուրով/) - [դատարան](https://ampop.am/tag/դատարան/) - [Robert Kocharyan](https://ampop.am/en/tag/robert-kocharyan/) - [Second President](https://ampop.am/en/tag/second-president/) - [Seyran Ohanyan](https://ampop.am/en/tag/seyran-ohanyan/) - [Samvel Mayrapetya](https://ampop.am/en/tag/samvel-mayrapetya/) - [businesswoman Silva Hambartsumyan](https://ampop.am/en/tag/businesswoman-silva-hambartsumyan/) - [դատավոր](https://ampop.am/tag/դատավոր/) - [դատաիրավական համակարգ](https://ampop.am/tag/դատաիրավական-համակարգ/) - [Արամ Սիմոնյան](https://ampop.am/tag/արամ-սիմոնյան/) - [հարկատուներ](https://ampop.am/tag/հարկատուներ/) - [դասընթաց](https://ampop.am/tag/դասընթաց/) - [քննչական կոմիտե](https://ampop.am/tag/քննչական-կոմիտե/) - [ԲԴԽ](https://ampop.am/tag/բդխ/) - [Հաշվեքննիչ պալատ](https://ampop.am/tag/հաշվեքննիչ-պալատ/) - [Rector](https://ampop.am/en/tag/rector/) - [Police](https://ampop.am/en/tag/police/) - [MES](https://ampop.am/en/tag/mes/) - [MFA](https://ampop.am/en/tag/mfa/) - [Journalists for the Future](https://ampop.am/en/tag/journalists-for-the-future/) - [U.S. Embassy](https://ampop.am/en/tag/u-s-embassy/) - [news](https://ampop.am/en/tag/news/) - [tourism](https://ampop.am/en/tag/tourism/) - [tourists](https://ampop.am/en/tag/tourists/) - [Tourist arrivals in Armenia](https://ampop.am/en/tag/tourist-arrivals-in-armenia/) - [Armenia-China](https://ampop.am/en/tag/armenia-china/) - [traffic](https://ampop.am/en/tag/traffic/) - [traffic rules](https://ampop.am/en/tag/traffic-rules/) - [drivers](https://ampop.am/en/tag/drivers/) - [deputies](https://ampop.am/en/tag/deputies/) - [reserve fund](https://ampop.am/en/tag/reserve-fund/) - [Բնապահպանության](https://ampop.am/tag/բնապահպանության/) - [արտահանում](https://ampop.am/tag/արտահանում/) - [Military Service](https://ampop.am/en/tag/military-service/) - [Yerevan-Gyumri railway](https://ampop.am/en/tag/yerevan-gyumri-railway/) - [vetting](https://ampop.am/en/tag/vetting/) - [ministries](https://ampop.am/en/tag/ministries/) - [Gyumri](https://ampop.am/en/tag/gyumri/) - [համահարթեցում](https://ampop.am/tag/համահարթեցում/) - [վեթինգ](https://ampop.am/tag/վեթինգ/) - [Արդարադատության](https://ampop.am/tag/արդարադատության/) - [վարկավորում](https://ampop.am/tag/վարկավորում/) - [սուբսիդիա](https://ampop.am/tag/սուբսիդիա/) - [Taxes](https://ampop.am/en/tag/taxes/) - [Ministry of Finance](https://ampop.am/en/tag/ministry-of-finance/) - [Constitution](https://ampop.am/en/tag/constitution/) - [AMD](https://ampop.am/en/tag/amd/) - [employees](https://ampop.am/en/tag/employees/) - [Taxes and GDP](https://ampop.am/en/tag/taxes-and-gdp/) - [Macedonia](https://ampop.am/en/tag/macedonia/) - [Artak Zeynalyan](https://ampop.am/en/tag/artak-zeynalyan/) - [Yuri Khachaturov](https://ampop.am/en/tag/yuri-khachaturov/) - [Lilit Makunts](https://ampop.am/en/tag/lilit-makunts/) - [Dilijan National Park](https://ampop.am/en/tag/dilijan-national-park/) - [Drug](https://ampop.am/en/tag/drug/) - [drams](https://ampop.am/en/tag/drams/) - [գլենդել](https://ampop.am/tag/գլենդել/) - [եկամտահարկ](https://ampop.am/tag/եկամտահարկ/) - [ուսանողներ](https://ampop.am/tag/ուսանողներ/) - [աբովյան](https://ampop.am/tag/աբովյան/) - [գագիկ ծառուկյան](https://ampop.am/tag/գագիկ-ծառուկյան/) - [ինքնաթիռ](https://ampop.am/tag/ինքնաթիռ/) - [հրդեհ](https://ampop.am/tag/հրդեհ/) - [Սահմանադրական դատարան](https://ampop.am/tag/սահմանադրական-դատարան/) - [ՍԴ](https://ampop.am/tag/սդ/) - [Հրայր Թովմասյան](https://ampop.am/tag/հրայր-թովմասյան/) - [վահե գրիգորյան](https://ampop.am/tag/վահե-գրիգորյան/) - [Gagik Tsarukyan](https://ampop.am/en/tag/gagik-tsarukyan/) - [Elections](https://ampop.am/en/tag/elections/) - [community](https://ampop.am/en/tag/community/) - [administrative resources](https://ampop.am/en/tag/administrative-resources/) - [elections of Abovyan Community](https://ampop.am/en/tag/elections-of-abovyan-community/) - [Zareh Sinanyan](https://ampop.am/en/tag/zareh-sinanyan/) - [Diaspora](https://ampop.am/en/tag/diaspora/) - [judge](https://ampop.am/en/tag/judge/) - [Constitutional Court](https://ampop.am/en/tag/constitutional-court/) - [Vahe Grigoryan](https://ampop.am/en/tag/vahe-grigoryan/) - [lawyer](https://ampop.am/en/tag/lawyer/) - [Hrayr Tovmasyan](https://ampop.am/en/tag/hrayr-tovmasyan/) - [Vigen Kocharyan](https://ampop.am/en/tag/vigen-kocharyan/) - [Secretary General](https://ampop.am/en/tag/secretary-general/) - [Republican Party](https://ampop.am/en/tag/republican-party/) - [բուժօգնություն](https://ampop.am/tag/բուժօգնություն/) - [ավիաընկերություն](https://ampop.am/tag/ավիաընկերություն/) - [չվերթ](https://ampop.am/tag/չվերթ/) - [ավիատոմս](https://ampop.am/tag/ավիատոմս/) - [վառելիք](https://ampop.am/tag/վառելիք/) - [Զվարթնոց](https://ampop.am/tag/զվարթնոց/) - [օդանավակայան](https://ampop.am/tag/օդանավակայան/) - [ուղևոր](https://ampop.am/tag/ուղևոր/) - [ուղևորափոխադրում](https://ampop.am/tag/ուղևորափոխադրում/) - [քաղաքացիական ավիացիա](https://ampop.am/tag/քաղաքացիական-ավիացիա/) - [բաց երկնքի քաղաքականություն](https://ampop.am/tag/բաց-երկնքի-քաղաքականություն/) - [Տաթևիկ Ռևազյան](https://ampop.am/tag/տաթևիկ-ռևազյան/) - [Հրանտ Բագրատյան](https://ampop.am/tag/հրանտ-բագրատյան/) - [Էրեբունի](https://ampop.am/tag/էրեբունի/) - [օտարերկրա](https://ampop.am/tag/օտարերկրա/) - [low-cost](https://ampop.am/tag/low-cost/) - [Թբիլիսի](https://ampop.am/tag/թբիլիսի/) - [Կիև](https://ampop.am/tag/կիև/) - [Վարշավա](https://ampop.am/tag/վարշավա/) - [Մինսկ](https://ampop.am/tag/մինսկ/) - [Sisak Gabrielyan](https://ampop.am/en/tag/sisak-gabrielyan/) - [student](https://ampop.am/en/tag/student/) - [Master's Degree](https://ampop.am/en/tag/masters-degree/) - [credit](https://ampop.am/en/tag/credit/) - [credit program](https://ampop.am/en/tag/credit-program/) - [Universitie](https://ampop.am/en/tag/universitie/) - [Student Loans](https://ampop.am/en/tag/student-loans/) - [banks](https://ampop.am/en/tag/banks/) - [universities in Armenia](https://ampop.am/en/tag/universities-in-armenia/) - [rate](https://ampop.am/en/tag/rate/) - [education system](https://ampop.am/en/tag/education-system/) - [Azerbaijan](https://ampop.am/en/tag/azerbaijan/) - [citizen](https://ampop.am/en/tag/citizen/) - [Elvin Ibrahimov](https://ampop.am/en/tag/elvin-ibrahimov/) - [Zaven Karapetyan](https://ampop.am/en/tag/zaven-karapetyan/) - [International Committee of the Red Cross](https://ampop.am/en/tag/international-committee-of-the-red-cross/) - [ICRC](https://ampop.am/en/tag/icrc/) - [border](https://ampop.am/en/tag/border/) - [Ministry of Health](https://ampop.am/en/tag/ministry-of-health/) - [hospital](https://ampop.am/en/tag/hospital/) - [Hayk Marutyan](https://ampop.am/en/tag/hayk-marutyan/) - [Mayor of Yerevan](https://ampop.am/en/tag/mayor-of-yerevan/) - [accidents](https://ampop.am/en/tag/accidents/) - [Yerevan-Moscow-Yerevan](https://ampop.am/en/tag/yerevan-moscow-yerevan/) - ["Armenia" Airlines](https://ampop.am/en/tag/armenia-airlines/) - [Vladimir Putin](https://ampop.am/en/tag/vladimir-putin/) - [թեղուտ](https://ampop.am/tag/թեղուտ/) - [թեղուտի հանք](https://ampop.am/tag/թեղուտի-հանք/) - [բնապահպաններ](https://ampop.am/tag/բնապահպաններ/) - [բարեփոխումներ](https://ampop.am/tag/բարեփոխումներ/) - [Վալեքս գրուպ](https://ampop.am/tag/վալեքս-գրուպ/) - [Վալերի Մեջլումյան](https://ampop.am/tag/վալերի-մեջլումյան/) - [Լևոն Գալստյան](https://ampop.am/tag/լևոն-գալստյան/) - [Արմենիան Քափըր փրոգրամ](https://ampop.am/tag/արմենիան-քափըր-փրոգրամ/) - [ՎՏԲ բանկ](https://ampop.am/tag/վտբ-բանկ/) - [անտառ](https://ampop.am/tag/անտառ/) - [անտառահատում](https://ampop.am/tag/անտառահատում/) - [թափոններ](https://ampop.am/tag/թափոններ/) - [բնության աղտոտում](https://ampop.am/tag/բնության-աղտոտում/) - [աշխատատեղ](https://ampop.am/tag/աշխատատեղ/) - [Շնող](https://ampop.am/tag/շնող/) - [Դեբեդ](https://ampop.am/tag/դեբեդ/) - [պղնձամոլիբդենային](https://ampop.am/tag/պղնձամոլիբդենային/) - [globalwarming](https://ampop.am/tag/globalwarming/) - [ՄԱԶԾ](https://ampop.am/tag/մազծ/) - [ԳԷՀ](https://ampop.am/tag/գէհ/) - [կենսաբազմազանություն](https://ampop.am/tag/կենսաբազմազանություն/) - [կարմիր գիրք](https://ampop.am/tag/կարմիր-գիրք/) - [անհետացող](https://ampop.am/tag/անհետացող/) - [կլիմա](https://ampop.am/tag/կլիմա/) - [ջերմոցային գազեր](https://ampop.am/tag/ջերմոցային-գազեր/) - [արտանետումներ](https://ampop.am/tag/արտանետումներ/) - [մթնոլորտի աղտոտում](https://ampop.am/tag/մթնոլորտի-աղտոտում/) - [ածխաթթու գազ](https://ampop.am/tag/ածխաթթու-գազ/) - [մեթան](https://ampop.am/tag/մեթան/) - [բարձր ջերմաստիճան](https://ampop.am/tag/բարձր-ջերմաստիճան/) - [ածխածնի ոտնահետք](https://ampop.am/tag/ածխածնի-ոտնահետք/) - [էներգախնայող լուսադիոդային լամպեր](https://ampop.am/tag/էներգախնայող-լուսադիոդային-լամպեր/) - [LED լամպեր](https://ampop.am/tag/led-լամպեր/) - [շիկացման լամպ](https://ampop.am/tag/շիկացման-լամպ/) - [էներգետիկա](https://ampop.am/tag/էներգետիկա/) - [հող](https://ampop.am/tag/հող/) - [ԳԷՖ](https://ampop.am/tag/գէֆ/) - [global warming](https://ampop.am/tag/global-warming/) - [ձուկ](https://ampop.am/tag/ձուկ/) - [լիճ](https://ampop.am/tag/լիճ/) - [ձկնաբուծություն](https://ampop.am/tag/ձկնաբուծություն/) - [խաչատուրյան քույրեր](https://ampop.am/tag/խաչատուրյան-քույրեր/) - [Մոսկվա](https://ampop.am/tag/մոսկվա/) - [ընտանեկան բռնություն](https://ampop.am/tag/ընտանեկան-բռնություն/) - [սեռական ոտնձգություն](https://ampop.am/tag/սեռական-ոտնձգություն/) - [բռնություն](https://ampop.am/tag/բռնություն/) - [сестры хачатурян](https://ampop.am/tag/сестры-хачатурян/) - [домашнее насилие](https://ampop.am/tag/домашнее-насилие/) - [դատախազություն](https://ampop.am/tag/դատախազություն/) - [պատվովճար](https://ampop.am/tag/պատվովճար/) - [հայկ մարության](https://ampop.am/tag/հայկ-մարության/) - [բնակարան](https://ampop.am/tag/բնակարան/) - [պոլսո պատրիարքարան](https://ampop.am/tag/պոլսո-պատրիարքարան/) - [վատվովճար](https://ampop.am/tag/վատվովճար/) - [Սևանա լիճ](https://ampop.am/tag/սևանա-լիճ/) - [SOS Սևան](https://ampop.am/tag/sos-սևան/) - [լաբարատորիա](https://ampop.am/tag/լաբարատորիա/) - [անտառահատումներ](https://ampop.am/tag/անտառահատումներ/) - [այլընտրանքային էներգիա](https://ampop.am/tag/այլընտրանքային-էներգիա/) - [արևային էներգիա](https://ampop.am/tag/արևային-էներգիա/) - [կայաններ](https://ampop.am/tag/կայաններ/) - [հողմային](https://ampop.am/tag/հողմային/) - [Save the Children](https://ampop.am/tag/save-the-children/) - [նախակրթարաններ](https://ampop.am/tag/նախակրթարաններ/) - [երեխաներ](https://ampop.am/tag/երեխաներ/) - [հարցում](https://ampop.am/tag/հարցում/) - [ծնողներ](https://ampop.am/tag/ծնողներ/) - [գյուղ](https://ampop.am/tag/գյուղ/) - [քաղաք](https://ampop.am/tag/քաղաք/) - [հարուստ](https://ampop.am/tag/հարուստ/) - [աղքատ](https://ampop.am/tag/աղքատ/) - [սոցւալապես անապահով](https://ampop.am/tag/սոցւալապես-անապահով/) - [նախադպրոցական կրթություն](https://ampop.am/tag/նախադպրոցական-կրթություն/) - [Armenian open skies](https://ampop.am/en/tag/armenian-open-skies/) - [Yerevan](https://ampop.am/en/tag/yerevan/) - [Tbilisi](https://ampop.am/en/tag/tbilisi/) - [airplane](https://ampop.am/en/tag/airplane/) - [ticket](https://ampop.am/en/tag/ticket/) - [prices](https://ampop.am/en/tag/prices/) - [RA Civil Aviation Committee](https://ampop.am/en/tag/ra-civil-aviation-committee/) - [Tatevik Revazyan](https://ampop.am/en/tag/tatevik-revazyan/) - [Georgia](https://ampop.am/en/tag/georgia/) - [RA Statistical Committee](https://ampop.am/en/tag/ra-statistical-committee/) - [former Prime Minister](https://ampop.am/en/tag/former-prime-minister/) - [Hrant Bagratyan](https://ampop.am/en/tag/hrant-bagratyan/) - [air passenger](https://ampop.am/en/tag/air-passenger/) - [Governmen](https://ampop.am/en/tag/governmen/) - [low-cost flights](https://ampop.am/en/tag/low-cost-flights/) - [Khachaturyan Sisters](https://ampop.am/en/tag/khachaturyan-sisters/) - [Ivan Golunov](https://ampop.am/en/tag/ivan-golunov/) - [Zara Harutyunyan](https://ampop.am/en/tag/zara-harutyunyan/) - [Investigative Committee of the Russian Federation](https://ampop.am/en/tag/investigative-committee-of-the-russian-federation/) - [Krestina](https://ampop.am/en/tag/krestina/) - [Angelina](https://ampop.am/en/tag/angelina/) - [Maria](https://ampop.am/en/tag/maria/) - [Moscow](https://ampop.am/en/tag/moscow/) - [Mikhail Khachaturyan](https://ampop.am/en/tag/mikhail-khachaturyan/) - [Տուսկ](https://ampop.am/tag/տուսկ/) - [Ավինյան](https://ampop.am/tag/ավինյան/) - [տուրիստ](https://ampop.am/tag/տուրիստ/) - [Զրպարտություն](https://ampop.am/tag/զրպարտություն/) - [emergency](https://ampop.am/en/tag/emergency/) - [BST](https://ampop.am/en/tag/bst/) - [Sevan](https://ampop.am/en/tag/sevan/) - [sexual abuse](https://ampop.am/en/tag/sexual-abuse/) - [Hrazdan Thermal Power Plant](https://ampop.am/en/tag/hrazdan-thermal-power-plant/) - [European Council](https://ampop.am/en/tag/european-council/) - [European Union](https://ampop.am/en/tag/european-union/) - [Hrazdan](https://ampop.am/en/tag/hrazdan/) - [power system](https://ampop.am/en/tag/power-system/) - [President of the Bank](https://ampop.am/en/tag/president-of-the-bank/) - [Tigran Avinyan](https://ampop.am/en/tag/tigran-avinyan/) - [Deputy Prime Minister](https://ampop.am/en/tag/deputy-prime-minister/) - [Politik.am](https://ampop.am/en/tag/politik-am/) - [թեստ](https://ampop.am/tag/թեստ/) - [Աբաջյան](https://ampop.am/tag/աբաջյան/) - [հայոց լեզու](https://ampop.am/tag/հայոց-լեզու/) - [գրականություն](https://ampop.am/tag/գրականություն/) - [ԳԹԿ](https://ampop.am/tag/գթկ/) - [edu](https://ampop.am/tag/edu/) - [դիմորդ](https://ampop.am/tag/դիմորդ/) - [2019 ընդունելություն](https://ampop.am/tag/2019-ընդունելություն/) - [միասնական քննություն](https://ampop.am/tag/միասնական-քննություն/) - [հպտհ](https://ampop.am/tag/հպտհ/) - [թափուր](https://ampop.am/tag/թափուր/) - [բավարար](https://ampop.am/tag/բավարար/) - [անբավարար](https://ampop.am/tag/անբավարար/) - [անցողիկ շեմ](https://ampop.am/tag/անցողիկ-շեմ/) - [լրահոս](https://ampop.am/tag/լրահոս/) - [Իջևան](https://ampop.am/tag/իջևան/) - [ապօրինի անտառահատում](https://ampop.am/tag/ապօրինի-անտառահատում/) - [կասեցնել](https://ampop.am/tag/կասեցնել/) - [վենետիկի հանձնաժողով](https://ampop.am/tag/վենետիկի-հանձնաժողով/) - [բախումներ](https://ampop.am/tag/բախումներ/) - [աղտոտում](https://ampop.am/tag/աղտոտում/) - [կեղտաջրեր](https://ampop.am/tag/կեղտաջրեր/) - [տուրիզմ](https://ampop.am/tag/տուրիզմ/) - [գագիկ հարությունյան](https://ampop.am/tag/գագիկ-հարությունյան/) - [ռուբեն վարդազարյան](https://ampop.am/tag/ռուբեն-վարդազարյան/) - [ինքնամաքրվում է](https://ampop.am/tag/ինքնամաքրվում-է/) - [դատական համակարգ](https://ampop.am/tag/դատական-համակարգ/) - [պլաստիկ](https://ampop.am/tag/պլաստիկ/) - [Սևան ազգային պարկ](https://ampop.am/tag/սևան-ազգային-պարկ/) - [աղբ](https://ampop.am/tag/աղբ/) - [աղբի վերամշակում](https://ampop.am/tag/աղբի-վերամշակում/) - [երիտասարդներ](https://ampop.am/tag/երիտասարդներ/) - [Lake Sevan](https://ampop.am/en/tag/lake-sevan/) - [Environment Minister](https://ampop.am/en/tag/environment-minister/) - [Erik Grigoryan](https://ampop.am/en/tag/erik-grigoryan/) - [Ijevan](https://ampop.am/en/tag/ijevan/) - [Venice Commission](https://ampop.am/en/tag/venice-commission/) - [police officiers](https://ampop.am/en/tag/police-officiers/) - [demonstrators](https://ampop.am/en/tag/demonstrators/) - [European Court of Human Right](https://ampop.am/en/tag/european-court-of-human-right/) - [Rights Defender Ruben Melikyan](https://ampop.am/en/tag/rights-defender-ruben-melikyan/) - [Հուրգադա](https://ampop.am/tag/հուրգադա/) - [Եգիպտոս](https://ampop.am/tag/եգիպտոս/) - [ուղիղ չվերթ](https://ampop.am/tag/ուղիղ-չվերթ/) - [տուր օպերատոր](https://ampop.am/tag/տուր-օպերատոր/) - [ծովափնյա հանգիստ](https://ampop.am/tag/ծովափնյա-հանգիստ/) - [բուսածածկ](https://ampop.am/tag/բուսածածկ/) - [ջրային կոմիտե](https://ampop.am/tag/ջրային-կոմիտե/) - [օպերայի սրճարաններ](https://ampop.am/tag/օպերայի-սրճարաններ/) - [ապօրինի](https://ampop.am/tag/ապօրինի/) - [լիզարությունների չարաշահում](https://ampop.am/tag/լիզարությունների-չարաշահում/) - [ապամոնտաժում](https://ampop.am/tag/ապամոնտաժում/) - [ոստիկանապետ](https://ampop.am/tag/ոստիկանապետ/) - [ճանապարհային երթևեկության կանոններ](https://ampop.am/tag/ճանապարհային-երթևեկության-կանոններ/) - [սոցիալական](https://ampop.am/tag/սոցիալական/) - [շտապօգնություն](https://ampop.am/tag/շտապօգնություն/) - [աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն](https://ampop.am/tag/աշխատանքի-և-սոցիալական-հարցերի-նախար/) - [կամավորների բանկ](https://ampop.am/tag/կամավորների-բանկ/) - [Hurghada-Yerevan flight](https://ampop.am/en/tag/hurghada-yerevan-flight/) - [Hurghada](https://ampop.am/en/tag/hurghada/) - [Egypt](https://ampop.am/en/tag/egypt/) - [Embassy](https://ampop.am/en/tag/embassy/) - ["Anriva Tour" company](https://ampop.am/en/tag/anriva-tour-company/) - [dram](https://ampop.am/en/tag/dram/) - [European Court of Human Rights](https://ampop.am/en/tag/european-court-of-human-rights/) - [President of the Court of Cassation](https://ampop.am/en/tag/president-of-the-court-of-cassation/) - [Ministry of Emergency Situations](https://ampop.am/en/tag/ministry-of-emergency-situations/) - [Water](https://ampop.am/en/tag/water/) - [Prosecotor's Office](https://ampop.am/en/tag/prosecotors-office/) - [Real Estate Cadastre](https://ampop.am/en/tag/real-estate-cadastre/) - [Social Ambulance](https://ampop.am/en/tag/social-ambulance/) - [բարեփոխում](https://ampop.am/tag/բարեփոխում/) - [ավտոմաքսատուն](https://ampop.am/tag/ավտոմաքսատուն/) - [դավիթ անանյան](https://ampop.am/tag/դավիթ-անանյան/) - [մաքսատուն](https://ampop.am/tag/մաքսատուն/) - [սանիթեք](https://ampop.am/tag/սանիթեք/) - [սանիտեկ](https://ampop.am/tag/սանիտեկ/) - [աղբաման](https://ampop.am/tag/աղբաման/) - [աղբանոց](https://ampop.am/tag/աղբանոց/) - [ներդրում](https://ampop.am/tag/ներդրում/) - [արբիտրաժային դատարան](https://ampop.am/tag/արբիտրաժային-դատարան/) - [նոր ճաշարան](https://ampop.am/tag/նոր-ճաշարան/) - [պն](https://ampop.am/tag/պն/) - [պն զորամաս](https://ampop.am/tag/պն-զորամաս/) - [պաշտպանության նախարար](https://ampop.am/tag/պաշտպանության-նախարար/) - [զորամաս](https://ampop.am/tag/զորամաս/) - [քրեական գործ](https://ampop.am/tag/քրեական-գործ/) - [A&R](https://ampop.am/tag/ar/) - [A&R տուրօպերատոր](https://ampop.am/tag/ar-տուրօպերատոր/) - [A&R Tour](https://ampop.am/tag/ar-tour/) - [ասուլիս](https://ampop.am/tag/ասուլիս/) - [թիֆլիս](https://ampop.am/tag/թիֆլիս/) - [դավիթ գրիգորյան](https://ampop.am/tag/դավիթ-գրիգորյան/) - [Քոչարյանի գործ](https://ampop.am/tag/քոչարյանի-գործ/) - [Prosecutor General's Office](https://ampop.am/en/tag/prosecutor-generals-office/) - [Special Investigation Service](https://ampop.am/en/tag/special-investigation-service/) - [Davit Ananyan](https://ampop.am/en/tag/davit-ananyan/) - [State Revenue Committee](https://ampop.am/en/tag/state-revenue-committee/) - [SRC)](https://ampop.am/en/tag/src/) - [PM Pashinyan](https://ampop.am/en/tag/pm-pashinyan/) - [Hurghada-Yerevan](https://ampop.am/en/tag/hurghada-yerevan/) - [Flight](https://ampop.am/en/tag/flight/) - [Artsrun Hovhannisyan](https://ampop.am/en/tag/artsrun-hovhannisyan/) - [Ministry of Defense](https://ampop.am/en/tag/ministry-of-defense/) - [Davit Tonoyan](https://ampop.am/en/tag/davit-tonoyan/) - [Minister of Defense](https://ampop.am/en/tag/minister-of-defense/) - [amulsar](https://ampop.am/tag/amulsar/) - [lydian Armenia](https://ampop.am/tag/lydian-armenia/) - [Lydian International](https://ampop.am/tag/lydian-international/) - [ամուլսար](https://ampop.am/tag/ամուլսար/) - [հանքավայր](https://ampop.am/tag/հանքավայր/) - [ոսկի](https://ampop.am/tag/ոսկի/) - [ոսկու հանք](https://ampop.am/tag/ոսկու-հանք/) - [Հայաստանի հանքերը](https://ampop.am/tag/հայաստանի-հանքերը/) - [Հայկ Ալոյան](https://ampop.am/tag/հայկ-ալոյան/) - [կույտային տարրալվացում](https://ampop.am/tag/կույտային-տարրալվացում/) - [ցիանիդ](https://ampop.am/tag/ցիանիդ/) - [ցիանիդային հարթակ](https://ampop.am/tag/ցիանիդային-հարթակ/) - [Ջերմուկ](https://ampop.am/tag/ջերմուկ/) - [Գնդեվազ](https://ampop.am/tag/գնդեվազ/) - [Գորայք](https://ampop.am/tag/գորայք/) - [Սարավան](https://ampop.am/tag/սարավան/) - [ջրային ավազան](https://ampop.am/tag/ջրային-ավազան/) - [Աևան](https://ampop.am/tag/աևան/) - [Կեչուտի ջրամբար](https://ampop.am/tag/կեչուտի-ջրամբար/) - [Արթուր Գրիգորյան](https://ampop.am/tag/արթուր-գրիգորյան/) - [ՇՄԱԳ](https://ampop.am/tag/շմագ/) - [ՀՀ մարզեր](https://ampop.am/tag/հհ-մարզեր/) - [սոցիալ-տնտեսական](https://ampop.am/tag/սոցիալ-տնտեսական/) - [զբաղվածություն](https://ampop.am/tag/զբաղվածություն/) - [գործազուրկներ](https://ampop.am/tag/գործազուրկներ/) - [գրանցված գործազուրկներ](https://ampop.am/tag/գրանցված-գործազուրկներ/) - [երիտասարդ գործազուրկներ](https://ampop.am/tag/երիտասարդ-գործազուրկներ/) - [երիտասարդների գործազրկություն](https://ampop.am/tag/երիտասարդների-գործազրկություն/) - [մարզ](https://ampop.am/tag/մարզ/) - [սոցիալական ցուցանիշներ](https://ampop.am/tag/սոցիալական-ցուցանիշներ/) - [տնտեսական ցուցանիշներ](https://ampop.am/tag/տնտեսական-ցուցանիշներ/) - [ծնելիություն](https://ampop.am/tag/ծնելիություն/) - [նվազում](https://ampop.am/tag/նվազում/) - [աճ](https://ampop.am/tag/աճ/) - [արտագնա աշխատանք](https://ampop.am/tag/արտագնա-աշխատանք/) - [արտագաղթ](https://ampop.am/tag/արտագաղթ/) - [միգրացիա](https://ampop.am/tag/միգրացիա/) - [բերք](https://ampop.am/tag/բերք/) - [անասնաբուծություն](https://ampop.am/tag/անասնաբուծություն/) - [արտադրանք](https://ampop.am/tag/արտադրանք/) - [մշակաբույս](https://ampop.am/tag/մշակաբույս/) - [կարտոֆիլ](https://ampop.am/tag/կարտոֆիլ/) - [կենդանի](https://ampop.am/tag/կենդանի/) - [թռչուն](https://ampop.am/tag/թռչուն/) - [կապ](https://ampop.am/tag/կապ/) - [ձու](https://ampop.am/tag/ձու/) - [պտուղ](https://ampop.am/tag/պտուղ/) - [հատապտուղ](https://ampop.am/tag/հատապտուղ/) - [բանջարեղեն](https://ampop.am/tag/բանջարեղեն/) - [հացահատիկ](https://ampop.am/tag/հացահատիկ/) - [աճել](https://ampop.am/tag/աճել/) - [նվազել](https://ampop.am/tag/նվազել/) - [արմավիր](https://ampop.am/tag/արմավիր/) - [արդյունաբերություն](https://ampop.am/tag/արդյունաբերություն/) - [մանրածախ](https://ampop.am/tag/մանրածախ/) - [առևտրաշրջանառություն](https://ampop.am/tag/առևտրաշրջանառություն/) - [ծառայություններ](https://ampop.am/tag/ծառայություններ/) - [շինարարություն](https://ampop.am/tag/շինարարություն/) - [արդյունաբերական ինդեքս](https://ampop.am/tag/արդյունաբերական-ինդեքս/) - [արդյունաբերության կառուցվածք](https://ampop.am/tag/արդյունաբերության-կառուցվածք/) - [նպաստառու](https://ampop.am/tag/նպաստառու/) - [թոշակառու](https://ampop.am/tag/թոշակառու/) - [նպաստ](https://ampop.am/tag/նպաստ/) - [թոշակ](https://ampop.am/tag/թոշակ/) - [սոցիալական դրություն](https://ampop.am/tag/սոցիալական-դրություն/) - [տնտեսական դրություն](https://ampop.am/tag/տնտեսական-դրություն/) - [Գրետա Թյունբերգ](https://ampop.am/tag/գրետա-թյունբերգ/) - [բնապահպան](https://ampop.am/tag/բնապահպան/) - [ակտիվիստ](https://ampop.am/tag/ակտիվիստ/) - [Greta Thunberg](https://ampop.am/tag/greta-thunberg/) - [FridaysForFuture](https://ampop.am/tag/fridaysforfuture/) - [Շվեդիա](https://ampop.am/tag/շվեդիա/) - [դասադուլ](https://ampop.am/tag/դասադուլ/) - [պահպանենք բնությունը](https://ampop.am/tag/պահպանենք-բնությունը/) - [վիկտորինա](https://ampop.am/tag/վիկտորինա/) - [կաթիլային ոռոգում](https://ampop.am/tag/կաթիլային-ոռոգում/) - [պոլիէթիլեն](https://ampop.am/tag/պոլիէթիլեն/) - [էկո տոպրակ](https://ampop.am/tag/էկո-տոպրակ/) - [աղտոտել](https://ampop.am/tag/աղտոտել/) - [տաքացում](https://ampop.am/tag/տաքացում/) - [LED լամպ](https://ampop.am/tag/led-լամպ/) - [ջրի խնայողություն](https://ampop.am/tag/ջրի-խնայողություն/) - [օրենքով գող](https://ampop.am/tag/օրենքով-գող/) - [ELARD](https://ampop.am/tag/elard/) - [Լիդիան](https://ampop.am/tag/լիդիան/) - [մարզադպրոց](https://ampop.am/tag/մարզադպրոց/) - [մարզագույք](https://ampop.am/tag/մարզագույք/) - [Զինված ուժեր](https://ampop.am/tag/զինված-ուժեր/) - [պաշտպանության նախարարություն](https://ampop.am/tag/պաշտպանության-նախարարություն/) - [Տավուշի մարզ](https://ampop.am/tag/տավուշի-մարզ/) - [սահման](https://ampop.am/tag/սահման/) - [ՀԴՄ](https://ampop.am/tag/հդմ/)